Bài 8: Một số công trình mỹ thuật tiêu biểu thời Trần (1226-1400)

I/ Tìm hiểu vài nét về Mĩ thuật thời Trần:1/ Tháp Bình Sơn: - Thời Trần có những loại hình kiến trúc nào?. + Các tầng đều trổ cửa 4 mặt, mái các tầng hẹp + Tầng d ới cao hơn các tầng trê

TiÕt 8: Th êng Thøc MÜ ThuËt

Bµi 8: mét sè c«ng tr×nh mÜ thuËt

tiªu biÓu thêi trÇn 1226-1400

I/ Tìm hiểu vài nét về Mĩ thuật thời Trần:

1/ Tháp Bình Sơn:

- Thời Trần có những loại hình kiến trúc nào?

+ Kiến trúc cung đình và kiến trúc phật giáo

- Tháp Bình Sơn thuộc thể lọai kiến trúc nào?

+ Kiến trúc phật giáo

- Em biết gì về Tháp Bình Sơn?

+ Tháp Bình Sơn thuộc Chùa Vĩnh Khánh Xã Tam Sơn, “Chùa Vĩnh Khánh” Xã Tam Sơn, ” Xã Tam Sơn,

huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc Tháp đ ợc xây trên một ngọn đồi ở tr ớc Chùa Vĩnh Khánh cao 15m hiện còn 11

tầng.

•Tháp Bình Sơn ( Chùa Vĩnh

khánh) xã Tam Sơn, huyện

Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc đ

ợc xây trên một ngọn đồi

thấp ở tr ớc sân Chùa Vĩnh

Khánh cao 15m hiện còn 11

tầng.

• Tháp Bình Sơn cùng với

Tháp Phổ minh là những di

sản kiến trúc tôn giáo còn

giữ đ ợc tới nay Tuy nhiều

lần tu sửa nh ng vẫn mang

đậm dấu ấn mĩ thuật thời

Trần.

•Về hình dáng Tháp có mặt bằng hình vuông, càng lên cao càng thu nhỏ.

+ Các tầng đều trổ cửa 4 mặt, mái các tầng hẹp

+ Tầng d ới cao hơn các tầng trên

•Về cấu trúc: Có những nét riêng biệt

+ Lòng tháp đ ợc xây thành một khối trụ bằng gạch khẩu mỏng, tạo thành cái cốt cho thế đứng của tháp

+ Lõi phía trong của cột để rỗng,tạo sự thông thoáng cho công trình.

+Phía ngoài đ ợc ốp kín bằng gạch vuuông đ ợc trang trí.

*Về tráng trí: Bên ngoài tháp đ ợc trang trí bằng các hoa văn khá phong phú.

•Tháp Bình Sơn là niềm tự hào của kiến trúc cổ Việt Nam đ ợc

•cha, ông ta xây dựng bằng đôi tay khéo léo, chạm khắc công phu, chắc chắn, nên dù sử dụng chất liệu bình dị mà vẫn đứng vững đ ợc hơn 600 năm trong

điều kiện khí hậu nhiệt đới

• Tháp Bình Sơn là niềm tự hào của kiến trúc cổ Việt

Nam đ ợc cha, ông ta xây

dựng bằng đôi tay khéo léo, chạm khắc công phu, chắc

chắn, nên dù sử dụng chất

liệu bình dị mà vẫn đứng

vững đ ợc hơn 600 năm trong

điều kiện khí hậu nhiệt đới.

2/ Khu lăng mộ An Sinh:

- Lăng mộ An Sinh thuộc loại hình kiến trúc nào?

+ Thuộc loại kiến trúc cung đình

- Em biết gì về khu Lăng mộ này?

+ Đây là khu lăng mộ lớn của các vua nhà Trần đ ợc xây sát chân núi thuộc huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh ngày nay.

Theo sử sách cũ đây là khu lăng mộ lớn của các vua Trần thuộc huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh Các lăng xây cách xa nhau nh ng h ớng về khu đền An Sinh.

• Kích th ớc của các lăng mộ t ơng đối lớn (lăng Đồng Thái

của vua Trần Anh Tông, diện tích chiếm cả quả đồi).

• Bố cục: của các lăng th ờng đăng đối, quy tụ vào giữa

• Trang trí: Các pho t ợng đ ợc gắn vào thành bậc (rồng,

sấu) hoặc sắp đặt nh một cảnh chầu, thờ cúng ng ời đã mất (nh t ợng quan hầu, các con vật ở lăng Trần Hiến Tông)

Mét sè t¸c phÈm ®iªu kh¾c, ch¹m kh¾c ë l¨ng thêi TrÇn:

Quan hÇu (l¨ng TrÇn

HiÕn T«ng-QN)

Rång trªn cuèn (Chïa

Th¸i L¹c- HY)

T îng thó (l¨ng TrÇn HiÕn T«ng-QN)

T îng thó (l¨ng TrÇn HiÕn T«ng-QN)

II/ Giới thiệu một vài tác phẩm điêu khắc và phù điêu trang trí: 1/ T ợng Hổ ở lăng Trần Thủ Độ:

-Trần Thủ độ là ai? Ông có vai trò gì trong v ơng triều nhà Trần?

+Trần Thủ Độ là Thái s triều Trần Ông là ng ời uy dũng, quyết

đoán, góp phần xây dựng v ơng triều nhà Trần, có vai trò quan trọng trong chiến thắng chống quân xâm l ợc Mông Cổ năm 1258.

-Khu lăng mộ Trần Thủ Độ đ ợc xây dựng năm nào?

+Xây năm 1264 tại Thái Bình, ở lăng có tạc một con Hổ

+T ợng Hổ đ ợc tạc nh thật dài 1,43m thân hình thon, bộ ức nở nang những bắp vế căng tròn, t ợng đã lột tả đ ợc tính cách dũng mạnh của

vị chúa sơn lâm ngay trong t thế rất thoải mái nằm xoải chân, chân thu về phía, tr ớc ngẩng cao đầu

+ T ợng Hổ tạo khối đơn giản, dứt khoát, có chọn lọc và đ ợc sắp xếp một cách chặt chẽ, vững chãi

+ Sự chau chuốt, nuột nà của hình khối và đ ờng nét và những

đ ờng chải m ợt của tóc hổ, những đ ờng văn đều đặn trên ức

tạo nên những hoa văn trang trí tôn thêm vẻ đẹp của hổ

Kết luận: Từ những hình t ợng trên ta thấy hình t ợng hổ đã

đợc các nghệ sĩ lột tả đ ợc tính cách, vẻ đ ờng bệ, lẫm liệt của Thái S Trần Thủ Độ

2/ Chạm khắc gỗ ở Chùa Thái Lạc:

- Chùa Thái Lạc đ ợc xây dựng thời nào? ở đâu?

+ Chùa đ ợc xây từ thời Trần tại H ng Yên, chùa đã bị h hỏng nặng Những di vật còn lại chỉ là một bộ phận của kiến trúc

chùa trong đó có các mạng chạm khắc gỗ

- Các bức chạm khắc diễn tả gì?

+ Nội dung diễn tả chủ yếu các mang chạm khắc gỗ là cảnh

dâng hoa, tấu nhạc với những nhân vật trung tâm là vũ nữ, hay nhạc công hay con chim thần thoại nửa trên là ng ời, nửa d ới là hình chim Bố cục của các bức chạm khắc cơ bản giống nhau Các hình đ ợc sắp xếp cân đối nh ng không đơn điệu, buồn tẻ

Do các lỗ đục nông, sâu khác nhau về cách tạo khối tròn mịn của hình t ợng tạo nên sự êm đềm, yên tĩnh với không gian vừa thực vừa ảo của chùa

•Kết luận: Qua bức chạm khắc trên, ta thấy nghệ thuật chạm khắc gỗ của ông cha ta đã đạt đến trình độ cao về bố cục và

cách diễn tả

• Hai tiên nữ đ ợc chạm khắc cân đối, đầu hơi nghiêng về phía sau và đôi tay kính cẩn dâng bình hoa về phía tr ớc với đôi cánh chim dang rộng Khoảng không gian xung quanh ken đặc

những hình xoắn ốc để diễn tả hoa và mây, các hình sắp xếp cân đối nh ng không đơn điệu

Tiªn n÷ ®Çu ng êi m×nh chim ®ang

d©ng hoa (Chïa Th¸i L¹c)

BÖ T îng (Chïa KiÕp B¹c)

§Çu Rång ( KiÕp B¹c HD)

Ng êi chim ( Chïa Th¸I L¹c)

Ch©n thµnh c¶m ¬n

quÝ thÇy c«, chóc c¸c em ch¨m ngoan häc giái!

Ch©n thµnh c¶m ¬n

quÝ thÇy c«

vµ c¸c em!