Nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng và phát triển của cúc lá nho tại thành phố thái nguyên

NGUYỄN ĐỨC THUẬN “NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÚC LÁ NHO TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN” LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP THÁI N

NGUYỄN ĐỨC THUẬN

“NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG MỘT SỐ

BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ

PHÁT TRIỂN CỦA CÚC LÁ NHO TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN”

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN - 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN ĐỨC THUẬN

“NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG MỘT SỐ

BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ

PHÁT TRIỂN CỦA CÚC LÁ NHO TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN”

Ngành: Khoa học cây trồng

Mã số: 60.62.01.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: TS Đặng Thị Tố Nga

THÁI NGUYÊN - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa có ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Mọi trích dẫn trong luận án đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả

Nguyễn Đức Thuận

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bản luận án này, tác giả xin được bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới cô giáo hướng dẫn trực tiếp là TS Đặng Thị Tố Nga đã hết sức tận tình giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình và có rất nhiều đóng góp trong nghiên cứu

và hoàn thành luận án của học viên Tác giả xin bày tỏ lòng cám ơn tới Ban Giám Hiệu trường Đại học Nông Lâm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho học viên hoàn thành luận án Học viên xin được cảm ơn sự giúp đỡ của cán bộ, giảng viên khoa Nông học - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện về thời gian nghiên cứu, vật chất, kỹ thuật và công sức, trí tuệ cho tác giả

Xin trân trọng cảm ơn Ban Sau Đại học - Đại học Thái Nguyên, Phòng Đào tạo - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi

để học viên hoàn thành luận án của mình

Luận án còn có sự động viên, đóng góp của bạn bè, và gia đình

Tháng 10 năm 2016

DANH MU ̣C CÁC TỪ VIẾT TẮT

BNN & PTNT: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

CT: Công thứ c

Đ/c: Đối chứng

FAO: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc

KTST: Kích thích sinh trưởng

MDSH: Mức độ sâu hại

QCVN: Quy chuẩn Việt Nam

MU ̣C LỤC

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích yêu cầu đề tài 2

2.1 Mục đích 2

2.2 Yêu cầu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài 2

3.1 Ý nghĩa khoa học 2

3.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3

Chương 1.TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

1.1.1 Cơ sở khoa học của việc che sáng cho cây hoa cúc 4

1.1.2 Cơ sở khoa học của nghiên cứu giá thể 4

1.1.3 Cơ sở khoa học của việc sử dụng chất điều tiết sinh trưởng 5

1.1.4 Cơ sở khoa học của sử dụng phân bón lá 7

1.1.5 Nguồn gốc và phân loại 8

1.1.6 Đặc điểm thực vật học của cây hoa cúc 8

1.2 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới và ở Việt Nam 10

1.2.1 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới 10

1.2.2 Tình hình sản xuất hoa ở Việt Nam 13

1.3 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc trên thế giới và ở Việt Nam 15

1.3.1 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc trên thế giới 15

1.3 2 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc ở Việt Nam 18

Chương 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 26

2.1.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu: 26

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu: 26

2.2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 26

2.2.1 Nội dung 26

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu 26

2.3 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 28

2.3.1 Chỉ tiêu theo dõi 28

2.4 Các biện pháp kỹ thuật áp dụng 31

2.5 Phương pháp xử lý số liệu 31

Phần 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 32

3.1 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian che sáng đến sinh trưởng phát triển của giống hoa cúc Lá Nho vụ Đông Xuân 2015 - 2016 32

3.1.1 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây hoa cúc Lá Nho 32

3.1.2 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 33 3.1.3 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng trưởng chiều dài

3.1.4.Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng ra lá của cây hoa

cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 38

3.1.5 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến năng suất, chất lượng của hoa cúc Lá Nho 40

3.1.6 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến tình hình sâu bệnh hại của hoa cúc Lá Nho 43

3.1.7 Sơ bộ hạch toán thu chi 44

3.2.2 Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến động thái tăng trưởng chiều cao hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 46

3.2.3.Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến động thái tăng trưởng chiều dài cành cấp một của hoa cúc Lá Nho trồng

tại thành phố Thái Nguyên 48

3.2.3 Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến năng suất,

chất lượng của hoa cúc Lá Nho 51

3.2.4 Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến tình hình

sâu bệnh hại của hoa cúc Lá Nho 54

3.2.5 Sơ bộ hạch toán thu chi 55

3.3 Thí nghiệm ảnh hưởng của giá thể trồng trồng đến sinh trưởng

phát triển của giống hoa cúc Lá Nho vụ Đông Xuân 56

3.3.1 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến giai đoạn sinh trưởng phát triển

của hoa cúc Lá Nho 56

3.3.2 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng

chiều cao hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 58

3.1.3 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng chiều dài

cành cấp một của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 60

3.1.4.Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng ra lá

của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 62

3.3.3 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến năng suất, chất lượng

của cây hoa cúc Lá Nho 64

3.3.4 Ảnh hưởng của giá thể cây trồng đến tình hình sâu bệnh hại

của hoa cúc Lá Nho 67

3.4 Sơ bộ hạch toán thu chi 68

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 69

Kết luận 69

Đề nghị 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.2: Tốc độ phát triển của ngành sản xuất Hoa cây cảnh giai đoạn

1994-2014 13 Bảng 1.3: Cơ cấu số lượng, chủng loại hoa ở Việt Nam qua các năm 14 Bảng 3.1: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây hoa cúc Lá Nho 32 Bảng 3.2: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 34 Bảng 3.3: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng trưởng chiều dài cành cấp một của hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 36 Bảng 3.4: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái ra lá của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 38 Bảng 3.5: Ảnh hưởng thời gian che sáng đến năng suất, chất lượng của hoa cúc Lá Nho 41 Bảng 3.6: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến tình hình sâu hại của hoa cúc Lá Nho 43 Bảng 3.7: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến tình hình bệnh hại của hoa cúc Lá Nho 44 Bảng 3.8: Hiệu quả kinh tế của các CT thí nghiệm 44 Bảng 3.9: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây hoa cúc Lá Nho 45 Bảng 3.10: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến động thái tăng trưởng chiều cao cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 47 Bảng 3.11: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến động thái tăng trưởng chiều dài cành cấp 1 của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 48 Bảng 3.12: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến động thái ra

lá của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 50 Bảng 3.12: Ảnh hưởng phân bón lá và chất KTST GA3 đến năng suất, chất lượng của cây hoa cúc Lá Nho 52 Bảng 3.13: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến tình hình sâu hại của hoa cúc Lá Nho 54 Bảng 3.14: Ảnh hưởng của phân bón lá và chất KTST GA3 đến tình hình

Bảng 3.15: Hiệu quả kinh tế của các CT thí nghiệm 55 Bảng 3.16: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây hoa cúc Lá Nho 56 Bảng 3.17: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 58 Bảng 3.18: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng chiều dài cành cấp một của cây hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 60 Bảng 3.19: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái ra lá của cây hoa cúc

Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 62 Bảng 3.20: Ảnh hưởng giá thể trồng đến năng suất, chất lượng của cây hoa cúc Lá Nho 65 Bảng 3.21: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến tình hình sâu hại của cây hoa cúc Lá Nho 67 Bảng 3.22: Ảnh hưởng của giá thể trồng đến tình hình bệnh hại của cây hoa cúc Lá Nho 67 Bảng 3.23: Hiệu quả kinh tế của các công thức thí nghiệm 68

DANH MU ̣C CÁC BIỂU ĐỒ

Đồ thị 3.1: Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái tăng trưởng

chiều cao hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 34

Đồ thị 3.2 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái

tăng trưởng chiều dài cành cấp một của hoa cúc Lá Nho trồng

tại thành phố Thái Nguyên 37

Đồ thị 3.3 Ảnh hưởng của thời gian che sáng đến động thái ra lá

của hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 39

Biểu đồ 3.4 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng

chiều cao hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 58

Biểu đồ: 3.5 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái tăng trưởng

chiều dài cành cấp một của cây hoa cúc Lá Nho trồng

tại thành phố Thái Nguyên 61

Biểu đồ 3.6 Ảnh hưởng của giá thể trồng đến động thái ra lá của hoa cúc Lá Nho trồng tại thành phố Thái Nguyên 63

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoa là một sản phẩm đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người, không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, hoa còn có giá trị về tinh thần rất lớn Đời sống ngày càng phát triển thì nhu cầu về hoa ngày càng tăng, ngành sản xuất và kinh doanh hoa ngày càng được coi trọng Trong rất nhiều loài hoa thì hoa cúc đã mang lại cho người sản xuất lợi nhuận cao với nhiều loại sản phẩm đa dạng như hoa cắt cành, hoa trồng chậu, làm thuốc… Hoa cúc được trồng ở nhiều nước trên thế giới như : Hà Lan, Italia, Trung Quốc, Nhật Bản…

Hoa cúc được trồng quanh năm, là loài hoa phong phú về chủng loại (cúc châu sa, đầm hồng, hạc linh, hoàng long trảo, hoàng kim tháp, bạch thọ mi, hoàng yến, vạn thọ, kim tiền ) và đậm đà về hương sắc

Cúc Lá Nho là một loài thuộc họ nhà Cúc Với nhiều mầu sắc đa dạng và phong phú: Tím, hồng, Trắng, Tím nhạt… Cây phù hợp để làm cây cảnh để bàn, cây nội thất văn phòng hay trồng làm cảnh trong khuôn viên sân vườn tiểu cảnh

Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi phía Đông Bắc nước ta,

có nền kinh tế xã hội tương đối phát triển, là trung tâm kinh tế của vùng Trung du miền núi phía Bắc Có vị trí địa lý thuận lợi giáp các tỉnh như Bắc Cạn, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Giang, Lạng Sơn cùng với hệ thống giao thông thuận tiện nằm trên trục quốc lộ 3 và còn là nơi tập trung nhiều trường Đại học và Cao đẳng như: Trường Đại học Nông Lâm, trường Đại học Sư Phạm, trường Đại học Y, trường Đại học Kinh Tế và Quản trị kinh doanh… Chính vì vậy Thái Nguyên là thị trường lớn tiêu thụ các loại hoa

Cùng với mức sống ngày càng cao của người dân thì nhu cầu về hoa cũng ngày càng tăng, bởi vậy diện tích trồng hoa ngày một tăng đặc biệt là việc trồng hoa cúc

Cúc lá nho là loại hoa đẹp, dễ trồng, có hiệu quả kinh tế cao đặc biệt vào dịp lễ Tết Hiện nay năng suất, chất lượng hoa cúc Lá Nho tại Thái Nguyên chưa cao vì vậy, để có cơ sở phát triển sản xuất loài hoa cúc tại Thái Nguyên cần có các nghiên cứu cụ thể để nâng cao giá trị chất lượng hoa cúc

Việc nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật đối với hoa cúc Lá Nho tại

Thái Nguyên là hết sức cần thiết, vì vậy tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng và phát triển của cúc Lá Nho tại thành phố Thái Nguyên”

2 Mục đích yêu cầu đề tài

3.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình trồng, chăm sóc cho giống hoa cúc Lá Nho

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài

1.1.1 Cơ sở khoa học của việc che sáng cho cây hoa cúc

Hoa cúc là loại cây hoa ngày ngắn, sự phân hoá và phát dục của hoa được tác động dưới tác dụng đồng thời của quang chu kì và nhiệt độ Trong quá trình sinh trưởng, phát dục, dưới tác dụng phối hợp của độ dài chiếu sáng trong ngày và nhiệt độ ở mức độ nhất định mới có thể ra hoa

Giống hoa cúc dưới ánh sáng dài ngày không thể ra hoa được, hoặc những nụ mới được phân hoá thành cũng dừng lại tạo thành hình đầu lá liễu Chỉ trong điều kiện ngày ngắn đêm dài mới có thể phân hoá hoa và tiếp tục tạo thành hoa Giữa các giống khác nhau lúc bắt đầu phân hoá mầm hoa và sự sinh trưởng phát dục của hoa yêu cầu độ dài chiếu sáng cũng khác nhau Vì vậy trong trồng trọt cần nắm vững phản ứng của các giống cúc với độ dài chiếu sáng của từng giống để xác định thời vụ trồng, thời gian ngắt ngọn và biện pháp khắc phục cho phù hợp

Đối với giống cúc Lá Nho, khi cây còn nhỏ rất yếu, nếu tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời sẽ làm cây thoát hơi nước nhanh và héo Với mức che sáng 50% ngay sau khi bắt đầu trồng sẽ giúp cho cây con sinh trưởng chiều cao, đường kính lá và tổng hợp chất hữu cơ có kết quả tốt nhất [21]

1.1.2 Cơ sở khoa học của nghiên cứu giá thể

Như ta đã biết, cây cần oxi và dinh dưỡng tiếp xúc với rễ cây Do đó, giá thể là loại có khả năng giữ nước tương đương với độ thoáng khí Khả năng giữ nước và độ thoáng khí của giá thể được quyết định bởi những khoảng trống (khe, kẽ) trong nó Trong cát mịn có những khoảng trống rất nhỏ, không chứa được nhiều nước và oxi Ngược lại sỏi thô tạo ra những khoảng trống khá lớn, nhiều không khí nhưng mất nước nhanh Giá thể có những đặc điểm giữ nước

dễ dàng, bền và có khả năng tái sử dụng hoặc phân hủy ngoài môi trường, nhẹ

và rẻ rất thông dụng Giá thể thì có nhiều loại như xơ dừa, trấu hun, mùn cưa, cát, sỏi vụn (cỡ hạt đậu), đá trân châu,…Có thể dùng đơn lẻ hoặc trộn lại để tận dụng ưu điểm từng loại Vì vậy, trồng cây trong giá thể, dinh dưỡng được cung cấp cho cây thông qua phân bón trộn trong giá thể và bón thúc Giá thể được để trong những khay chậu Khay chậu có thể là gỗ, đất nung, sành sứ,…tùy vào điều kiện mà người trồng có thể chọn lựa và sử dụng theo sở thích của mình

Cúc Lá Nho là loại cây có bộ rễ rất mỏng manh, bám đất nông và không chịu ngập úng, vì vậy nếu trồng trên giá thể với tỉ lệ hợp lý sẽ giúp rễ cây phát triển thuận lợi, bám sâu hơn, tránh được ngập úng, từ đó tạo điều kiện cho cây sinh trưởng phát triển tốt hơn

1.1.3 Cơ sở khoa học của việc sử dụng chất điều tiết sinh trưởng

Các chất điều hòa sinh trưởng nội bào thực vật còn gọi là phytohormon Đây là những sản phẩm bình thường của quá trình sống ở thực vật được tham gia vào điều khiển quá trình trao đổi chất và các quá trình hình thành mới các

cơ quan ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây Những phytohormon hiện nay được biết nhiều nhất là auxin, gibbrellin, sitocinin, axit absizic và etylen

Các chất điều hòa sinh trưởng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều khiển sinh trưởng phát triển của cây Nói cách khác, hầu như tất cả các quá trình hoạt động của cây đều có sự tham gia của các chất điều hòa sinh trưởng Tùy thuộc vào từng loại chất điều hoà sinh trưởng mà chúng có thể tham gia vào các quá trình cơ bản như:

- Điều khiển các quá trình ra lá, phát chồi, tăng trưởng chiều cao và đường kính thân cây

- Điều khiển quá trình ra hoa, đậu quả chính vụ và trái vụ

- Điều khiển quá trình ra rễ cho cây, cành giâm, cành chiết

- Điều khiển quá trình bảo quản hoa, quả trên cây và trong kho

- Điều khiển quá trình già của các bộ phận của cây Để nghiên cứu ảnh hưởng của từng chất, người ta có thể phun trực tiếp lên từng bộ phận của cây trồng các chất riêng biệt ở các nồng độ khác nhau

Chất điều hòa sinh trưởng được đưa vào cây trồng dưới các hình thức: phun lên cây; ngâm củ, cành vào dung dịch; bôi lên cây; tiêm trực tiếp lên cây Tuỳ theo mục đích và yêu cầu mà người ứng dụng các chất điều hòa sinh trưởng

có thể sử dụng một trong trong những phương pháp trên, hoặc có thể cùng sử dụng vài phương pháp cho cùng một đối tượng nghiên cứu và sản xuất

Các chất điều hòa sinh trưởng được tổng hợp và tích lũy trong quá trình phát triển của cây Khi hạt gặp điều kiện thuận lợi về nhiệt độ, độ ẩm, oxy…các quá trình sinh hóa trong hạt bắt đầu được tiến hành đặc biệt là các quá trình tổng hợp các chất điều hòa sinh trưởng như gibberellin, auxin, Sitocinin… Trong thực tế không phải lúc nào cây cũng phát triển trong điều kiện tối ưu, mà ngược lại luôn luôn nằm trong trình trạng bất lợi Để giải quyết được những khó khăn trên, trong nhiều năm qua cá nhà khoa học đã nghiên cứu quá trình biến động, tích lũy các chất điều hòa sinh trưởng trong từng giai đoạn phát triển của cây, biết được những phát triển bất thường của cây là do chất nào gây nên để từ đó có những quyết định đúng đắn trong việc bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng tương ứng cho cây, nhằm cho cây phát triển bình thường hoặc điều khiển phát triển theo hướng mong muốn của con người

Các chất điều hòa sinh trưởng có khả năng điều hòa sinh trưởng phát triển cây và dẫn tới tăng năng suất cây trồng Tùy theo mục đích thu hoạch là thu hoạch lá, hoa, quả, thân rễ mà người ta phải sử dụng tùy chất điều hòa sinh trưởng riêng biệt hoặc hỗn hợp chúng

Nhìn chung khi phun chất điều hòa sinh trưởng lên cây trồng vào đúng giai đoạn thì có thể cho năng suất tăng trung bình từ 10 – 15% Năng suất được tăng lên phụ thuộc rất nhiều điều kiện canh tác như: phân bón, nước và giống cây

Năm 2000, Đặng Văn Đông [1] khi nghiên cứu ảnh hưởng của các chế phẩm và chất KTST như Spray N- Grow 1%, Atonik 0,5%, GA3 50ppm đều

có tác dụng rõ rệt tới sự sinh trưởng, phát triển của cúc Vàng Đài Loan Trong

đó GA3 tác động mạnh ở giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, làm tăng chiều cao và rút ngắn thời gian nở hoa, Spray N-Grow và Atonik tác động mạnh ở giai đoạn sinh thực, nâng cao tỉ lệ nở hoa và kéo dài độ bền hoa cắt Còn 2 loại thuốc Spray-GA3 100ppm cùng có ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cúc CN93 trong vụ Đông làm tăng tỷ lệ nở hoa, đặc biệt là chiều cao cây mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người sử dụng Các chế phẩm có GA3

có tác dụng làm kích thích sự sinh trưởng kéo dài của thân cây, tăng nhanh chiều cao cây, kích thích sự vươn dài của cụm hoa, từ đó tăng năng suất hoa Trương Hoàng (2011) [21]

1.1.4 Cơ sở khoa học của sử dụng phân bón lá

Phân bón lá bổ sung thêm thức ăn đặc biệt là vi lượng để kích thích cho cây trồng ra lá, ra hoa nhanh hơn Phân bón lá có tác dụng với rau, cây ăn quả, hoa cao hơn so với ở trên lúa Cây hoàn toàn không thể phát triển bình thường nếu không có các nguyên tố vi lượng như Bo (B), man gan (Mn), kẽm (Zn), đồng (Cu), Molipđen (Mo), một số cây cần cả nhôm (Al), silic (Si) Người

ta đã chứng minh những nguyên tố này là tuyệt đối cần thiết cho cây Các nguyên tố đó được xem như là các chất kích thích và các loại phân bón chứa chúng được gọi là các loại phân xúc tác hoặc phân kích thích, chúng đã thúc đẩy

sự phát triển của thực vật Sự thiếu từng nguyên tố vi lượng và đa lượng riêng biệt trong đất gây ra các chứng bệnh cho thực vật, động vật và người

Phương thức sử dụng phân bón lá

- Sử dụng phân bón lá phải ở những nồng độ thích hợp (theo hướng dẫn trên bao bì) Nồng độ bón phân qua lá không được cao Nếu cao cây sẽ bị bội thực (gây độc) và chết, nếu bón nồng độ thấp thì hiệu lực không rõ

- Nên phun lên bề mặt lá có nhiều khí khổng nhất Cây hấp thụ phân bón lá qua khí khổng: lỗ khí khổng phân bố cả mặt trên và mặt dưới lá

- Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng đến sự đóng mở khí khổng

+ Trời râm khí khổng mở, nắng gắt khí khổng đóng

+ Đất quá khô lỗ khí khổng đóng lại

+ Gió làm khí khổng đóng lại

+ Nhiệt độ: 10-300C khí khổng mở, >300C lỗ khí khổng đóng lại

1.1.5 Nguồn gốc và phân loại

Hoa cúc có tên khoa học là Chrysanthemum sp, có nguồn gốc từ Trung

Quốc, Nhật Bản và một số các nước Châu Âu Sự tăng lên về dân số và sự hội nhập về kinh tế, trao đổi mua bán đã làm hoa cúc được trồng ở hầu hết các nước trên thế giới: Thái Lan, Trung Quốc, Đức, Pháp, Hà Lan, Philippin, Malaysia, Australia, NewZealand Và ở Việt Nam, hoa cúc được nhập nội và trồng từ lâu đời (cách đây khoảng 165 năm) Khi nói đến hoa, người Việt Nam không thể không nói đến hoa cúc - một trong bốn cây tượng trưng cho người quân tử trong bộ "tứ quý" "Tùng, Cúc, Trúc, Mai"

Trong nghiên cứu hệ thống phân loại thực vật: Hoa cúc được xếp vào

lớp 2 lá mầm (Dicotyledonec), phân lớp cúc (Asterydae), bộ cúc (Asterales),

họ cúc (Asteraceae), chi Chrysanthemum Họ cúc là họ lớn nhất, phổ biến rộng

rãi, gồm 1000 chi, hơn 20.000 loài, phân bố ở khắp nơi trên trái đất, và sống ở những môi trường sinh thái khác nhau Ở nước ta có 125 chi, trên 350 loài (Nguyễn Thị Kim Lý, 2001) [6]

1.1.6 Đặc điểm thực vật học của cây hoa cúc

- Rễ

Theo Nguyễn Xuân Linh (1998) [5] rễ cây hoa cúc thuộc loại rễ chùm, chỉ khi cây thực sinh còn nhỏ mới có rễ chính thức rõ ràng Đầu chóp rễ có sức phân nhánh mạnh, trong điều kiện đất thích hợp thì rất nhanh hình thành

bộ rễ có nhiều nhánh, điều đó có lợi cho sự hút nước và dinh dưỡng Rễ của

định Thân cúc bất kể ở đốt hay giữa lóng đều rất dễ hình thành rễ bất định, vì vậy cây hoa cúc là một loại cây rất dễ nhân giống từ thể dinh dưỡng

- Thân

Cây hoa cúc thuộc loại thân thảo có nhiều đốt giòn, dễ gãy, khả năng phân cành mạnh Thường là những giống cúc đơn thân mập thẳng, giống cúc chùm thân nhỏ và cong Vanderkamp (2000) [19] cho rằng thân đứng hay bò, cao hay thấp, đốt dài hay ngắn, sự phân cành mạnh hay yếu còn tuỳ thuộc vào từng giống Cây có thể cao từ 30 – 80 cm, thậm chí có khi đến 1,5 – 2m

- Lá

Theo Cockshull (1985) [15] mô tả: lá cúc xẻ thuỳ có răng cưa, lá đơn mọc so le nhau, mặt dưới bao phủ một lớp lông tơ, mặt trên nhẵn, gân hình mạng lưới Từ mỗi nách lá thường phát sinh ra một mầm nhánh Phiến lá to nhỏ, dày mỏng, xanh đậm nhạt hay xanh vàng còn tuỳ theo giống Bởi vậy, trong sản xuất để đạt hiệu quả kinh tế cao thường tỉa bỏ các cành nhánh phụ đối giống cúc đơn và để cây sinh trưởng phát triển tự nhiên đối với các giống cúc chùm Từ những đặc điểm về thân lá cho thấy, những giống cúc có năng suất cao thường có bộ lá gọn, thân cứng mập và thẳng, khả năng chống đổ tốt

- Hoa, quả, hạt

+ Hoa: Theo Cornish, Stevenson (1990) [16] và Okada (1994) [18] miêu

tả hoa cúc là hoa lưỡng tính hoặc đơn tính với nhiều màu sắc khác nhau, đường kính hoa từ 1,5 -12cm, có thể là đơn hay kép và thường mọc nhiều hoa trên 1 cành, phát sinh từ các nách lá Hoa cúc chính là gồm nhiều hoa nhỏ hợp lại trên một cuống hoa, hình thành hoa tự đầu trạng mà mỗi cánh thực chất là một bông hoa Tràng hoa dính vào bầu như hình cái ống, trên ống đó phát sinh cánh hoa Những cánh nằm phía ngoài thường có màu sắc đậm hơn và xếp thành nhiều tầng, việc xếp chặt hay lỏng còn tuỳ giống Cánh có nhiều hình dạng khác nhau, cong hoặc thẳng, có loại cánh ngắn đều, có loại dài, xoè

ra ngoài hay cuốn vào trong

Cũng theo Cockshull (1976) [14] và Zagorski và cộng sự (1983) [20] hoa cúc có từ 4 – 5 nhị đực dính vào nhau, bao xung quanh vòi nhụy Vòi nhụy mảnh, hình chẻ đôi Khi phấn chín, bao phấn nở tung phấn ra ngoài, nhưng lúc này vòi nhụy còn non chưa có khả năng tiếp nhận hạt phấn Bởi vậy, hoa cúc tuy lưỡng tính nhưng thường biệt giao, nghĩa là không thể thụ phấn trên cùng hoa, nếu muốn lấy hạt phấn phải thụ phấn nhân tạo Nên trong sản xuất, việc cung cấp cây con chủ yếu thực hiện bằng phương pháp nhân giống vô tính

+ Quả: Theo Anderson (1988) [13] và Ishiwara (1984) [17] quả cúc thuộc loại quả bế khô, hình trụ hơi dẹt, trong quả chứa rất nhiều hạt Hạt có phôi thẳng và không có nội nhũ

1.2 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới và ở Việt Nam

1.2.1 Tình hình sản xuất hoa trên thế giới

Trong những năm gần đây, ngành sản xuất hoa cắt và cây cảnh không ngừng phát triển và mở rộng ở nhiều nước trên thế giới, như: Trung Quốc, Ấn

Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hà Lan, Mỹ, Pháp, Đức, Anh, Úc, Newzealand, Kenya, Ecuador, Colombia, Israel

So với các lĩnh vực nông nghiệp khác, hoa cây cảnh là một ngành kinh

tế non trẻ, nhưng những năm qua đã phát triển với tốc độ khá mạnh mẽ Theo báo cáo năm 2005 của FAO, giá trị sản lượng hoa cây cảnh của toàn thế giới năm 1995 đạt 35 tỷ USD, đến năm 2014 tăng lên 56 tỷ USD (tốc độ tăng bình quân năm là 20%); trong đó giá trị xuất khẩu đạt từ 8,5-10 tỷ USD/năm Theo số liệu thống kê của WTO, sản lượng hoa xuất khẩu chiếm hơn 13,362 tỉ USD năm 2006, trong số đó hoa cắt cành là 6,12 tỷ USD chiếm 45,9

%, hoa chậu và hoa trồng thảm là 5,79 tỷ USD chiếm 43,3%, loại chỉ dùng lá

để trang trí là 893 USD chiếm 6,7% và các loại hoa khác là 559 triệu USD chiếm 4,1 % Hiện nay diện tích trồng hoa, cây cảnh trên thế giới là 1.100.000

ha Năm nước dẫn đầu có diện tích hoa lớn nhất thế giới là Trung Quốc, Ấn

Độ, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan Trong đó châu Á chiếm khoảng 80% diện tích trồng hoa trên thế giơi, Châu Âu 8%, châu Mỹ 10%, châu Phi với diện tích còn khiêm tốn 2%

Nhìn chung hoa cắt cành, hoa chậu, hoa trồng thảm trên thế giới được tiêu thụ với một số lượng khá lớn và ngày càng đòi hỏi về chất lượng sản phẩm cao, bởi các loài hoa được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau như phục vụ tiêu dùng, trang trí công cộng, hoa cắt cành thường chủ yếu tập trung vào hồng, cúc, cẩm chướng, đồng tiền, lily, lay ơn

Trong các loài hoa thông dụng, cây hoa cúc thuộc loại cây hoa lâu đời, được ưa chuộng và trồng rộng rãi nhất trên thế giới

Hà Lan là một trong những nước lớn nhất thế giới về xuất khẩu hoa, cây cảnh nói chung và xuất khẩu cúc nói riêng Diện tích trồng cúc của Hà Lan chiếm 30% tổng diện tích trồng hoa tươi Năng suất hoa tươi từ năm 1990 –

1995 tăng trung bình từ 10 – 15%/1ha Hằng năm Hà Lan đã sản xuất hàng trăm triệu cành hoa cắt và hoa chậu phục vụ cho thị trường tiêu thụ rộng lớn gồm trên 80 nước trên thế giới Năm 1998, Hà Lan sản xuất 866 triệu cành và năm 1999, sản xuất 1046 triệu cành hoa cúc cắt (Đặng Tố Nga, 2011) [7] Tại châu Á nghề trồng hoa đã có từ lâu đời với diện tích hoa cây cảnh xấp xỉ 900.000 ha, chiếm khoảng 68% diện tích trồng hoa trên thế giới nhưng trồng hoa thương mại chỉ phát triển mạnh từ những năm 80 của thế kỷ XX Khi các nước Châu Á mở của tăng cường đầu tư đời sống của nhân dân được nâng cao thì yêu cầu hoa cho khách sạn, du lịch lớn nên các thị trường hoa phát triển Diện tích sản xuất hoa cây cảnh ở một số nước năm 2006 là Trung Quốc 722.000 ha, Ấn Độ 75.327 ha, Nhật Bản 49.000ha, Việt Nam 13.000 ha, Thái Lan 7.655 ha, Malaysia 2.278 ha, Srlanka 1.012 ha (Đặng Tố Nga, 2011) [7] Nhật Bản hiện đang dẫn đầu tại châu Á về sản xuất và tiêu thụ hoa cúc, hàng năm Nhật Bản tiêu thụ khoảng gần 4.000 triệu Euro để phục vụ nhu cầu hoa trong nước Người dân Nhật Bản ưa thích hoa cúc và cúc trở thành là

loài hoa quan trọng nhất tại Nhật Bản chiếm tới 36% sản phẩm nông nghiệp, mỗi năm Nhật Bản sản xuất khoảng hơn hai trăm triệu cành hoa phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu Diện tích trồng hoa cúc chiếm 2/3 tổng diện tích trồng hoa Năm 2008 diện tích trồng hoa ở Nhật Bản là 16.800 ha, giá trị sản lượng đạt 2.599 triệu USD Tuy vậy Nhật Bản vẫn phải nhập một lượng lớn hoa cúc từ Hà Lan và một số nước khác trên thế giới như Trung Quốc, Đài Loan, Ma-lai-xi-a, Thái Lan, Cô-lôm-bi-a… [22]

Tại Trung Quốc, trong năm năm từ 2001 đến 2006, nghề trồng hoa đã nhanh chóng phát triển Trong năm 2006, tổng giá trị thu nhập của hoa và cây cảnh là 5,5 tỷ USD và tổng diện tích là 722.000 ha Trong năm 2008, tổng diện tích của đất trồng tăng chậm lại và có nhiều hơn cho sự tập trung cho chuyên môn hóa, hiện đại hóa và tăng cường hợp tác [21] Tỉnh Vân Nam hiện nay đang là tỉnh mới nổi lên trong ngành sản xuất và kinh doanh hoa ở Trung Quốc Đến năm 2014, diện tích trồng hoa Vân Nam đã lên đến 14.000

ha, sản phẩm chủ lực là hoa Lily (bách hợp), hồng, cẩm chướng, cúc, …chiếm 40% thị phần cả nước Doanh thu hàng năm 5,11 tỷ nhân dân tệ, xuất khẩu 41 triệu USD Trong tổng số 790 doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh hoa, có 10% là cổ phần, còn lại là doanh nghiệp tư nhân, hầu hết đều có lãi, đầu tư hiệu quả nhất là doanh nghiệp tư nhân Hai năm gần đây các nước Hà Lan, Singapor, Hàn Quốc, Nhật … đầu tư vào sản xuất - kinh doanh - dịch vụ về hoa tại Vân Nam ngày càng nhiều Tỉnh đã dành ra 2.500 mẫu Trung Quốc để kêu gọi đầu tư nước ngoài (Trương Hoàng 2015)[21]

Ở Mỹ, cúc được sử dụng ở 2 dạng: cúc chùm và cúc đơn, có khoảng 93,7 triệu cành được sản xuất vào năm 1995 nhưng vẫn phải nhập trên 585 triệu cành mỗi năm, chủ yếu là từ Colombia và Ecuador

Ngoài ra hoa cúc còn được trồng nhiều ở các quốc gia khác như Israel, Tây Ban Nha, Bỉ, Ecuador…sản xuất hoa trên thế giới sẽ tiếp tục phát triển

mạnh mẽ, nhất là các nước châu Á, châu Phi, châu Mỹ La Tinh Mục tiêu sản xuất hoa cần hướng tới là giống hoa đẹp, chất lượng cao và giá thành thấp

Với điều kiện khí hậu Việt Nam đã cho cây hoa cúc sinh trưởng, phát triển rất tốt vào mùa đông, nếu có định hướng phát triển cụ thể và đầu tư thích hợp trang thiết bị sản xuất cũng như thiết bị tiên tiến thì việc xuất khẩu hoa sang các nước là điều kiện có thể thực hiện trong tương lai

1.2.2 Tình hình sản xuất hoa ở Việt Nam

Nghề sản xuất Hoa cây cảnh ở Việt Nam có từ lâu đời, nhưng nó chỉ được coi là một ngành kinh tế và có giá trị hàng hoá từ những năm

1980 Cũng giống như trên thế giới, ngành kinh tế này có tốc độ phát triển khá nhanh

Bảng 1.1: Tốc độ phát triển của ngành sản xuất Hoa cây cảnh giai đoạn

7.,600 10.300

19.400 Giá trị sản lượng (Tr.đ)

178.500

268.800

463.600 721.000

6.790.000 Giá trị thu nhập TB

(Số liệu thống kê và điều tra tổng hợp của Viện Nghiên cứu Rau quả năm 2015)

So với năm 1994, diện tích hoa, cây cảnh năm 2014 đã tăng 5,5 lần, giá trị sản lượng tăng 38 lần và mức tăng giá trị thu nhập/ha là 6,8 lần Tốc độ tăng trưởng này là rất cao so với các ngành nông nghiệp khác

Sự tăng trưởng của ngành sản xuất hoa cây cảnh luôn ổn định và theo cấp số cộng trong suốt 20 năm qua

Theo phân tích và đánh giá của các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Rau quả, kết quả trên có sự đóng góp của nhân tố xã hội (do thu nhập ngày càng cao, đời sống người dân ngày càng cải thiện), chiếm 40%; sự đầu tư của Nhà nước về cơ sở hạ tầng và cơ chế chính sách chiếm 15%; sự nỗ lực của người dân 25% và do kết quả đóng góp của khoa học 20%

Trước năm 1995, Việt Nam chủ yếu sử dụng những loại hoa truyền thống, thông dụng như quất, đào, mai, hồng, cúc, layơn, thược dược Trong những năm gần đây, một số giống hoa cây cảnh mới, cao cấp đã dần dần được chú trọng và đang có xu hướng tăng dần về số lượng và giá trị

Bảng 1.2: Cơ cấu số lượng, chủng loại hoa ở Việt Nam qua các năm

(Số liệu thống kê và điều tra tổng hợp của Viện Nghiên cứu Rau quả năm 2015)

Sở dĩ có sự thay đổi trên vì 3 lý do chính Một là do nhu cầu của người tiêu dùng luôn luôn hướng đến những chủng loại cây cảnh, cây hoa mới lạ, có

nhập với bên ngoài, càng ngày càng có nhiều chủng loại hoa du nhập vào Việt Nam bằng nhiều con đường khác nhau Ba là có đóng góp rất lớn của các cơ quan khoa học trong vấn đề lai tạo, thu thập, tuyển chọn các giống hoa mới Đây

là điều các nhà đầu tư trồng hoa phải tính toán để cân đối giữa cung và cầu

Ngày nay, hoa Việt Nam không chỉ bắt đầu chiếm lĩnh Nhật Bản - thị trường hoa lớn nhất châu Á, mà còn tăng cường thâm nhập vào nhiều thị trường khác như Trung Quốc và các nước Đông Nam Á

Trong 10 năm gần đây, xuất khẩu hoa của Việt Nam sang Nhật đã tăng gấp bốn lần Theo Nikkei, điều này bắt nguồn một phần là từ việc các công ty Đài Loan và Nhật Bản đã mang kỹ thuật và kinh nghiệm trồng hoa đến với người nông dân Việt

Các cửa hàng hoa tại Tokyo thường chuộng hoa lan hồ điệp của Việt Nam, do thích hợp để làm quà tặng Các bó hoa cao cấp gồm 30 nhánh lan trắng có giá 30.000 yên (240 USD) là sản phẩm khá hút hàng Lượng cây giống đến từ Việt Nam cũng đang ngày một gia tăng

Trên thị trường hạt giống hoa lan tại Nhật Bản, Đài Loan hiện đang chiếm 60% thị phần, còn Việt Nam đã vươn lên chiếm 40% còn lại

Theo số liệu từ phía Nhật, trong năm 2014, giá trị xuất khẩu hoa của Việt Nam sang Nhật có trị giá khoảng 2,7 tỷ yên (22,4 triệu USD), bao gồm

cả hoa và cây giống Con số này tăng gấp đôi so với 5 năm trước đó, nhanh hơn nhiều so với hai nước xuất khẩu khác là Malaysia (tăng 43%) và Trung

Quốc (tăng 12%) (http://nhipcaudautu.vn)[23]

1.3 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc trên thế giới và ở Việt Nam

1.3.1 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc trên thế giới

Cúc đã trở thành một trong những loài hoa chính trên thị trường, nhu cầu về cúc ngày một tăng Chính vì vậy, các nhà khoa học đã không ngừng nghiên cứu để áp dụng các biện pháp kĩ thuật trồng trọt tiên tiến nhằm nâng

cao năng suất, phẩm chất cây hoa, và chọn ra nhiều giống mới đáp ứng nhu cầu thị hiếu của thị trường người tiêu dùng

Năm 1995, Burchi và các cộng sự đã nghiên cứu sự biến đổi gen Gus ở chồi nách của cây hoa cúc, được chuyển gen bằng xung điện với dòng điện 0,2-1 mA trong 3 – 10 phút Sau thí nghiệm, kết quả đạt được là 50% chồi được xử lý đã sống sót và 50% số này có nhiều biểu hiện mang gen Gus Từ

đó các tác giả đã kết luận rằng phương pháp chuyển gen bằng xung điện là phương pháp hiệu quả để đưa đoạn ADN vào làm tăng sức sống của đỉnh sinh trưởng của cây trồng

Bằng những tác nhân vật lý là sử dụng phương pháp chiếu tia X lên mẫu cấy tế bào huyền phù hoa cúc Puck mà nhà khoa học Preil (1988) và các cộng sự đã thu được 6 thể đột biến kháng nhiệt độ thấp.[13]

Có những nhà khoa học lại dựa trên sự nghiên cứu về mối tương quan giữa các đặc điểm thực vật học đặc trưng để phân biệt giống Như Yuliar và các cộng sự, năm 1995 khi nghiên cứu về mối quan hệ sự giữa phân thùy của

lá và sự ra hoa của cây hoa cúc ở miền nam Nhật Bản đã kết luận rằng: có thể phân loại giống cúc dựa trên sự phân thùy của lá Bởi qua quá trình nghiên cứu Yulian và các cộng sự nhận thấy: các giống xẻ lá chét lông chim nông, xẻ

lá chét lông chim sâu, hai loại này thường là những giống cúc ra hoa muộn Đặc biệt, có nhiều nhà khoa học đã đi sâu vào nghiên cứu kĩ thuật chọn tạo giống và nhân giống hoa cúc bằng nuôi cấy mô Năm 1974, Asjes và cộng

sự đã chứng minh rằng có thể sử dụng nhiều bộ phận của cây hoa cúc để làm vật liệu nuôi cấy mô và ông đã ứng dụng thành công kĩ thuật nuôi cấy Meriestem để tạo ra các giống cúc sạch bệnh [14]

Ngoài những nghiên cứu chọn tạo giống để nâng cao phẩm chất cây hoa, các nhà nghiên cứu còn tập trung nghiên cứu về các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cây hoa Nhiệt độ là một trong nhưng yếu

tố ngoại cảnh tác động đến sự sinh trưởng phát triển của cây, đến sự hình thành chồi, sự phát dục của hoa và ảnh hưởng tới chất lượng hoa

Cây hoa cúc có nguồn gốc ôn đới nên ưa khí hậu mát mẻ Theo Myster (1995), Langton (1997) nhiệt độ cho cây hoa cúc sinh trưởng và phát triển tốt nhất là từ 15 – 20 0C Cúc có thể chịu được nhiệt độ từ 10 – 350C Nhiệt độ

<100C và >350C cúc sinh trưởng phát triển kém [19]

Theo Strelitus và Zhuravie 1986 thì tổng tích ôn của cây hoa cúc là

170oC và nhiệt độ thích hợp là từ 20 – 250C, nhiệt độ thấp hơn 100C thi kìm hãm sự phát triển của hoa, nhiệt độ cao hơn 300C ảnh hưởng không tốt tới màu sắc hoa, độ bền hoa (Strelitus and Zhuravie, 1986) [16]

Cúc là loại cây ngày ngắn, ưa sáng, mỗi thời kì sinh trưởng phát triển của cây thì yêu cầu ánh sáng khác nhau Đặc biệt thời gian chiếu sáng rất quan trọng với cây hoa cúc,ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng hoa Thời gian chiếu sáng có tác động làm cây sinh trưởng mạnh và kéo dài nên thân cây cao, lá to, hoa nở muộn, chất lượng hoa tăng

Thời gian chiếu sáng khác nhau có tác động khác nhau đến cúc Hầu hết các giống cúc trong thời kì sinh trưởng cần ánh sáng dài >13 giờ Còn trong giai đoạn trỗ hoa, cúc chỉ cần ánh sáng ngắn ngày từ 10 – 11 giờ/ngày đêm (Okada, 1994) [18]

Dựa vào đặc điểm cúc là cây ngắn ngày, đã nghiên cứu ảnh hưởng của

độ dài ngày đến sự ra hoa của cúc Thời gian chiếu sáng trong thời kỳ phân hóa mầm hoa tốt nhất là 10 – 11 giờ/ngày đêm Thời gian chiếu sáng dài, sinh trưởng của cây hoa cúc cũng dài hơn, thân cao hơn, lá to hơn, ra hoa muộn Thời gian chiếu sáng giai đoạn hình thành hoa tốt nhất sẽ cho chất lượng hoa cúc tốt nhất

Trong cuộc sống ngày nay, thưởng thức hoa và chơi hoa là một nhu cầu thiết yếu của cuộc sống, cùng với sự phát triển chung của nhiều ngành nghề

trên thế giới, ngành sản xuất hoa sẽ phát triển và mở rộng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người

1.3 2 Tình hình nghiên cứu cây hoa cúc ở Việt Nam

1.3.2.1 Kết quả nghiên cứu về tuyển chọn giống

Hoa cúc được du nhập vào nước ta từ thế kỷ 15, đến đầu thế kỷ 19 đã hình thành một số vùng chuyên trồng cúc, các vùng trồng nổi tiếng hiện nay như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Lạt, Hải Phòng

Để lựa chọn được những giống hoa cúc phù hợp với điều kiện phía Bắc Việt Nam, từ năm 1995 Viện Nghiên cứu Rau quả đã tiến hành trồng thử nghiệm các giống hoa mới nhập nội, kết quả đã chọn được những giống hoa có năng suất, chất lượng cao như giống CN07-6, Vàng Đông, Vàng Hè, Chi Trắng, Chi Vàng, Thọ Đỏ, Đỏ Nhung, Tím Sen, Pha Lê

Những giống địa phương (giống cúc ở Việt Nam)

- Giống cúc vàng Hè Đà Lạt: Cây cao 40-50cm, thân mảnh và cong, phiến lá to, màu xanh vàng, đường kính hoa 4-5cm Cánh ngắn mềm, màu vàng tươi Chịu nóng tốt Thời gian sinh trưởng 3-4 tháng

- Cúc Họa mi: Cây cao 40- 50cm, khả năng phân cành mạnh, hoa đơn nhỏ, đường kính 3- 4cm, cánh dài mềm, màu trắng Khả năng chịu rét kém, thời gian sinh trưởng dài tới 5-6 tháng

- Cúc chi Đà Lạt: Cây cao 40-50cm cây bụi thân nhỏ cong, phiến lá to mỏng màu xanh nhạt, hoa đơn nhỏ đường kính 2-2,5cm Cánh vòng ngoài có màu trắng, giữa có màu vàng nhạt Thời gian sinh trưởng 3- 4 tháng

- Cúc Gấm (cúc Mâm Xôi): Dạng cây bụi cao khoảng 30- 40cm khả năng phân cành rất mạnh tạo thành một thế hình hơi tròn trông xa giống như mâm xôi Trong sản xuất thường bấm ngọn và cành phụ nhiều lần để tạo cho cây có đường kính tán lớn nhất rất thích hợp cho trang trí khuôn viên, vườn hoa, nhà cửa Hoa kép nhỏ khoảng 2- 3cm có màu vàng nghệ pha đỏ nâu, thời gian sinh trưởng dài nhưng khả năng chịu rét tốt

- Cúc Đại đoá Vàng: Còn gọi là Hoàng Long Chảo, cây cao 60-80 cm, thân yếu phải có cọc đỡ dạng hoa kép to, đường kính 8-10cm, cánh dày xếp không chặt, khả năng chịu rét kém nhưng chịu hạn tốt, thời gian sinh trưởng dài

từ 5-6 tháng

- Cúc Kim Tử Nhung: Cây cao 50- 60cm, thân cứng, lá dài to, răng cưa sâu có màu xanh đậm, hoa kép to đường kính 8- 10cm, hoa có màu vàng nghệ pha đỏ nâu, thời gian sinh trưởng dài nhưng khả năng chịu rét rất tốt Ra hoa vào dịp Tết Nguyên đán

Những giống cúc mới nhập nội

- Cúc CN93: Là giống cúc trắng nhập nội, được chọn lọc và đưa ra sản xuất từ Trung tâm hoa cây cảnh - Viện Di truyền nông nghiệp Đây là giống

có giá trị kinh tế cao Thân mập thẳng, lá lo xanh, hoa kép lo có đường kính

từ 10- 12cm cánh dày xếp sít chặt, hoa bền, thời gian cắm lọ trên 2 tuần Thời gian sinh trưởng ngắn, có thể trồng được nhiều vụ trong năm Năm 1996 giống này đã được công nhận là giống quốc gia và hiện nay được phát triển rất rộng rãi khắp các tỉnh

- Cúc CN97: Là giống cúc được nhập nội, chọn lọc và đưa ra sản xuất từ

trung tâm Hoa cây cảnh - Viện Di truyền nông nghiệp Cây cao 55-65 cm, thân to mập, lá xanh dày, hoa kép màu trắng sữa, cánh dày đều, xếp sít chặt, đường kính hoa 10-12cm, khả năng chịu rét tốt

- Cúc CN98: Là giống cúc được nhập nội, chọn lọc và đưa ra sản xuất từ Trung tâm Hoa cây cảnh-viện Di truyền nông nghiệp Giống cúc CN98 có các đặc điểm giống như cúc CN 93 Cây cao thẳng từ 60-70 cm, hoa to bền mầu vàng chanh, thời gian sinh trưởng ngắn từ 2,5-3 tháng, chịu nóng tốt Giống cúc CN

98 đã được hội đồng khoa học Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho phép khu vực hoá năm 1998 Hiện đang phát triển rộng trong sản xuất

- Cúc vàng Đài Loan: Cây cao 60-70cm, lá xanh dày, hoa kép to có nhiều tầng xếp rất chặt đường kính hoa 10-12 Tuổi thọ của hoa dài, hoa có màu vàng nghệ Thời gian sinh trưởng từ 5-6 tháng, khả năng chịu rét trung bình

- Cúc tím Hè: Cây cao 60-65 cm, thân thẳng mập, lá thuôn dài, răng cưa sâu, hoa to, đường kính hoa 8- 10 cm có mầu sẫm

- Cúc tím Hà Lan: Cây cao 40-55 cm, phiến lá dày màu xanh đậm, đường kính hoa 5-6 cm, có màu tím hồng

- Cúc Xanh: Có nguồn gốc từ Pháp Cây cao 50-60 cm Thân yếu và cong Lá xanh vàng Hoa kép, có màu xanh lục, cánh nhỏ, dài và xoắn lại trông xa như cuộn len bị rối Đường kính hoa 6-7 cm Có thể để một cành hay nhiều cành trên cây

- Tập đoàn cúc chi: Có nguồn gốc từ Hà Lan, gồm rất nhiều dòng giống với màu sắc khác nhau (trắng, tím, vàng, hồng đỏ, cánh sen… hoặc các màu pha lẫn nhau) Đặc điểm chung là thân bụi, cánh mành và yếu, lá thưa màu xanh nhạt, cây cao từ 40-70cm Hoa đơn hoặc hoa kép, đường kính hoa từ 2-5 cm Trồng vào vụ Thu Đông, những giống cúc này thường trong thưa không bẻ nhánh, tỉa nụ con, cho cây sinh trưởng phát triển tự nhiên để thu được nhiều cành hoa trên cây

1.3.2.2 Nghiên cứu về thời vụ

Nguyễn Xuân Linh và cộng sự (1996) [3] qua nghiên cứu và đánh giá một số giống địa phương và nhập nội cho thấy các loại cúc này đều có thể trồng được vào các thời vụ khác nhau như vụ Hè Thu, Thu Đông và Đông Xuân, vì vậy cho phép chũng ta có thể sản xuất hoa cúc quanh năm Tuy nhiên cần xác định đúng thời điểm trồng cho phù hợp với đặc điểm của các giống hoa

Theo Nguyễn Xuân Linh và cộng sự (1998) [4] sơ bộ đánh giá tập đoàn hoa cúc trong vụ Thu Đông tại Hà Nội đi đến kết luận: Hầu hết các giống cúc sinh trưởng, phát triển tốt trong vụ Thu Đông Những giống có giá trị kinh tế cao là: CN93, CN97, CN98, vàng Đài Loan, tím xoáy

Do đặc điểm của cúc là cây ngày ngắn, phản ứng khá chặt với nhiệt độ

và ánh sáng, nên ở điều kiện tự nhiên mỗi giống chỉ trồng trong một thời vụ nhất định Đối với cúc Singapo trồng tại thành phố Thái Nguyên thì Đặng Thị

Tố Nga (2011) [7] cho rằng giống cúc chi nhị tím thích hợp với vụ thu-đông, thời vụ tốt nhất là từ tháng 7, để thu hoạch vào 20/11 thì nên trồng vào 15/7 Theo Đặng Văn Đông (2000) [1] thời vụ trồng cúc Singapo đầu đỏ ở Hà Nội là từ 15/7-15/11, tốt nhất trong tháng 9, nếu trồng sớm hay muộn hơn thì năng suất hoa sẽ giảm

Còn theo Nguyễn Thị Kim Lý (2001) [6] khi nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sự ra hoa của một số giống cúc thu hoạch vào dịp lễ, Tết, thu hoạch đã lết luận: giống CN97 trồng tháng 5-7 để thu hoạch hoa vào dịp 20/11; vàng Đài Loan trồng 10/10 để thu hoạch dịp Tết; Tím Xoáy trồng 9/12

để thu hoạch 8/3

1.3.2.3 Nghiên cứu về chất điều hòa sinh trưởng

Theo Nguyễn Mạnh Khải và cộng sự [1999] [2], việc sử dụng chất kích thích sinh trưởng GA3 50ppm có tác dụng rõ rệt đến sự sinh trưởng và phát triển của cúc vàng Đài Loan Trong đó, GA3 tác động mạnh ở giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, làm tăng chiều cao cây và rút ngắn thời gian nở hoa và GA3 cũng có ảnh hưởng tốt đến sinh trưởng phát triển của cúc CN93 trong vụ Đông, làm tăng tỷ lệ nở hoa và chiều cao cây, mang lại hiệu quả kinh tế cao

Hoàng Minh Tấn và cộng sự (1993) [9] đã nghiên cứu để cây cúc hè có thể ra hoa vào mùa đông bằng xử lý GA3 nồng độ 20 – 25 ppm phun vào đỉnh sinh trưởng và GA3 ở nồng độ 10 – 50 ppm có thể làm tăng chiều cao cây hoa cúc hoặc sử dụng Chlor cholin chlorid (CCC) 0,25 – 1 % có tác dụng

ức chế chiều cao của cúc trồng chậu Ngoài ra để loại bỏ tác động xấu của Etylen tác nhân gây già hóa ở hoa có thể dùng AgNO3, muối Clo của các kim loại nặng như Titan, Niken và một số chất có tác dụng đối kháng với Etylen như Axin, GA3 và Xytokinin có thể ngăn cản quá trình này Sử dụng dung

dịch có Saccaroza và các chất kể trên để cắm hoa trong thời gian từ 6 – 8h trước khi bảo quản lạnh có tác dụng giữ màu xanh của lá và cành rất tốt Có thể sử dụng dung dịch 50g/l Sucrose + 600mg/l AgNO3 hoặc 50g/l Sucrose +

200 mg/l HQS ( 8 – Hydroxy quinoiline sulphate) và 50 g/l Sucrose + 4 mg/l Physan đều có tác dụng kéo dài độ bền hoa cắt

Lê Thị Bích Thu và cộng sự (2005) [10] khi nghiên cứu quy trình bảo quản hoa cúc đã đưa ra kết luận: Dùng dung dịch bao gồm axit citric 400 ppm + đường saccaroza 2 % + 8 – HQS 200ppm, STS (Silver thiosunphate) 0,1 ppm để cắm hoa cúc bảo quản lạnh sẽ làm tăng chất lượng và độ bền hoa cắt sau bảo quản từ 5 – 10 ngày

Trong một thời gian ngắn chúng ta đã có khá nhiều kết quả nghiên cứu

về cây hoa cúc ở các lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên những kết quả này còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của sản xuất Mặt khác, ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều giống cúc khác nhau, được du nhập từ nhiều vùng trên thế giới vì vậy việc tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về đặc tính của từng giống cũng như các biện pháp kỹ thuật tác động nhằm nâng cao năng suất, phẩm chất hoa là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết để từ đó xây dựng qui trình phù hợp nhất, giúp người sản xuất đầu tư một cách có hiệu quả

1.3.2.4 Nghiên cứu về phân bón lá

Phân bón lá bổ sung thêm thức ăn đặc biệt là nguyên tố vi lượng để kích thích cho cây trồng ra lá, ra hoa nhanh hơn

Cây hoàn toàn không thể phát triển bình thường nếu không có các nguyên tố vi lượng như Bo (B), man gan (Mn), kẽm (Zn), đồng (Cu), Molipđen (Mo), một số cây cần cả nhôm (Al), silic (Si) Người ta đã chứng minh những nguyên tố này là tuyệt đối cần thiết cho cây Các nguyên tố đó được xem như là các chất kích thích và các loại phân bón chứa chúng được gọi là các loại phân xúc tác hoặc phân kích thích, chúng đã thúc đẩy sự phát

triển của thực vật Sự thiếu từng nguyên tố vi lượng và đa lượng riêng biệt trong đất gây ra các chứng bệnh cho thực vật, động vật và người

Dùng phân bón lá có nhiều ưu điểm:

- Chất dinh dưỡng được cung cấp cho cây nhanh hơn bón gốc

- Hiệu suất sử dụng phân bón cao hơn

- Chi phí thấp hơn

- Ít ảnh hưởng đến môi trường và đất trồng

Ở nước ta, từ những năm 80, Viện Hóa học Công nghiệp đã tiến hành tách chiết axit humic thừ than bùn để điều chế một loại Humat dùng làm chất kích thích sinh trưởng phun cho cây trồng, và đã được thị trường chấp nhận Tuy nhiên, trình độ khoa học kỹ thuật ngày một cao, khách hàng cũng yêu cầu

bổ sung thêm các chất dinh dưỡng đa lượng và vi lượng đầy đủ hơn để sản phẩm đưa ra thị trường có chất lượng cao hơn

Theo Phan Thị Thu Trang [2003] [12] đã tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ phun phân bón lá phức hữu cơ Pomior đến sinh trưởng phát triển của giống cúc vàng Đà Lạt và đưa ra kết luận: Phân Pomior có thể sử dụng để bón thúc cho cây hoa cúc mà không cần phải bón thêm phân khoáng, với nồng độ dung dịch đã pha là 0,4% và phun 10 ngày / lần sẽ cho năng suất

và chất lượng hoa cao hơn khi sử dụng phân khoáng để bón thúc

Hoàng Ngọc Thuận [2009] [11] đã tiến hành thí nghiệm so sánh việc bón thúc hai loại phân bón NPK Sông Gianh và phân bón lá Pomior ở 4 nồng độ khác nhau (0,2% – 0,3% – 0,4% – 0,5%) cho hoa Cúc Đồng Tiền, tác giả cũng đi đến kết luận: Tất cả các CT có bón phân Pomior, phun định kỳ 5 ngày/lần đều cho khả năng sinh trưởng và năng suất cao hơn CT đối chứng: Bón phân thúc bằng NPK Sông Gianh, trong đó phun Pomior nồng độ 0,4%

đã làm tăng năng suất chất lượng hoa Cúc Đồng Tiền rất rõ rệt, thể hiện hoa loại 1 đạt cao hơn so với các CT khác

Theo Đặng Thị Tố Nga (2011) [7] Phun GA3 100ppm + phân bón lá Yogen No.2 2.500 ppm có tác dụng tăng chiều cao cây và số cành cấp 1, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh cho giống cúc Vàng Thược Dược trong vụ Đông Xuân

1.3.2.5 Nghiên cứu về giá thể trồng

Hiện nay có rất nhiều giá thể khác nhau nhưng theo FAO có thể sắp xếp các giá thể vào hai loại: Giá thể hữu cơ tự nhiên và giá thể vô cơ ( giá thể cứng) Giá thể hữu cơ gồm có: than bùn, mùn cưa, xơ dừa, trấu hun… Trong

đó than bùn có chưa nhiều khoáng như: N, P, Ca, Mg và một số nguyên tố vi lượng (silic) là chất tốt nhất trong các giá thể hữu cơ có khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng cao hơn các loại giá thể hữu cơ khác; mùn cưa nếu trộn thêm cát để trồng cây có khả năng giữ ẩm tốt Xơ dưa cũng là giá thể có khả năng giữ nước tốt nhưng nó dễ gây úng cho một số loại cây trồng Trấu hun là giá thể hữu cơ thoát nước tốt thích hợp với nhiều loại cây trồng, trong trấu hun chưa một hàm lượng kali lớn có tính kiềm, có khả năng tái sử dụng Hơn nữa trấu hun phổ biến trong nông nghiệp, có sẵn ở Việt Nam Giá thể vô cơ gồm cát sỏi, perlite, đất sét nung, đá dăm… (Hoàng Minh Tấn và cs, 1993)

Kết quả nghiên cứu về các loại giá thể trồng invitro của Nguyễn Xuân Linh và cộng sự ( 1998) [5] cho thấy giá thể thích hợp cho hoa cúc là cát sạch

có độ ẩm cao trên 90%, hoa hồng là 2/3 trấu hun + 1/3 đất đồi hoặc 2/3 trấu hun + 1/3 cát vàng được khử trùng bằng thuốc trừ bệnh Viben dung dịch 10%, hoa cẩm chướng là 2/3 trấu hun + 1/3 cát vàng, hoa lay ơn là trấu hun 100%, hoa phong lan là vỏ dừa chặt khúc 100%

Năm 2006, tác giả Lưu Xuân Tảo đã tiến hành thí nghiệm nghiên cứu loại giá thể thích hợp cho một số loại hoa trồng chậu là Báo xuân, hoa Hồng tiểu muội, cúc Indo và đưa ra kết luận: Giá thể thích hợp dùng để trồng cúc Indo trong chậu gồm: 25% trấu hun, 50% xơ dừa + 25% phân chuồng, giá thể

thích hợp cho cây cúc nói chung là 2 phần đất vườn + 1 phần phân chuồng hoai mục + 1 phần than bùn + 1 phần đá mạt (Luanvanaz.com).[22]

Theo kết quả nghiên cứu của Trần Khắc Thi và cs (2007) thì giá thể thích hợp cho hoa cúc trồng chậu là: 20% than bùn + 20% vỏ lạc + 10% phân chuồng + 30% tro bã mía + 20% đất bột, còn hoa Ly chậu là: 10% than bùn + 10% vỏ lạc + 10% phân chuồng + 10% tro bã mía + 60% đất bột hoặc 20% than bùn + 10% vỏ lạc + 10% phân chuồng + 10% tro bã mía + 50% đất bột (Luanvanaz.com).[22]

Chương 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu:

- Đối tượng: giống hoa cúc Lá Nho nhập nội Trung Quốc

- Vật liệu nghiên cứu:

+ Lưới đen che 50% cường độ ánh sáng

+ Phân bón lá : Đầu Trâu 502, phân bón lá Trung Quốc, GA3

- Nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian che sáng đến sinh trưởng và phát

triển của hoa cúc Lá Nho tại thành phố Thái Nguyên

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá và chất kích thích sinh trưởng

GA3 đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hoa cúc Lá Nho tại thành

phố Thái Nguyên

- Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể trồng đến khả năng sinh trưởng và

phát triển của hoa cúc Lá Nho tại Thái Nguyên

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian che sáng đến sinh

trưởng và phát triển của hoa cúc Lá Nho tại thành phố Thái Nguyên

Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 4 CT

là 4 khoảng thời gian che sáng khác nhau, nhắc lại 3 lần (30 cây/1 lần nhắc

lại) Tổng số cây thí nghiệm là 360 cây Diện tích ô thí nghiệm: 5m², mật độ:

6 cây/m², khoảng cách: 40cm x40cm

Cách tiến hành thí nghiệm: Các CT được thí nghiệm được che sáng

ngay sau khi trồng bằng lưới đen che 50% cường độ ánh sáng Thời gian che sáng từ 8h sáng đến 15 h chiều Che sáng ngay từ khi bắt đầu trồng Giàn lưới che sáng cách mặt luống 1,5 m Giá thể trồng là 50% giá thể + 50% đất

* Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá và chất kích thích sinh trưởng GA3 đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hoa cúc Lá Nho tại thành phố Thái Nguyên

Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 6 CT là 6 loại phân bón lá khác nhau, nhắc lại 3 lần (30 cây/1 lần nhắc lại) Vậy tổng số cây thí nghiệm là 540 cây Diện tích ô thí nghiệm: 5m², mật độ: 6 cây/m², khoảng cách: 40cm x 40cm

- CT thí nghiệm:

CT 1: Không phun (Đối chứng )

CT 2: Phân Đầu Trâu 502 1000 ppm (ĐT502)

CT 3: Phân bón lá Trung Quốc 1000 ppm (TQ)

CT 4: GA3 50 ppm (GA3)

CT 5: Phân Đầu Trâu 502 1000 ppm+ GA3 50 ppm (ĐT + GA3)

CT 6: Phân bón lá Trung Quốc 1000 ppm + CT4 (GA3) 1000 ppm (TQ + GA3)

NL1 1 2 3 6 4 5

Ngày trồng 28/10/2015

Cách phun: phun sau trồng 30 ngày, 10 ngày phun 1 lần

Trồng trên loại giá thể trồng là 50% giá thể + 50% đất

* Thí nghiệm 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể trồng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của hoa cúc Lá Nho tại Thái Nguyên

Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn toàn gồm 4 CT là 4 loại giá thể trồng khác nhau, nhắc lại 3 lần (30 cây/1 lần nhắc lại) Tổng số cây thí nghiệm là 360 cây Diện tích ô thí nghiệm: 5m², mật độ: 6 cây/m², khoảng cách : 40cm x 40cm,

2.3 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi

2.3.1 Chỉ tiêu theo dõi

Mỗi CT được theo dõi 5 cây/1 lần nhắc lại

* Chỉ tiêu về sinh trưởng

- Theo dõi thời gian sinh trưởng 10 ngày theo dõi một lần, theo dõi các

chỉ tiêu sau:

- Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển được tính từ khi trồng đến khi cây hồi xanh ( 80%), phân cành (80%), ra nụ ( 80%), nở bông hoa đầu tiên ( 80%), nở rộ (80% số cây nở hoa, 50% hoa trên cây nở)

- Theo dõi động thái tăng trưởng chiều cao của cây (cm): Đo từ mặt đất đến đỉnh sinh trưởng cao nhất (ngày thứ 10 sau trồng) Riêng thí nghiệm 3

đo từ thời điểm 10 ngày sau phun, (40 ngày sau trồng)

- Theo dõi động thái ra lá (lá/cây): Đếm số lá trên thân của cây

- Chiều dài cành cấp 1 (cm): đo các cành ở 3 vị trí gốc, ngọn và giữa thân trên các cây theo dõi rồi lấy trung bình

* Chỉ tiêu về năng suất

- Đường kính tán cây hoa (cm): Đặt thước vuông góc giữa tán cây hoa,

đo khoảng cách 2 mép tán và lấy số liệu trung bình

- Độ bền hoa tự nhiên (ngày): khi hoa đầu tiên hé nở, xác định số ngày hoa tồn tại (nở, héo, tàn), số ngày cả cây hoa tàn

* Theo dõi tình hình sâu bệnh hại: Phương pháp theo dõi sâu bệnh hại:

áp dụng theo “Phương pháp chẩn đoán bệnh bằng mắt thường” của Hà Minh Trung, Vũ Khắc Nhượng (1983) và “Quy định về phương pháp điều tra phát hiện sinh vật hại cây trồng” (QĐ số 82/2003/QĐ-BNN&PTNT về việc ban

hành 10TCN 224)

Chọn ngẫu nhiên 5 điểm trên hai đường chéo ô, mỗi điểm 2 cây Định

kỳ 10 ngày theo dõi 1 lần

- Đối với bệnh hại:

+ Theo dõi tỷ lệ nhiễm sâu bệnh hại ở các cây trong ô thí nghiệm

- Đối với sâu hại:

+ Mật độ sâu (con/cây)= Tổng số sâu đếm được/Tổng số cây điều tra + Mật độ sâu (con/m2 ) = Mật độ con/cây x số cây/m2

+ Đánh giá mức độ sâu hại:

(+) Xuất hiện ít: mật độ sâu hại (MĐSH) <5con/m2

(+ +) Xuất hiện TB: MĐSH 5- 10 con/m2

(+ + +) Xuất hiện nhiều: MĐSH >10 con/m2

- Đối với rệp: đánh giá theo 4 mức độ:

* Mức độ lẻ tẻ (rất nhẹ, có từ một rệp đến một quần tụ rệp nhỏ trên lá)

** Mức độ phổ biến (nhẹ, xuất hiện một vài quần tụ rệp trên lá)

*** Mức độ nhiều (rệp có số lượng lớn, không nhận ra quần tụ)

**** Mức độ rất nhiều (rệp có số lượng lớn, đông đặc, ảnh hưởng tới tất cả lá, thân)

* Hạch toán thu, chi

Cách tính:

- Tổng thu trên đơn vị diện tích

- Tổng chi trên đơn vị diện tích