Cuộc khủng hoảng toàn diện và sâu sắc của chủ nghĩa xã hội bắt đầu từ nửa cuối thập niên 80 của thế kỷ XX, đặc biệt sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu, đã khiến cho phong trào cộng sản quốc tế bước vào giai đoạn vận động phức tạp nhất trong lịch sử phát triển của mình. Trước tình hình này, nhiều học giả tư sản và các thế lực thù địch cho rằng thời khắc “sự cáo chung của chủ nghĩa cộng sản đã điểm”, thậm chí còn trù tính cả thời hạn cho “sự sụp đổ dây chuyền” của các nước xã hội chủ nghĩa còn lại.
Trang 1VỀ PHONG TRÀO CỘNG SẢN QUỐC TẾ VÀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN
QUỐC TẾ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
I VÀI NÉT VỀ PHONG TRÀO CỘNG SẢN QUỐC TẾ.
Cuộc khủng hoảng toàn diện và sâu sắc của chủ nghĩa xã hội bắt đầu từ nửa cuối thập niên 80 của thế kỷ XX, đặc biệt sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu, đã khiến cho phong trào cộng sản quốc tế bước vào giai đoạn vận động phức tạp nhất trong lịch sử phát triển của mình Trước tình hình này, nhiều học giả tư sản và các thế lực thù địch cho rằng thời khắc “sự cáo chung của chủ nghĩa cộng sản đã điểm”, thậm chí còn trù tính cả thời hạn cho “sự sụp đổ dây chuyền” của các nước xã hội chủ nghĩa còn lại Tuy nhiên, ba thập niên qua, chế độ
xã hội chủ nghĩa ở nhiều nước vẫn trụ vững và có bước phát triển mới trước những thử thách của thời cuộc Phong trào cộng sản quốc tế từng bước phục hồi cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức; đồng thời ngày càng có thêm những chuyển động tích cực, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của một phong trào hiện thực được định hướng bằng lý tưởng - niềm tin khoa học và dựa trên một cơ sở giai cấp - xã hội sâu rộng
Nhìn tổng quát, phong trào cộng sản quốc tế vẫn là một lực lượng chính trị
có ảnh hưởng to lớn trong thời đại ngày nay Cho đến nay, các đảng cộng sản cầm quyền đã vượt qua được những thử thách khắc nghiệt nhất, tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong cải cách và đổi mới Các đảng cộng sản chưa cầm quyền cũng đã có những điều chỉnh về đường lối chiến lược và sách lược, tìm kiếm cách thức hoạt động, đấu tranh bằng nhiều hình thức đa dạng, đổi mới tập hợp lực lượng, cải thiện dần vai trò, vị trí trong đời sống chính trị đất nước, chuẩn
bị những tiền đề cho cách mạng xã hội trong tương lai, đồng thời mở ra triển vọng mới cho phong trào cộng sản quốc tế trong thế kỷ XXI
Thật vậy, tại các nước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên và Lào, công cuộc cải cách, đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội và ngày càng trở thành những chủ thể quan trọng của quan hệ quốc tế hiện đại Trong hơn 35 năm cải cách, mở cửa và
Trang 2hiện đại hoá đã đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc về kinh tế, chính trị, quân sự trên thế giới
Sau hơn 30 năm đổi mới, Việt Nam đã giành được những thành tựu to lớn,
có ý nghĩa lịch sử Từ chỗ bị bao vây cấm vận, Việt Nam đã bình thường hóa, phát triển quan hệ đa phương, đa dạng với tất cả các nước Đến nay, Việt Nam có quan
hệ ngoại giao với 176 nước, quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với trên 165 nước
và vùng lãnh thổ, là thành viên chính thức của tất cả các tổ chức, định chế quốc tế lớn, được bầu làm uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008 - 2009
Đối với Lào, tốc độ tăng GDP trong 5 năm qua trung bình đạt 7%/năm, thuộc mức khá trong khu vực Thành tựu đổi mới chẳng những giúp Lào giữ vững
ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống vật chất tinh thần của nhân dân, mà còn tạo điều kiện nâng cao vị thế của Lào ở khu vực và trên trường quốc tế
Bất chấp chính sách bao vây cấm vận của Mỹ và sự chống phá điên cuồng của các thế lực thù địch, cách mạng Cuba vẫn kiên cường đứng vững, đồng thời đạt nhiều thành tựu khích lệ trong phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, thể thao, du lịch, trở thành tấm gương và nguồn động viên, cổ vũ to lớn đối với các đảng cộng sản và phong trào cánh tả quốc tế nói chung và ở khu vực Mỹ Latinh nói riêng
Những thành tựu cải cách, đổi mới của các nước xã hội chủ nghĩa là một thực tế sinh động chứng minh cho sức sống và khả năng tự đổi mới để đi lên của chủ nghĩa xã hội Các đảng cộng sản và công nhân quốc tế coi đây là nguồn cổ vũ lớn lao, giúp họ củng cố niềm tin vào lý tưởng xã hội chủ nghĩa Sự tìm tòi, khai phá con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của các đảng cộng sản cầm quyền trở thành một đóng góp quan trọng, có giá trị cả về lý luận và thực tiễn cho việc phát triển chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện lịch sử mới Điều đó tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy quá trình phục hồi của phong trào cộng sản quốc tế, góp phần thiết thực vào việc tìm kiếm những phương thức hoạt động hiệu quả của phong trào trong giai đoạn hiện nay
Trang 3Cùng với những thành tựu đạt được của các đảng cộng sản cầm quyền, phong trào cộng sản ở các khu vực khác trên thế giới cũng có bước củng cố quan
trọng Tại khu vực Liên Xô và Đông Âu, vốn là nơi phong trào chịu tổn thất nặng
nề nhất sau sự biến chính trị cuối thập niên 80, đầu thập niên 90, các đảng cộng sản
và công nhân đã nhanh chóng hồi phục, đổi mới hoạt động, củng cố cơ sở xã hội, lấy lại uy tín trong xã hội Tại các cuộc bầu cử quốc hội và hội đồng địa phương, nhiều đảng giành thắng lợi lớn, trở thành lực lượng đối lập mạnh như Đảng Cộng sản Liên bang Nga, Đảng Cộng sản Séc và Môrava, một số đảng ở vùng Trung Á, thậm chí có đảng liên tiếp giành được quyền đứng ra thành lập chính phủ như Đảng Cộng sản Mônđôva sau thắng lợi tại các cuộc bầu cử quốc hội và tổng thống
Cũng cần thấy rằng bên cạnh những bước củng cố và phát triển nhất định, các đảng cộng sản và công nhân ở khu vực Liên Xô và Đông Âu vẫn còn đứng trước không ít khó khăn, hạn chế Đường lối, cương lĩnh của nhiều đảng đổi mới còn chậm, chưa chuyển kịp so với yêu cầu của thời kỳ mới Cơ sở xã hội của một
số đảng bị thu hẹp mạnh Tổ chức cơ sở đảng chỉ có ở địa bàn cư trú, trong khi tại các khu vực sản xuất lại chưa được xác lập Vấn đề đoàn kết, hợp tác, phối hợp hoạt động giữa các đảng còn nhiều bất cập, thậm chí tình trạng bất đồng, tranh giành ảnh hưởng với nhau đã làm giảm sức mạnh chung của các lực lượng cộng sản và cánh tả
Tại khu vực các nước tư bản phát triển, càng về những năm gần đây càng có những dấu hiệu phục hồi rõ nét Trong hoàn cảnh còn nhiều khó khăn nội bộ, lại thường xuyên bị các thế lực thù địch công kích gay gắt, nhưng nhiều đảng cộng sản
và công nhân tại khu vực này vẫn kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin, điều chỉnh chiến lược, sách lược đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, bảo vệ lợi ích của các tầng lớp lao động Đi đầu theo hướng nêu trên phải kể đến những cố gắng của các Đảng Cộng sản Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đảng Cộng sản Tái lập Italia, Đảng Tiến bộ của nhân dân lao động Síp, Đảng Cộng sản Nhật Bản Trong hoạt động của các đảng này, về đối nội, điều chỉnh quan trọng nhất mà họ thực hiện là tập trung chống chính sách kinh tế - xã hội theo chủ nghĩa tự do mới, chống đại tư bản độc quyền, vạch trần các thủ đoạn bóc lột tinh vi của chủ nghĩa tư bản trong điều kiện cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại và toàn cầu hoá Nhằm tập hợp lực lượng xã
Trang 4hội rộng rãi, các đảng cộng sản và công nhân ở các nước tư bản phát triển chú trọng mục tiêu đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, tiến bộ và công bằng xã hội Nhờ vậy, ảnh hưởng và uy tín của nhiều đảng mấy năm gần đây có xu hướng được củng cố, nâng cao Trên lĩnh vực đối ngoại, hiện nay tuyệt đại đa số các đảng ở đây đều nhấn mạnh
ưu tiên cho cuộc đấu tranh chống cường quyền đế quốc trong sinh hoạt quốc tế
Tại Nhật Bản, Đảng Cộng sản là lực lượng đối lập mạnh thứ hai sau Đảng Xã hội dân chủ Đảng vạch ra đường lối chiến lược thực tế hơn, chú trọng kết hợp 3 nhiệm vụ: điều chỉnh chính sách để mở rộng mặt trận, liên minh với tất cả các lực lượng chống đại tư bản độc quyền phản động; kiên trì chủ nghĩa cộng sản khoa học
và tăng cường đấu tranh vì dân sinh, dân chủ Theo quan điểm của Đảng Cộng sản Nhật Bản, tiến lên chủ nghĩa xã hội từ một nước tư bản chủ nghĩa phát triển là một con đường hoàn toàn mới, chưa có tiền lệ trong lịch sử nhân loại Đảng Cộng sản Nhật Bản sẽ là người khai phá, mở ra con đường phát triển mới này trong thế kỷ XXI Nhiệm vụ then chốt của sự nghiệp cải tạo xã hội chủ nghĩa ở Nhật Bản sẽ là tiến hành xã hội hoá các tư liệu sản xuất Đây được coi là quá trình chuyển quyền kiểm soát, quản lý những tư liệu sản xuất cơ bản cho toàn xã hội
Tại khu vực các nước đang phát triển Á, Phi và Mỹ Latinh, phong trào cộng sản tuy phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội, nhưng tuyệt đại đa số các đảng cộng sản vẫn trụ lại, cố gắng tìm kiếm hình thức hoạt động thích hợp Một số đảng hoạt động tích cực, có cơ sở xã hội và ảnh hưởng khá mạnh trong xã hội như các Đảng Cộng sản ở Ấn Độ, Đảng Cộng sản Xiri, Ixraen, Nam Phi, Đảng Cộng sản El Xanvađo, Guyana, Bôlivia, Uruguay Trong
đó, đáng chú ý là thắng lợi trong bầu cử của Đảng Nhân dân cách mạng Mông Cổ, Đảng Cộng sản mácxít - lêninít Thống nhất Nêpan, Đảng Lao động Braxin, đưa các đảng này lên vị trí nắm quyền từ nhiều năm nay
Một nét mới đáng chú ý trong phong trào cộng sản quốc tế thời gian gần đây
là phong trào đã nỗ lực tìm kiếm cơ chế phối hợp hoạt động chung, tập hợp lực lượng, tăng cường đoàn kết, trao đổi kinh nghiệm, phối hợp hành động, góp phần nâng cao sức mạnh của phong trào Quan hệ giữa các đảng cộng sản và công nhân
trên thế giới từng bước được khôi phục và củng cố lại đồng thời với bước phục hồi
Trang 5của phong trào cộng sản quốc tế Các mối quan hệ này, về cơ bản, được chỉ đạo theo tinh thần chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân trong bối cảnh lịch sử mới Trong đó, nguyên tắc quan trọng nhất trong quan hệ giữa các đảng cộng sản và công nhân hiện nay là nguyên tắc độc lập, tự chủ, bình đẳng, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, đoàn kết hợp tác vì lợi ích chung Hình thức quan hệ giữa các đảng cộng sản và công nhân hiện nay phát triển mạnh nhất vẫn là hình thức quan hệ song phương Từ chỗ trao đổi thông tin, tài liệu, học tập kinh nghiệm lẫn nhau, gần đây giữa các đảng đã xác lập quan hệ trao đổi về mặt lý luận Nhiều đảng đã hình thành cơ chế trao đổi lý luận thường kỳ như giữa Đảng Cộng sản Việt Nam với Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản Cuba, Đảng Nhân dân cách mạng Lào; giữa các Đảng Cộng sản trong EU, SNG và ở khu vực Ban Căng ĐCS Nhật Bản cũng đã thiết lập được cơ chế hợp tác trao đổi lý luận với Đảng Cộng sản Trung Quốc, với một loạt đảng cộng sản và công nhân châu Âu
Bên cạnh quan hệ song phương, các quan hệ đa phương cũng được thúc đẩy khá mạnh Theo hướng này, hàng loạt hội nghị của các đảng cộng sản và công nhân ở từng khu vực, từng châu lục và giữa các châu lục được tổ chức Các cuộc hội thảo, trao đổi lý luận và thực tiễn được nhiều đảng quan tâm
Ở khu vực châu Âu, các đảng cộng sản và công nhân ở Tây Bắc Âu, Ban Căng, Đông Âu liên tiếp tổ chức các cuộc gặp gỡ, bày tỏ quan điểm về nhiều vấn đề quan trọng của khu vực và thế giới Đáng chú ý nhất là việc Đảng Cộng sản Hy Lạp
từ năm 1998 đến nay đã đăng cai tổ chức cuộc gặp giữa các đảng cộng sản và công nhân tại thủ đô Aten gọi là "Cuộc gặp quốc tế các đảng cộng sản và công nhân quốc tế" Diễn đàn cuộc gặp quốc tế Aten đã trở thành hoạt động thường niên của các đảng cộng sản và công nhân thế giới Diễn đàn Aten trở thành phương thức tập hợp lực lượng với nhiều nét mới phù hợp, có hiệu quả thiết thực của phong trào cộng sản quốc tế hiện nay
Tại khu vực Mỹ Latinh, các đảng cộng sản - công nhân và cánh tả từ đầu thập niên 90 đến nay đã có sáng kiến định kỳ hàng năm tổ chức gặp gỡ trong khuôn khổ Diễn đàn Sao Paulô (Brazin) nhằm đánh giá sự vận động, phát triển của phong trào cộng sản, cánh tả quốc tế nói chung và ở khu vực nói riêng, từ đó tìm kiếm các biện
Trang 6pháp phối hợp hành động chung Diễn đàn Sao Paulô sau hơn năm hoạt động đã thu hút sự tham gia của hơn 140 đảng cộng sản - công nhân và cánh tả của gần 50 nước trên thế giới, góp phần năng động hoá hoạt động của cánh tả Mỹ Latinh, thúc đẩy trào lưu cánh tả tại đây có bước phát triển mới Tuy mức độ hoạt động còn chưa đồng đều ở từng nước, nhưng các đảng cộng sản - công nhân Mỹ Latinh đã thể hiện ngày càng rõ nét vai trò hạt nhân trong phong trào đấu tranh của quần chúng lao động, bước đầu tập hợp được xung quanh mình những lực lượng tiến bộ, chứng minh cho sự bắt đầu hồi phục và có bước phát triển mới của phong trào cộng sản và cánhh tả ở đây Chỉ trong thời gian ngắn, tại Mỹ Latinh đã có 10 chính phủ cánh tả tiến bộ cầm quyền (Vênêzuêla, Chilê, Braxin, Áchentina, Panama, Urugoay, Bôlivia, Nicaragoa, Êcuađo, Goatêmala), chiếm gần 1/3 số nước trên lục địa châu
Mỹ Một số đảng cánh tả giữ vị trí đối lập mạnh như ở El Xanvađo, Mêhicô, Pêru, Côlômbia Sự kiện này có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc thúc đẩy sự phát triển của lực lượng cánh tả và cách mạng tiến bộ trên thế giới, đặc biệt trong bối cảnh phong trào cộng sản quốc tế tuy đã từng bước hồi phục nhưng chưa thực sự vượt ra khỏi cuộc khủng hoảng sâu sắc từ cuối thập niên 80 thế kỷ XX
Tính linh hoạt và cơ chế mở trên cơ sở nguyên tắc tự nguyện của Diễn đàn tạo điều kiện cho các chính đảng, phong trào và lực lượng chính trị theo nhiều khuynh hướng đa dạng: từ các đảng cộng sản cầm quyền hoặc chưa cầm quyền, các đảng dân chủ - xã hội đến các tổ chức, phong trào dân tộc cấp tiến đều có cơ hội tham gia, bày tỏ quan điểm, chính kiến một cách dân chủ trước những chủ đề được lựa chọn trong mỗi kỳ hội nghị Đây là một nét mới trong cơ chế phối hợp hoạt động và tập hợp lực lượng của các đảng cộng sản - công nhân với cánh tả, phù hợp với sự thay đổi tương quan lực lượng ở khu vực và trên thế giới từ đầu thập niên 90 thế kỷ XX trở lại đây Sự ra đời và hoạt động của Diễn đàn đưa Mỹ Latinh thực sự trở thành một điểm sáng hội tụ những nỗ lực trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc và lựa chọn con đường phát triển, chống nghèo đói bất công, chống áp đặt nô dịch và cường quyền đế quốc Diễn đàn là một biểu tượng sinh động về tình đoàn kết, sự sẻ chia mối quan tâm giữa các lực lượng cộng sản, cánh
Trang 7tả trước những vấn đề bức xúc đang đặt ra đối với phong trào cộng sản, cánh tả trong giai đoạn hiện nay
Tóm lại, sau một thời gian khủng hoảng, thoái trào sâu sắc, hiện nay phong
trào cộng sản quốc tế đã có bước phục hồi nhất định, tuy phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thử thách lớn Không ít đảng của phong trào vẫn tỏ ra lúng túng, chưa thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân lao động, nhất là lực lượng trẻ Bên cạnh đó, vấn đề đoàn kết nội bộ vẫn ẩn chứa nhiều phức tạp; đồng thời các đảng cộng sản - công nhân lại luôn bị các thế lực thù địch chống phá quyết liệt Mặc dù vậy, với những chuyển động tích cực như đã nêu trên đây, hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng phong trào cộng sản quốc tế sẽ dần lấy lại vị thế của một lực lượng cách mạng thời đại Khát vọng hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội nhất định sẽ thôi thúc giai cấp công nhân và nhân dân lao động hướng theo con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Đó vừa là mục tiêu phấn đấu chung của phong trào cộng sản quốc tế, vừa là xu thế phát triển hợp quy luật lịch sử Trong những năm tới, phong trào sẽ tiếp tục vận động thông qua những bước đi, hình thức, cơ chế phong phú, linh hoạt từ hoàn thiện mô hình chủ nghĩa xã hội, con đường đấu tranh cách mạng, chiến lược và sách lược đến tập hợp lực lượng, liên minh giai cấp, phối hợp hành động để tiến tới mục tiêu chiến lược của mình Phong trào đã và vẫn tiếp tục đóng vai trò là một lực lượng đi tiên phong trên hành trình giải phóng và phát triển của nhân dân tiến bộ trên thế giới
II NHỮNG NHÂN TỐ CHỦ YẾU TÁC ĐỘNG ĐẾN
PHONG TRÀO CỘNG SẢN - CÔNG NHÂN QUỐC TẾ
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Những biến đổi phức tạp của thời đại trong giai đoạn hiện nay tác động đến phong trào Cộng sản - công nhân quốc tế
Sau khi Liên Xô và Đông Âu tan rã, cục diện thế giới thay đổi có lợi cho chủ nghĩa tư bản Tuy nhiên, cục diện chung của thế giới hiện nay vẫn là xu thế hoà dịu
- hoà hoãn vì lợi ích dân tộc và mục tiêu phát triển giữa các nước trong quan hệ quốc
tế Các nước lớn điều chỉnh chiến lược đối ngoại, tránh xung đột đối đầu, tranh thủ những điều kiện quốc tế thuận lợi để tăng cường sức mạnh, vị thế quốc tế của mình
Trang 8Tình hình trên cho thấy, thế giới hiện nay tuy khó có thể xảy ra những cuộc chiến tranh lớn nhưng những mâu thuẫn lớn vẫn tồn tại và phát triển, làm cho môi trường
an ninh toàn cầu tiềm ẩn những bất trắc khó lường Những diễn biến phức tạp trên
đã tác động sâu sắc đến quá trình hoạt động của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế, nó được biểu hiện trên một số phương diện chủ yếu sau:
Thứ nhất, do không còn đối trọng là hệ thống xã hội chủ nghĩa, nên chủ
nghĩa đế quốc đứng đầu là Mỹ càng gia tăng khuyếch trương thế lực, bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt đẩy mạnh chống phá các lực lượng cách mạng, các phong trào dân chủ, tiến bộ trên thế giới Trong khi đó, nội bộ không ít đảng cộng sản xuất hiện sự phân hoá ngày càng sâu sắc, tính thống nhất trong phong trào công nhân và mối liên hệ giữa đảng cộng sản với giai cấp công nhân bị giảm sút mạnh
Thứ hai, hoạt động trong bối cảnh quốc tế phức tạp, các đảng cộng sản nhất
là ở các nước tư bản phát triển phải đối mặt với hàng loạt vấn đề mới bức xúc cả về
lý luận cả về thực tiễn Đồng thời họ phải chịu áp lực trực tiếp trước cuộc tấn công của chủ nghĩa tự do mới về kinh tế, xu hướng thiên hữu về chính trị, nên hoạt động trở nên cực kỳ khó khăn do mất đi chỗ dựa từ các nước xã hội chủ nghĩa
Thứ ba, do biến đổi về tương quan lực lượng giữa chủ nghĩa xã hội và chủ
nghĩa tư bản, nên phương thức hoạt động của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế hiện nay, vấn đề lợi ích quốc gia - dân tộc (lợi ích kinh tế - chính trị) được xem là tâm điểm, buộc các đảng cộng sản phải có sự điều chỉnh chiến lược, để vừa
có thể giải quyết được cái riêng của dân tộc, vừa có thể tập hợp được lực lượng, đoàn kết quốc tế, góp phần giải quyết những vấn đề chung của quốc tế
Thứ tư, do ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội bị thu hẹp, nhiều đảng cộng sản,
đảng dân chủ cách mạng lúng túng, bị động trước những biến đổi của cục diện thế giới cũng như chiến lược mới của chủ nghĩa đế quốc Bên cạnh đó, hiện nay do những vấn đề chính trị thực tiễn đặt ra đối với đảng cộng sản và giai cấp công nhân
ở mỗi nước cũng khác nhau Vì vậy, đòi hỏi các đảng cộng sản và công nhân quốc
tế cần phải tìm ra những phương pháp hoạt động mới cho phù hợp
Trang 9Như vậy, sự thay đổi cục diện thế giới hiện nay, đã tạo ra những khó khăn, trở ngại lớn đối với hoạt động của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế trên mọi phương diện Thực tế này càng cho thấy rõ hơn tính cấp bách của nhu cầu tập hợp lực lượng, đoàn kết quốc tế của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế hiện nay
Quá trình hoạt động của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế còn chịu ảnh hưởng từ cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại và xu thế toàn cầu hoá
Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện nay diễn ra đồng thời ở hầu hết các lĩnh vực, và xâm nhập vào mọi mặt của đời sống xã hội Cách mạng khoa học -công nghệ trở thành một xu thế mới, lôi cuốn và tác động mạnh mẽ tất cả các nước, tạo ra những thay đổi lớn không chỉ trong đời sống kinh tế - xã hội, mà cả trong so sánh lực lượng cũng như ngôi vị của mỗi quốc gia trên trường quốc tế
Cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại làm thay đổi rất căn bản tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất, đẩy nhanh việc cơ cấu lại nền kinh tế và công nghệ làm biến đổi cơ cấu ngành nghề, do đó tác động đến sự biến đổi cơ cấu giai cấp công nhân Cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại tác động làm phân hoá nội bộ giai cấp công nhân, do đó tác động đến ý thức giai cấp Đây là thách thức mới về mặt lý luận, là nhiệm vụ chính trị thực tiễn đặc biệt quan trọng của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế Tình hình trên buộc các đảng cộng sản phải thay đổi chiến lược, sách lược lãnh đạo chính trị, linh hoạt, sáng tạo trong phương pháp hoạt động
Toàn cầu hoá hiện đang lôi cuốn tất cả các nước, các lực lượng chính trị xã hội tham gia, nó làm thay đổi nhiều mặt của đời sống xã hội Tuy nhiên, do có ưu thế về nhiều mặt các tập đoàn tư bản độc quyền đã thực hiện mưu đồ biến quá trình toàn cầu hóa thành quá trình tự do hoá kinh tế theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa và áp đặt chính trị theo mô hình phương Tây Lợi ích và bất lợi do toàn cầu hóa tạo ra đã
và đang không được chia sẻ một cách đồng đều, làm trầm trọng thêm khoảng cách phát triển giữa các quốc gia và trong từng quốc gia Vì vậy, toàn cầu hóa là một quá trình đầy mâu thuẫn, nó hàm chứa những cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc gay gắt Do đó, hiện nay, phong trào chống mặt trái của toàn cầu hóa ngày càng sôi động và chĩa mũi nhọn vào đấu tranh: chống đói nghèo, bất công xã hội, chống chủ
Trang 10nghĩa thực dân mới, chống chính trị cường quyền sô vanh đây là một lực lượng mới trong nền chính trị thế giới Vì vậy, quan điểm, thái độ của các đảng cộng sản
và công nhân đối với toàn cầu hóa cũng như sự nhạy bén chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn đấu tranh chống mặt tiêu cực của toàn cầu hóa có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của phong trào cộng sản - công nhân quốc tế hiện nay
Toàn bộ tình hình trên buộc các đảng cộng sản phải chủ động đổi mới cách tiếp cận trong nghiên cứu lý luận, tỉnh táo trong hành động thực tế để có thể nắm bắt nhu cầu và định hướng kịp thời, đúng đắn cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân
Trào lưu xã hội - dân chủ quốc tế tác động không nhỏ đến hoạt động phong
trào cộng sản - công nhân quốc tế Đều là phong trào công nhân, nhưng do bản chất chính trị quy định, nên trào lưu xã hội - dân chủ ngày càng xa rời con đường đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Các đảng xã hội - dân chủ đều kiên định đường lối đa nguyên chính trị, đa đảng trong xã hội Họ khẳng định, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, địa vị con người đã dần dần thay đổi, vì vậy không nên đấu tranh xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, mà chỉ đấu tranh cải biến xã hội tư bản Là đại diện cho một bộ phận công nhân, hoạt động trong khuôn khổ của chủ nghĩa tư bản, các đảng xã hội - dân chủ cầm quyền hoặc liên minh cầm quyền, đã thực thi một số chính sách đáp ứng được một số lợi ích của người lao động Vì thế, họ có ảnh hưởng chính trị rất đáng kể trong công nhân, lao động Trong khi đó, nhiều đảng cộng sản ở các nước tư bản phát triển lại chậm tổng kết thực tiễn, đổi mới nhận thức lý luận, không đưa ra được sách lược đấu tranh bảo vệ quyền lợi của các tầng lớp lao động, khiến một bộ phận giai cấp công nhân ngả theo trào lưu xã hội - dân chủ
Phong trào cộng sản - công nhân quốc tế hiện nay còn chịu sự tác động
từ những nhân tố chủ quan trong sự vận động của mình
Trước hết, sự sụp đổ của Liên Xô, Đông Âu đẩy chủ nghĩa xã hội hiện thực lâm vào thoái trào, làm cho một bộ phận những người cộng sản trên thế giới hoài
nghi, dao động, nhạt phai lý tưởng, niềm tin vào chủ nghĩa xã hội, thậm chí rơi vào
cơ hội hữu khuynh, đầu hàng giai cấp, phản bội chủ nghĩa Mác - Lênin và sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân Lợi dụng tình hình này, chủ nghĩa đế