Hiện nay, cuộc cách mạng khoa họccông nghệ phát triển ngày càng mạnh mẽ, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất. Trong bối cảnh đó, Giáo dục và Đào tạo đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc. Nhận thức được điều đó, Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng đã khẳng định: “Giáo dục và Đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” 2.
Trang 1Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TỰ
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC
1.2 Nội dung tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo
1.3 Các yếu tố chi phối đến tổ chức hoạt động tự đánh giá
Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN KIM BÔI,
2.1 Khái quát một số nét cơ bản về huyện Kim Bôi và các
trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình 332.2 Thực trạng tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng
giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa
Chương 3 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT
ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN KIM BÔI,
3.1 Những yêu cầu tổ chức hoạt động tự đánh giá chất
lượng giáo dục các trường Tiểu học huyện Kim Bôi,
3.2 Biện pháp tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo
dục các trường Tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình 623.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 77
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học-công nghệ phát triển ngày càngmạnh mẽ, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình pháttriển lực lượng sản xuất Trong bối cảnh đó, Giáo dục và Đào tạo đã trởthành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốcgia, dân tộc Nhận thức được điều đó, Đại hội toàn quốc lần thứ X củaĐảng đã khẳng định: “Giáo dục và Đào tạo cùng với khoa học và côngnghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước” [2]
Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI (nghị quyết số29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêucầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết đã đánh giá tình hình
và nêu rõ nguyên nhân về những bất cập và yếu kém trong giáo dục; đồngthời đưa ra định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Trong
đó, nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh đến việc thực hiện đánh giá chất lượnggiáo dục - đào tạo ở cấp độ quốc gia, địa phương, từng cơ sở giáo dục, đào tạothông qua công tác kiểm định chất lượng giáo dục và đánh giá theo chươngtrình của quốc tế để làm căn cứ đề xuất chính sách, giải pháp cải thiện chấtlượng giáo dục - đào tạo
Trong công tác kiểm định chất lượng giáo dục thì tự đánh giá là khâu hếtsức quan trọng, bởi vì: “Tự đánh giá là khâu đầu tiên trong quy trình kiểm địnhchất lượng giáo dục Đó là quá trình các nhà trường tự xem xét, nghiên cứutrên cơ sở các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng do Bộ Giáo dục và Đào tạo banhành để báo cáo về tình trạng chất lượng, hiệu quả hoạt động giáo dục, nghiêncứu khoa học, nhân lực, cơ sở vật chất cũng như các vấn đề liên quan khác, từ
Trang 3đó tiến hành điều chỉnh các nguồn lực và quá trình thực hiện nhằm đáp ứngcác tiêu chuẩn chất lượng Tự đánh giá thể hiện tính tự chủ và tính tự chịutrách nhiệm của nhà trường trong toàn bộ hoạt động giáo dục theo chức năng,nhiệm vụ được giao” [1] Theo đó, tự đánh giá chất lượng giáo dục các bậc họcnói chung và bậc tiểu học nói riêng là vấn đề hết sức cần thiết, góp phần trựctiếp nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở cấp học này.
Huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình là một huyện miền núi nằm trên địa bànchuyển tiếp giữa miền núi Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ, là đơn vị hànhchính có vị trí chiến lược quan trọng về quân sự, kinh tế, chính trị Nhữngnăm qua, được sự quan tâm của lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền các cấp,chất lượng giáo dục - đào tạo ở các bậc học, nhất là bậc tiểu học ở huyện ngàymột nâng cao Một trong những vấn đề cơ bản là Phòng Giáo dục và Đào tạo
đã triển khai khá tốt việc tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục
Từ năm học 2008 - 2009 đến nay, các cơ sở giáo dục trong huyện đã thành lậpHội đồng tự đánh giá và tiến hành tự đánh giá theo Bộ tiêu chuẩn đánh giáchất lượng giáo dục trường tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành vàbước đầu đạt được những kết quả nhất định
Tuy nhiên, công tác tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục
ở các trường phổ thông nói chung và các trường tiểu học nói riêng vẫn cònbộc lộ một số hạn chế nhất định như: một số cán bộ quản lý, giáo viên, nhânviên nhận thức chưa đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác tự đánhgiá nên thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu nghiêm túc trong công tác tự đánhgiá; kỹ năng, nghiệp vụ về công tác tự đánh giá của một bộ phận cán bộ quản lý,giáo viên, nhân viên còn nhiều hạn chế; công tác tập huấn, bồi dưỡng chưa đượcthường xuyên về tự đánh giá chưa đi vào chiều sâu, thiếu tính chuyên nghiệp;việc tổ chức triển khai công tác tự đánh giá chưa được nghiên cứu thấu đáo,chưa khoa học; việc tổ chức lực lượng và công tác phối hợp giữa các thành viên
Trang 4trong Hội đồng tự đánh giá chưa thật chặt chẽ; một số điều kiện đảm bảo chocông tác này chưa được coi trọng, chưa được đầu tư một cách thíchđáng Thực trạng trên dẫn đến một số Hội đồng tự đánh giá ở một số đơn vịtrường gần như không hoạt động, hoặc hoạt động mang tính hình thức, khôngthực chất, kém hiệu quả
Vấn đề nêu trên đặt ra yêu cầu cấp thiết là phải tổ chức hoạt động tựđánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học một cách đồng bộ, khoa học
và hiệu quả để tạo được những chuyển biến mạnh mẽ, góp phần nâng cao chấtlượng, hiệu quả của công tác tự đánh giá, góp phần nâng cao chất lượng giáodục - đào tạo của huyện Kim Bôi nói chung và các trường tiểu học nói riêng
Vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng
giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình” làm đề tài
nghiên cứu
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Nghiên cứu ngoài nước
Ở nhiều quốc gia trên thế giới, hoạt động đánh giá chất lượng giáo dụcluôn đồng hành với công tác dạy và học ở các cơ sở giáo dục Đánh giá chấtlượng nhằm mục đích giám sát quá trình dạy và học từ đó đưa ra những quyếtsách về quản lý, dự đoán các kết quả đào tạo và không ngừng cải tiến nângcao chất lượng giáo dục Đánh giá chất lượng giáo dục có nhiều nội dungkhác nhau trong đó có đánh giá các yếu tố điều kiện đảm bảo chất lượng giáodục và đánh giá chất lượng sản phẩm giáo dục Nhiều nghiên cứu đã chỉ rarằng, chất lượng sản phẩm giáo dục chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt
là yếu tố chất lượng nhà trường như: chất lượng hoạt động quản lý, chất lượngđội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, các trang thiết bị trường học và tổ chức cáchoạt động giáo dục của nhà trường Tại các nước như Hoa Kỳ, Canada, TrungQuốc, Nhật Bản, Hàn Quốc Hiệp hội Kiểm định chất lượng giáo dục đã thực
Trang 5hiện công tác kiểm định chất lượng giáo dục để xác định và công nhận chấtlượng dạy và học của các cơ sở giáo dục Các Hiệp hội này xây dựng các bộtiêu chuẩn để xác nhận mức độ đạt được của các cơ sở giáo dục so với cácchuẩn quy định.
Kiểm định chất lượng là một trong những hoạt động đảm bảo chấtlượng bên ngoài các trường Kiểm định chất lượng giáo dục đã có một lịch sửphát triển lâu dài ở Hoa Kỳ và Bắc Mỹ, trước tiên là áp dụng cho các cơ sởgiáo dục Đại học, sau này mở rộng cho tất cả các cơ sở giáo dục trong hệthống giáo dục Tuy nhiên, trước đây ít được các nước biết đến Trong quátrình dịch chuyển từ nền giáo dục theo định hướng của nhà nước sang nềngiáo dục theo định hướng của thị trường, người ta đã nhận ra vai trò đặc biệtquan trọng của kiểm định chất lượng và dần dần hoạt động này trở thành mộtcông cụ hữu hiệu của nhiều nước trên thế giới nhằm duy trì các chuẩn mựcchất lượng giáo dục và không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học
Kiểm định, đánh giá chất lượng trong giáo dục và đào tạo cũng có vaitrò quan trọng như bất cứ một hoạt động kinh tế, xã hội nào vì thế ở nhiềuquốc gia trên thế giới, Nhà nước rất quan tâm đến vấn đề kiểm định và đánhgiá chất lượng giáo dục ở cả hai phương diện nghiên cứu lý thuyết và triểnkhai thực tế
* Nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam, về phương diện nghiên cứu lý thuyết đã có một số tác giả
đề cập đến kiểm định chất lượng giáo dục trong các công trình nghiên cứu của
mình như Nguyễn Công Khanh với “Về tiêu chuẩn kiểm định khóa đào tạo
giáo viên tiểu học” tác giả đã giới thiệu nội dung các tiêu chuẩn và các tiêu
chí kiểm định chất lượng khóa đào tạo giáo viên tiểu học gồm 07 tiêu chuẩn:tiêu chuẩn 1 - mục tiêu, tổ chức quản lý; tiêu chuẩn 2 - chương trình và cáchoạt động đào tạo; tiêu chuẩn 3 - đội ngũ giảng viên tham gia đào tạo; tiêu
Trang 6chuẩn 4 - người học và công tác hỗ trợ trường học; tiêu chuẩn 5 thư viện,trang thiết bị dạy học và cơ sở vật chất hỗ trợ khóa đào tạo; tiêu chuẩn 6 -công tác tài chính phục vụ khóa đào tạo; tiêu chuẩn 7 - công tác đánh giá sinhviên tốt nghiệp khóa đào tạo và tư vấn vị trí việc làm.
Tháng 6 năm 2010, Nhà xuất bản Đại học sư phạm Hà Nội đã xuất bản
cuốn Khoa học tổ chức và quản lý trong giáo dục của tác giả Trần Kiểm Tác
phẩm là kết quả của một quá trình nghiên cứu khoa học công phu, là kết quả laođộng đầy tâm huyết của tác giả Tập sách gồm 3 phần , trong đó phần một đã đề
cập đến vấn đề Khoa học tổ chức và tổ chức giáo dục Phần này được chia thành
3 tiểu phần với 8 chương Ở Tiểu phần 1 có nhan đề là Một số vấn đề lí luận về
khoa học tổ chức tác giả đã tập trung giải quyết các nội dung : Khái niệm tổ
chức; Bản chất , nguyên tắc của tổ chức; Các thành tố của một tổ chức , các loại
cơ cấu tổ chức; Các yếu tố của công tác tổ chức
Trong cuốn sách Giám sát, đánh giá trường học (8/2010) được biên soạn theo Dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục (SREM) do Nguyễn Thị
Thái chủ trì biên soạn các tác giả đã dành toàn bộ chương III (từ trang 150
đến trang 156) để bàn về hoạt động tự đánh giá trong trường học Trong đó
những vấn đề được nêu ra là: Mục đích tự đánh giá, các phương pháp tự đánhgiá, các vấn đề kỹ thuật tự đánh giá Điểm nhấn của phần viết này chính là
việc các tác giả đã nêu đúng bản chất của hoạt động tự đánh giá đó là “ tự
đánh giá nhằm chỉ ra một định hướng về trách nhiệm giải trình và tự nâng cao hiệu quả hoạt động chứ không phải để đối phó’’.
Theo tác giả Nguyễn Thanh Bình trong bài viết “Một số vấn đề của
kiểm định chất lượng giáo dục” đã hệ thống một số vấn đề cơ bản của kiểm
định chất lượng - một giải pháp thông qua sự đánh giá tổng thể các yếu tố ảnhhưởng đến chất lượng giáo dục để xác định mức độ đáp ứng mục tiêu trong
Trang 7từng giai đoạn của cơ sở giáo dục, từ đó dần dần hình thành “ Văn hóa chất
lượng” trong mỗi cơ sở giáo dục Riêng đối với cơ sở giáo dục đang trên con
đường đổi mới, phát triển, chuyển đổi cấp độ, loại hình, việc triển khai tíchcực vào quy trình kiểm định chất lượng là một việc làm hết sức cần thiết đểchứng minh khả năng, năng lực của mình một các toàn diện
Theo nghiên cứu của Viện Chiến lược và chương trình giáo dục thìnước ta hiện nay còn thiếu nhiều chuẩn trong giáo dục Cần phải xúc tiếnkhẩn trương việc nghiên cứu chuẩn hóa nền giáo dục để đưa ra chuẩn cụ thểđánh giá chất lượng của các lĩnh vực giáo dục Tuy nhiên, việc xây dựng cáctiêu chí để đánh giá chất lượng giáo dục hiện nay ở nước ta cũng đang là mộtvấn đề gây nhiều tranh luận và chưa có sự thống nhất
Qua nghiên cứu của đánh giá tình hình giáo dục và chất lượng cơ sở,giáo dục gồm có 14 tiêu chí như: dân cư; chính sách phát triển giáo dục cấp,bậc học; nhận thức và thái độ của cộng đồng về giáo dục tình trạng phát triểnkinh tế xã hội của địa phương; người học; chương trình giáo dục; người dạy;đầu tư cho giáo dục; cơ sở vật chất kỹ thuật; bộ máy quản lý trường, hoạtđộng giáo dục; hoạt động khai thác và sử dụng nguồn lực; sự phát triển củangười học, sự phát triển của người dạy và lợi ích xã hội
Tác giả Nguyễn Anh Dũng (Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục)thì đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông cần dựa vào các tiêu chí như chấtlượng đầu vào, quá trình giáo dục và chất lượng đầu ra của sản phẩm đượcgiáo dục đào tạo Trong đó chú ý các yếu tố tác động như nội dung chươngtrình và sách giáo khoa; số lượng cơ cấu và chất lượng nghề nghiệp của giáoviên; phương pháp và thiết bị giáo dục và công tác kiểm tra đánh giá việc họctập của học sinh
Qua nghiên cứu về chất lượng giáo dục trung học chuyên nghiệp, Tácgiả Nguyễn Đức Trí (Viện Chiến lược và chương trình giáo dục) đã có quan
Trang 8niệm rằng, chất lượng giáo dục được đánh giá bằng đầu vào, đầu ra (sản phẩmcủa giáo dục); "giá trị gia tăng" (sự tăng trưởng trong phát triển trí tuệ và nhâncách người học); giá trị học thuật - tri thức (đội ngũ giáo viên của trường cóchất lượng, có uy tín thì trường được xem là có chất lượng)
Theo các tác giả Nguyễn An Ninh; Phạm Xuân Thanh ở Cục Khảo thí vàQuản lý chất lượng giáo dục - Bộ Giáo dục và Đào tạo thì Việt Nam hiện nayđang nỗ lực để nâng cao chất lượng giáo dục Công tác đảm bảo và kiểm địnhchất lượng giáo dục được xem như một trong những nhiệm vụ trọng tâmnhằm phục vụ cho mục đích này Công tác đảm bảo chất lượng giáo dục nóichung và kiểm định chất lượng của Việt Nam nói riêng đang được hình thành
và phát triển ổn định, phù hợp với xu thế phát triển chung của thế giới
Tác giả Dương Nguyên Quốc trong bài viết “Vai trò của kiểm định
chất lượng đối với giáo dục trung học phổ thông” - Tạp chí khoa học ĐHSP
TPHCM số 48 năm 2013 với nội dung: Chất lượng giáo dục trung học phổthông ngày càng được xã hội quan tâm Hiện nay nó trở thành yếu tố sống cònđối với các cơ sở giáo dục Bài viết này góp phần làm rõ vai trò của kiểm địnhchất lượng đối với giáo dục trung học phổ thông, nêu lên một số yếu tố ảnhhưởng tiêu cực đến hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục, đồng thời đềxuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động kiểm định chất lượng trong
đó có tự đánh giá chất lượng giáo dục ở bậc học này
Kết quả những đề tài, công trình nghiên cứu, những bài viết về công táckiểm định chất lượng giáo dục và công tác tự đánh giá chất lượng giáo dụctrên đây là những tư liệu có giá trị tham khảo, kế thừa trong quá trình triểnkhai nghiên cứu đề tài
Tuy nhiên vấn đề kiểm định chất lượng giáo dục trong đó có tự đánh giáchất lượng giáo dục ở nước ta hiện nay chưa được nghiên cứu một cách hệthống, việc triển khai kiểm định chất lượng giáo dục chưa rộng khắp, thường
Trang 9xuyên và chưa có chất lượng như mong muốn Đặc biệt là vấn đề tự đánh giátrong Kiểm định chất lượng giáo dục phổ thông thì hầu như còn bỏ ngỏ, mà đó
là những công việc rất cần thiết và cần làm trong giai đoạn hiện nay
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức hoạt
động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnhHòa Bình, đề xuất biện pháp tổ chức nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tựđánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh HòaBình đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Luận giải làm rõ cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động tự đánh giá chấtlượng giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động tự đánh giá chấtlượng giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình; đồng thờichỉ ra nguyên nhân thực trạng đó
- Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượnggiáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình hiện nay
4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục của các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
* Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các
trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
* Phạm vi nghiên cứu
Trang 10Đề tài tập trung nghiên cứu về tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượnggiáo dục theo Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học của BộGiáo dục và Đào tạo ở một số trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình.
Thời gian khảo sát, thu thập số liệu từ 2009 đến 2014 về hoạt động tựđánh giá chất lượng giáo dục một số trường tiểu học thuộc huyện Kim Bôi,tỉnh Hòa Bình
5 Giả thuyết khoa học
Hiệu quả của công tác tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểuhọc huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó tổchức hoạt động tự đánh giá có vai trò then chốt Nếu người lãnh đạo, quản lý
có nhận thức đúng về vai trò của hoạt động này, có tinh thần trách nhiệm, cócác biện pháp hợp lý, khả thi và hữu hiệu, đánh giá một cách khách quan,chính xác, phản ánh đúng chất lượng giáo dục thì chắc chắn sẽ nâng cao hiệuquả của công tác tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục, qua đónâng cao được chất lượng giáo dục của các trường tiểu học ở huyện Kim Bôi,tỉnh Hòa Bình; góp phần tích cực trong việc thực hiện thắng lợi các mục tiêuGiáo dục và Đào tạo trong giai đoạn hiện nay
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
* Phương pháp luận nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả dựa trên cơ sở phương pháp luậncủa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộngsản Việt Nam về Giáo dục và Đào tạo, về quản lý giáo dục Đề tài tiếp cậnvấn đề nghiên cứu theo quan điểm hệ thống, quan điểm lịch sử lôgic và quanđiểm thực tiễn
* Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng tổng hợp phương pháp nghiên cứu của các khoa học liênngành và chuyên ngành, trong đó chú trọng một số phương pháp:
Trang 11Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: Hệ thống hóa, khái quát hóa
các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, cơ quan chứcnăng về đảm bảo chất lượng giáo dục; kiểm định, đánh giá, tự đánh giá chất
lượng giáo dục Nghiên cứu các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, Sở
GD&ĐT, các tài liệu có liên quan đến quản lý hoạt động tự đánh giá chất lượng
giáo dục trường tiểu học Sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp; xin ý kiến
chuyên gia; phương pháp khái quát hóa, hệ thống hóa
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng phương pháp trưng
cầu ý kiến đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên trong ngành Giáo dục và Đàotạo huyện Kim Bôi, điều tra bằng phiếu hỏi, trao đổi với cán bộ, giáo viên
Sử dụng phương pháp quan sát các hoạt động liên quan đến tự đánh giáchất lượng giáo dục các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
Sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm thực tiễn côngtác tự đánh giá các trường tiểu học trong và ngoài huyện
7 Ý nghĩa của đề tài
Đề tài góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn vấn đề tổ chứchoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục, đề ra những biện pháp tổ chứchoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục của các trường tiểu học huyện KimBôi, tỉnh Hòa Bình hiện nay
Cung cấp cơ sở khoa học cho cán bộ quản lý các trường tiểu học vềviệc tổ chức, chỉ đạo, thực hiện hoạt động tự đánh giá, góp phần nâng caonhận thức hành động của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các nhàtrường về hoạt động tự đánh giá, có được những công cụ hữu ích để làm tốthoạt động tự đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục, từng bước xây dựng vănhóa chất lượng trong các nhà trường
8 Kết cấu của đề tài
Trang 12Đề tài gồm 3 chương, (8 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo vàphụ lục.
Dưới góc độ quản lý chất lượng, thì chất lượng giáo dục thể hiện trướchết ở việc học sinh nắm được các kiến thức kỹ năng, phương pháp chuẩn mựcthái độ sau một quá trình học; đáp ứng được các yêu cầu khi lên lớp, chuyểncấp, vào học nghề hay đi vào cuộc sống lao động Còn với góc độ giáo dụchọc, thì chất lượng giáo dục được giới hạn trong phạm vi đánh giá sự phát triểncủa cá nhân sau quá trình học tập và sự phát triển xã hội khi họ tham gia vàocác lĩnh vực hoạt động kinh tế sản xuất, chính trị - xã hội, văn hóa - thể thao
Nhìn từ mục tiêu giáo dục thì chất lượng giáo dục được quy về chấtlượng hoạt động của người học Chất lượng đó phải đáp ứng được các yêu cầu
về mục tiêu của cá nhân và yêu cầu xã hội đặt ra cho giáo dục Theo tác giảNguyễn Văn Đản (Trường đại học Sư phạm Hà Nội): chất lượng giáo dục là
Trang 13những lợi ích, giá trị mà kết quả học tập đem lại cho cá nhân và xã hội, trướcmắt và lâu dài
Tiến sĩ Tô Bá Trượng (Viện chiến lược và Chương trình giáo dục) thìcho rằng, chất lượng giáo dục là chất lượng con người được đào tạo từ cáchoạt động giáo dục Chất lượng ở đây phải được hiểu theo hai mặt của mộtvấn đề: Cái phẩm chất của con người gắn liền với người đó, còn giá trị củacon người thì phải gắn liền với đòi hỏi của xã hội Theo quan niệm hiện đại,chất lượng giáo dục phải bảo đảm hai thuộc tính cơ bản: tính toàn diện và tínhphát triển
Như vậy, dưới góc độ nghiên cứu khác nhau sẽ có những quan niệm khácnhau về chất lượng giáo dục Trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc những
quan niệm khác nhau về chất lượng giáo dục, tác giả cho rằng:“Chất lượng giáo
dục là sự phù hợp với mục tiêu giáo dục và đáp ứng yêu cầu của xã hội”.
Theo quan điểm của tác giả thì ở nước ta, định nghĩa này được xem làphù hợp trong điều kiện hiện tại, nó khuyến khích và tạo cơ hội cho cáctrường phấn đấu thực hiện mục tiêu giáo dục theo từng giai đoạn trong phạm
vi chức năng, nhiệm vụ của mình, mà luật giáo dục đã đề ra Chẳng hạn mụctiêu giáo dục phổ thông của chúng ta là “Giúp học sinh phổ thông pháttriển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bảnnhằm phát triển hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xâydựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lênhoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc” [4]
1.1.2 Tự đánh giá chất lượng giáo dục
Tự đánh giá chất lượng giáo dục là một khâu, một nhiệm vụ trong quátrình kiểm định chất lượng Theo đó, để có cơ sở tìm hiểu về nội dung này thìcần phải làm rõ một số vấn đề về kiểm định chất lượng
Trang 14Kiểm định chất lượng giáo dục trường học là hoạt động đánh giá mức
độ đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ Giáo dục vàĐào tạo quy định Nói cách khác, đó là quá trình đánh giá bên ngoài dựa vàokết quả tự đánh giá của các cơ sở giáo dục nói chung để công nhận mức độđáp ứng mục đích, mục tiêu giáo dục của trường đó Thực chất kiểm định chấtlượng là chứng nhận cơ sở giáo dục đã đạt được những tiêu chuẩn cơ bản vềnguồn lực và các chỉ số chất lượng, là sự đảm bảo với công chúng rằng nhàtrường đạt được những chuẩn mực chất lượng cơ bản tạo ra thương hiệu về
chất lượng cho nhà trường (có ba cấp độ: Cấp độ 1, cấp độ 2, cấp độ 3) Kết
quả kiểm định sẽ được thông báo công khai cho người học như một bằngchứng đảm bảo cho chất lượng giáo dục của nhà trường Kiểm định chấtlượng không chỉ là đảm bảo cho nhà trường có trách nhiệm đối với chất lượnggiáo dục mà còn mang lại động lực để cải tiến và nâng cao chất lượng giáodục - đào tạo
Quy trình kiểm định chất lượng giáo dục gồm 03 bước: Tự đánh giá,đánh giá ngoài, công nhận và công bố kết quả kiểm định Trong đó, tự đánhgiá chất lượng giáo dục là khâu đầu tiên (còn gọi là đánh giá trong), là hoạtđộng đánh giá nội bộ do tập thể nhà trường thực hiện theo một quy trình vànội dung có tính chuẩn mực Tự đánh giá là trách nhiệm đối với mỗi nhàtrường trong quá trình hình thành và phát triển, được thực hiện trong quá trình
tổ chức kiểm định các cơ sở giáo dục theo chủ trương, chính sách kế hoạchcủa các cấp có thẩm quyền
Từ những kết quả nghiên cứu các tài liệu, các văn bản pháp quy vềcông tác kiểm định chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông nói chung,
các trường tiểu học nói riêng, có thể hiểu: Tự đánh giá chất lượng giáo dục là
quá trình cơ sở giáo dục căn cứ vào bộ tiêu chuẩn chất lượng giáo dục của
Bộ Giáo dục và Đào tạo để tiến hành tự xem xét, kiểm tra, đánh giá để xác
Trang 15định thực trạng chất lượng, hiệu quả giáo dục, nhân lực, cơ sở vật chất, từ đó
có kế hoạch cải tiến nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Tự đánh giá có ý nghĩa quan trọng, vì nếu trường nào làm tốt chứng tỏtrường đó có ý thức và khả năng thực hiện tính tự chủ, tự chịu trách nhiệmtrong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ mà cấp trên và xã hội giao cho Tựđánh giá đòi hỏi tính khách quan, trung thực và công khai tất cả những nhậnđịnh, kết luận đều phải dựa trên các thông tin, minh chứng cụ thể, rõ ràng,đảm bảo độ tin cậy Báo cáo tự đánh giá phải bao quát đầy đủ các tiêu chí
trong tiêu chuẩn đánh giá chất lượng nhà trường Mục đích của hoạt động tự
đánh giá chất lượng giáo dục là:
Thứ nhất, điều chỉnh định mức chất lượng và chất lượng phục vụ.
Việc tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục của các cơ sởgiáo dục là để xác định mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng
giáo dục Kết quả của hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục sẽ cho biết
năng lực thực sự của các nhà trường trong việc thực hiện các nhiệm vụ giáo
dục Căn cứ vào kết quả của hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục, các
nhà trường sẽ điều chỉnh các hoạt động giáo dục theo hướng ngày càng nângcao mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục
Thứ hai, thực hiện trách nhiệm giải trình.
Các nhà trường phải thực hiện trách nhiệm giải trình trước cơ quan quản
lý cấp trên và cộng đồng, xã hội về trách nhiệm của nhà trường Hoạt động tựđánh giá chất lượng giáo dục đối với các cơ sở giáo dục nhằm xác định mức độđáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn của cơ sở giáo dục phổ thông,nâng cao chất lượng giáo dục; thông báo công khai với các cơ quan quản lý nhànước và xã hội về thực trạng chất lượng giáo dục, để cơ quan chức năng đánhgiá và công nhận cơ sở giáo dục phổ thông đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục.Trong xu thế và nhu cầu phát triển hiện nay của xã hội, hoạt động tự đánh giá
Trang 16chất lượng giáo dục đối với các cơ sở giáo dục là rất cần thiết vì đây là bước đểtiến tới hội nhập giáo dục với khu vực và thế giới.
Thứ ba, kích thích nâng cao chất lượng giáo dục.
Kết quả tự đánh giá là căn cứ quan trọng để thực hiện các hoạt động sửađổi tiếp theo hoặc cải thiện tình hình Quy trình đánh giá - cho ý kiến phản hồi -hành động chính là cơ chế của một quá trình “học tập mang tính tổ chức” vàcũng là cơ chế khuyến khích quá trình tự học và nâng cao năng lực ở các nhàtrường Học tập những bài học kinh nghiệm từ đánh giá, đặc biệt từ các hoạtđộng không thành công có một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hay thiết
kế lại các hoạt động giáo dục
Kết quả tự đánh giá xác định rõ các điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, tháchthức của nhà trường; từ đó đề xuất các chiến lược, kế hoạch, biện pháp nhằmtừng bước nâng cao chất lượng giáo dục, kiến nghị với các cơ quan có thẩmquyền chỉ đạo và cung cấp các biện pháp hỗ trợ cho nhà trường không ngừng mởrộng quy mô, trường lớp, cơ sở vật chất nâng cao chất lượng hiệu quả hoạtđộng của cơ sở đào tạo
1.1.3 Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
Tổ chức là thuộc tính của sự vật, hay nói cách khác, sự vật luôn tồn tạidưới dạng tổ chức nhất định Nhân loại học khẳng định, từ khi xuất hiện loàingười thì tổ chức xã hội loài người cũng đồng thời xuất hiện Tổ chức ấykhông ngừng hoàn thiện và phát triển cùng với sự phát triển của nhân loại.Theo nghĩa hẹp đó, tổ chức là một tập thể của con người tập hợp nhau lại đểthực hiện một nhiệm vụ chung hoặc nhằm đạt tới một mục tiêu xác định củatập thể đó Như vậy, tổ chức là tập thể, có mục tiêu, nhiệm vụ chung
Tổ chức hoạt động là sự tác động có định hướng, có kế hoạch, có mụcđích và có hệ thống của chủ thể tổ chức lên đối tượng tổ chức thông qua việc
Trang 17xây dựng kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện và kiểm tra các hoạt động đónhằm đạt được mục tiêu đã đề ra.
Từ những khái niệm về tổ chức, tổ chức hoạt động, khái niệm chấtlượng giáo dục và khái niệm tự đánh giá chất lượng giáo dục, có thể đưa raquan niệm về tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục như sau:
Tổ chức hoạt động tự đánh chất lượng giáo dục tiểu học là sự tác động
có định hướng, có mục đích và có hệ thống của người lãnh đạo quản lý (Ban giám hiệu nhà trường, hội đồng tự đánh giá, tổ trưởng, nhóm trưởng ) đến các lực lượng tham gia tự đánh giá (cán bộ, giáo viên, nhân viên ) thông qua việc lập kế hoạch, triển khai, điều khiển, thực thi và kiểm tra nhằm thực hiện có hiệu quả hoạt động tự đánh giá trên cơ sở các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học.
Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
là một khâu rất quan trọng trong quá trình quản lý chất lượng giáo dục, thôngqua hoạt động này giúp Ban giám hiệu nhà trường rà soát, xem xét, đánh giáthực trạng chất lượng của trường mình từ đó điều chỉnh mục tiêu, kế hoạchphát triển giáo dục toàn diện cho năm học kế tiếp
Mục đích của tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các
trường tiểu học là nhằm chỉ đạo, điều khiển, hướng dẫn các thành viên trongHội đồng tự đánh giá thực hiện quy trình để đạt được mục tiêu theo những tiêuchí, tiêu chuẩn đã xác định trên cơ sở các tiêu chuẩn do Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định, nhà trường tập trung thực hiện mô tả, làm rõ thực trạng; phântích, giải thích, so sánh và đưa ra những nhận định; chỉ ra những điểm mạnh,những tồn tại và những biện pháp khắc phục; lên kế hoạch hành động để cảitiến, nâng cao chất lượng giáo dục
Chủ thể tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường
Trang 18tiểu học là lãnh đạo, chuyên viên phụ trách công tác khảo thí và kiểm địnhchất lượng giáo dục Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu nhà trường,chủ tịch Hội đồng tự đánh giá, tổ trưởng các tổ chuyên môn.
Đối tượng của tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các
trường tiểu học là việc xác định, tổ chức thực hiện quy trình tự đánh giá củacác nhà trường và hoạt động của các thành viên trong Hội đồng tự đánh giá vàcác lực lượng tham gia vào hoạt động tự đánh giá
Phương thức tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các
trường tiểu học là tổng hợp các cách thức, biện pháp tác động đến toàn bộhoạt động giáo dục của nhà trường, nhằm thực hiện tốt chất lượng giáo dụctheo mục tiêu giáo dục đã đề ra
Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu họcđòi hỏi sự nghiêm túc, chặt chẽ, tự giác, khách quan của Hội đồng tự đánh giá
và các lực lượng tham gia hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục trongnhà trường để xem xét quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục và kết quảcủa công tác giáo dục trong thời gian qua Tổ chức hoạt động tự đánh giá là
cơ hội tốt cho cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học đánh giá đúngchất lượng giáo dục của nhà trường để qua đó rút ra được những điểm mạnh,điểm yếu, những vấn đề bất cập cần khắc phục, từ đó đưa ra các mục tiêuquản lý phù hợp hơn
Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
là một quá trình liên tục được thực hiện theo kế hoạch, được dành nhiều côngsức, thời gian, có sự tham gia của các đơn vị và cá nhân trong các trường tiểuhọc Tự đánh giá đòi hỏi tính khách quan, trung thực và công khai Các giảithích, nhận định, kết luận đưa ra trong quá trình tự đánh giá chất lượng giáodục các trường tiểu học phải dựa trên các thông tin, minh chứng cụ thể, rõ
Trang 19ràng, đảm bảo độ tin cậy Báo cáo tự đánh giá phải bao quát đầy đủ các tiêu chítrong tiêu chuẩn đánh giá chất lượng các trường tiểu học.
1.2 Nội dung tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục
các trường tiểu học
Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
là trách nhiệm của các cấp quản lý, được thực hiện theo quy trình do Bộ giáodục và đào tạo quy định, nhằm mục đích kiểm soát chất lượng giáo dục, trên
cơ sở đó để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học Nội dung tổ chức hoạtđộng tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học bao gồm:
1.2.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động tự đánh giá
Để thực hiện được hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục cáctrường tiểu học thì xây dựng kế hoạch là hành động đầu tiên của người quản
lý, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch, đây là căn cứ mang tínhpháp lý quy định hành động của cả tổ chức
Kế hoạch tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học do Hộiđồng tự đánh giá xây dựng và được Chủ tịch hội đồng phê duyệt, nhằm sửdụng có hiệu quả thời gian và các nguồn lực của nhà trường để đảm bảo đạtđược mục đích đề ra Kế hoạch tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểuhọc gồm: Mục đích, phạm vi, nội dung tự đánh giá; phân công nhiệm vụ chotừng thành viên trong hội đồng tự đánh giá; tập huấn nghiệp vụ tự đánh giá choHội đồng tự đánh giá và cán bộ giáo viên, nhân viên; dự kiến các nguồn lực vàthời điểm cần huy động; dự kiến các minh chứng cần thu thập cho từng tiêuchí; xác định thời gian thực hiện cho từng hoạt động (bao gồm thời gian cầnthiết để triển khai tự đánh giá và lịch trình thực hiện các hoạt động)
Mục đích đảm bảo cho hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục cáctrường tiểu học là nhằm không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dụcđược thực hiện thống nhất trong toàn trường, có hiệu quả cao, góp phần đáp
Trang 20ứng các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và
để đăng ký kiểm định chất lượng giáo dục
Phạm vi tổ chức hoạt động tự đánh giá bao quát toàn bộ hoạt động giáo dụccủa nhà trường, trình độ, trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáodục theo từng tiêu chí trong tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành.
Nội dung hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục tiểu học được dựatheo bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học ban hànhkèm theo Thông tư số 67/2011/TT-BDGĐT ngày 30 tháng 12 năm 2011 của
Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giáchất lượng trường Tiểu học và các tài liệu hướng dẫn khác gồm có 5 tiêuchuẩn, 28 tiêu chí và 84 chỉ số
Kế hoạch tổ chức hoạt động tự đánh giá cần được xây dựng cụ thể, chitiết và phù hợp với điều kiện của mỗi trường tiểu học trong các địa phương.Cần xác định rõ công việc, thời gian hoàn thành, tránh chung chung và hìnhthức, định kỳ kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch để điều chỉnh, bổ sung
1.2.2 Tổ chức, phối hợp, sử dụng hợp lý các thành viên trong Hội đồng tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
Hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học cần cónhiều lực lượng tham gia nên cần phải thành lập Hội đồng tự đánh giá
Hội đồng tự đánh giá của trường tiểu học do Hiệu trưởng nhà trường raquyết định thành lập Hội đồng tự đánh giá có ít nhất 5 thành viên và cónhiệm vụ: Xây dựng kế hoạch tự đánh giá; thu thập, xử lý và phân tích cácminh chứng; viết báo cáo tự đánh giá; bổ sung, hoàn thiện báo cáo tự đánhgiá khi cơ quan quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục yêu cầu; công bố báo cáo tựđánh giá; lưu trữ cơ sở dữ liệu về tự đánh giá của cơ sở giáo dục
Trang 21Các thành viên trong Hội đồng tự đánh giá được phân công phụ tráchcác nhóm công tác, mỗi nhóm có từ 2 đến 5 người (huy động cán bộ, giáoviên, nhân viên của nhà trường tham gia) được phân công thực hiện đánh giámột số tiêu chí trong một hoặc một số tiêu chuẩn Vì vậy, việc phối hợp, sửdụng các lực lượng tham gia hoạt động tự đánh giá là rất quan trọng, ngườiquản lý tổ chức, sử dụng lực lượng tham gia vào hoạt động tự đánh giá cầnphải coi trọng quản lý việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của mỗi cánhân, mỗi nhóm công tác, phối hợp tổ chức thực hiện.
Hội đồng tự đánh giá các trường tiểu học có chức năng triển khai tựđánh giá, có trách nhiệm tham mưu cho Hiệu trưởng nhà trường các biện phápnâng cao chất lượng hoạt động, phổ biến chủ trương về việc triển khai tự đánhgiá; giới thiệu quy trình, trao đổi học tập kinh nghiệm giữa các trường tiểuhọc trong huyện về tổ chức hoạt động tự đánh giá, yêu cầu cán bộ, giáo viên,nhân viên trong nhà trường phối hợp thực hiện
Để việc tổ chức hoạt động tự đánh giá các trường tiểu học đạt chấtlượng, Ban giám hiệu nhà trường lựa chọn các thành viên trong Hội đồng tựđánh giá phải là người có phẩm chất, năng lực, có kinh nghiệm trong công tácgiáo dục Đặc biệt khi phân công phụ trách các nhóm chuyên trách, giaonhiệm vụ đánh giá các tiểu chuẩn, tiêu trí, cần phải bố trí đúng mảng việc mà
họ đang làm, điều đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu thập các thông tinminh chứng
Vai trò của nhóm thư ký Hội đồng tự đánh giá là hết sức quan trọng,nhóm thư ký có từ 2 đến 3 người do Chủ tịch Hội đồng tự đánh giá quyết địnhthành lập; nhóm trưởng là một thành viên trong Hội đồng tự đánh giá, thường làthư ký Hội đồng trường hoặc giáo viên có uy tín của nhà trường, nhóm thư ký
có nhiệm vụ giúp đỡ, tham mưu trực tiếp Hội đồng tự đánh giá trong việc tổchức hoạt động tự đánh giá và tổng hợp báo cáo tự đánh giá của các nhóm
Trang 22chuyên trách, nhóm thư ký cũng có vai trò quan trọng trong việc thu thập vàchuẩn bị các tài liệu cho các giai đoạn tự đánh giá: Thu thập thông tin minhchứng, thẩm định báo cáo tiêu chí, hoàn thiện báo cáo tự đánh giá, thẩm địnhbáo cáo tự đánh giá Chọn người vào nhóm thư ký không chỉ là người có tinhthần trách nhiệm, nhiệt tình mà còn phải có năng lực tổ chức, năng lực soạnthảo văn bản.
Cần phải có sự phối hợp giữa các nhóm chuyên trách trong quá trình tựđánh giá thông qua các cuộc họp chuyên môn, họp Hội đồng sư phạm và cácbuổi thảo luận chung giữa các nhóm chuyên trách do Hội đồng tự đánh giáchủ trì, đánh giá về các báo cáo tiêu chí, tiêu chuẩn
Hội đồng tự đánh giá các trường cần mời các chuyên gia về kiểm địnhchất lượng giáo dục để lấy ý kiến tư vấn, kịp thời rút kinh nghiệm và điềuchỉnh hoạt động để hoàn thành với chất lượng cao nhất và đạt được mục đíchcủa hoạt động
1.2.3 Tổ chức thực hiện tự đánh giá theo các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường tiểu học
Tổ chức thực hiện tự đánh giá theo các tiêu chuẩn đánh giá chất lượnggiáo dục các trường tiểu học là một nội dung quan trọng, quyết định đến chấtlượng tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
Do đó, trong quá trình tổ chức thực hiện tự đánh giá chất lượng giáo dục cáctrường tiểu học cần bám sát các tiêu chuẩn và quy trình đánh giá chất lượnggiáo dục (theo Thông tư số 67/2011/TT-BDGĐT ngày 30 tháng 12 năm 2011của Bộ GD&ĐT về việc ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượngtrường tiểu học; Công văn Số 46 /KTKĐCLGD-KĐPT ngày 15 tháng 01 năm
2013 của cục khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ GD&ĐT về việcxác định yêu cầu, gợi ý tìm minh chứng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo
Trang 23dục trường tiểu học và trường trung học) trong đó tập trung đánh giá các nộidung sau:
Tổ chức và quản lý nhà trường: Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ
thông của hệ thống giáo dục quốc dân, cơ cấu tổ chức của nhà trường phảituân thủ đúng quy định theo Điều lệ trường tiểu học Hệ thống văn bằng về tổchức và quản lý phải được ban hành đầy đủ, rõ ràng, phù hợp với chức năng,nhiệm vụ được giao Trong tiêu chuẩn này tập trung đánh giá các nội dung:
Cơ cấu tổ chức bộ máy trong trường tiểu học (Ban giám hiệu nhà trường, tổchức Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản HồChí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ ChíMinh và các tổ chức xã hội khác, các tổ chuyên môn và tổ văn phòng) Số lớphọc, số học sinh, số điểm trường Cơ cấu tổ chức và việc thực hiện nhiệm vụcủa các tổ chuyên môn, tổ văn phòng Việc chấp hành chủ trương, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng,chính quyền địa phương và cơ quan quản lý giáo dục các cấp; đảm bảo Quychế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường Việc quản lý hànhchính, thực hiện các phong trào thi đua theo quy định Việc quản lý các hoạtđộng giáo dục, quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và quản lý tàichính, đất đai, cơ sở vật chất theo quy định Công tác đảm bảo an ninh trật tự,
an toàn cho học sinh và cho cán bộ, giáo viên, nhân viên; phòng chống bạolực học đường, phòng chống dịch bệnh, phòng tránh các hiểm họa thiên tai,các tệ nạn xã hội trong trường
Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh: Nhiệm vụ của trường
tiểu học là tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượngtheo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhânviên phải đủ về số lượng, có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ đạt chuẩn theo
Trang 24quy định, có năng lực, trình độ chuyên môn tốt là yếu tố quyết định để đảmbảo chất lượng giáo dục trong nhà trường Tiêu chuẩn về cán bộ quản lý, giáoviên, nhân viên đánh giá các nội dung: Năng lực của Hiệu trưởng, Phó hiệutrưởng trong quá trình triển khai các hoạt động giáo dục; số lượng, trình độđào tạo của giáo viên; kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên và việc đảm bảo cácquyền của giáo viên; số lượng, chất lượng và việc đảm bảo các chế độ, chínhsách đối với đội ngũ nhân viên của nhà trường; học sinh của nhà trường đápứng yêu cầu theo quy định của Điều lệ trường tiểu học và của pháp luật
Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học: Việc tăng cường cơ sở vật
chất, trang thiết bị là nhiệm vụ không thể thiếu được trong công tác tổ chứchoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục ở các nhà trường hiện nay, cơ sởvật chất, trang thiết bị của nhà trường tốt có tác động rất lớn trong việc đổimới nâng và cao chất lượng giáo dục Trong tiêu chuẩn về cơ sở vật chất vàtrang thiết bị dạy học tập trung đánh giá các nội dung: Khuôn viên, cổngtrường, biển trường, tường hoặc hàng rào bảo vệ, sân chơi, bãi tập theo quy
định của Điều lệ trường tiểu học; Phòng học, bảng, bàn ghế cho giáo viên,
học sinh; khối phòng, trang thiết bị văn phòng phục vụ công tác quản lý, dạy
và học theo quy định của Điều lệ trường tiểu học; công trình vệ sinh, nhà để
xe, hệ thống nước sạch, hệ thống thoát nước, thu gom rác đáp ứng yêu cầucủa hoạt động giáo dục; Thư viện đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập củacán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh; thiết bị dạy học, đồ dùng dạy học vàhiệu quả sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học
Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội: Tiêu chuẩn này đánh giá
việc tổ chức và hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh; công
tác tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền và phối hợp với các tổ chức đoànthể ở địa phương để huy động nguồn lực xây dựng nhà trường và môi trường
giáo dục; công tác phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương, huy
Trang 25động sự tham gia của cộng đồng để giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóadân tộc cho học sinh và thực hiện mục tiêu, kế hoạch giáo dục.
Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục: Để đánh giá được tiêu chuẩn này
cần căn cứ vào các nội dung: Việc thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạyhọc của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các quy định về chuyên môn của cơ quan quản
lý giáo dục địa phương; Các hoạt động ngoài giờ lên lớp của nhà trường; Thamgia thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi của địa phương;chú trọng việc triển khai đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm trađánh giá, đặc biệt là việc đánh giá kết quả học tập của học sinh; công tác tổ chứccác hoạt động chăm sóc, giáo dục thể chất, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.Việc giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống, tạo cơ hội để học sinh tham gia vào quátrình học tập một cách tích cực, chủ động, sáng tạo
Viết báo cáo tự đánh giá chất lượng giáo dục: Kết quả tự đánh giá
chất lượng giáo dục được trình bày dưới dạng một bản báo cáo của nhàtrường theo các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng như đã đề cập Báo cáo tựđánh giá là một bản ghi nhớ quan trọng nhằm cam kết thực hiện các hoạtđộng cải tiến chất lượng của nhà trường Báo cáo phải mô tả một cách ngắngọn, rõ ràng, chính xác và đầy đủ hoạt động của nhà trường, trong đó phải chỉ
ra những điểm mạnh, những tồn tại, khó khăn và kiến nghị các biện pháp cảitiến chất lượng, kế hoạch thực hiện, thời hạn hoàn thành báo cáo Kết quả tựđánh giá được trình bày lần lượt theo các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng Kếtquả đánh giá từng tiêu chí được tổng hợp vào bảng tổng hợp kết quả tự đánhgiá và thông qua việc phân tích các minh chứng đã thu thập được
Báo cáo tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học là một thể thốngnhất, các tiêu chuẩn, tiêu chí có tính độc lập tương đối nhưng phải kết dính với nhauthành hệ thống làm nổi bật những đặc trưng, để khi đọc, người ta phải thấy rõnhững mặt mạnh, mặt yếu cơ bản trong hoạt động giáo dục của nhà trường Những
Trang 26vấn đề trong báo cáo tự đánh giá liên quan đến chiến lược xây dựng và phát triểnnhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Vì thế, việc thẩm định lại báo cáocác tiêu chí do các nhóm chuyên trách đã viết, liên kết thành báo cáo tổng hợp dothư ký Hội đồng tự đánh giá thực hiện đòi hỏi sự đầu tư trí tuệ, thời gian và sự chỉđạo trực tiếp của Hội đồng tự đánh giá, Hiệu trưởng nhà trường.
1.2.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục
Kiểm tra là chức năng của hoạt động quản lý giáo dục nói chung, tổchức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học nói riêng;đồng thời đây cũng là việc làm thường xuyên của Phòng Giáo dục và Đào tạocũng như Ban giám hiệu nhà trường
Nội dung kiểm tra bao gồm toàn bộ hệ thống các văn bản, kế hoạch, kếtquả thực hiện hoạt động tự đánh giá ở các khâu, các bước trong quy trình tổchức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục Quá trình kiểm tra phải căn
cứ vào các định mức, các chuẩn mực mà kế hoạch đã đề ra để đánh giá hiệuquả của hoạt động tự đánh giá của mỗi trường tiểu học, từ đó có cơ sở đưa racác biện pháp thích hợp nhằm đạt được mục tiêu của kế hoạch Trong quátrình kiểm tra cần xem xét rõ kết quả thực hiện tự đánh giá so với mục tiêu,kết quả đã đạt theo kế hoạch đã định; đảm bảo các nguồn lựcđược sử dụngmột cách hữu hiệu; xác định chính xác, kịp thời những sai sót và trách nhiệmcủa từng cá nhân trong quá trình tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượnggiáo dục các trường tiểu học Từ đó đúc rút kinh nghiệm, cải tiến công tác tổchức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả côngtác này
1.3 Các yếu tố chi phối đến tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
Trang 27Hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học là hoạtđộng có mục đích của các chủ thể song luôn chịu sự chi phối của nhiều yếu tố
cả khách quan và chủ quan, trong đó tập trung là các yếu tố cơ bản sau:
Một là, nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học
Hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục là một công việc mới mẻđối với các cơ sở giáo dục Vì vậy, nhận thức của cán bộ, giáo viên và nhânviên trong các trường tiểu học, nhất là nhận thức của lãnh đạo nhà trường chiphối rất lớn đến chất lượng, hiệu quả quá trình tổ chức hoạt động tự đánh giáchất lượng giáo dục Nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên các trườngtiểu học được đầy đủ, sâu sắc, thống nhất sẽ tạo cơ sở, điều kiện cho việcthống nhất chủ trương của Chi ủy, Ban giám hiệu nhà trường và sự đồngthuận của các cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học
Trên cơ sở thống nhất cao về chủ trương của Chi ủy, Ban giám hiệunhà trường sẽ có tác dụng chi phối đến công tác chỉ đạo việc xây dựng kếhoạch tự đánh giá chất lượng giáo dục Đồng thời cũng tác động tích cực đếnviệc chủ động phối hợp giữa các thành viên trong Hội đồng tự đánh giá vớicác tổ khối chuyên môn, tổ văn phòng, các lực lượng tham gia hoạt động tựđánh giá trong các trường tiểu học
Nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học đượcđầy đủ, sâu sắc, thống nhất đến mức nào sẽ chi phối đến thái độ, trách nhiệmtrong việc thực hiện các nội dung, hình thức tự đánh giá Nhận thức tốt chắcchắn sẽ thực hiện tốt các khâu, các bước, các nội dung tự đánh giá chất lượnggiáo dục, ngược lại nhận thức chưa tốt sẽ dẫn đến nguy cơ đối phó, rơi vàobệnh hình thức trong tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học
Hai là, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan chức năng
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo là yếu tố quan trọng trong công tác kiểmđinh chất lượng giáo dục nói chung, công tác tự đánh giá chất lượng giáodục các trường tiểu học nói riêng Thực tế cho thấy, cách quản lý theo kinh
Trang 28nghiệm (từ trước đến nay) phải chuyển sang quản lý theo khoa học (theoyêu cầu Tự đánh giá và Kiểm định chât lượng giáo dục) đang trải qua mộtthời kỳ quá độ nên không tránh khỏi những khó khăn Nếu người quản lýgiáo dục, cơ quan quản lý giáo dục (chẳng hạn như Phòng Giáo dục và Đàotạo) vẫn duy trì lối chỉ đạo tổ chức hoạt động tự đánh giá các trường tiểuhọc bằng lời nói chứ không thể hiện bằng văn bản viết và qui trình thựchiện các công việc, các bước, các nội dung tự đánh giá chất lượng giáo dụcthì chắc chắn việc tổ chức hoạt động này ở các trường tiểu học sẽ khó đápứng được mục đích, yêu cầu đặt ra Đây thực sự là một trở ngại đáng kểtrong việc triển khai thực hiện hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dụctiểu học Ngược lại, nếu cơ quan quản lý giáo dục ở các huyện, tỉnh, trựctiếp là Phòng Giáo dục và Đào tạo luôn đề cao trách nhiệm trong công tácquản lý, chỉ đạo, hướng dẫn với tinh thần giúp đỡ, hỗ trợ về chuyên môn vàđảm bảo tốt các điều kiện kinh phí, cơ sở vật chất cho các trường tiểu họctrong tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục thì chắc chắn hoạtđộng này ở các trường tiểu học sẽ thực hiện có hiệu quả cao.
Ba là, năng lực hoạt động tự đánh giá của cán bộ, giá viên nhân viên
các trường tiểu học
Quá trình tự đánh giá chất lượng giáo dục có nhiều thành phần, lựclượng tham gia, song vai trò và trách nhiệm chính vẫn là các thành viêntrong Hội đồng tự đánh giá Muốn hoạt động tự đánh giá đảm bảo đúng tiếntrình, quy cách, thủ tục, đạt hiệu quả thì phải có một đội ngũ cán bộ, giáoviên, nhân viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, sáng tạotrong công tác, đặc biệt là năng lực biết phát hiện, tham mưu đề xuất, tổchức xây dựng và thực hiện kế hoạch, kiểm tra và đánh giá Ngược lại,nếu năng lực yếu thì sẽ ảnh hưởng nhất định tới công tác tổ chức hoạt động
tự đánh giá
Trang 29Thực tế cho thấy khả năng phân tích tổng hợp đánh giá của phần lớngiáo viên bậc tiểu học không thật tốt, chưa kể đến việc các thành viên tronghội đồng chưa có kinh nghiệm và cũng chưa có nhiều mô hình thực hiện tốt
công tác này để tham quan, học tập Mặt khác những người tham gia công
tác tự đanh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học không có biên chế cán
bộ chuyên trách nên hạn chế cả về thời gian và kiến thức, kinh nghiệm Bêncạnh đó, cán bộ, giáo viên các trường tiểu học cũng ít được tập huấn bồidưỡng các kĩ thuật thu thập, xử lý thông tin, minh chứng, hướng dẫn, bồidưỡng cách viết báo cáo tiêu chí Thực tế năng lực hoạt động tự đánh giá củacán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học ở nước ta hiện nay vẫn cònnhiều bất cập, điều đó đang chi phối đáng kể đến chất lượng tổ chức hoạtđộng tự đánh giá và cả kết quả của hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dụccác trường tiểu học
Tinh thần làm việc công tâm, khách quan, nhiệt tình và có trách nhiệmcao của các cá nhân tham gia công tác góp phần thực hiện mục tiêu của tổchức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học Cácthành viên trong hội đồng tự đánh giá gồm cán bộ quản lý hoặc giáo viên tiểuhọc, bận nhiều công việc, không đầu tư được thời gian thỏa đáng cho công tác
tự đánh giá nên cũng chi phối đến chất lượng thực hiện các nội dung của hoạtđộng này
Kỹ năng thu thập và xử lý các thông tin minh chứng để phân tích, đánhgiá các tiêu chuẩn, tiêu chí, viết báo cáo…đảm bảo tính chính xác, khách quanchi phối sâu sắc đến chất lượng tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáodục các trường tiểu học Mặt khác, năng lực tổ chức, phân công, bố trí nhân lựchợp lý và thời gian làm việc khoa học của Hội đồng tự đánh giá chất lượnggiáo dục là yếu tố nâng cao chất lượng tự đánh giá trong nhà trường
Bốn là, chất lượng của công tác lưu trữ hồ sơ thông tin, minh chứng
Trang 30Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng vì minh chứng là cái cụ thể chứngminh cho chỉ số tiêu chí đạt hay không đạt theo bộ tiêu chuẩn Thực tế chothấy việc thu thập và phân tích minh chứng để phục vụ cho hoạt động tự đánhgiá chất lượng giáo dục là khó khăn của tất cả các nhà trường tiểu học.Nguyên nhân là hầu hết các trường tiểu học đều thiếu nhân viên văn thư nêncông tác lưu trữ chưa được tốt, đặc biệt là lãnh đạo nhà trường chưa thànhthói quen trong việc lưu lại các văn bản hoặc sổ ghi chép nội dung các cuộchọp hoặc phổ biến công tác Việc điều tra khảo sát, lấy ý kiến phản hồi từngười học, người dạy, cán bộ quản lý cũng là một kênh thông tin phục vụ cho
tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học, nếucông việc này được tổ chức thường kỳ, với hệ thống mẫu phiếu, quy trình bàibản để tăng tính khách quan, đảm bảo giá trị chân thực của kết quả tổng hợpthống kê ý kiến sẽ tác động tích cực đến tổ chức hoạt động tự đánh giá cáctrường tiểu học
Năm là, hệ thống văn bản pháp quy và chế độ chính sách về tài chính
Hệ thống văn bản pháp quy về tổ chức hoạt động tự đánh giá chất
lượng giáo dục là chỗ dựa pháp lý cho việc tổ chức hoạt động này ở cáctrường tiểu học Các văn bản pháp quy chi phối đến nhận thức, trách nhiệmcủa các cơ quan quản lý giáo dục, của cán bộ, giáo viên, nhân viên các trườngtiểu học Mặt khác các văn bản pháp quy còn là các tài liệu chính thống đểhướng dẫn và thống nhất nội dung, phương pháp để các trường tiểu học thựchiện tổ chức hoạt động tự đánh giá ở các nhà trường được chặt chẽ, đúng theocác tiêu chuẩn quy định Điều đó sẽ góp phần quan trọng để đảm bảo cho việc
tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học đạtchất lượng theo mục đích, yêu cầu đề ra
Chế độ chính sách về tài chính dành cho hoạt động tự đánh giá chi phốikhông nhỏ đến việc thực hiện tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáodục các trường tiểu học Đây là điều kiện vật chất cần thiết, không thể thiếu
Trang 31để hoạt động tự đánh giá các trường tiểu học được thực hiện thường xuyên,chặt chẽ và nghiêm túc.
*
* *
Trên cơ sở nghiên cứu những quan điểm về công tác tự đánh giá chấtlượng giáo dục và bằng cách tiếp cận tính chất, đặc điểm giáo dục ở cáctrường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình, có thể thấy rằng tổ chức hoạtđộng tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu học là quá trình tác động
có mục đích, có kế hoạch, có trình tự, nề nếp của các chủ thể đối với việctriển khai, điều khiển, thực thi các nhiệm vụ tự đánh giá mang lại hiệu quả tốtnhất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
Tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục các trường tiểu họcđược thực hiện theo các nội dung chặt chẽ khoa học: gồm xây dựng kế hoạch
tự đánh giá; tổ chức, phối hợp, sử dụng hợp lý các thành viên trong Hội đồng
tự đánh giá, Hội đồng trường; tổ chức tự đánh giá, thu thập thông tin minhchứng và xử lý, phân tích chúng, viết báo cáo tự đánh giá, kiểm tra đánh giákết quả Tổ chức hoạt động tự đánh giá luôn chịu sự chi phối của các yếu tốkhách quan và chủ quan; những yếu tố này có thể tạo thuận lợi hoặc hạn chếđến việc triển khai công tác này Đây cũng chính là cơ sở lý luận để nghiêncứu đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dụccác trường tiểu học, đồng thời xác định rõ những yêu cầu và biện pháp tổchức sao cho phù hợp, hiệu quả hơn nhằm góp phần thực hiện mục tiêu nângcao chất lượng giáo dục đối với bậc tiểu học hiện nay
Trang 32Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN KIM BÔI, TỈNH HÒA BÌNH HIỆN NAY 2.1 Khái quát một số nét cơ bản về huyện Kim Bôi và các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
* Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
Huyện Kim Bôi chính thức được thành lập ngày 17 tháng 4 năm 1959,tách ra từ huyện Lương Sơn Toàn huyện nằm trọn trên vùng đất phía đông củatỉnh Hòa Bình Phía Bắc giáp huyện Lương Sơn, Phía Tây và Tây Bắc giáp cáchuyện Lạc Sơn, Tân Lạc, Kỳ Sơn và Thành phố Hòa Bình Phía Nam giáphuyện Lạc Thủy Là một huyện miền núi nằm trên địa bàn chuyển tiếp giữamiền núi Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ, là đơn vị hành chính có vị trí chiếnlược quan trọng về quân sự, kinh tế, chính trị 2/3 diện tích toàn huyện là núiđồi Từ phía Tây qua phía Đông huyện có những dãy núi chạy dọc theo sôngsuối và những thung lũng, đồng ruộng bằng phẳng Khoáng sản ở Kim Bôiphong phú, dồi dào về số lượng và chất lượng Sản lượng vàng, than khá lớn córải rác ở nhiều nơi trong huyện Đặc biệt, Kim Bôi có nguồn nước khoáng tinhkhiết, có giá trị chữa bệnh, giá trị kinh tế cao Kim Bôi có nét đặc trưng khí hậumiền núi Tây Bắc Độ cao trung bình so với mực nước biển là 500m - 700m
Kim Bôi vốn là vùng Mường Động, một trong bốn Mường lớn của tỉnhHòa Bình (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động) Hiện nayKim Bôi có 27 xã và 1 thị trấn với dân số 110.000 người, bao gồm nhiều dântộc cùng chung sống: Mường, Kinh, Dao, Thái, Nùng trong đó dân tộcMường là đông nhất
Kinh tế của đồng bào các dân tộc Kim Bôi chủ yếu là nền kinh tế nôngnghiệp tự cung, tự cấp, kinh tế hàng hóa chưa phát triển , đời sống của đông
Trang 33đảo nhân dân còn nhiều khó khăn, thiếu thốn Ngoài việc cấy lúa, người dânKim Bôi trồng nhiều loại cây hoa màu khác như ngô, khoai, sắn, các loại rauquả chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà cũng khá phát triển Nguồn kinh tế phụđáng kể của các gia đình ở Kim Bôi là khai thác lâm thổ sản như nấm hương,mộc nhĩ, sa nhân, cánh kiến, quế, mật ong, gỗ, tre, nứa, mây, song Nghề thủcông tiêu biểu của người Mường là dệt vải, đan lát, ươm tơ Những năm gầnđây, nhằm khai thác tiềm năng du lịch, dịch vụ du lịch đã phát triển và đếnnay đã trở thành một ngành kinh tế mang lại nguồn thu đáng kể cho kinh tếhuyện Kim Bôi
Văn hóa dân gian vùng đất Kim Bôi khá phong phú Văn học có cáctruyện thơ, sử thi, thơ, truyện, ca dao, tục ngữ Âm nhạc có hát đúm, hát ru,đồng dao Nhạc cụ của của người Mường có sáo, nhị, trống, khèn và đặcbiệt hơn cả là bộ cồng chiêng gồm nhiều loại to, nhỏ khác nhau, được tổ chứcthành dàn gọi là dàn nhạc cồng chiêng và trống đồng Mường
* Đặc điểm các trường tiểu học huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình
- Về quy mô trường lớp, đội ngũ: Toàn huyện có 25 trường Tiểu học với
374 lớp, 8925 học sinh Trong đó, có 21 trường thực hiện chương trình dự ánSEQAP và VNEN, học 2 buổi trên ngày; 2065 cán bộ, giáo viên, nhân viên(2063 biên chế và hợp đồng 161, 02 hợp đồng theo NĐ68), trong đó bậc tiểuhọc: 726 (65 CBQL, 600 giáo viên, 61 nhân viên)
- Về cơ sở vật chất: Trong những năm qua, cơ sở vật chất của các nhà trường
được quan tâm đầu tư từ việc lồng ghép các nguồn vốn khác nhau Uỷ ban nhândân huyện đã xây dựng Đề án xây trường đạt Chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyệngiai đoạn 2011-2015 Đến nay, toàn huyện đã xây dựng được 10 trường tiểu họcđạt Chuẩn Quốc gia, trong đó 08 trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 (Tiểu họcHợp Kim, Tiểu học Hạ Bì, Tiểu học Kim Tiến, Tiểu học Bắc Sơn, Tiểu học BVĩnh Tiến, Tiểu học Thượng Bì, Tiểu học Trung Bì, Tiểu học Thị trấn Bo), 02
Trang 34trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2 (Tiểu học Kim Bình, Tiểu học Đông Bắc).Huyện đã chỉ đạo quy hoạch mạng lưới trường lớp trên toàn địa bàn huyện mộtcách phù hợp với tình hình thực tế địa phương và địa bàn dân cư.
Ngành giáo dục đã tham mưu cho huyện quan tâm đầu tư cơ sở vật chất
và mua sắm trang thiết bị để phục vụ cho việc thực hiện đổi mới phương phápgiảng dạy; đầu tư theo hướng kiên cố hoá trường học; sách - thiết bị cung ứng
đủ cho hoạt động dạy và học; đã đầu tư trang thiết bị phòng học bộ môn chomột số trường nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổthông, đến nay toàn huyện có 475 phòng (Phòng học: 299; Phòng Thư viện:13; phòng Thiết bị: 13; phòng Hành chính quản trị 118; phòng Y tế họcđường 11; phòng Công vụ giáo viên 11; nhà bếp ăn 13; khu vệ sinh 41) vớitổng số diện tích đất là 8332.3m2; ; số bàn ghế HS: 3265 bộ; bàn ghế GV: 216bộ; bảng chống lóa: 315; máy vi tính: 145 máy
- Về các hoạt động day học: Tất cả các trường đều thực hiện đầy đủ,
đảm bảo nội dung, chương trình sách giáo khoa và phân phối chương trình;dạy đủ các tiết thực hành, các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục thểchất, giáo dục thẩm mỹ theo quy định, việc ứng dụng công nghệ thông tin đãđược Phòng Giáo dục và Đào tạo quan tâm, chỉ đạo hỗ trợ các nhà trường(trang bị máy vi tính, máy chiếu, phần mềm hỗ trợ quản lý, phần mềm soạngiảng…) Các nhà trường đã chỉ đạo, tạo điều kiện cho giáo viên đẩy mạnhứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy và học, công tác soạn giảng;khuyến khích, tạo điều kiện cho giáo viên soạn giảng bằng máy; thực hiện tốt
kế hoạch giảng dạy tin học, ngoại ngữ
- Về chất lượng giáo viên: Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân
viên các trường tiểu học của huyện trong những năm qua khá ổn định Số cán
bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có trình độ chuyên môn đạt và vượt chuẩnngày càng tăng, đây là điều kiện thuận lợi để đáp ứng yêu cầu đổi mới dạyhọc trong các nhà trường hiện nay
Trang 35Thống kê chất lượng đội ngũ từ năm học 2011-2012 đến năm học 2013-2014
số
Trình độ Chuyên môn Tổn
g số
Trình độ chuyên môn
Trang 37Năm học Giáo viên dạy giỏi Học sinh giỏi
Cấp huyện Cấp tỉnh Quốc gia Cấp huyện Cấp tỉnh
Trang 38toàn ngành giáo dục huyện Kim Bôi, công tác tự đánh giá chất lượng giáo dục
Một là, cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường tiểu học đã nhận thức
đúng đắn và phát huy được trách nhiệm của mình trong tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục.
Trên cơ sở, quán triệt và triển khai thực hiện các văn bản, quy định,hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Hòa Bình,Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Kim Bôi, Nghị quyết của chi bộ, Nghịquyết của Hội đồng sư phạm Ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên các trườngtiểu học đã có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò, ý nghĩa của công tác tựđánh giá đối với chất lượng giáo dục của trường mình Công tác tổ chức tựđánh giá chất lượng giáo dục được xác định là một trong những nội dungquan trọng trong các Nghị quyết, cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia vàoHội đồng tự đánh giá đều thực hiện tương đối tốt công tác tổ chức hoạt động
tự đánh giá theo nhiệm vụ được phân công
Kết quả nghiên cứu, khảo sát thực tế cho thấy, trong quá trình tổ chức triểnkhai công tác tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục, Ban giámhiệu các trường tiểu học đã nghiên cứu, quán triệt tốt chỉ thị 33/CT-TTg ngày
09/9/2006 của Thủ tướng Chính phủ về “Chống tiêu cực và khắc phục bệnh
thành tích trong giáo dục” Thông tư số 67/2011/TT-BDGĐT ngày 30 tháng 12
năm 2011 của Bộ GD&ĐT về việc ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giáchất lượng trường Tiểu học; Thông tư 42/ 2012/ TT- BGDĐT ngày 23 tháng
11 năm 2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tiêu chuẩn đánh giáchất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ KĐCLGD cơ sở giáo dục phổ thông,
Trang 39cơ sở giáo dục thường xuyên, Công văn số 8987/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày28/12/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn tự đánh giá và đánh giá
ngoài cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, Công văn số
46/KTKĐCLGD-KĐPT ngày 15 tháng 01 năm 2013 của Bộ GD&ĐT về việcxác định yêu cầu, gợi ý tìm minh chứng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượnggiáo dục trường tiểu học và trường trung học
Qua khảo sát thực tế tại các trường tiểu học huyện Kim Bôi thấy rằng Bangiám hiệu các nhà trường cũng đã nắm chắc nội dung các Công văn số1893/SGDĐT-KT&QLCLGD ngày 20 tháng 9 năm 2012 của Sở Giáo dục vàĐào tạo Hòa Bình về việc hướng dẫn thực hiện công tác khảo thí và kiểm địnhchất lượng giáo dục năm học 2013-2014 Công văn số 1849/SGDĐT-KT&QLCLGD ngày 4 tháng 10 năm 2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo HòaBình về việc hướng dẫn thực hiện công tác khảo thí và kiểm định chất lượnggiáo dục năm học 2013-2014 Công văn số 516/PGD&ĐT-KT&QLCLGDngày 15/10/2012 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Kim Bôi về việchướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục nămhọc 2012-2013
Các trường tiểu học huyện Kim Bôi cũng đã triển khai thực hiện Kế hoạch
số 422/PGD&ĐT-KT&QLCLGD Ngày 29/10/2013 của Phòng Giáo dục vàĐào tạo huyện Kim Bôi về kế hoạch thực hiện công tác Khảo thí và Kiểm địnhchất lượng giáo dục năm học 2013-2014, Công văn số 423/PGD&ĐT-KT&QLCLGD ngày 29/10/2013 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện KimBôi về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Khảo thí và Kiểm định chất lượnggiáo dục năm học 2013-2014 Quyết định thành lập hội đồng tự đánh giá, Kếhoạch thực hiện công tác tự đánh giá của các nhà trường tiểu học
Trao đổi với một số cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các trườngtiểu học huyện Kim Bôi, hầu hết các ý kiến đều thống nhất cho rằng, việc
Trang 40thực hiện tốt công tác tổ chức tự đánh giá chất lượng giáo dục là nhu cầu cầnthiết, không những đề cao trách nhiệm của các cán bộ quản lý, giáo viên, nhânviên với chất lượng giáo dục mà còn tạo ra nguồn năng lượng nội sinh từ bêntrong, nhằm thúc đẩy, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựngmột môi trường giáo dục lành mạnh, chất lượng cao trong toàn huyện.
Thông qua kết quả điều tra, khảo sát đối với cán bộ quản lý, giáo viên,nhân viên ở 10 trường tiểu học trong huyện về vị trí, vai trò, tầm quan trọngcủa hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục cho thấy, có tới 18% ý kiếncho rằng tự đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, 55,2% ý kiến đánh giá rấtquan trọng; 22% ý kiến cho rằng đầy là nhiệm vụ quan trọng và có 4% ý kiếncho rằng không quan trọng Như vậy đại đa số các ý kiến đều cho rằng hoạtđộng tự đánh giá chất lượng giáo dục ở trường tiểu học có vai trò từ quantrọng đến rất quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục Theo kếtquả này cho thấy, Ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên trong các trường tiểuhọc đã nhận thức rõ về ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động này
Trên cơ sở nhận thức đúng vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác tựđánh giá chất lượng giáo dục ở trường mình, Ban giám hiệu đã đề cao vai tròtrách nhiệm, tổ chức thực hiện theo chức năng nhiệm vụ được giao Kết quảđiều tra cho thấy, có 83,8% ý kiến cho là tiến hành tổ chức hoạt động tự đánhgiá chất lượng giáo dục là trách nhiệm của tất cả tập thể cán bộ, giáo viên, nhânviên trong nhà trường Có 16,2% ý kiến cho rằng trách nhiệm tự đánh giá chấtlượng giáo dục là của Ban giám hiệu nhà trường và Hội đồng tự đánh giá.Trong quá trình tổ chức hoạt động tự đánh giá chất lượng giáo dục ở nhàtrường phải tuân thủ theo các tiêu chí cụ thể Đặc biệt nhấn mạnh tới mức độnhận thức của cán bộ giáo viên, nhân viên khi tham gia vào quá trình này,việc nắm nội dung và áp dụng các tiêu chí có hệ thống, hợp lý và khoa họcnhư thế nào? Kết quả điều tra khảo sát cho thấy đối với nhóm tiêu chí về tổ