Hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường thọ sơn, thành phố việt trì, tỉnh phú thọ

* Kha ́ i niệm Ngân sách Nhà nước Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong

NGUYỄN XUÂN THÀNH

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG THỌ SƠN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2017

NGUYỄN XUÂN THÀNH

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG THỌ SƠN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM THÁI QUỐC

THÁI NGUYÊN - 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ”

là công trình nghiên cứu của riêng tôi, toàn bộ số liệu và kết quả phân tích được trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực./

Việt Trì, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Xuân Thành

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa Sau Đại học, cùng các Thầy, Cô giáo trong trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, Đại học Thái Nguyên đã tận tình giúp

đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài

Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn PGS TS Phạm Thái Quốc đã trực

tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, cán bộ nhân viên UBND phường Thọ Sơn đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn cơ quan, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Việt Trì, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Xuân Thành

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC HÌNH ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

5 Bố cục của luận văn 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC, NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG 4

1.1 Lý luận chung về ngân sách nhà nước 4

1.1.1 Khái niệm, vai trò của ngân sách nhà nước 4

1.1.2 Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước 5

1.1.3 Khái niệm và đặc điểm ngân sách xã, phường 9

1.2 Quản lý ngân sách xã, phường 11

1.2.1 Vai trò của ngân sách xã, phường 11

1.2.2 Mục tiêu của quản lý ngân sách xã, phường 12

1.2.3 Nguyên tắc của quản lý ngân sách xã, phường 12

1.2.4 Nội dung quản lý ngân sách xã, phường 14

1.2.5 Những nhân tố ảnh hưởng tới quản lý NSNN cấp xã, phường 24

1.3 Trách nhiệm của các bên trong thực thi quản lý NS xã, phường 28

1.3.1 Trách nhiệm của Hội đồng nhân dân xã, phường 28

1.3.2 Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân xã, phường 30

1.3.3 Trách nhiệm của đơn vị dự toán ngân sách xã, phường 30

1.3.4 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến ngân sách xã, phường 31

1.4 Kinh nghiệm quản lý ngân sách Nhà nước của một số xã, phường ở Việt Nam 31

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý ngân sách Nhà nước của một số xã phường ở Việt Nam 31

1.4.2 Bài học kinh nghiệm rút ra về quản lý ngân sách Nhà nước vận dụng đối với phường Thọ Sơn 38

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 40

2.1 Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần nghiên cứu 40

2.2 Phương pháp nghiên cứu 40

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 40

2.2.2 Phương pháp tổng hợp thông tin 42

2.2.3 Phương pháp phân tích 42

2.3 Các chỉ tiêu phân tích 44

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu đánh giá thực trạng của phường 44

2.3.2 Chỉ tiêu đánh giá quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường 44

2.3.3 Chỉ tiêu phản ánh nguyên nhân ảnh hưởng đến quản lý NSNN 44

Chương 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA PHƯỜNG THỌ SƠN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ 46

3.1 Đặc điểm cơ bản của phường Thọ Sơn 46

3.1.1 Điều kiện tự nhiên của phường Thọ Sơn 46

3.1.2 Hệ thống cơ sở hạ tầng của phường Thọ Sơn 49

3.1.3 Điều kiện xã hội phường Thọ Sơn 51

3.1.4 Điều kiện kinh tế của phường Thọ Sơn 54

3.1.5 Đánh giá thuận lợi, khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội trên địa bàn phường Thọ Sơn 55

3.2 Thực trạng quản lý ngân sách trên địa bàn phường Thọ Sơn 56

3.2.1 Thực trạng lập dự toán NSNN tại phường Thọ Sơn 57

3.2.2 Thực trạng chấp hành dự toán NSNN tại phường Thọ Sơn 61

3.2.3 Công tác quyết toán NSNN tại phường Thọ Sơn 76

3.2.4 Công tác kiểm tra, đánh giá việc chấp hành NSNN tại phường Thọ Sơn 78

3.2.5 Đánh giá của các cán bộ về quản lý ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn 79

3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý NS phường Thọ Sơn 83

3.3.1 Nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động thu 83

3.3.2 Nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động chi 84

3.3.3 Nhân tố ảnh hưởng tới cân đối ngân sách 85

3.4 Đánh giá chung tình hình quản lý ngân sách trên địa bàn phường Thọ Sơn 85

3.4.1 Những mặt đạt được 85

3.4.2 Những tồn tại cần khắc phục và nguyên nhân 86

Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA PHƯỜNG THỌ SƠN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ 88

4.1 Quan điểm, định hướng, mục tiêu quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì 88

4.1.1 Quan điểm quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì 88

4.1.2 Định hướng, mục tiêu và nguyên tắc quản lý ngân sách phường Thọ Sơn 88

4.2 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước của phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì 90

4.2.1 Nhó m giải pháp về hoàn thiện thể chế, chính sách 90

4.2.2 Nhóm giải pháp về củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực,

trình độ của cán bộ tài chính 97

4.2.3 Nhóm giải pháp về đẩy mạnh chuyên môn nghiệp vụ 99

4.2.4 Nhóm giải pháp tạo động lực 103

4.3 Kiến nghị 104

4.3.1 Với UBND thành phố Việt Trì và Phòng Tài chính - KH thành phố Việt Trì 104

4.3.2 Với UBND phường Thọ Sơn 105

KẾT LUẬN 107

TÀI LIỆU THAM KHẢO 109

PHỤ LỤC 111

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Số lượng mẫu điều tra của tác giả 42

Bảng 3.1 Tình hình đất đai của phường Thọ Sơn 2013 - 2016 48

Bảng 3.2 Tình hình dân số và lao động của phường Thọ Sơn giai đoạn từ năm 2013 - 2016 51

Bảng 3.3 Kết quả thu ngân sách phường Thọ Sơn 2013 - 2016 62

Bảng 3.4 Tình hình thực hiện các khoản thu ngân sách phường Thọ Sơn 2013 - 2016 hưởng 100% 65

Bảng 3.5 Tình hình thực hiện các khoản thu phân chia theo tỷ lệ % mà ngân sách phường Thọ Sơn được hưởng 68

Bảng 3.6 Tình hình các khoản thu bổ sung ngân sách phường Thọ Sơn 2013 - 2016 69

Bảng 3.7 Tình hình chi ngân sách phường Thọ Sơn năm 2013 - 2016 70

Bảng 3.8 Tình hình thực hiện các khoản chi ngân sách phường Thọ Sơn năm 2013 - 2016 72

Bảng 3.9 Đánh giá quản lý NS Nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn 80

Bảng 3.10 Chỉ tiêu căn cứ phân bổ vốn đầu tư 81

Bảng 3.11 Tiêu chí chi thường xuyên ở phường Thọ Sơn 82

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Hệ thống NSNN Việt Nam 6 Hình 3.1 Sơ đồ Bộ máy quản lý ngân sách phường Thọ Sơn 57

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoàn thiện quản lý ngân sách Nhà nước là một phạm trù khoa học, nó

biểu hiện năng lực tổ chức quản lý và trình độ của nền kinh tế - xã hội

Ngân sách Nhà nước là điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự phát triển hài hoà cả về kinh tế và xã hội, bảo đảm mục tiêu ổn định, công bằng và bền vững, thông qua việc thoả mãn nhu cầu xã hội Trên cơ sở đó tạo điều kiện tăng thu nhập, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân

Ngân sách xã, phường, thị trấn là một bộ phận của ngân sách nhà nước

và là một cấp ngân sách, do vậy, quan tâm đến việc quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách xã) là vấn đề rất cần thiết

Xuất phát từ cấp cơ sở là xã, phường, thị trấn là một đơn vị hành chính;

do đó chính quyền cơ sở là đại diện trực tiếp của Nhà nước giải quyết mối quan hệ giữa Nhà nước với Nhân dân, thực hiện những nhiệm vụ về chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Mặt khác ngân sách xã, phường là điều kiện quan trọng cho hoạt động của chính quyền và hệ thống chính trị của cơ sở và thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn Chính vì thế Chính quyền cấp

xã muốn thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ chính trị của địa phương thì cần có một nguồn ngân sách đủ mạnh và phù hợp với đặc điểm của địa phương, là một đòi hỏi thiết thực, là mục tiêu phấn đấu đối với cấp xã Vấn đề hoàn thiện đổi mới công tác quản lý ngân sách xã, phường là một nhiệm vụ luôn được quan tâm

Phường Thọ Sơn là một đơn vị hành chính trực thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, đã nhiều năm hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý ngân sách trên địa bàn, song bên cạnh đó, vẫn còn những bất cập trong quản lý và điều hành ngân sách như: công tác lập dự toán thu, chi hằng năm chưa sát với thực tế; việc đầu tư có năm còn chưa đúng trọng tâm; báo cáo quyết toán thu chi

hằng năm còn chưa kịp thời nên ảnh hưởng đến công tác tổng hợp, chỉ đạo, điều hành ngân sách cả cấp thành phố Để góp phần hoàn chỉnh hơn nữa luật Ngân sách Nhà nước nói chung và chế độ quản lý ngân sách trên địa bàn, tác

giả chọn đề tài: “Hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ’’ để nghiên cứu nhằm

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề quản lý ngân sách Nhà nước ở phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

* Phạm vi nghiên cứu

- Thời gian: Nghiên cứu từ năm 2013 đến năm 2016

- Về không gian: phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

- Nội dung: Nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn, chủ yếu tập trung

vào việc nghiên cứu, giải quyết về quản lý nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách, bộ máy công tác cán bộ, công chức

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Công trình là tài liệu giúp hoàn thiện quản lý ngân sách trên địa bàn phường Thọ Sơn; là công trình, là tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý Nhà nước

- Hệ thống, những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách Nhà nước trên địa bàn phường Thọ Sơn

5 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, nội dung của luận văn được kết cấu thành bốn chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước,

ngân sách xã, phường

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước trên địa

bàn phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách Nhà nước của

phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC, NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG

1.1 Lý luận chung về ngân sách nhà nước

1.1.1 Khái niệm, vai trò của ngân sách nhà nước

* Kha ́ i niệm Ngân sách Nhà nước

Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (Luật NSNN, 2015)

* Ba ̉n chất của Ngân sách Nhà nước

Xét về phương diện pháp lý: NSNN là một đạo luật dự trù các khoản thu, chi bằng tiền của nhà nước trong một thời gian nhất định, thường là một năm Đạo luật này được cơ quan lập pháp của quốc gia đó ban hành

Xét về bản chất kinh tế: Mọi hoạt động của NSNN là hoạt động phân phối các nguồn tài nguyên quốc gia (phân phối lần đầu và tái phân phối), vì

vậy ngân sách nhà nước thể hiện các mối quan hệ kinh tế trong phân phối: giữa một bên là nhà nước với một bên là các tổ chức kinh tế - xã hội, các tầng lớp dân cư

Về tính chất xã hội: NSNN luôn luôn là một công cụ kinh tế của nhà nước nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước

* Vai tro ̀ của Ngân sách nhà nước

Thư ́ nhất: NSNN có vai trò huy động các nguồ n lực tài chính Sự hoa ̣t

động của Nhà nước đòi hỏi phải có các nguồn lực tài chính để chi tiêu cho những mu ̣c đích xác định Các nguồn lực tài chính - các nguồn thu của NSNN chủ yếu từ thuế

Thư ́ hai: NSNN là một trong những công cụ hữu hiệu để Nhà nước điều

chỉnh vĩ mô nền kinh tế: Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội tạo ra môi

trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh; đảm bảo tính cân đối hợp lý của cơ cấu kinh tế và sự ổn định của chu kỳ kinh doanh Trước

xu thế phát triển mất cân đối của các ngành, lĩnh vực trong nền kinh tế, thông qua quỹ ngân sách, Chính phủ có thể áp dụng các chính sách ưu đãi, đầu tư vào các lĩnh vực mà tổ chứ c, cá nhân không muốn đầu tư vì hiệu quả đầu tư thấp; hoặc qua các chính sách thuế bằng việc đánh thuế vào những hàng hoá, dịch vụ của tư nhân có khả năng thao túng trên thị trường; đồng thời, áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với những hàng hoá mà Chính phủ khuyến dụng Nhờ đó mà có thể đảm bảo sự cân đối, công bằng trong nền kinh tế

Thư ́ ba: NSNN là công cụ giải quyết các vấn đề xã hội: bất công, ô

nhiễm môi trường, đảm bảo an sinh giáo dục,… bằng các biện pháp tác động tới thu nhập để thiết lập lại sự công bằng xã hội: điều chỉnh thu nhập của các nhóm dân cư khác nhau bằng cách trợ cấp thu nhập cho những người có thu nhập thấp hoặc hoàn toàn không có thu nhập; hoặc tác động gián tiếp đến thu nhập bằng cách tạo khả năng tạo thu nhập cao hơn dựa vào năng lực của bản thân, đây là biện pháp tích cực nhất, đồng thời làm tăng thu nhập quốc dân; nói cách khác, nó làm cho một số người dân giàu lên mà không ai nghèo đi; hoặc qua chính sách thuế thu nhập, sử dụng mức thuế suất cao đối với người

có thu nhập cao và ngược lại Như vậy, vai trò của NSNN là rất lớn Vấn đề đặt ra là việc tổ chức quy mô, cơ cấu và quản lý NSNN như thế nào để phát huy được vai trò của nó

1.1.2 Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước

Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước

* Hệ thống NSNN: Là tổng thể các cấp NSNN gắn bó hữu cơ với nhau

trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu, chi của mỗi cấp ngân sách

* Nguyên tắc tổ chức hệ thống NSNN:

- Nguyên tắc thống nhất và tập trung dân chủ: Hệ thống NSNN được xây dựng căn cứ vào Hiến pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Đối với nước ta, theo quy định của Hiến pháp, Việt Nam là một quốc gia thống nhất, quyền lực Nhà nước thống nhất, do đó chỉ có NSNN thống nhất do Quốc hội phê chuẩn, dự toán và quyết toán NSNN; Chính phủ thống nhất quản lý NSNN; Nguyên tắc tổ chức bộ máy Nhà nước ta là nguyên tắc tập trung dân chủ

- Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp giữa cấp ngân sách với chính quyền Nhà nước: Nguyên tắc này xuất phát từ yêu cầu đảm bảo nguồn tài chính cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mỗi cấp chính quyền Nhà nước

* Điều kiện hình thành một cấp ngân sách:

- Có một cấp chính quyền trên một vùng lãnh thổ xác định thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội

- Khả năng nguồn thu trên vùng lãnh thổ mà cấp chính quyền đó quản

lý có thể đáp ứng phần lớn các nhu cầu chi tiêu của chính quyền

Đối với Việt Nam hiện nay, hệ thống chính quyền Nhà nước được phân thành bốn cấp Vì vậy, ứng với mỗi cấp chính quyền thì có một cấp ngân sách tương ứng; do đó hệ thống NSNN của Việt Nam gồm các cấp được thể hiện trên Hình 1.1

Hình 1.1 Hệ thống NSNN Việt Nam (Luật NSNN 2015)

Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

* Phân cấp quản lý NSNN: là sự phân chia quyền hạn, trách nhiệm giữa

các cấp chính quyền trong việc quản lý, điều hành nhiệm vụ của NSNN

* Yêu cầu của phân cấp quản lý NSNN:

- Đảm bảo tính thống nhất của NSNN, nguồn thu và nhiệm vụ chi cho mỗi cấp chính quyền được ổn định theo luật định

- Phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với phân cấp các lĩnh vực khác của Nhà nước, xác định rõ mối quan hệ giữa ngân sách cấp trên và ngân sách cấp dưới, quan hệ giữa trung ương và địa phương

- Nội dung của phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với Hiến pháp và luật pháp quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các cấp chính quyền, đảm bảo mỗi cấp ngân sách có các nguồn thu, nhiệm vụ chi, quyền và trách nhiệm về ngân sách tương xứng

- Quốc hội là cơ quan quyết định dự toán NSNN, phân bổ NSNN trung ương, phê chuẩn quyết toán NSNN; HĐND các cấp được chủ động quyết định dự toán ngân sách địa phương, quyết định phân bổ dự toán ngân sách địa phương

Nội dung phân cấp quản lý NSNN:

Đây chính là việc giải quyết các mối quan hệ về quyền lực, quan hệ vật chất giữa các cấp chính quyền trong quá trình quản lý và sử dụng NSNN bao gồm các nội dung sau:

- Giải quyết mối quan hệ quyền lực giữa các cấp chính quyền trong việc ban hành các chính sách, chế độ thu, chi và chế độ quản lý NSNN

- Giải quyết mối quan hệ vật chất trong quá trình phân giao nhiệm vụ chi, nguồn thu và cân đối NSNN

- Giải quyết mối quan hệ trong quá trình thực hiện chu trình NSNN

* Nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN:

- Phân cấp Ngân sách phải được tiến hành đồng bộ với phân cấp kinh tế

và tổ chức bộ máy hành chính

- Đảm bảo thể hiện vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và vị trí độc lập của ngân sách địa phương trong hệ thống NSNN thống nhất

- Đảm bảo nguyên tắc công bằng trong phân cấp ngân sách

Trong hoạt động quản lý ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách là tất yếu khách quan bắt nguồn từ sự phân cấp kinh tế và hệ thống tổ chức hành chính Nhà nước Để đạt được hiệu quả đòi hỏi phải có sự phân cấp quản lý ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách không chỉ giới hạn ở việc phân, giao nhiệm vụ thu, chi mà phải bao quát tất cả các lĩnh vực của hoạt động ngân sách ở từng cấp và phải thực hiện trên những nguyên tắc nhất định

Đối với nước ta hiện nay, thực hiện phân cấp quản lý theo các cấp ngân sách từ ngân sách Trung ương đến ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh); ngân sách huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện); ngân sách xã,

phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã) (Luật NSNN 2015)

Trong hệ thống NSNN, ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo, chi phối trong hệ thống NSNN, ngân sách Trung ương thực hiện nhiệm vụ chi quan trọng, có tính chất điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo chi cho an ninh, quốc phòng và các chương trình mục tiêu quốc gia, phát triển toàn diện nền kinh tế - xã hội và thực hiện chức năng hỗ trợ cho ngân sách cấp dưới

Ngân sách tỉnh có nhiệm vụ chủ đạo khai thác nguồn thu tại chỗ, tận dụng tăng thu những nguồn thu được phân cấp, đồng thời sắp xếp lại các khoản chi, chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, xã hội trên phạm vi tỉnh quản lý, ngoài ra còn thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ cho ngân sách cấp dưới

Ngân sách huyện là cấp ngân sách trung gian có nhiệm vụ thu, chi theo luật ngân sách đồng thời là cấp dự toán thực hiện quản lý, cấp phát theo chức năng nhiệm vụ được phân cấp

Ngân sách cấp xã vừa là cấp Ngân sách cơ sở trong hệ thống NSNN, vừa là đơn vị dự toán đặc biệt với tư cách thụ hưởng NSNN Nó đóng vai trò

quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền Nhà nước cấp cơ sở

1.1.3 Khái niệm và đặc điểm ngân sách xã, phường

Hiến pháp nước Cộng hoà XHCN Việt Nam đã quy định hệ thống tổ chức quản lý bộ máy Nhà nước bao gồm bốn cấp: Cấp Trung ương - cấp tỉnh

- cấp huyện - cấp xã Cấp xã gồm: phường, xã, thị trấn gọi chung là cấp xã

(Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2013)

Xã, phường là đơn vị hành chính cơ sở của Nhà nước Chính quyền Nhà nước cấp xã, phường bao gồm Hô ̣i đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) xã, phường Chính quyền xã, phường thực hiện những nhiệm vụ chủ yếu sau: Xây dựng và phát triển kinh tế xã hội; Quản lý dân số, lao động,

hộ tịch, hộ khẩu, sinh, tử, giá thú theo quy định hiện hành; Quản lý và thực hiện chính sách tài chính, thu thuế, thu nợ cho Nhà nước, xây dựng và quản lý

NS xã, phường theo đúng luật, chế độ, thể lệ của Nhà nước, theo quy định cụ thể của UBND cấp tỉnh, thành phố; Kiểm tra đôn đốc các hộ, các cá nhân và các cơ sở sản xuất kinh doanh, chấp hành tốt các chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước; Giữ gìn an ninh trật tự và

an toàn xã hội, bảo vệ tài sản XHCN và tính mạng cho Nhân dân

Ngân sách xã, phường là một bộ phận của NSNN, là NS của chính quyền cấp cơ sở do UBND xã, phường xây dựng, tổ chức quản lý và thực hiện dưới sự giám sát của HĐND xã, phường NSXP được xây dựng từ các nguồn thu, được phân cấp và các nội dung chi để thực hiện các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã, phường

Như vậy, theo Luật NSNN (2015): “NSX là hệ thống các quan hệ

kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền nhà nước cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của Nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ đã được phân công, phân cấp quản lý”

Khái niệm về quản lý ngân sách xã, phường

Ngân sách xã, phường là một cấp ngân sách, là một bộ phận của chính quyền cơ sở trong hệ thống Nhà nước pháp quyền Ngân sách xã, phường do UBND xã, phường, thị trấn trực tiếp quản lý, thực hiện và Hội đồng nhân dân

xã, phường, thị trấn quyết định, giám sát thực hiện

Ngân sách xã, phường là một cấp của hệ thống NSNN, chính vì vậy, việc quản lý NSX chính là quản lý NSNN, nó tuân thủ đầy đủ chu trình quản

lý NSNN từ khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán NS

Ngân sách xã, phường được xây dựng bằng các nguồn thu được phân cấp và các khoản chi được giao để thực hiện các công việc thuộc chức năng nhiệm vụ của chính quyền xã, phường theo quy định của pháp luật

Quản lý ngân sách xã, phường là một hoạt động quản lý kinh tế, đó là việc quản lý toàn bộ các hoạt động về thu, chi ngân sách của chính quyền xã, phường Vấn đề đặt ra là việc quản lý thực hiện như thế nào cho phù hợp và đạt được hiệu quả cao nhất

Đặc điểm của ngân sách xã, phường

Là một bộ phận trong hệ thống NSNN và là cấp NS của chính quyền

cơ sở, NSX có những đặc điểm sau:

- Hoạt động thu, chi ngân sách xã, phường luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế, chính trị của chính quyền cấp xã, phường và được tổ chức thực hiện trên cơ sở những quy định, luật lệ thống nhất được Nhà nước ban hành

- Thu, chi ngân sách xã phường gắn với hoạt động của chính quyền cơ

sở do vậy NSX là một cấp ngân sách đặc biệt trong hệ thống NSNN, bởi vì: Với vị trí là một cấp NS hoàn chỉnh, ngân sách xã, phường là toàn bộ dự toán thu, chi NS một năm đã được HĐND xã, phường quyết định và giám sát thực hiện Mặt khác do cấp xã, phường là cấp cơ sở, dưới đó không còn đơn vị dự toán, các đơn vị thụ hưởng NS trực thuộc nên ngân sách xã, phường cũng chính là đơn vị dự toán; Với tư cách là một cấp NS, ngân sách xã, phường có

chức năng và nhiệm vụ của một cấp NS; đồng thời với tư cách là một đơn vị

dự toán NS, ngân sách xã, phường có nhiệm vụ chấp hành các chính sách, chế

độ của Nhà nước trong quá trình chi NS Hai tư cách quản lý lại phải thống

nhất trong một bộ máy quản lý, vì vậy nó ảnh hưởng đến nhiều nội dung quản

lý ngân sách xã, phường như tổ chức bộ máy quản lý, chế độ kế toán ngân

sách xã, phường và công khai ngân sách xã, phường

1.2 Quản lý ngân sách xã, phường

1.2.1 Vai trò của ngân sách xã, phường

a Với tư cách là một bộ phận của ngân sách Nhà nước, NSXP có vai

trò sau:

- Ngân sách xã, phường là công cụ huy động các nguồn lực tài chính để

đảm bảo nhu cầu chi tiêu của chính quyền cấp xã, phường Vai trò của NSXP

được xác định trên bản chất kinh tế của Nhà nước Ngân sách xã, phường huy

động mọi nguồn thu trên địa bàn đã được phân cấp cho chính quyền cấp xã,

phường quản lý, cân đối thu, chi để đảm bảo nhu cầu chi tiêu, thực hiện mối

quan hệ giữa Nhân dân với Nhà nước và ngược lại, nhờ đó mọi chủ trương,

chính sách của Đảng và Nhà nước được truyền đạt và phổ biến rộng rãi đến

Nhân dân

- NSXP là công cụ huy động các nguồn lực tài chính để đảm bảo nhu

cầu chi tiêu của chính quyền cấp xã, phường Vai trò của NSXP được xác

định trên bản chất kinh tế của Nhà nước

b Vai trò của NSXP thông qua quá trình thu và quá trình chi

Qua thu giúp chính quyền cấp xã, phường thực hiện việc kiểm tra, kiểm

soát, điều chỉnh các hoạt động kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động khác đi

đúng hành lang pháp luật; thu ngân sách xã, phường góp phần thực hiện các

chính sách xã hội như đảm bảo công bằng giữa những người có nghĩa vụ đóng

góp cho ngân sách xã, phường, đồng thời có sự trợ giúp cho những đối tượng

nộp khi họ gặp khó khăn hoặc thuộc diện ưu đãi theo chính sách của Nhà

nước thông qua xét miễn, giảm số thu; thu tiền phạt đối với cá nhân, tổ chức

vi phạm trật tự an toàn xã hội để đưa người dân nghiêm chỉnh thực hiện tốt nghĩa vụ trước cộng đồng

Qua chi ngân sách xã, phường mà các hoạt động của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể ở xã, phường được duy trì phát triển một cách liên tục và

ổn định, nhờ đó nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước ở cơ sở; chi NSXP góp phần nâng cao dân trí, nâng cao sức khoẻ cho mọi người dân biểu hiện thông qua NSXP chi cho sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp y tế Chi NSXP thực hiện chính sách xã hội tại địa bàn mỗi xã, phường như: NSXP chi cứu tế xã hội, chi thăm hỏi, trợ cấp cho gia đình thương binh, liệt sỹ trong xã, phường

1.2.2 Mục tiêu của quản lý ngân sách xã, phường

- Phải khai thác triệt để, huy động, tập hợp được toàn bộ các nguồn thu theo quy định vào ngân sách; phải thực hiện thu đúng, thu đủ, thu các khoản thu phát sinh kịp thời vào ngân sách nhà nước

- Các khoản chi phải chi đúng đối tượng, đúng mục đích, đúng định mức tiêu chuẩn quy định, phải đảm bảo tiết kiệm, công khai, minh bạch, đúng nguyên tắc, phải được kiểm tra, kiểm soát một cách chặt chẽ

- Các hoạt động, nghiệp vụ phát sinh phải được hạch toán, ghi chép theo đúng chế độ kế toán quy định và phải đảm bảo cân đối NS

Từ đó đưa hệ thống tài chính NSXP ổn định, vững chắc, đảm bảo thực hiện được các chức năng nhiệm vụ của chính quyền Nhà nước cấp xã, phường

1.2.3 Nguyên tắc của quản lý ngân sách xã, phường

Quản lý NSNN được thực hiện theo các nguyên tắc cơ bản sau:

- Thống nhất: Mọi khoản thu, chi của một cấp hành chính đưa vào một

kế hoạch ngân sách thống nhất Thống nhất quản lý chính là việc tuân thủ một khuôn khổ chung từ việc hình thành, sử dụng, thanh tra, kiểm tra, thanh quyết toán, xử lý các vấn đề vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Thực hiện nguyên tắc quản lý này sẽ đảm bảo tính bình đẳng, công bằng, đảm bảo

có hiệu quả, hạn chế những tiêu cực và những rủi ro, nhất là những rủi ro có tính chất chủ quan khi quyết định các khoản chi tiêu

- Dân chủ: Ngân sách phản ảnh lợi ích của các tầng lớp, các bộ phận,

các cộng đồng người trong các chính sách, hoạt động thu chi ngân sách Sự tham gia của xã hội, công chúng được thực hiện trong suốt chu trình ngân sách, từ lập dự toán, chấp hành đến quyết toán ngân sách, thể hiện nguyên tắc dân chủ trong quản lý ngân sách Sự tham gia của người dân sẽ làm cho ngân sách minh bạch hơn, các thông tin ngân sách trung thực, chính xác hơn

Thực hiện dân chủ, tăng cường sự tham gia hoạt động của người dân trong quản lý ngân sách đôi khi làm cho quản lý ngân sách trở lên khó khăn Các nhà lãnh đạo sẽ phải đối mặt với các ý kiến, các luồng quan điểm khác nhau của người dân, đôi khi là những hành động mang tính lợi dụng, chống đối

- Cân đối ngân sách: Kế hoạch ngân sách được lập và thu, chi ngân

sách phải cân đối Mọi khoản chi phải có nguồn thu bù đắp

- Công khai, minh bạch: Ngân sách là một chương trình, là tấm gương

phản ánh các hoạt động của Chính phủ bằng các số liệu Thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng có thể giám sát, kiểm soát các quyết định thu chi tài chính, hạn chế những thất thoát và đảm bảo tính hiệu quả Nguyên tắc công khai, minh bạch được thực hiện trong suốt chu trình ngân sách

Việc công khai tài chính phải được thực hiện theo Thông tư số 343/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính: công khai dự toán, quyết toán thu, chi trên địa bàn; tỷ lệ điều tiết; số thu bổ sung NS cấp trên; công khai chi tiết kết quả của các hoạt động tài chính khác hàng năm của xã, phường Với các hình thức công khai là niêm yết tại trụ sở UBND xã, phường, thông báo trước kỳ họp HĐND xã, phương, và gửi UBND huyện, Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện trực tiếp quản lý

- Quy trách nhiệm: Nhà nước là cơ quan công quyền, sử dụng các

nguồn lực của nhân dân thực hiện các mục tiêu đề ra Đây là nguyên tắc yêu

cầu về trách nhiệm của các đơn vị cá nhân trong quá trình quản lý ngân sách, bao gồm:

+ Quy trách nhiệm giải trình về các hoạt động ngân sách; chịu trách nhiệm về các quyết định về ngân sách của mình

+ Trách nhiệm đối với cơ quan quản lý cấp trên và trách nhiệm đối với công chúng, đối với xã hội

Quy trách nhiệm yêu cầu phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị, chính quyền các cấp trong thực hiện ngân sách Nhà nước theo chất lượng công việc đạt được

1.2.4 Nội dung quản lý ngân sách xã, phường

Quản lý ngân sách xã, phường cũng chính là thực hiện quản lý NSNN, tuy nhiên NSXP là một cấp cơ sở có những đặc thù riêng vì thế nội dung quản

lý NSXP cũng sẽ có những đặc thù riêng, bao gồm các khâu sau:

1.2.4.1 Lập dự toán ngân sách xã, phường

Đối với nước ta, Luật Ngân sách Nhà nước quy định, hàng năm trên cơ

sở hướng dẫn của Uỷ ban nhân dân (UBND) cấp trên, UBND cấp xã, phường tiến hành lập dự toán ngân sách năm sau của cấp mình trình Hội đồng nhân dân (HĐND) xã, phường, và HĐND xã, phường quyết định dự toán ngân sách

a- Căn cứ lập dự toán ngân sách xã, phường

Các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã, phường

Chính sách, chế độ thu, chi NSNN, cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm

vụ chi NSX; chế độ tiêu chuẩn định mức thu, chi ngân sách của cấp có thẩm quyền ban hành và định mức phân bổ ngân sách do HĐND cấp tỉnh quy định

Số kiểm tra về dự toán NSXP do UBND cấp huyện thông báo

Tình hình thực hiện dự toán NSXP năm trước, ước thực hiện ngân sách năm hiện hành

b- Yêu cầu của lập dự toán ngân sách xã, phường

Dự toán NSXP phải tập hợp được đầy đủ các khoản thu, chi và tổng hợp theo từng lĩnh vực thu, chi

Dự toán chi đầu tư phát triển căn cứ vào các dự án đầu tư có đủ điều kiện và nguồn vốn được đảm bảo, ưu tiên bố trí cho các công trình đang thực hiện dở dang

Dự toán chi thường xuyên phải được tuân theo các chính sách chế độ, tiêu chuẩn, định mức do các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành

Lập dự toán NSXP phải đảm bảo nguyên tắc cân đối, chi không được vượt quá nguồn thu quy định có thể thực hiện trong năm kế hoạch Nghiêm cấm vay, chiếm dụng vốn hoặc cho vay dưới mọi hình thức để cân đối ngân sách xã, phường

Dự toán phải được lập theo đúng biểu mẫu quy định, đúng thời gian, đúng mục lục NSNN, gửi kịp thời cho các cơ quan chức năng của Nhà nước xét duyệt, tổng hợp, đồng thời phải kèm theo các báo cáo thuyết minh rõ cơ

sở, rõ căn cứ tính toán

c - Trình tự lập dự toán ngân sách xã, phường

Ban tài chính xã, phường phối hợp với cơ quan thuế, tổ đội thuế xã, phường (nếu có), tổ uỷ nhiệm thu, các thôn, đội để tính toán các khoản thu ngân sách trên địa bàn (trong phạm vi phân cấp cho xã, phường quản lý)

Các ban ngành, tổ chức của xã căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao

và chế độ định mức, tiêu chuẩn chi tiến hành lập dự toán chi cho đơn vị, tổ chức mình

Ban tài chính xã, phường lập dự toán thu, chi và cân đối ngân sách xã, phường trình UBND, báo cáo thường trực HĐND xã, phường để xem xét gửi UBND huyện và phòng Tài chính cấp huyện Thời gian báo cáo dự toán NSXP do UBND cấp tỉnh quy định Trên cơ sở đó UBND huyện kiểm tra, tổng hợp và ra quyết định giao nhiệm vụ thu, chi chính thức cho NSXP

Căn cứ nhiệm vụ thu, chi NSXP do UBND cấp huyện giao, UBND xã, phường hoàn chỉnh dự toán thu, chi trình HĐND xã, phường quyết định trước ngày 31/12 năm trước

Dự toán NSXP sau khi được HĐND xã, phường quyết định, UBND xã, phường báo cáo UBND cấp huyện và phòng Tài chính cấp huyện; đồng thời thông báo công khai dự toán NSXP theo chế độ công khai tài chính về ngân sách do Thủ tướng Chính phủ quy định

d - Nội dung dự toán ngân sách xã, phường

Dự toán ngân sách xã gồm hai phần:

Phần 1: Dự toán thu NSXP

+ Tổng hợp theo nội dung thu được phân cấp

+ Dự toán chi tiết thu theo chương, loại, khoản, mục, tiểu mục của Mục lục NSNN

Phần 2: Dự toán chi NSXP

+ Tổng hợp theo nhiệm vụ chi được giao

+ Dự toán chi tiết chi theo chương, loại, khoản, mục, tiểu mục của Mục lục NSNN

Cụ thể nội dung dự toán thu, chi NSX như sau:

* Nội dung thu NSXP theo luật NSNN:

(1) Các khoản thu ngân sách hưởng 100%:

Các khoản thu phí, lệ phí Thu từ hoạt động sự nghiệp Thu từ quỹ đất công ích và đất công do xã, phường quản lý Các khoản huy động đóng góp theo quy định và tự nguyện Các khoản viện trợ không hoàn lại Thu kết dư ngân sách xã, phường năm trước Các khoản thu khác còn lại theo quy định của pháp luật

(2) Các khoản thu phân chia tỷ lệ % (phân chia tỷ lệ điều tiết):

Thuế chuyển quyền sử dụng đất Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp Thuế môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh Thuế sử dụng đất nông nghiệp

từ hộ gia đình Lệ phí trước bạ nhà, đất Thuế quy định khác

Các khoản thuế trên được tính toán điều tiết giữa các cấp NS theo quy định Riêng 5 loại thuế (từ thuế chuyển quyền sử dụng đất đến Lệ phí trước bạ nhà, đất) theo quy định NSXP được hưởng tối thiểu 70%; Căn cứ vào nguồn thu, nhiệm vụ chi mà HĐND tỉnh có thể quy định tỷ lệ điều tiết cho NSXP hưởng cao hơn đến tối đa là 100%

(3) Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên: Thu bổ sung cân đối ngân sách

Thu bổ sung có mục tiêu

* Nội dung chi NSX theo luật NSNN:

(1) Chi đầu tư phát triển:

Chi đầu tư cho các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn theo phân cấp của tỉnh

Chi đầu tư cho các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội bằng nguồn huy động đóng góp của các tổ chức cá nhân cho từng dự án nhất định theo quy định của pháp luật, do HĐND xã, phường quyết định đưa vào ngân sách xã, phường quản lý

Các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định của pháp luật

(2) Chi thường xuyên:

Chi cho hoạt động của các cơ quan Nhà nước ở xã (như: tiền lương, tiền công cho cán bộ, công chức của xã, phường, sinh hoạt phí đại biểu HĐND xã, phường, các khoản phụ cấp khác theo quy định của Nhà nước, các khoản công tác phí, chi hoạt động,… và các khoản chi khác theo quy định)

Kinh phí hoạt động của cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam

Kinh phí hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội ở xã, phường (Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam)

Đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ, công chức xã, phường

và các đối tượng khác theo chế độ quy định

Chi công tác dân quân tự vệ, trật tự an toàn xã hội

Chi cho công tác xã hội và hoạt động văn hóa, thông tin, thể dục thể thao do xã, phường quản lý (như: trợ cấp hàng tháng cho cán bộ xã, phường nghỉ việc theo chế độ quy định, chi thăm hỏi các gia đình chính sách, cứu tế

xã hội,…)

Chi sự nghiệp giáo dục: hỗ trợ các lớp bổ túc văn hóa, trợ cấp nhà trẻ, lớp mẫu giáo, trợ cấp giáo viên mầm non…

Chi cho sự nghiệp y tế

Chi sửa chữa và cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu

hạ tầng do xã, phường quản lý như trường học, trạm y tế, nhà trẻ, lớp mẫu giáo, nhà văn hóa, thư viện, đài tưởng niệm, cơ sở thể dục thể thao, cầu, đường giao thông, công trình cấp thoát nước công cộng,… Hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệp kinh tế như: khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm theo chế độ quy định

Các khoản chi thường xuyên khác ở xã theo quy định của pháp luật

(3) Dự phòng ngân sách xã, phường:

Đây là khoản dự phòng cho các nhiệm vụ đột xuất hoặc khắc phục hậu quả thiên tai địch họa Dự phòng NSXP được tính từ 3 - 5% khoản chi thường xuyên của ngân sách xã, phường

Căn cứ vào dự toán NSXP và phương án phân bổ NSXP cả năm đã được HĐND xã, phường quyết định, UBND xã, phường phân bổ chi tiết dự

toán chi NSXP theo mục lục NSNN gửi KBNN nơi giao dịch để làm căn cứ thanh toán

Công tác chấp hành dự toán gồm các bước sau:

Bước 1: Lập dự toán thu, chi ngân sách xã quý, chia ra tháng

Căn cứ vào dự toán năm đã được HĐND xã, phường quyết định, UBND xã, phường tiến hành lập dự toán thu, chi NSXP theo từng quý, chi tiết theo từng tháng, gửi Kho bạc Nhà nước thành phố nơi giao dịch trước ngày đầu mỗi quý

Bước 2: Tổ chức thực hiện thu ngân sách xã, phường

- Tổ chức thu Ngân sách xã, phường theo dự toán được giao theo các bước sau:

+ Ban tài chính xã, phường có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ và thu kịp thời

+ Đơn vị, cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sách, căn cứ vào thông báo thu của cơ quan thu hoặc của ban tài chính xã, phường, lập giấy nộp tiền đến Kho bạc Nhà nước để nộp trực tiếp vào NSNN

- Trường hợp đối tượng phải nộp ngân sách không có điều kiện nộp tiền trực tiếp vào NSNN tại Kho bạc theo chế độ quy định thì:

+ Đối với các khoản thu thuộc nhiệm vụ thu của cơ quan thuế, cơ quan thuế thu, sau đó lập giấy nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước Trường hợp cơ quan thuế uỷ quyền cho Ban tài chính xã, phường thu, thì cũng thực hiện theo quy trình trên và được hưởng phí uỷ nhiệm thu theo chế độ quy định

+ Đối với các khoản thu thuộc nhiệm vụ thu của Ban tài chính xã, phường Ban tài chính xã, phường thu, sau đó lập giấy nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước hoặc nộp vào quỹ của ngân sách xã, phường để chi theo chế độ quy định nếu là các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa chưa có điều kiện giao dịch với Kho bạc Nhà nước

- Trường hợp cơ quan có thẩm quyền quyết định phải hoàn trả khoản thu NSXP, Kho bạc Nhà nước xác nhận số tiền đã thu vào NSXP của các đối tượng nộp trực tiếp hoặc Chuyển khoản vào Kho bạc, đối với đối tượng nộp qua cơ quan thu thì cơ quan thu xác nhận để Ban Tài chính xã, phường làm căn cứ hoàn trả

Bước 3: Tổ chức thực hiện nhiệm vụ chi ngân sách xã, phường

- Trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong việc quản lý chi NSXP:

+ Đối với các tổ chức, đơn vị thuộc xã, phường chi đúng dự toán giao, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, đúng mục đích, đối tượng và tiết kiệm có hiệu quả; Lập dự toán sử dụng kinh phí hàng quý (có chia tháng) gửi Ban Tài chính xã, phường Khi có nhu cầu chi làm thủ tục đề nghị Ban tài chính xã, phường rút tiền tại Kho bạc Nhà nước hoặc quỹ tại xã, phường để thanh toán; Chấp hành đúng quy định pháp luật về kế toán, thống kê và quyết toán sử dụng kinh phí với Ban Tài chính xã, phường và công khai kết quả thu chi của

tổ chức, đơn vị

+ Đối với ban tài chính xã, phường: Thẩm tra nhu cầu sử dụng kinh phí của các tổ chức, đơn vị, bố trí theo nguồn dự toán năm và dự toán quý để đáp ứng nhu cầu chi, trường hợp nhu cầu chi lớn hơn thu trong quý cần có biện pháp đề nghị cấp trên tăng tiến độ cấp bổ sung hoặc tạm thời sắp xếp lại nhu cầu chi phù hợp với nguồn thu, theo nguyên tắc đảm bảo chi lương, có tính chất lương đầy đủ, kịp thời; Kiểm tra giám sát thực hiện chi ngân sách, sử dụng tài sản của các tổ chức, đơn vị sử dụng ngân sách, phát hiện và báo cáo đề xuất kịp thời Chủ tịch UBND xã, phường về những vi phạm chế độ, tiêu chuẩn, định mức để có biện pháp đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu và tiến độ quy định

+ Đối với Chủ tịch UBND xã, phường hoặc người được uỷ quyền quyết định chi: Việc quyết định chi phải theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi trong phạm vi dự toán được phê duyệt và người ra quyết định chi phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình

- Việc thực hiện chi ngân sách phải đảm bảo các nguyên tắc:

+ Đã được ghi trong dự toán được giao, trừ trường hợp dự toán và phân

bổ dự toán chưa được cấp có thẩm quyền quyết định và chi từ nguồn tăng thu, nguồn dự phòng ngân sách

+ Đúng chế độ tiêu chuẩn, định mức quy định

+ Được chủ tịch UBND xã, phường hoặc người uỷ quyền quyết định chi

1.2.4.3 Kế toán và Quyết toán Ngân sách

a- Ghi chép về ngân sách xã, phường

b- Công tác khóa sổ và quyết toán ngân sách xã, phường hàng năm

Để khóa sổ kế toán và quyết toán ngân sách hàng năm, Ban Tài chính

xã, phường cần thực hiện một số việc sau:

Ngay trong tháng 12 phải rà soát tất cả các khoản thu, chi theo dự toán,

có biện pháp thu đầy đủ các khoản phải thu vào ngân sách và giải quyết kịp thời nhu cầu chi theo dự toán Trường hợp có khả năng hụt ngân sách phải có phương án chủ động sắp xếp lại các khoản chi để đảm bảo cân đối ngân sách

xã, phường

Phối hợp với KBNN thành phố nơi giao dịch để đối chiếu tất cả các khoản thu, chi NSXP trong năm, bảo đảm hạch toán đầy đủ chính xác các khoản thu, chi theo mục lục NSNN, kiểm tra lại số thu được phân chia giữa các cấp ngân sách theo tỷ lệ quy định

Đối với những khoản tạm thu, tạm giữ, tạm vay (nếu có) phải xem xét

xử lý hoặc hoàn trả, trường hợp chưa xử lý được thì phải làm thủ tục chuyển năm sau

Các khoản thu, chi phát sinh vào thời điểm cuối năm được thực hiện theo nguyên tắc sau:

+ Đối với Thu NSXP: các khoản thu nộp chậm nhất trước cuối giờ làm việc ngày 31/12, nếu nộp sau thời hạn trên sẽ chuyển vào thu năm sau

+ Đối với chi NSXP: Nhiệm vụ chi được bố trí trong dự toán ngân sách năm chỉ được chi trong niên độ ngân sách năm đó, các khoản chi có trong dự toán đến 31/12 chưa thực hiện được không được chuyển sang năm sau chi tiếp Trường hợp cần thiết phải chi nhưng chưa chi được phải được UBND xã, phường quyết định cho chi tiếp và được thanh quyết toán theo quy định

c- Lập báo cáo quyết toán ngân sách xã, phường hàng năm

Ban Tài chính lập báo cáo quyết toán thu, chi ngân sách xã, phường hàng năm theo đúng biểu, đúng mục lục NSNN báo cáo UBND xã, phường xem xét để trình HĐND xã, phường phê chuẩn, đồng thời gửi phòng Tài chính

- kế hoạch huyện, thành, thị để tổng hợp Thời gian gửi báo cáo quyết toán năm cho phòng Tài chính - kế hoạch huyện, thành, thị do UBND tỉnh quy định

Quyết toán chi NSXP không được lớn hơn quyết toán thu NSXP Số chênh lệch thu lớn hơn chi gọi là kết dư ngân sách xã, phường Toàn bộ kết

dư năm trước (nếu có) sẽ được chuyển vào thu ngân sách năm sau

Sau khi HĐND xã, phường phê chuẩn, báo cáo quyết toán được lập thành 05 bản để gửi cho HĐND, UBND xã, phường, Phòng Tài chính - kế hoạch huyện, thành, thị, Kho bạc Nhà nước huyện, thành, thị nơi giao dịch

(để làm thủ tục ghi kết dư ngân sách), lưu Ban tài chính xã, phường và thông báo công khai nơi công cộng cho Nhân dân xã, phường biết

Phòng Tài chính - kế hoạch huyện, thành, thị là đơn vị được giao trách nhiệm thẩm định báo cáo quyết toán thu, chi NSXP, trường hợp có sai sót phải báo cáo UBND huyện, thành, thị yêu cầu HĐND xã, phường điều chỉnh

d - Thời hạn chỉnh lý quyết toán ngân sách xã, phường:

Theo quy định, thời gian chỉnh lý quyết toán NSXP được thực hiện đến hết 31/01 của năm sau

1.2.4.4 Kiểm tra, phân tích và đánh giá việc chấp hành ngân sách xã, phường

a - Kiểm tra ngân sách xã, phường

Nâng cao vai trò giám sát của HĐND xã, phường đối với công tác ngân sách xã, phường; các cơ quan tài chính cấp trên, đặc biệt là phòng Tài chính -

kế hoạch huyện, thành, thị phải thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn về mặt chuyên môn nghiệp vụ cho công tác quản lý NSXP

Kiểm tra tiến hành ở tất cả các khâu trong quy trình quản lý ngân sách

xã, phường Kiểm tra là một biện pháp nhằm đảm bảo cho các quy định về chế độ NSXP, đảm bảo quy định về chế độ kế toán được chấp hành nghiêm chỉnh, việc kiểm tra, kiểm toán phải được tiến hành một cách thường xuyên

và ở tất cả các bước trong quản lý NSXP Kiểm tra để phát hiện ra những vấn

đề không đúng chế độ, không đúng pháp luật để từ đó có các biện pháp xử lý

và uốn nắn kịp thời

Việc tiến hành kiểm tra nội bộ là vô cùng quan trọng; đồng thời UBND cấp trên, các cơ quan chức năng, các cơ quan bảo vệ pháp luật sẵn sàng vào cuộc khi có dấu hiệu để tìm ra, ngăn chặn, xử lý những sai phạm,… từ đó làm cho NSXP hoạt động theo đúng quỹ đạo, hiệu quả, nền tài chính lành mạnh

Hình thức kiểm tra bao gồm:

Kiểm tra định kỳ: Đó là việc kiểm tra của các cơ quan, đơn vị chức

năng theo kế hoạch nhất định Việc kiểm tra được tiến hành đối với hoạt động của NSXP trong một thời gian nhất định

Kiểm tra đột xuất: đó là việc kiểm tra của các cơ quan, đơn vị chức

năng một cách đột xuất, thường khi có các sự việc xảy ra hoặc có đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến công tác quản lý NSXP

Kiểm tra thường xuyên: đây là công tác kiểm tra thường xuyên trong

quá trình hoạt động của NSXP Công tác kiểm tra thường gắn với các cơ quan chủ quản của NSXP như ngành tài chính, thuế, KBNN…

b - Phân tích và đánh giá việc chấp hành ngân sách xã, phường

Phân tích và đánh giá đó là một hoạt động cần thiết cho sự phát triển của NSXP, việc phân tích và đánh giá thường thông qua các báo cáo sơ kết, tổng kết về tài chính ngân sách, thông qua các hội nghị giao ban, hội thảo chuyên đề và thông qua các kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán ngân sách

Phân tích các hoạt động kinh tế của ngân sách nhằm đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch thu, chi ngân sách trong một thời kỳ; đối chiếu việc chấp hành thực tế so với các chế độ, định mức, tiêu chuẩn quy định hiện hành Từ đó phát hiện ra những sai sót, hạn chế trong công tác NSXP Trên cơ sở đó có các định hướng, biện pháp cho sự phát triển của NSXP trong giai đoạn tiếp theo

1.2.5 Những nhân tố ảnh hưởng tới quản lý ngân sách nhà nước cấp xã, phường

* Nhóm nhân tố về điều kiện kinh tế - xã hội

NSNN là tổng hòa các mối quan hệ kinh tế xã hội, do vậy nó luôn chịu

sự tác động của các yếu tố đó, cũng như các chính sách kinh tế - xã hội và cơ chế quản lý tương ứng, cụ thể:

Về kinh tế: Như ta đã biết, kinh tế quyết định các nguồn lực tài chính

và ngược lại các nguồn lực tài chính cũng tác động mạnh mẽ đối với quá trình đầu tư phát triển và hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý trong quá trình hiện đại hóa nền kinh tế Kinh tế ổn định, tăng trưởng và phát triển bền vững là cơ sở đảm bảo vững chắc của nền tài chính, mà trong đó NSNN là khâu trung tâm, giữ vai trò trọng yếu trong phân phối các nguồn lực tài chính quốc gia Kinh

tế càng phát triển nền tài chính càng ổn định và phát triển, thì vai trò của

NSNN càng ngày càng được nâng cao, thông qua các chính sách tài khóa, thực hiện việc phân bố nguồn lực cho phát triển kinh tế và ổn định xã hội Hai

yếu tố này luôn vận động trong mối quan hệ hữu cơ

Về xã hội: Xã hội ổn định bởi chế độ chính trị ổn định Sự ổn định về chính trị - xã hội là cơ sở để động viên mọi nguồn lực và nguồn tài nguyên quốc gia cho sự phát triển Mặt khác, chính trị - xã hội cũng hình thành nên môi trường và điều kiện để thu hút các nguồn vốn đầu tư trong nước và quốc tế; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cũng như tăng trưởng các nguồn lực tài chính

Sự ổn định chính trị - xã hội ở Việt Nam hiện nay đang là nhân tố tác động tích cực để kinh tế Việt Nam vượt qua khủng hoảng kinh tế những năm 2008 -

2011 và mở ra những cơ hội và điều kiện thuận lợi cho quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu

* Nhóm nhân tố về cơ chế quản lý NSNN và chính sách khuyến khích khai thác các nguồn tài chính

Đổi mới cơ chế quản lý hệ thống NSNN, mà trọng tâm là hoàn thiện phân cấp quản lý NS, phân định thu - chi giữa các cấp ngân sách, mở rộng quyền chi phối quỹ dự trữ tài chính và quỹ dự phòng, nâng cao quyền tự quyết của ngân sách cấp dưới trong hệ thống NSNN đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong quản lý hệ thống ngân sách quốc gia Trong 20 năm qua, việc liên tục đổi mới cơ chế quản lý ngân sách, đã đem lại những chuyển biến tích cực và hiệu quả quan trọng trong quản lý hệ thống ngân sách Quốc gia Nhờ đó nguồn thu ngân sách không ngừng tăng lên, đầu tư công ngày càng có

vị thế, NSNN từng bước đi vào thế cân đối tích cực, trong quá trình phát triển kinh tế theo xu thế hội nhập

Hệ thống các chính sách trích thường thu vượt kế hoạch vào ngân sách các cấp ngân sách địa phương, quyền chi phối kết dư ngân sách cuối năm và

sử dụng quỹ tài chính, quỹ dự phòng đã tạo ra động lực mạnh mẽ cho các cấp chính quyền địa phương phát huy tính năng động sáng tạo trong khai thác các

nguồn thu hiện hữu và các nguồn thu tiềm năng của địa phương Đây là động lực rất quan trọng cho mở rộng nguồn thu, tăng thu ngân sách và đảm bảo cân đối bền vững của hệ thống ngân sách quốc gia

* Nhân tố về thể chế tài chính

Thể chế tài chính quy định phạm vi, đối tượng thu, chi của các cấp chính quyền; quy định, chế định việc phân công, phân cấp nhiệm vụ chi, quản

lý chi của các cấp chính quyền; quy định quy trình, nội dung lập, chấp hành

và quyết toán ngân sách Quy định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan nhà nước trong quá trình quản lý thu, chi ngân sách, sử dụng quỹ ngân sách Thể chế tài chính quy định những nguyên tắc, chế độ, định mức chi tiêu

Do vậy, nói đến nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thu, chi ngân sách trước hết phải nói đến thể chế tài chính Vì nó chính là những văn bản của Nhà nước có tính quy phạm pháp luật chi phối mọi quá trình hoạt động của các cơ quan nhà nước trong quá trình quản lý thu, chi ngân sách Thực tế cho thấy nhân tố

về thể chế tài chính có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả quản lý thu chi ngân sách trên một địa bàn nhất định, do vậy đòi hỏi phải ban hành những thể chế tài chính đúng đắn phù hợp mới tạo điều kiện cho công tác nói trên đạt được hiệu quả

* Chế độ quản lý tài chính công:

Đó là sự ảnh hưởng của những văn bản của Nhà nước có tính quy phạm pháp luật chi phối hoạt động của các cơ quan Nhà nước trong quá trình quản

lý NS Cụ thể là các văn bản quy định phạm vi, đối tượng thu, chi NS của các cấp chính quyền; quy định, chế đi ̣nh việc phân công, phân cấp nhiệm vụ quản

lý NS của các cấp chính quyền; quy định quy trình, nội dung lập, chấp hành

và quyết toán NS; quy định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan Nhà nước trong quá trình quản lý NS và sử dụng quỹ NS; quy định, chế định những nguyên tắc, chế độ, định mức chi tiêu Các văn bản này có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả quản lý NS trên một địa bàn nhất định, do vậy đòi hỏi

Nhà nước phải ban hành những văn bản đúng đắn, phù hợp với thực tế thì công tác quản lý NSNN mới đạt được hiệu quả

*Nhân tố về bộ máy và cán bộ

Khi nói đến cơ cấu tổ chức một bộ máy quản lý thu, chi ngân sách người ta thường đề cập đến quy mô nhân sự của nó và trong sự thiết lập ấy chính là cơ cấu tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu, chi ngân sách và các mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới, giữa các bộ phận trong quá trình thực hiện chức năng này Hay nói cách khác, điều quan trọng hơn cả là phải thiết lập cụ thể rõ ràng, thông suốt các “mối quan hệ ngang” và các “mối quan hệ dọc” Sự thiết lập ấy được biểu hiện thông qua quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp, các bộ phận trong tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu chi ngân sách Quy định chức năng nhiệm vụ của bộ máy và cán bộ quản

lý thu, chi theo chức năng trách nhiệm quyền hạn giữa bộ phận này với bộ phận khác, giữa cấp trên với cấp dưới trong quá trình phân công phân cấp quản lý đó Nếu việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền cấp thành phố không rõ ràng, cụ thể thì dễ xảy ra tình trạng hoặc thiếu trách nhiệm, hoặc lạm quyền trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý thu, chi ngân sách Nếu bộ máy và cán bộ năng lực trình độ thấp thì sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thu, chi ngân sách Do đó tổ chức bộ máy và cán bộ là nhân

tố rất quan trọng trong quá trình tổ chức quản lý thu, chi ngân sách

*Nhân tố về trình độ phát triển kinh tế và mức thu nhập

Việc quản lý thu, chi ngân sách luôn chịu ảnh hưởng của nhân tố về trình độ phát triển kinh tế và mức thu nhập của người dân trên địa bàn Khi trình độ kinh tế phát triển và mức thu nhập bình quân của người dân tăng lên, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động nguồn ngân sách và sử dụng có hiệu quả, mà nó còn đòi hỏi các chính sách, chế độ, định mức kinh tế

- tài chính, mức chi tiêu ngân sách phải thay đổi phù hợp với sự phát triển kinh tế và mức thu nhập, mức sống của người dân Do đó, ở nước ta cũng như

các nước trên thế giới, người ta luôn quan tâm chú trọng đến nhân tố này, trong quá trình quản lý hoạch định của chính sách thu chi NSNN

Thực tế cho thấy, khi trình độ phát triển kinh tế và mức thu nhập bình quân trên địa bàn còn thấp cũng như ý thức về sử dụng các khoản chi chưa được đúng mức còn có tư tưởng ỷ lại Nhà nước thì sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi NSNN Khi chúng ta thực hiện tốt những vấn đề thu ngân sách trong đó có nhiều nhân tố tác động nhưng trình độ mức sống của người dân ngày càng nâng cao thì việc thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước có thể rất dễ dàng Trường hợp nếu trình độ và mức sống còn thấp thì việc thu thuế cũng rất khó khăn

- Sự phát triển của lực lượng sản xuất và khả năng tích lũy của nền kinh tế

- Thu nhập GDP bình quân đầu người: Đây là nhân tố quyết định đến mức động viên của NSNN

- Tỷ suất doanh lợi trong nền kinh tế: Đây là chi tiêu phản ánh hiệu quả của đầu tư phát triển kinh tế, tỉ suất này càng lớn thì nguồn tài chính càng lớn, do đó thu NSNN phụ thuộc vào mức độ trang trải các khoản chi phí của nhà nước

- Tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên: Đây là yếu tố làm tăng thu nguồn NSNN, ảnh hưởng đến việc năng cao tỉ suất thu NSNN

- Mô hình tổ chức bộ máy của nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, xã hội của nhà nước trong từng thời kỳ

- Môi trường kinh tế - xã hội

1.3 Trách nhiệm của các bên trong thực thi quản lý ngân sách xã, phường

1.3.1 Trách nhiệm của Hội đồng nhân dân xã, phường

Thứ nhất, HĐND căn cứ vào nhiệm vụ thu, chi ngân sách được cấp trên giao và tình hình thực tế tại địa phương, quyết định:

Dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn, bao gồm thu nội địa, thu dầu thô, thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, thu viện trợ không hoàn lại, bảo đảm không thấp hơn dự toán thu ngân sách nhà nước được cấp trên giao;

Dự toán thu ngân sách địa phương, bao gồm các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%, phần ngân sách địa phương được hưởng từ các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%), thu bổ sung từ ngân sách cấp trên;

Dự toán chi ngân sách địa phương, chi tiết theo chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi trả nợ lãi, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính, dự phòng ngân sách Trong chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên có mức chi cụ thể cho các lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề, khoa học và công nghệ;

Tổng mức vay của ngân sách địa phương, bao gồm vay để bù đắp bội chi ngân sách địa phương và vay để trả nợ gốc của ngân sách địa phương

Thứ hai, HĐND quyết định phân bổ dự toán ngân sách cấp mình:

Tổng số; chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên theo từng lĩnh vực; chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính địa phương; dự phòng ngân sách;

Dự toán chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên của từng cơ quan, đơn

vị thuộc cấp mình theo từng lĩnh vực;

Mức bổ sung cho ngân sách từng địa phương cấp dưới trực tiếp, gồm

bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu

Thứ ba, phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương; quyết định các chủ trương, biện pháp để triển khai thực hiện ngân sách địa phương; quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết; giám sát việc thực hiện ngân sách đã được Hội đồng nhân dân quyết định; bãi

bỏ văn bản quy phạm pháp luật về tài chính - ngân sách của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên; quyết định danh mục các chương trình, dự

án thuộc kế hoạch đầu tư trung hạn nguồn ngân sách nhà nước của ngân sách