Là con dân đất Việt bất cứ ai trong số chúng ta ngồi đây cũng có quyền tự hào về lịch sử đấu tranh dựng và giữ nước của dân tộc. Những người VN đã trưởng thành thử hỏi có ai không biết đến một “Nam quốc sơn hà của Lý Thường Kiệt”, “Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn”, “Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi”... các áng văn đó đã khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ nền độc lập, thống nhất Tổ quốc của cha ông. Trong thời đại mới, kế thừa hào khí chống giặc, giữ nước của cha ông, sau khi đã giành được chính quyền Cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chèo lái, đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua “sóng gió thác ghềnh”. Bằng lời hiệu triệu lịch sử vào ngày 19121946 Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Lời hịch cứu nước nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa dân tộc Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một quốc gia hòa bình, độc lập, thống nhất, giầu đẹp, có vị trí, vai trò quan trọng trong khu vực và thế giới.
Trang 1BÀI NÓI CHUYÊN ĐỀ
KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN
(Chỉ dùng để tham khảo, bổ sung thêm vào đề cương chuyên đề)
-Là con dân đất Việt bất cứ ai trong số chúng ta ngồi đây cũng có quyền tự hào về lịch sử đấu tranh dựng và giữ nước của dân tộc Những người VN đã trưởng thành thử hỏi có ai không biết đến một “Nam quốc sơn hà" của Lý Thường Kiệt”, “Hịch tướng sĩ" của Trần Quốc Tuấn”, “Bình Ngô đại cáo" của
Nguyễn Trãi” các áng văn đó đã khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ nền độc lập,
thống nhất Tổ quốc của cha ông
Trong thời đại mới, kế thừa hào khí chống giặc, giữ nước của cha ông, sau khi đã giành được chính quyền Cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chèo lái, đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua “sóng gió thác ghềnh” Bằng lời hiệu triệu lịch sử vào ngày 19/12/1946 - Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến - Lời hịch cứu nước nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa dân tộc Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một quốc gia hòa bình, độc lập, thống nhất, giầu đẹp, có
vị trí, vai trò quan trọng trong khu vực và thế giới
70 năm đã trôi qua, hôm nay hồi tưởng lại, một câu hỏi đầu tiên chúng ta đặt ra:
1 TẠI SAO CÓ LỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN ?
Sau cách mạng tháng tám 1945, chính quyền non trẻ của ta đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, “giặc giốt”, “giặc đói”, giặc nội phản hoành hành; trong lúc thực dân Pháp tìm mọi cách thực hiện dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa Pháp đã bội ước hiệp định sơ bộ ngày 06/3/1945 và thoả ước ngày 19/4/1945, chúng ráo riết tăng cường lực lượng và đến tháng 11/1946, số quân của chúng đã lên tới 10 vạn Chúng lần lượt cho quân đổ bộ vào Đà Nẵng, Đồ Sơn, Cát Bà đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn và chuẩn bị kế hoạch đánh vào cơ quan đầu não của ta ở thủ đô Hà Nội
Đại tướng Võ Nguyên Giáp lúc bấy giờ có nói rằng: “Khó khăn lớn nhất lúc này là các quân đội nước ngoài từ bốn phương cùng dồn dập kéo tới Bọn ở gần, bọn ở xa Chúng khác nhau về màu da, về tiếng nói, nhưng rất giống nhau ở một dã tâm: muốn thôn tính đất nước chúng ta, muốn đẩy chúng ta trở về với cuộc sống nô lệ”
Trang 2Chính kẻ thù đã đặt dân tộc ta trước 2 sự lựa chọn Một là, cúi đầu chịu làm
thân phận nô lệ; hai là đấu tranh giành tự do độc lập Trước tình thế đó, ngày 18
và 19/12/1946, Ban chấp hành Trung ương Đảng đã mở hội nghị mở rộng, họp khẩn cấp ở Vạn Phúc, Hà Đông quyết định phát động cả nước kháng chiến và chỉ
ra đường lối kháng chiến lâu dài
2 LỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC NHƯ THẾ NÀO ?
Do điều kiện của đất nước lúc bấy giờ, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là một bản thảo viết tay trên 2 trang giấy rời, giấy không dòng kẻ, giấy có màu trắng ngà, mực màu nâu đen Trên trang 1 có một số dòng sửa, xóa chữ, viết chèn Trên trang 2 có bổ sung một số chữ: thực dân và thống nhất, Hà Nội ngày 19-12-1946, Hồ Chí Minh bằng mực màu xanh nhạt Chính bản giấy viết tay tưởng như một tờ giấy lộn đó, nay đã trở thành “báu vật quốc gia”
Chúng ta biết rằng, giữa tháng 12-1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Đêm 16-12-1946, bản thảo Bác viết đã được giao cho ông Lê Chí Nam để chuyển sang cho đ/c Võ Nguyên Giáp và đ/c Trường Chinh xem và cho ý kiến thêm Đồng chí Trường Chinh sau khi xem đã thêm hai chữ “thực dân” vào bản thảo Hôm nay nhìn lại bản thảo chúng ta thấy có dòng
chữ: “Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp, cứu nước” và đồng chí Trường
Chinh còn thêm ba chữ “và thống nhất” ở cuối Lời kêu gọi, thành: “V.N độc lập
và thống nhất muôn năm!"
Sau khi Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến được viết xong, tại Hà Nội, đúng 20 giờ ngày 19/12/1946, công nhân Nhà máy Ðiện Yên Phụ phá máy 20 giờ 3 phút, đèn điện trong thành phố vụt tắt, ít phút sau, pháo binh ta từ pháo đài Láng bắn dồn dập vào Thành Hà Nội Đó là tiếng pháo lệnh mở màn toàn quốc
kháng chiến (cho nên năm nay Binh chủng PB kỉ niệm 70 năm thành lập đã nhắc tới sự kiện Pháo đài Láng như những chiến công đầu tiên của Bộ đội Pháo binh Việt Nam) Sự kiện pháo lệnh mở màn toàn quốc kháng chiến, hôm nay nhìn lại
thấy rằng, cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam đẹp như một bài ca, có mở đầu hùng tráng, có cao trào, có kết thúc vinh quang
Đêm 19 rạng sáng 20-12-1946, nhân viên giao thông đặc biệt đã đưa "lời kêu gọi kháng chiến toàn quốc" của Hồ Chủ tịch đến Đài Tiếng nói Việt Nam
(Đài TNVN đã chuyển từ Hà Nội về Hang Trầm ở Chương Mỹ, Hà Tây nay là Hà Nội) để đọc, thu thanh và phát trên làn sóng Đài tiếng nói Việt Nam Sáng ngày
Trang 320-12-1946, Bà Dương Thị Ngân, nữ phát thanh viên của Đài Tiếng nói Việt Nam đã vinh dự đọc:
“Chúng ta muốn hoà bình, chúng bắt chúng ta nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới Vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa.
Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.
Hỡi đồng bào! Chúng ta phải đứng lên Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không phân biệt tôn giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là người Việt thì phải đứng lên chống thực dân Pháp Ai có súng cầm súng, ai có gươm cầm gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc, ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước.
Hỡi anh em binh sĩ, tự vệ, dân quân giờ cứu nước đã đến, ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng để giữ gìn đất nước.
Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta! Việt Nam độc lập và thống nhất muôn năm! Kháng chiến thắng lợi muôn năm.
Hà Nội ngày 19/12/1946”.
(Ai muốn đọc lại lời hịch non sông này xin mời đến Bảo tàng Lịch sử quốc gia, số 1 Tràng Tiền, Hà Nội Tuy nhiên đó là chỉ là bản phục chế dành cho khách tham quan Nguyên bản gốc hiện đang được gìn giữ, bảo vệ nghiêm ngặt trong một két thép)
Như vậy, với hai trang viết giản dị, dễ hiểu, tinh tế, nhưng hào hùng, hừng hực khí thế xung thiên, Lời kêu gọi đã diễn tả được những tư tưởng, ý chí, tình cảm của cả dân tộc Việt Nam để cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chín năm Tuy không có những điển tích, không có những từ ngữ Hán Việt, rất
mộc mạc, dễ nghe, dễ hiểu (Mọi người dân VN lúc đó, nghe Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, dù có mù chữ thì ai cũng có thể hiểu được), nhưng Lời kêu gọi
đã thể hiện rõ tư tưởng, quan điểm mới, tiến bộ về kháng chiến rõ ràng và khúc triết Mạch văn ngắn gọn, súc tích, chặt chẽ, mạnh mẽ, dứt khoát, có sức thuyết phục lớn, thể hiện quyết tâm đánh giặc và niềm tin quyết thắng của dân tộc
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến có giá trị lịch sử như một Cương lĩnh kháng chiến, chứa đựng những quan điểm cơ bản về tư tưởng, đường lối chiến
Trang 4tranh nhân dân; nó là một mệnh lệnh tiến công cách mạng, tạo khí thế để nhân
dân cả nước đứng lên chiến đấu với mọi thứ vũ khí sẵn có, quyết đánh đuổi quân xâm lược ra khỏi bờ cõi Việt Nam
Chỉ là 2 tờ giấy cũ, nhưng Ngày 01-10-2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký
Quyết định công nhận Bản thảo “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” là Bảo
vật Quốc gia Theo Luật di sản văn hóa Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến đó là
một hiện vật gốc độc bản; có hình thức độc đáo; có giá trị đặc biệt liên quan đến một sự kiện trọng đại của đất nước nhưng trong tổng số 104 bảo vật quốc gia
tính đến thời điểm này, thì Bản thảo “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” là
bảo vật nhỏ nhất, đơn giản nhất, nhưng ý nghĩa chính trị, giá trị văn hóa tinh thần của nó không nhỏ chút nào
3 Ý NGHĨA CỦA LỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN
Đã bảy thập kỷ trôi qua kể từ ngày mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc, nhưng tầm vóc, ý nghĩa và những bài học lịch sử của "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến" đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị, rất cần chắt lọc, vận dụng một cách sáng tạo cho hôm nay và mai sau
Đó là bài học về quyết định thời điểm phát động cuộc kháng chiến toàn quốc đúng lúc, đúng thời cơ.
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, trước những hành động xâm phạm độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc của các thế lực, nước ngoài, với tinh thần hòa hiếu của dân tộc, Việt Nam kiên quyết đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, kiên trì biện pháp hòa bình Nhưng tất cả đều có giới hạn Khi "chúng ta càng nhân nhượng thì chúng càng lấn tới" thì không còn đường nào khác, chúng ta phải chủ động đứng lên chống lại chúng Do vậy, hôm nay chúng
ta phải luôn tranh thủ thời gian, chủ động chuẩn bị lực lượng, về mọi mặt, lo
"bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa" để khi đã hạ quyết tâm chiến đấu là chúng ta
tấn công kẻ thù, ngăn chặn, tiến tới đánh bại hoàn toàn mưu đồ xâm lược của chúng
Đó là bài học về quyết tâm sắt đá bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc (bài học về niềm tin).
Từ xưa đến nay, trong lịch sử giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc chúng ta luôn phải đối mặt với với kẻ thù có tiềm lực kinh tế và quân sự lớn hơn ta gấp
nhiều lần Quán triệt tinh thần Lời kêu gọi của Bác: Ai có súng cầm súng, ai có
Trang 5gươm cầm gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc trong các cuộc
kháng chiến, chúng ta phát huy truyền thống “chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường” của TCKT để chiến thắng mọi kẻ thù
Lịch sử đã chứng minh điều ấy Bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, về
vũ khí trang bị của ta so với Pháp đúng là "châu chấu đá xe"
So sánh tương quan lực lượng vào tháng 3 năm 1954 Về quân số: ta có 238.000 – Pháp có 444.900 Về pháo binh: ta có 80 khẩu – Pháp có 594 khẩu Về
Xe tăng, thiết giáp: ta không có – Pháp có 10e + 6d + 10 chiếc Về máy bay: ta không có – Pháp có 580 chiếc Về Tàu chiến: ta không có – Pháp có 391 chiếc Nhưng TDP đã hoàn toàn thất bại trong trận quyết chiến chiến lược Điện Biên phủ
Cho tới nay pháo đài bay B52 vẫn chưa thể thay thế Gần đây, ngày 09/4/2016, Mỹ đã điều máy bay B52 để dội bom ở I-rắc và Xy-ri, trước đó, năm
2003 Mỹ đem B52 đến rải thảm ở I-rắc nhưng chưa có bát kỳ một quốc gia Trung Đông nào "sờ" được vào đuôi B52 Mỹ Trong khi đó, trong cuộc chiến tranh xâm lược VN, lực lượng phòng không nhân dân đã đánh tan 2 cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của Đế quốc Mỹ, bắn rơi tổng cộng 4.181 máy bay các loại, trong đó có 68 B52 (riêng 12 ngày đêm bắn rơi 34 chiếc B52) Mỹ không thể chịu nổi buộc phải chấm dứt không điều kiện ném bom đánh phá miền Bắc
Nếu không có niềm tin chiến thắng thì làm sao chúng ta có tinh thần dám đánh, quyết đánh và quyết thắng
Đó là bài học về sớm hoạch định đường lối kháng chiến và kiến quốc đúng đắn, sáng tạo
Để có quyết định kháng chiến toàn quốc kịp thời, thì trước đó, từ ngày 5/11/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Chỉ thị “Công việc khẩn cấp bây giờ” nêu
rõ chủ trương vừa kháng chiến vừa kiến quốc và đường lối trường kỳ kháng chiến Ngày 12/12/1946, Thường vụ Trung ương Đảng đã ra bản chỉ thị “Toàn dân kháng chiến”, để đến ngày 19/12/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
Phát huy bài học đó, để thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng và BVTQ, Đảng ta đã hoạch định đường lối phát triển kinh tế, xã hội; các nghị quyết
về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Trang 6Chỉ hơn tháng nữa cả nước kỉ niệm 70 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến, hôm nay chúng ta cùng nhau ôn lại vài nét trong trang sử hào hùng đó để tạo
không khí trong đợt tuyên truyền kỉ niệm về một sự kiện lịch sử vĩ đại này./.