LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý GIÁO dục đạo đức CHO học SINH TRUNG học cơ sở HUYỆN mê LINH, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

Đạo đức là mặt cốt lõi của nhân cách con người, chi phối quan hệ con người với con người, con người với xã hội và thiên nhiên để hình thành và phát triển nhân cách. Giáo dục đạo đức là trách nhiệm của toàn xã hội trong đó nhà trường giữ vai trò quan trọng. Vì thế giáo dục đạo đức cho học sinh là một nội dung trọng yếu, là sứ mệnh lịch sử mà xã hội đã giao phó cho nhà trường.

MỞ ĐẦU 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MÊ LINH,

1.2 Quan niệm về quản lý giáo dục đạo đức cho học sinhTrung học cơ sở ở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội 161.3 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh Trunghọc cơ sở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội hiện nay 30

Chương 2 NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC

ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MÊ LINH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY 492.1 Nguyên tắc xác định biện pháp quản lý giáo dục đạo đứccho học sinh Trung học cơ sở huyện Mê Linh, thành phố

2.2 Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh Trunghọc cơ sở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội hiện nay 522.3 Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 72

Viết đầy đủ

Ban giám hiệu

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

Công nghệ thông tin

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đạo đức là mặt cốt lõi của nhân cách con người, chi phối quan hệ conngười với con người, con người với xã hội và thiên nhiên để hình thành vàphát triển nhân cách Giáo dục đạo đức là trách nhiệm của toàn xã hội trong

đó nhà trường giữ vai trò quan trọng Vì thế giáo dục đạo đức cho học sinh làmột nội dung trọng yếu, là sứ mệnh lịch sử mà xã hội đã giao phó cho nhàtrường Điều 2, Luật Giáo dục của nước CHXHCN Việt Nam năm 2005 đãchỉ rõ: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện

có đạo đức tốt, có trí thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với

lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhâncách và phẩm chất năng lực công dân đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổquốc” [22] Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Dạy cũng như học phải chú trọng

cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc rất quan trọng” [25,tr.46] “Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ không phải là con người bình thường

và cuộc sống xã hội sẽ không phải cuộc sống xã hội bình thường, ổn định”[25, tr.47]

Những năm vừa qua, trên địa bàn Thành phố Hà Nội nói chung, huyện

Mê Linh nói riêng, việc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS đã được chútrọng thường xuyên trong các nhà trường song vẫn chưa mạng lại kết quả nhưmong muốn Bên cạnh phần đông học sinh có hạnh kiểm, ý thức đạo đức tốt thìvẫn còn một bộ phận học sinh tỏ ra kém hiểu biết về các giá trị đạo đức, cóhành vi, thái độ không phù hợp với các chuẩn mực đạo đức của dân tộc, mơ hồ

về truyền thống dân tộc, chưa tự hào về đất nước và con người Việt Nam, chưatích cực trong học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành con ngoan, trò giỏi Nghịquyết TW2 khóa VIII, Đảng ta đã nhận định: “Đặc biệt đáng lo ngại trong một

bộ phận học sinh, sinh viên… mờ nhạt về lý tưởng theo lối sống thực dụng,thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước” [11].Điều đó do nhiều nguyên nhân: do tác động của những hiện tượng tiêu cựctrong xã hội như sự suy thoái về đạo đức và những giá trị nhân văn, lối sốngthực dụng, thích hưởng thụ, sự du nhập của văn hóa phẩm đồi trụy thông quacác phương tiên như phim ảnh, games, mạng xã hội… trong đó cần phải kể đếnnguyên nhân về những biện pháp quản lý giáo dục chưa phù hợp

Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS huyện Mê Linhnói riêng, số lượng học sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng trongnhững năm gần đây Trước tình hình đó, việc tăng cường giáo dục đạo đứccho học sinh càng cấp thiết và cần được quan tâm trước tiên Đây là bước đầutiên quyết định chất lượng giáo dục Mặc dù có tầm quan trọng như vậy,nhưng thực trạng hiện nay, một số cán bộ quản lý, giáo viên chỉ tập trung việcdạy kiến thức khoa học, xem nhẹ việc giáo dục tình cảm đạo đức cho họcsinh, thậm chí chưa thực sự là tấm gương sáng cho học sinh

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề: “Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Đạo đức có một vai trò rất lớn trong đời sống xã hội, đời sống của conngười, đạo đức là vấn đề thường xuyên được đặt ra và giải quyết nhằm đảmbảo cho các cá nhân và cộng đồng, xã hội tồn tại và phát triển

Trong những năm vừa qua công tác giáo dục đạo đức trong các nhàtrường phổ thông đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà giáo dục và quản lýgiáo dục Do đó nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố, đề cập đếnnhững khía cạnh khác nhau, với nội dung và cách tiếp cận phong phú, đa dạng

về giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh, tiêu biểu như:

Hội thảo khoa học: “Giáo dục đạo đức học sinh, sinh viên nước ta: Thực trạng và giải pháp” do Hội khoa học Tâm lí – Giáo dục Việt Nam tổ chức

[18] Hội thảo đã cho bàn tới vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức cho họcsinh trong hơn 60 bài tham luận của cá nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà tâm líhọc, những người tâm huyết với nền giáo dục nước nhà

Tác giả Đặng Vũ Hoạt trong tập san nghiên cứu Giáo dục số 8/1992 viết

về “Đổi mới công tác giáo viên chủ nhiệm với việc giáo dục đạo đức học sinh”, đã nghiên cứu vài trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học

sinh, trong đó có giáo dục đạo đức Ông đã đưa ra các định hướng cho giáoviên chủ nhiệm trong việc đổi mới nội dung, cải tiến phương pháp giáo dụcđạo đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông [17, tr.89]

Trong cuốn sách “Đạo đức học” dành cho giáo viên THCS hệ Cao đẳng

sư phạm, tác giả Phạm Khắc Chương và Hà Nhật Thăng cũng đã nhấn mạnhcác nội dung giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên hiện naythường là đạo đức trong gia đình, đạo đức trong tình bạn, đạo đức trong tìnhyêu, đạo đức trong học tập, đạo đức trong giao tiếp [10, tr.137]

Tác giả Huỳnh Khái Vinh [33, tr.64] đã đề cập đến những vấn đề cơbản của lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội;mối quan hệ giữa lối sống,đạo đức với phát triển văn hóa và con người, sự tác động của các nhân tốchính trị, kinh tế, xã hội tới lối sống đạo đức, chuẩn giá trị truyền thống vàcách mạng; những kinh nghiệm và bài học về xây dựng lối sống, đạo đức,chuẩn giá trị xã hội của một số nước; thực trạng, phương hướng, quan điểm

và giải pháp xây dựng lối sống đạo đức, chuẩn giá trị trong thời kỳ đẩymạnh CNH – HĐH đất nước

Nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạnhiện nay, một số nhà quản lý giáo dục đã nghiên cứu về vấn đề quản lý giáodục đạo đức với các đề tài như:

Tác giả Nguyễn Kim Bôi nghiên cứu về “Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh THPT ở trường THPT Trần Đăng Ninh – Hà Tây”[8] Sau khi tìm hiểu thực trạng giáo dục đạo đức của học

sinh THPT nói chung và chất lượng giáo dục đạo đức của học sinh THPTtrường THPT Trần Đăng Ninh nói riêng, tác giả đã đề ra một số biện phápnhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp, thông qua mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và

xã hội

Tác giả Nguyễn Thị Yến Phương (2004) đề xuất một số biện pháp giáodục đạo đức cho học sinh thông qua việc phối hợp giữa nhà trường và xã hội[28]

Tác giả Nguyễn Thị Vinh (2009) đi sâu nghiên cứu thực trạng giáo dụcđạo đức cho học sinh trường THCS Tân Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội [34].Tác giả đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dụcđạo đức cho học sinh của trường

Tóm lại, những nghiên cứu nói trên góp phần quan trọng trong côngcuộc đổi mới giáo dục nói chung và công tác giáo dục đạo đức nói riêng.Song mỗi địa phương đều mang tính đặc thù riêng, cũng như mỗi thời điểm,công tác giáo dục đều có sự biến đổi không ngừng Do đó, việc nghiên cứuquản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS huyện MêLinh, thành phố Hà Nội hiện nay có ý nghĩa cấp thiết, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung và học sinh THCS nói riêng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

* Mục đích nghiên cứu

Làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý giáo dục đạo đứccho học sinh ở các trường Trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà

Nội Trên cơ sở đó, đề xuất một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt độnggiáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS huyện Mê Linh – thànhphố Hà Nội hiện nay.

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý giáo dục đạo đức họcsinh ở trường trung học cơ sở và quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ởtrường THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ởcác trường trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội hiện nay

- Đề xuất một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giáo dục đạođức cho học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố HàNội hiện nay

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học cơ

sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội hiện nay

* Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học cơ sở huyện Mê

Linh – thành phố Hà Nội hiện nay.

5 Giả thuyết khoa học

Trong những năm gần đây, các trường THCS huyện Mê Linh – thànhphố Hà Nội đã có các biện pháp chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh nóichung, học sinh THCS nói riêng tuy nhiên vẫn chưa đạt hiệu quả thiết thực

Do vậy, nếu đề xuất và áp dụng được các biện pháp chỉ đạo mới hơn, phù hợphơn sẽ đạt được hiệu quảtốt hơn

6 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu Nghị quyết, đường lối của Đảng, các tài liệu văn bản, chỉ thị,nghị quyết, sách báo,…có nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu, sàng lọcthông tin, tập hợp những vấn đề cơ bản làm lý luận vững chắc cho đề tài, hỗtrợ cho quá trình làm đề tài: tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ hoạt động giáodục đạo đức, giáo dục ngoài giờ lên lớp, đặc điểm tâm lý, phương pháp giáodục học sinh trung học cơ sở

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát

Quan sát các cử chỉ, hành vi, thái độ của học sinh khi tổ chức hoặc thamgia các hoạt động giáo dục đạo đức

Phương pháp bằng phiếu hỏi

Tìm hiểu thực trạng, nhận thức vai trò hoạt động giáo dục đạo đức và cáclực lượng tham gia giáo dục, việc tổ chức các hoạt động này ở các trườngtrung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội hiện nay

Phương pháp tọa đàm: trò chuyện trao đổi với học sinh, giáo viên, phụ

huynh học sinh, chính quyền địa phương để đánh giá nhận thức, hành vi, thái

độ, hạnh kiểm của học sinh, đánh giá các biện pháp tổ chức hoạt động giáodục đạo đức học sinh và ảnh hưởng của nó đến việc hình thành nhân cách học sinh

* Phương pháp xử lý thông tin: sử dụng toán thống kê, xử lý số liệu thu

thập được, lập bảng, vẽ sơ đồ

7 Ý nghĩa của luận văn

Xây dựng được các khái niệm công cụ, làm cơ sở lý luận về quản lý giáo dụcđạo đức cho học sinh các trường THCS huyện Mê Linh

Đề xuất được những yêu cầu, biện pháp tăng cường quản lý giáo dụcđạo đức cho học sinh các trường THCS huyện Mê Linh – thành phố HàNội hiện nay

Đề tài góp phần làm cơ sở cho các nhà quản lý và giáo viên nghiên cứu

và thực hiện trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh đặc biệt là họcsinh các trường THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội hiện nay, cung cấpthêm tài liệu tham khảo để xây dựng chương trình môn giáo dục đạo đức chohọc sinh nhằm hạn chế, khắc phục sự xuống cấp về mặt đạo đức ở một bộphận học sinh phổ thông hiện nay

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo vàphụ lục, luận văn có kết cấu gồm 2 chương, 7 tiết

Theo Giáo trình “Đạo đức học” thì: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.

Theo Từ điển tiếng Việt thì: “Đạo đức là những tiêu chuẩn, những nguyên tắc quy định hành vi quan hệ của con người đối với nhau và đối với

xã hội Đạo đức là những phầm chất tốt đẹp của con người theo những tiêu

chuẩn đạo đức của một giai cấp nhất định” [32, tr 211].

Theo quan điểm học thuyết Mác – Lênin: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội có nguồn gốc từ lao động sản xuất và đời sống cộng đồng xã hội Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội vì vậy tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hội (đạo đức) cũng thay

đổi theo Và như vậy đạo đức xã hội luôn mang tính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc.” [23, tr 13].

Như vậy, đạo đức là tổng hợp những nguyên tắc, quy định chuẩn mựcnhằm hướng con người đến cái chân, cái thiện, cái mỹ chống lại cái giả, cái

ác, cái xấu Các chuẩn mực đạo đức xuất hiện do nhu cầu của đời sống xã hội

là sản phẩm của lịch sử xã hội do cơ sở kinh tế - xã hội quyết định Bất kỳtrong thời đại nào của lịch sử, đạo đức của con người đều được đánh giá theokhuôn phép, chuẩn mực và quy tắc đạo đức Đạo đức là sản phẩm của xã hội,cùng với sự phát triển của sản xuất, các mối quan hệ của xã hội, hệ thống cácquan hệ đạo đức, ý thức đạo đức, hành vi đạo đức cũng theo đó ngày càngphát triển, ngày càng nâng cao, phong phú, đa dạng và phức tạp hơn

Đạo đức có vai trò rất lớn trong đời sống xã hội, trong đời sống của conngười, đạo đức là vấn đề thường xuyên được đặt ra và giải quyết nhằm đảmbảo cho các cá nhân và cộng đồng tồn tại và phát triển Đạo đức chính lànhững phẩm chất, nhân cách của con người, phản ánh ý thức, tình cảm, ý chí,hành vi, thói quen và các ứng xử của họ trong các mối quan hệ giữa conngười với tự nhiên, với xã hội, giữa bản thân họ với người khác và với chínhbản thân mình

Đạo đức biến đổi và phát triển cùng với sự biến đổi và phát triển của cácđiều kiện kinh tế - xã hội, cùng với sự phát triển của xã hội Khái niệm đạođức ngày càng được hoàn thiện đầy đủ hơn Các giá trị đạo đức trong xã hộicủa chúng ta hiện nay là thể hiện sự kết hợp sâu sắc truyền thống đạo đức tốtđẹp của dân tộc, với xu thế tiến bộ của thời đại, của nhân loại Lao động sángtạo, nguồn gốc của mọi giá trị là một nguyên tắc đạo đức có ý nghĩa chỉ đạotrong giáo dục và tự giáo dục của con người hiện nay

Đạo đức có 3 chức năng: nhận thức, giáo dục và điều chỉnh hành vi.Trong đó điều chỉnh hành vi hết sức quan trọng vì nó điều chỉnh hành vi conngười trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội

Chức năng nhận thức: nhận thức đạo đức đem lại tri thức đạo đức, ý thứcđạo đức cho chủ thể, các cá nhân nhờ tri thức đạo đức, ý thức đạo đức xã hội

đã nhận thức mà tạo thành đạo đức cá nhân Cá nhân hiểu và tin những chuẩnmực, lý tưởng, giá trị đạo đức xã hội trở thành cơ sở để cá nhân điều chỉnhhành vi đạo đức

Chức năng giáo dục: trên cơ sở nhận thức đạo đức, chức năng giáo dụcgiúp con người hình thành những phẩm chất nhân cách, hình thành hệ thốngđịnh hướng giá trị và các chuẩn mực đạo đức, điều chỉnh các hành vi đạo đức.Hiệu quả giáo dục đạo đức phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội, cách thức

tổ chức, giáo dục mức độ tự giác của chủ thể và đối tượng giáo dục trong quátrình giáo dục

Chức năng điều chỉnh hành vi: Sự điều chỉnh hành vi đạo đức làm cho cánhân và xã hội cùng tồn tại và phát triển, đảm bảo quan hệ lợi ích cá nhân vàcộng đồng Chức năng này thể hiện bằng hai hình thức chủ yếu Trước hết làbản thân chủ thể đạo đức phải cần tạo ra dư luận để khen ngợi, khuyến khích,đánh giá hoặc phê phán những biểu hiện cụ thể của hành vi đạo đức trên cơ sởnhững chuẩn mực giá trị đạo đức Đây là chức năng xã hội cơ bản hết sứcquan trọng của đạo đức

Do vậy, giáo dục đạo đức là hình thành cho con người những quan điểm

cơ bản nhất, những nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội Nhờ

đó con người có khả năng lựa chọn, đánh giá đúng đắn các hiện tượng đạo đức xã hội cũng như tự đánh giá suy nghĩ về hành vi của bản thân mình vì thế công tác giáo dục đạo đức góp phần vào việc hình thành, phát triển nhân cách con người mới phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Giáo dục đạo đức về bản chất là quá trình biến hệ thống các chuẩn mựcđạo đức từ những đòi hỏi từ bên ngoài xã hội đối với cá nhân thành những đòihỏi bên trong của cá nhân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của đối tượnggiáo dục

Giáo dục đạo đức trong trường phổ thông là một bộ phận của quá trình

giáo dục tổng thể có quan hệ biện chứng với các quá trình bộ phận khác nhưgiáo dục trí tuệ, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáodục hướng nghiệp… giúp cho học sinh hình thành và phát triển nhân cáchtoàn diện Giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục lòng trung thành vớiĐảng, hiếu với dân, yêu quê hương đất nước, có lòng vị tha, có lòng nhân ái,cần cù liêm khiết chính trị, đó là đạo đức xã hội chủ nghĩa

1.1.2 Quản lý giáo dục đạo đức

* Quản lý

Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản

lý đến khách thể quản lý (hay là đối tượng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợphoạt động của con người trong các quá trình sản xuất, xã hội để đạt được mụcđích đã định

Theo C.Mác bản chất quản lý là: “Nhằm thiết lập sự phối hợp giữa những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất, khác với sự vận động riêng lẽ của nó Một người chơi vĩ cầm riêng lẽ tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy”.[ 23, tr 342].

Theo truyền thống: Hfayot đưa ra 5 chức năng quản lý: Kế hoạch – Tổchức – Chỉ huy – Phối hợp – Kiểm tra.

Theo quan điểm của quản lý hiện đại: từ các hệ thống chức năng quản lýnêu trên, có thể khái quát một số chức năng cơ bản sau: Kế hoạch, Tổ chức,Chỉ đạo, Kiểm tra

CHỨC NĂNG QUẢN LÝ VÀ CHU TRÌNH QUẢN LÝ

TTQL

Ngoài ra, một số quan niệm về quản lý của các tác giả được nhiều ngườichấp nhận: tác giả Trần Kiểm cho rằng “Quản lý là phối hợp nỗ lực của nhiềungười, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành thành tựu của xã hội”,

“Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, pháthuy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực trong và ngoài tổchức một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”[20]

Cũng có ý kiến cho rằng, quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thểquản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và

KẾ HOẠCH

CHỈ ĐẠO

hoạt động của con người nhằm đạt mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phùhợp với quy luật khách quan.

* Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phốihợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theoyêu cầu phát triển xã hội Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dụcthường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà chomọi người; tuy nhiên trọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ cho nên quản lýgiáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các trườngtrong hệ thống giáo dục quốc dân

Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công hợp tác lao động Quản lý,

đó là hoạt động chăm sóc, giữ gìn và sửa sang, sắp xếp để cho cộng đồng theo

sự phân công hợp tác lao động được ổn định và phát triển giáo dục là bộ phậncủa kinh tế - xã hội, hệ thống giáo dục, mạng lưới nhà trường là bộ phận kếtcấu hạ tầng xã hội, do vậy: quản lý giáo dục là quản lý một loại quá trình kinh

tế xã hội nhằm thực hiện đồng bộ, hài hòa sự phân hóa xã hội để tái sản xuấtsức lao động có kỹ thuật phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục là tổ chức hoạt động dạy học, có tổchức được hoạt động dạy học, thực hiện được các tính chất của nhà trườngphổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mới quản lý được giáo dục; tức là cụthể hóa đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực,đáp ứng yêu cầu của nhân đân, của đất nước

Do vậy, quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có ý thức, hợp quy luật củachủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm

đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục,đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũngnhư chất lượng.

* Quản lý giáo dục đạo đức

Quản lý đối tượng giáo dục đạo đức là sự tác động có ý thức của thểquản lý tới đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục đạo đức đạt kếtquả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất

Về bản chất, quản lý hoạt động giáo dục đạo đức là quá trình tác động cóđịnh hướng của chủ thể quản lý lên các thành tố tham gia vào quá trình hoạtđộng nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục đạo đức (nhằm hìnhthành niềm tin, lý tưởng, động cơ thái độ, tình cảm, hành vi và thói quen Đó

là những nét tính cách của nhân cách, ứng xử đúng đắn trong xã hội)

Như vậy, quản lý giáo dục đạo đức là hoạt động điều hành việc quản

lý giáo dục đạo đức để đạo đức vừa là yêu cầu vừa là mục tiêu của nền giáo dục

1.2 Quan niệm về quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trung học

cơ sở

1.2.1 Đặc điểm học sinh trung học cơ sở và giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở ở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

* Đặc điểm học sinh trung học cơ sở

Học sinh THCS có độ tuổi từ 11 đến 15 tuổi, lứa tuổi này có những đặctrưng nhất định về tâm lý mà không xuất hiện ở các lứa tuổi khác Cũng có rấtnhiều cách nhìn khác nhau về đặc điểm tâm lý của lứa tuổi này, nhưng tựuchung lại trong sự phát triển của lứa tuổi này có các đặc điểm cơ bản sau:

Về độ tuổi: Học sinh trường THCS có độ tuổi từ 11 – 15 tuổi (từ lớp 6đến lớp 9), giai đoạn phát triển này của trẻ được gọi là tuổi thiếu niên Lứatuổi này có một vị trí đặc biệt quan trọng trong thời kỳ phát triển của trẻ em,

vì nó là thời kỳ chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành và được phảnánh bằng những tên gọi khác nhau như: “thời kỳ quá độ”, “tuổi khó bảo”,

“tuổi khủng hoảng”, “tuổi bất trị”…

Về tâm lý: Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt cả về thể chất lẫn tinh thần,các em đang tách dần khỏi thời thơ ấu để chuyển sang giai đoạn phát triển caohơn (người trưởng thành) tạo nên sự khác biệt trong các mặt phát triển: thểchất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức

Ở lứa tuổi thiếu niên có sự tồn tại song song “vừa tính trẻ con, vừa tínhngười lớn:, điều này phụ thuộc vào sự phát triển mạnh về cơ thể của các em.Mặt khác, ở những em cùng độ tuổi cũng có sự khác biệt về mức độ phát triểncác khía cạnh khác nhau của tính người lớn – điều này do hoàn cảnh sốngkhác nhau của các em tạo nên

Những yếu tố của hoàn cảnh thúc đẩy sự phát triển tính người lớn: sựphát triển về thể chất, về giáo dục và nhiều bậc cha mẹ quá bận rộn, gia đìnhgặp khó khăn, đòi hỏi trẻ phải lao động để sinh sống Điều đó đưa đến cho trẻsớm có tính độc lập, tự chủ hơn

Xu hướng phát triển tính người lớn ở lứa tuổi này có thể xảy ra theo cáchướng sau: Đối với một số em, tri thức sách vở làm cho các em hiểu biếtnhiều, nhưng còn nhiều mặt khác nhau trong thực tế thì các em hiểu biết rất ít

Có những em ít quan tâm đến việc học tập, mà chỉ để ý đến việc của ngườilớn, thích giao tiếp với bạn lớn tuổi để nói chuyện, trao đổi các vấn đề trongcuộc sống, tỏ ra mình cũng là người lớn Ở một số em khác không biểu hiệntính người lớn ra bên ngoài, nhưng thực tế đang cố gắng rèn luyện mình cónhững đức tính của người lớn như là dũng cảm, tự chủ, độc lập…

Trong những giai đoạn phát triển của con người, lứa tuổi thiếu niên cómột vị trí và ý nghĩa vô cùng quan trọng Đây là thời kỳ phát triển phức tạpnhất, và cũng là thời kỳ quan trọng cho những bước trưởng thành sau này

Do đó, những nhà giáo dục, những nhà quản lý giáo dục cần hiểu rõ

vị trí và ý nghĩa của giai đoạn phat triển tâm lý thiếu niên để có cách giáodục và đối xử đúng đắn với các em nhằm xây dựng cho các em một nhâncách toàn diện

* Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

- Mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

Giáo dục đạo đức ở trường THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà Nộinhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực xã hội phù hợp với lứa tuổi; trên

cơ sở đó góp phần hình thành những nhân cách của con người Việt Nam tronggiai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại Do

đó, giáo dục đạo đức cho học sinh cần đạt được những yêu cầu sau:

- Về kiến thức:

Nhận thức được những chuẩn mực đạo đức và pháp luật cơ bản, phổthông, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS trong các quan hệ vớibản thân, với người khác, với công việc và môi trường sống

Nhận thức được ý nghĩa của các chuẩn mực đối với sự phát triển cá nhân

và xã hội, sự cần thiết phải được rèn luyện và cách thức rèn luyện để đạt đượccác chuẩn mực đó

- Về kỹ năng:

Đánh giá hành vi của bản thân và mọi người xung quanh, biết lựa chọn

và thực hiện cách ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, vănhóa xã hội trong giáo tiếp và hoạt động (học tập, lao động, hoạt động tập thể,vui chơi giải trí…)

Biết tự tổ chức việc học tập và rèn luyện bản thân theo các yêu cầu củacác chuẩn mực đã học

- Về thái độ:

Có thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện đạo đức, phápluật, văn hóa trong đời sống hành ngày, có tình cảm trong sáng, lành mạnhvới mọi người, đối với gia đình, quê hương, đất nước

Có niềm tin vào tính đúng đắn của các chuẩn mực đã học và hướng tớinhững giá trị tốt đẹp

Có trách nhiệm đối với hành động của bản thân, có nhu cầu tự điềuchỉnh, tự hoàn thiện để trở thành một chủ thể xã hội tích cực năng động

- Các nguyên tắc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS ở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

+ Một là: Giáo dục học sinh trong thực tiễn sinh động của xã hội

+ Hai là: Giáo dục theo nguyên tắc tập thể

+ Ba là: Giáo dục bằng cách thuyết phục và phát huy mạnh mẽ tính tựgiác của học sinh

+ Bốn là: Giáo dục đạo đức cho học sinh phải lấy việc phát huy ưu điểm

là chính, trên cơ sở đó mà khắc phục khuyết điểm

+ Năm là: Phải tôn trọng nhân cách học sinh, đồng thời đề ra yêu cầungày càng cao đối với học sinh

+ Sáu là: Giáo dục đạo đức phải phối hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinhTHCS, đặc điểm hoàn cảnh cá nhân học sinh và đặc điểm kinh tế, văn hóa, xãhội của huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

+ Bảy là: Trong công tác giáo dục đạo đức, người thầy cần phải có nhâncách mẫu mực và phải đảm bảo sự thống nhất giữa các ảnh hưởng giáo dụcđối với học sinh

- Nội dung giáo dục đạo đức

Cơ sở để xác định nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh là : nội dungchương trình môn giáo dục công dân, các chủ điểm giáo dục ngoài giờ lên

lớp, nội dung giáo dục đạo đức kết hợp qua giáo dục văn hóa truyền thống,văn hóa dân tộc, văn hóa của huyện Mê Linh.

Nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh có thể chia ra các nhóm chuẩnmực đạo đức như sau:

- Nhóm chuẩn mực đạo đức về tư tưởng, chính trị

- Nhóm chuẩn mực đạo đức về quyền và nghĩa vụ của công dân

- Nhóm chuẩn mực đạo đức hướng vào những đức tính hoàn thiệnbản thân

- Nhóm chuẩn mực đạo đức hướng vào tính nhân văn

- Nhóm chuẩn mực đạo đức vì lợi ích cộng đồng

Sự phân chia nội dung trên đây chỉ có tính chất tương đối vì nội dunggiáo dục đạo đức cho học sinh rất rộng, bao quát nhiều vấn đề thuộc nhânsinh quan

Nhìn chung, nội dung giáo dục đạo đức bao gồm các chuẩn mực và quytắc đạo đức về mục đích cuộc sống bản thân, về lối sống cá nhân, về các mốiquan hệ trong gia đình, trong tập thể và ngoài xã hội, về cuộc sống lao độngsáng tạo, về nghĩa vụ lao động và bảo vệ Tổ quốc

- Phương pháp và hình thức giáo dục đạo đức

Phương pháp giáo dục đạo đức là cách thức tác động của các nhà giáodục lên đối tượng giáo dục những chuẩn mực đạo đức cần thiết, phù hợp vớinền đạo đức xã hội

Phương pháp giáo dục đạo đức rất đa dạng và phong phú Các nhà giáodục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức phải vận dụng linh hoạt cho phù hợpvới mục đích, đối tượng và tình huống cụ thể Có thể nói, phương pháp giáodục chính là nghệ thuật giáo dục, đòi hỏi các nhà giáo dục phải có trình độ sưphạm để biết cách vận dụng các phương pháp giáo dục phù hợp với đối tượnghọc sinh Có thể có những nhóm phương pháp giáo dục sau:

- Nhóm phương pháp thuyết phục: là những phương pháp tác động vào

lý trí, tình cảm của học sinh để xây dựng những niềm tin đạo đức nhómphương pháp này gồm những phương pháp sau:

+ Phương pháp đàm thoại

+ Phương pháp kể chuyện

+ Phương pháp nêu gương

- Nhóm phương pháp rèn luyện: là những phương pháp tổ chức cho học sinhhoạt động để rèn luyện cho các em những thói quen đạo đức,nhận thức được nhữnghành vi đúng đắn, mẫu mực và tình cảm đạo đức của các em được thể hiện bằnghành động thực tế Phương pháp này gồm những phương pháp sau:

+ Phương pháp đóng vai

+ Phương pháp trò chơi

- Nhóm phương pháp thúc đẩy: là phương pháp dùng những tác động có tínhchất “cưỡng bách đạo đức bên ngoài” để điều chỉnh, khuyến khích những “động cơkích thích bên trong” của học sinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh

- Phương pháp dự án: là phương pháp trong đó người học thực hiện mộtnhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực tiễn, giữagiáo dục nhận thức với giáo dục các phẩm chất nhân cách cho học sinh Thựchành nhiệm vụ này người học được rèn luyện tính tự lập cao, từ việc xác địnhmục đích, lập kế hoạch hành động đến việc thực hiện dự án với nhóm bạn bè,

tự kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện

1.2.2 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ

sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội và các yếu tố tác động đến việc quản lý đó

1.2.2.1 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

Nếu coi quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là một quá trìnhquản lý với 4 chức năng cơ bản thì có thể coi quá trình này có 4 nội dung cụthể như sau:

- Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh THCS

Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm quantrọng, cần thiết trong công tác quản lý giáo dục Đây là một quá trình xác địnhnhững mục tiêu và các biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó

Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh có vai trò giúpngười quản lý tư duy một cách có hệ thống để tiên liệu những tình huống cóthể xảy ra, phối hợp mọi nguồn lực trong và ngoài nhà trường để tổ chức việcgiáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả hơn, tập trung vào các mục tiêu vàchính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục trong việc giáo dụcđạo đức cho học sinh, nắm bắt các nhiệm vụ cơ bản của nhà trường trong việcgiáo dục đạo đức cho học sinh để phối hợp với các cán bộ, giáo viên, nhânviên khác sẵn sàng đối phó với những thay đổi của môi trường bên ngoài,phát triển hữu hiệu các tiêu chuẩn kiểm tra

Khi lập kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh, người cán bộquản lý cần lưu ý những điều sau đây:

+ Đảm bảo tính thống nhất giữa mục tiêu giáo dục đạo đức với mục tiêugiáo dục trong nhà trường

+ Nắm vững thực trạng giáo dục đạo đức học sinh và công tác giáo dụcđạo đức của nhà trường hiện tại

+ Phối hợp chặt chẽ với kế hoạch dạy học trên lớp và kế hoạch hoạtđộng giáo dục khác như: giáo dục lao động, giáo dục trí tuệ, giáo dục thẩm

mĩ, giáo dục môi trường, giáo dục giá trị sống…

+ Lựa chọn nội dung, hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực và phù hợpvới hoạt động tâm sinh lý học sinh để đạt hiệu quả giáo dục cao

+ Thành lập ban giáo dục đạo đức, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho cácthành viên để theo dõi, giám sát, kiểm tra, đánh giá việc giáo dục đạo đức chohọc sinh

+ Xây dựng kế hoạch chi tiết theo tuần, tháng, năm.

- Tổ chức và chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS

Người cán bộ quản lý cần triển khai việc bố trí nhân lực cho công tácgiáo dục đạo đức cho học sinh một cách hợp lí Thành lập ban giáo dụcđạo đức gồm hiệu trưởng hoặc hiệu phó, tổng phụ trách, bí thư chi đoàngiáo viên, giáo viên chủ nhiệm, đại diện hội phụ huynh học sinh Ban giáodục đạo đức có nhiệm vụ tư vấn cho Hiệu trưởng trong việc xây dựng kếhoạch, triển khai chương trình, kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dụcđạo đức trong nhà trường

Người cán bộ quản lý cần đưa ra những quy định cụ thể, phù hợp vớiđiều kiện nhà trường, địa phương, tâm sinh lý và lứa tuổi học sinh đểcông tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường THCS đạt hiệu quả cao

Không những thế, người cán bộ quản lý cần bố trí, thu xếp về tài lực,vật lực để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh có điều kiện triển khai hiệu quả

Để công tác giáo dục đạo đức thực sự được triển khai theo đúng quytrình sư phạm, đạt yêu cầu của kế hoạch đề ra, người cán bộ quản lý cầnhướng dẫn các tổ chức trong và ngoài nhà trường, cán bộ, công nhân viêntrong nhà trường cách thức thực thi kế hoạch, đặc biệt chú trọng việc giáodục đạo đức tích hợp với các môn khoa học khác, các hình thức hoạt độngngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại khóa và các nội dung giáo dục khác…Luôn kiểm tra, giám sát các hoạt động giáo dục đạo đức được thựchiện bởi các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nhà trường để điều chỉnh,động viên, kích thích và uốn nắn việc thực thi kế hoạch đề ra

- Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh THCS

Cách kiểm tra: Kiểm tra từ trên xuống hoạt động của các tổ chức quản

lý, của ban giáo dục đạo đức, kiểm tra qua các bài thi tìm hiểu, qua quan sát,

tự kiểm tra đánh giá của đội sao đỏ, đội tự quản của học sinh, kiểm tra quacác tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể của từng hoạt động, kiểm tra qua các tình huống

Tổng kết đánh giá: Đánh giá thi đua, khen thưởng theo nhiều mức độkhác nhau, xếp loại hạnh kiểm

Rút kinh nghiệm, tìm ra phương pháp quản lý tốt, chưa tốt, bổ sung, điềuchỉnh kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở những năm sau

- Quản lý phối hợp giữa các lực lượng khác nhau trong giáo dục đạo đức cho học sinh THCS

Trường THCS bao gồm Ban giám hiệu, Vông đoàn, Ban thanh tra nhândân, Chi bộ Đảng, Đoàn thanh niên Cộng sản HCM, Đội thiếu niên tiềnphong, Hội đồng giáo dục, tổ chủ nhiệm, các tổ bộ môn… Đây là các đoànthể với vai trò và nhiệm vụ khá rõ ràng, khá riêng biệt song mọi hoạt độngcủa các đoàn thể này đều hướng tới một mục tiêu hoạt động chung là truyềnđạt tri thức và rèn luyện đạo đức cho học sinh

Hiệu trưởng phụ trách chung, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môntheo dõi việc giáo dục đạo đức qua chuyên môn, qua các bài giảng trên lớp,phó hiệu trưởng phụ trách Văn thể phụ trách việc giáo dục đạo đức qua hoạtđộng lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động ngoại khóa…

Đội thiếu niên tiền phong theo dõi giáo dục đạo đức qua việc quan sát nềnếp kỉ luật và học tập hàng ngày, qua các phong trào thi đua

Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạođức cho học sinh, họ gần gũi với học sinh nhất, là cầu nối tích cực với cácgiáo viên bộ môn, Ban giám hiệu nhà trường, với cha mẹ học sinh và các tổ

chức đoàn thể khác… Vì vậy cần thiết phải có sự liên kết gắn bó và thốngnhất hữu cơ với nhau để cùng hỗ trợ, xây dựng và triển khai mọi hoạt độnggiáo dục trong nhà trường nói chung và hoạt động giáo dục đạo đức nói riêng.

1.2.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở huyện Mê Linh – thành phố Hà Nội

Giáo dục đạo đức cho học sinh là sự nghiệp của toàn xã hội, trong đónhà trường đóng vai trò định hướng Nhà trường với cả một hệ thống giáo dụcđạo đức được tổ chức quản lý chặt chẽ là yếu tố chủ quan bên trong việc giáodục đạo đức cho học sinh, trong đó gồm các yếu tố sau:

* Giáo dục nhà trường

So với gia đình, giáo dục nhà trường là môi trường giáo dục rộng lớnhơn, phong phú và hấp dẫn hơn đối với các em Trong nhà trường, các emđược giao lưu với bạn bè cùng lứa tuổi, được tham gia nhiều hoạt động mangtính xã hội, giúp cho quá trình xã hội hóa cá nhân phong phú, toàn diện hơn.Giáo dục nhà trường có sự thống nhất về mục đích, mục tiêu cụ thể, đượcthực hiện bởi đội ngũ các nhà sư phạm, tiến hành giáo dục theo một chươngtrình, nội dung, phương pháp sư phạm nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sựphát triển nhân cách toàn diện, hướng tới sự thành đạt của con người

Tổ chức giáo dục của nhà trường có ý nghĩa quan trọng trong việc giáodục đạo đức cho học sinh, cung cấp cho học sinh những tri thức đạo đức, biến

nó thành niềm tin đạo đức, đồng thời tác động vào ý chí, tình cảm của họcsinh Đồng thời không khí đoàn kết của tập thể cũng là môi trường phát sinh,tồn tại và củng cố những hành vi đạo đức của học sinh

* Đội ngũ giáo viên

Các thầy cô giáo là những người được trang bị kiến thức chuẩn về chuyênmôn, nghiệp vụ, được trang bị kiến thức tâm lý học lứa tuổi, có phương pháp

sư phạm, được rèn luyện thành con người có phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt.Bất cứ người giáo viên nào trong nhà trường đều có nhiệm vụ vừa truyền đạt tri

thức, vừa giáo dục đạo đức cho học sinh Giáo viên là những người tiếp xúctrực tiếp với học sinh nên từ kiến thức trong mỗi bài giảng đến lời nói, tácphong, cách ứng xử… đều tác động đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh.Tình yêu thương, sự quan tâm cùng với mẫu mực của người giáo viên có ảnhhưởng tích cực đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh Song sự non kém vềchuyên môn, sự hời hợt trong ứng xử, thiếu công bằng trong nhận xét, đánh giákhông những gây ảnh hưởng xấu đến học sinh mà còn có thể làm mất niềm tincủa các em vào con người và cuộc sống Do đó, giáo viên phải chú ý cả tài,đức, làm tấm gương sáng, mẫu mực cho các em.

* Hoạt động đoàn thể trong nhà trường

Các đoàn thể trong nhà trường đều có ảnh hưởng nhất định vào việc giáodục đạo đức cho học sinh Trách nhiệm giáo dục đạo đức cho học sinh lànhiệm vụ cơ bản của mỗi đoàn thể, của mỗi thành viên trong tập thể nhàtrường Các đoàn thể trong nhà trường tương tác với nhau, vừa hỗ trợ, vừathúc đẩy, tới sự liên kết chặt chẽ cho công tác giáo dục đạo đức cho học sinhmang tính thống nhất và đồng bộ

* Điều kiên cơ sở vật chất của nhà trường

Với định hướng mục tiêu giáo dục theo những chuẩn mực đạo đức đúngđắn cộng với cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục đạo đức ảnh hưởng khôngnhỏ đến chất lượng giáo dục nói chung, chất lương giáo dục đạo đức nóiriêng Cơ sở vật chất đầy đủ, hệ thống chương trình khoa học, sách giáo khoa,tài liệu học tập phong phú ngày càng hiện đại là yếu tố có tính hỗ trợ caotrong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

* Tự giáo dục của bản thân học sinh

C.Mac đã vạch ra cho chúng ta mối quan hệ biện chứng giữa sự biến đổimôi trường xung quanh con người, sự biến đổi bản chất con người và vai tròtích cực của con người Theo ông, môi trường giáo dục đạo đức không phải là

sự tác động bên ngoài trực tiếp vào sự hình thành những phẩm chất nào đócủa con người mà là quá trình tự biến đổi của con người Con người khôngphải là sản phẩm tiêu cực, thụ động của môi trường Môi trường, sự giáo dục

sẽ tạo nên nội lực của con người, nghĩa là hình thành và phát triển tri thức,niềm tin, thái độ, kỹ năng, kỹ xảo, thói quen khi con người tác động tích cựcvào hoàn cảnh

Sự giáo dục bên ngoài về tri thức, đạo đức có tác dụng đến người nhận

sự giáo dục hay không còn phụ thuộc rất nhiều vào bản thân học sinh Họcsinh có thể hiện được đầy đủ tư cách chủ thể hoạt động của mình, chủ thểhoạt động của sự phát triển hay không, học sinh có hưởng ứng tác động củacác biện pháp giáo dục một cách tự giác hay không đều phụ thuộc vào sự tựgiáo dục của học sinh

Bản thân học sinh là nhân tố quyết định trực tiếp đến sự hình thành đạođức của chính họ Nắm bắt được điều này, nhà quản lý sẽ tiếp cận tâm lý họcsinh, đưa ra những hoạt động tác động trực tiếp đến tâm lý, tình cảm, để từ đóđem lại sự hứng khởi cho bản thân học sinh đối với quá trình giáo dục đạođức khô khan và trừu tượng

* Điều kiện kinh tế xã hội

Trình độ sản xuất, chế độ chính trị, cấu trúc xã hội, khoa học, văn hóaquy định nội dung giáo dục, trình độ giáo dục của quốc gia đó Vì vậy, ta cóthể khẳng định yếu tố kinh tế xã hội của đất nước và địa phương ảnh hưởngrất lớn đến giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục đạo đức nói riêng Việcphát triển đất nước theo hướng CNH – HĐH, theo cơ chế thị trường góp phầnquan trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, tạo điều kiệnthuận lợi cho mở mang dân trí, nâng cao nhận thức, phát triển văn hóa, củng

cố truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc

Kinh tế phát triển đảm bảo cho giáo dục điều kiện vật chất để thực hiện

có hiệu quả quá trình giáo dục và đào tạo Như chúng ta đã biết, hiện naynguồn ngân sách của nhà trường bao gồm: Ngân sách nhà nước, sự đóng gópcủa gia đình học sinh, sự ủng hộ, tài trợ của các lực lượng xã hội khác Dovậy, nền kinh tế của đất nước và địa phương phát triển mạnh thì việc đầu tưcho giáo dục sẽ tốt hơn, cũng chính là phát triển giáo dục tốt hơn Kinh tếphát triển mới có điều kiện thực hiện chính sách ưu tiên phát triển nền giáodục từ đời sống giáo viên đến chế độ phụ cấp, ưu đãi thu hút giáo viên, đàotạo giáo viên… Kinh tế phát triển sẽ có điều kiện đầu tư các phương tiện dạyhọc đầy đủ hơn, hiện đại hơn, phù hợp với sự tiến bộ của thế giới bên ngoài.Ngoài ra, kinh tế phát triển quyết định mức sống của mỗi gia đình Mức sốngcủa người dân cao, ổn định thì việc đầu tư cho con em họ đi học cũng thuậnlợi hơn, cha mẹ cũng có điều kiện quan tâm, chăm lo hơn tới việc học hành vànhu cầu phát triển tinh thần của trẻ

Song mặt trái của cơ chế thị trường đã gây ra tác động tiêu cực vào đờisống xã hội và xâm nhập vào nhà trường Chúng ta đều thấy rõ ràng sự mấtcân bằng giữa xã hội và tự nhiên, giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội,giữa con người và con người

Khi xã hội chuyển biến quá nhanh, quá trình CNH – HĐH, đô thị hóanhanh chóng làm cho hệ thống quy tắc dễ bị phá vỡ Trong hoàn cảnh nhưvậy, con người dễ thờ ơ trước cái thiện, dửng dưng trước cái ác Chính điều

đó đã tạo điều kiện cho cái ác, không lành mạnh phát triển Lối sống thựcdụng, cá nhân ích kỉ đã làm cho tình trạng xã hội xấu đi Chính tâm lý sốnggấp, sống hưởng thụ đã góp phần làm cho con người sa đà vào các tệ nạn xahội… Chính những hiện tượng xã hội này ảnh hươgnr rất lớn đến đạo đức, lốisống của con người, đặc biệt là giới trẻ, điều này đồng thời đã tạo nên nhữngảnh hưởng xấu đến công tác quản lý giáo dục đạo đức trong nhà trường

* Giáo dục gia đình

Hồ Chủ tịch đã nói: “Giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còncần giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình, để giúp cho việc giáo dụctrong nhà trường tốt hơn Giáo dục nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếugiáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn”.Giáo dục gia đình có ảnh hưởng lâu dài, toàn diện đối với sự tồn tại, pháttriển của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời Giáo dục gia đình đặt cơ sở hếtsức quan trọng cho sự hình thành nhân cách gốc của trẻ em, thúc đẩy sựphát triển nhân cách ở tuổi vị thành niên, củng cố giữ gìn nhân cách conngười ở tuổi trưởng thành và khi về già Giáo dục gia đình vì vậy là thườngxuyên, suốt đời và có hệ thống

Giáo dục gia đình có những đặc điểm ưu thế so với giáo dục của xã hội

và nhà trường Trước hết nó xuất phát từ tình cảm, có khi không cần lời nói

mà qua thái độ, việc làm, cách đối xử trong gia đình… Giáo dục gia đìnhmang tính cá biệt và cụ thể, chú ý đến những nét cá biệt của từng đứa trẻ Nólinh hoạt theo sự phát triển của trẻ em, theo sự thay đổi của cuộc sống giađình và xã hội Bởi vậy, giáo dục gia đình có tính thực tiễn, qua thực tế, bằngcuộc sống thực tế để giáo dục và rất chú trọng đến kết quả thực tế của việcgiáo dục Chỗ mạnh của gia đình là kinh nghiệm xã hội, kiến thức đa dạng vềđời sống, là một tập thể không thuần nhất Trong gia đình có thể gồm nhiềuthành viên như ông bà, bố, mẹ, ạnh, chị, em… khác nhau về giới tình, tuổitác, do đó việc giáo dục mang tính đa dạng, phối hợp nhiều mặt về kiến thức

và các mối quan hệ xã hội

Giáo dục gia đình tác động không nhỏ đến kết quả giáo dục đạo đức tạitrường Sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường sẽ đem lại hiệu quả hơn trongviệc giáo dục học sinh THCS nếu có sự thống nhất, và ngược lại

1.3 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ

sở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội hiện nay

1.3.1 Khái quát đặc điểm kinh tế, xã hội và giáo dục của huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội

* Đặc điểm kinh tế xã hội của huyện Mê Linh và tác động của nó đến hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Mê Linh là một Huyện nằm ở phía bắc Thành phố Hà Nội, giáp sân bayquốc tế Nội Bài Đây là địa danh gắn với tên tuổi của Hai Bà Trưng Huyện

Mê Linh được thành lập ngày 5 tháng 7 năm 1977 trên cơ sở hợp nhất 2Huyện Bình Xuyên và Yên Lãng, ngoài ra còn có 4 xã Văn Tiến, NguyệtĐức, Minh Tân và Bình Định của Huyện Yên Lạc, 2 xã Kim Hoa và QuangMinh của Huyện Kim Anh

Một năm sau, ngày 29 tháng 12 năm 1978, Mê Linh được sáp nhập vào

Hà Nội Đến ngày 17 tháng 2 năm 1979, sáp nhập thêm các xã Nam Viêm,Ngọc Thanh, Phúc Thắng, Cao Minh và thị trấn Xuân Hòa của Huyện SócSơn vào huyện Mê Linh, nâng tổng số đơn vị hành chính huyện Mê Linh lênthành 22 xã và 2 thị trấn

Đến tháng 7 năm 1991, Mê Linh tách khỏi Hà Nội và trở về tỉnh VĩnhPhú (nay là Vĩnh Phúc) Sau khi thành lập thị xã Phúc Yên, tách khỏi huyện

Mê Linh ngày 9 tháng 12 năm 2003, thị trấn Xuân Hòa trở thành một phườngcủa thị xã Phúc Yên, thì huyện Mê Linh còn lại 17 xã Ngày 4 tháng 4 năm

2008, chia xã Quang Minh thành 2 thị trấn: Quang Minh và Chi Đông

Từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, huyện Mê Linh được tách ra khỏi VĩnhPhúc và sáp nhập vào thành phố Hà Nội

* Giáo dục đào tạo bậc THCS ở huyện Mê Linh

Được sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT Hà Nội, Huyện ủy, HĐND, UBNDhuyện Mê Linh, sự góp sức của các cấp, các ngành và toàn xã hội, ngành Giáo

dục & Đào Mê Linh, toàn cấp THCS của huyện đã bám sát kế hoạch, nỗ lựcphát huy ưu điểm, thuận lợi, khắc phục khó khăn, tập trung nâng cao chất lượnggiáo dục – đào tạo, tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động và phong trào thi đua.

* Về qui mô phát triển:

- Toàn Huyện có : 23 trường THCS

- Tổng số CBQL,GV, NV : 845

- Tổng số học sinh trong toàn Huyện: 10798 HS, tăng 156 học sinh

- Học sinh học 2 buổi / ngày : 9245 HS đạt 85,6%

- Tổng số lớp : 312 lớp, tăng 05lớp, bình quân 34.6 hs/lớp, trong đó+ Số lớp 6 : 75 Tổng số HS: 2694

Phòng GD&ĐT Mê Linh đã triển khai nghiêm túc, kịp thời toàn bộ các vănbản hướng dẫn của các cấp, các ngành về việc triển khai thực hiện cuộc vậnđộng và các phong trào thi đua của ngành tới tất cả các đơn vị trường trong toànHuyện: Chỉ thị số 03 – CT/TW của Bộ chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc họctập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các cuộc vận động củangành như cuộc vận động: “ Mỗi thầy, cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học vàsáng tạo” và phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực” Các cuộc vận động và các phong trào thi đua đã được 100% các trường

tham gia hưởng ứng và tạo được phong trào thi đua chung trong toàn ngành theohướng thiết thực, hiệu quả phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị:

Triển khai nội dung các cuộc vận động gắn liền với việc thực hiện Nghịquyết Đại hội Đảng các cấp; lồng ghép với việc thực hiện cuộc vận động trongtoàn Đảng, toàn dân phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm và chốnglãng phí đồng thời thực hiện nghiêm túc Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐTngày 16/4/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy định đạo đứcnhà giáo mà trọng tâm là tổ chức tốt các hoạt động tập thể, các hội thi, các hoạtđộng theo chủ đề từng tháng và cả năm học Qua việc tiếp tục đẩy mạnh việc

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đội ngũ nhà giáo cónhững chuyển biến tích cực, kỷ cương, kỷ luật lao động từng bước ổn định Độingũ nhà giáo gương mẫu chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng và phápluật của nhà nước; thực hiện nghiêm túc các Chỉ thị, Nghị quyết, chống cáchành vi tiêu cực tham nhũng và những biểu hiện tiêu cực trong giáo dục

Chỉ đạo các đơn vị nhà trường thực hiện nghiêm túc Chỉ thị BGD&ĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phátđộng và triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực” gắn với cuộc vận động “ Xây dựng Nhà trường văn hóa, Nhà giáo mẫumực, Học sinh thanh lịch” nhằm giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinhthông qua các môn học, các hoạt động giáo dục và xây dựng qui tắc ứng xử vănhóa trong nhà trường và đã thu được những kết quả đáng ghi nhận:

40/2008/CT-+ Toàn cấp học đã đẩy mạnh việc xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, đủnhà vệ sinh cho giáo viên và học sinh

+ 100% các đơn vị nhà trường đã triển khai tốt việc giảng dạy đại trà bộ tàiliệu “Giáo dục nếp sống thanh lịch - văn minh cho học sinh Hà Nội” Qua đó,góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh để từ đó học sinh

có thêm kĩ năng sống

+ 100% các đơn vị nhà trường đã đưa các nội dung giáo dục văn hoá truyềnthống, tuyên truyền giáo dục về lịch sử địa phương, đặc biệt truyền thống củaThủ đô ngàn năm văn hiến; tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thểthao, tổ chức các trò chơi dân gian, hoạt động tập thể phù hợp với điều kiện cụthể của từng trường, từng địa phương Hướng dẫn để khuyến khích học sinh chủđộng tham gia tổ chức, điều khiển các hoạt động tập thể và hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp.

Tính đến thời điểm cuối năm học 2012-2013, có 23/23 trường THCS đượccông nhận đạt danh hiệu “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” theo tiêuchí đã ban hành Tổ chức giao lưu, trao đổi học tập kinh nghiệm, nhân rộng cácđiển hình về phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

BGH các đơn vị nhà trường đã tập trung vào việc quản lý thực hiện kỷluật lao động, quy chế chuyên môn, nề nếp soạn, giảng, kiểm tra đánh giá, hộihọp, việc thực hiện các quy định về hồ sơ sổ sách, đổi mới phương pháp dạyhọc, công tác tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ đào tạo và chuyên mônnghiệp vụ của đội ngũ giáo viên Tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt các quyđịnh của ngành và văn bản chỉ đạo của các cấp

Thiết lập kỷ cương, nền nếp trong kiểm tra đánh giá, bảo đảm chính xác,khách quan, công bằng, kịp thời ngăn chặn, khắc phục các hiện tượng tiêu cựctrong giáo dục, xây dựng quy chế làm việc khoa học, đề cao trách nhiệm cánhân trong công việc nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động giáo dục, quán

triệt sâu sắc phương châm “bám sát thực tế, kỷ cương trong quản lý, thực chất trong đánh giá” trong công tác quản lý, chỉ đạo.

Tăng cường quản lý, chỉ đạo việc thực hiện chương trình giáo dục phổthông Coi trọng công tác kiểm tra tra đột xuất các hoạt động chuyên môn,kiểm tra chuyên đề trong nhà trường và công tác kiểm định chất lượng

Thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng, huy động mọi nguồn lựctham gia phát triển sự nghiệp GD-ĐT.

Chú trọng việc xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra thực hiện kế hoạch.Tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong quản lí giáo dục; quan tâmđến chất lượng giáo dục đại trà, chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi, công tácbồi dưỡng đội ngũ giáo viên, việc quản lí sử dụng TBDH Quản lí tốt việc dạythêm, học thêm theo đúng các văn bản quy định hiện hành Không để xảy ratiêu cực trong quản lí tài chính, tài sản Thực hiện công khai, dân chủ trongnhà trường

* Về công tác giáo dục: Thực hiện đúng chương trình của BGD banhành, đảm bảo yêu cầu đạt theo chuẩn về kiến thức kỹ năng cơ bản theo đúngnội dung điều chỉnh chương trình, qua đó chú ý đến dạy lồng ghép kỹ năngsống, giáo dục môi trường trong các môn học và bài dạy

Trang bị đầy đủ chương trình, sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách thamkhảo cho cán bộ, giáo viên ngay từ đầu năm học

Sách giáo khoa được trang bị đầy đủ cho học sinh Trên cơ sở sự chỉ đạocủa phòng GD-ĐT và tài liệu chuẩn kiến thức, kỹ năng của Bộ GD-ĐT quyđịnh cho từng môn học, từng bài học, giáo viên các nhà trường đã thực hiệnkhai thác triệt để nội dung sách giáo khoa theo hướng dẫn quy định

Thực hiện nghiêm túc chương trình giáo dục địa phương, dạy tích hợpnội dung bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng; quản lý nghiêm túc việc sửdụng ĐDDH, sử dụng các phần mềm trong quản lý và ứng dụng CNTT hiệuquả, nâng cao chất lượng dạy học 100% các trường thực hiện nghiêm túcchương trình và nội dung giảm tải do Bộ quy định, trong giảng dạy và kiểmtra đánh giá được tổ nhóm chuyên môn thống nhất xây dựng và BGH nhàtrường phê duyệt Thực hiện tốt các quy định về dạy ngoại ngữ, dạy tin học;

trang bị CSVC cho 05 phòng học ngoại ngữ (THCS Hoàng Kim, Thanh Lâm

B, Phạm Hồng Thái, Tráng Việt, Liên Mạc A)

Các trường trong Huyện thực hiện nghiêm túc đổi mới PPDH ở tất cảcác môn, thể hiện rõ trong giáo án lên lớp, qua tiết dạy; giáo viên dạy rõ trọngtâm, học sinh chủ động lĩnh hội kiến thức, hoạt động nhóm hiệu quả, hìnhthức tổ chức không trùng lặp, thực hiện nghiêm túc các quy định giờ có thínghiệm, các tiết thực hành, khai thác hiệu quả ĐDDH, ứng dụng CNTT hợplý; thông qua các tiết thí nghiệm, thực hành rèn kỹ năng tự học, nghiên cứu.Tăng cường các chuyên đề cấp trường, cấp cụm trường, cấp Huyện về đổimới phương pháp dạy học, kết hợp hài hoà các hình thức dạy học trên lớpnhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh cụ thể như sau:Trên thực tế, đến nay, 100% giáo viên các nhà trường trong Huyện đãtiếp cận được với phương pháp dạy học mới, biết khai thác và sử dụng sáchgiáo khoa, kết hợp việc sử dụng thiết bị dạy học tối thiểu với thiết bị dạy họcgiáo viên tự làm Học sinh học tập , tiếp thu kiến thức một cách tích cực Việcthực hiện chương trình, sách giáo khoa mới cơ bản đã đi vào nền nếp với ýthức tự giác Phòng Giáo dục và Đào tạo Mê Linh tổ chức 03 lần kiểm tra100% các trường về thực hiện quy chế đánh giá, xếp loại HS; kiếm tra việc ra

đề, chấm chữa, quy chế quản lý điểm, xét điểm cộng THCS

Các trường thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra đánh giá; thống nhấtnội dung ôn tập kiểm tra trong tổ nhóm, thời điểm bài kiểm tra viết dưới 45phút, thành lập ngân hàng đề đối với các môn văn hoá, ra đề đúng kỹ thuật(gồm 4 bước: Xác định mục tiêu KT, KN cần đạt theo chuẩn kiến thức, lập matrận đề, thiết kế đề, làm biểu điểm và đáp án); thực hiện nghiêm túc quy trìnhduyệt đề kiểm tra; quy trình đánh giá xếp loại Hạnh kiểm học sinh; công khaibiểu điểm, đáp án chấm tới học sinh đối với bài kiểm tra từ 1 tiết trở lên Cáctrường chỉ đạo giáo viên chú trọng dạy phân hoá phù hợp với đối tượng qua

từng tiết học, phân công giáo viên bồi dưỡng giúp đỡ HS yếu, học sinh có hoàncảnh khó khăn, hoàn cảnh đặc biệt kết hợp tốt với việc giáo dục kỹ năng sống Phòng Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo 100% các trường trong Huyện lên kếhoạch và triển khai thực hiện đầy đủ 18 tiết HĐNGLL (2 tiết/tháng), 9 tiếthướng nghiệp cho HS lớp 9, triển khai dạy Bộ tài liệu “Giáo dục nếp sốngThanh lịch - Văn minh” ở tất cả các khối lớp, 100% các trường thực hiện dạynếp sống thanh lịch – văn minh người Hà Nội vào tiết học đầu tiên sau Khaigiảng; chỉ đạo các trường trong Huyện thống nhất chương trình các tiếtHĐNGLL, các chủ điểm tháng, tiết chào cờ, tiết sinh hoạt lớp Dạy đủchương trình nghề 70 tiết, thực hiện nghiêm túc các quy định về hồ sơ, đánhgiá, xếp loại HS trong học nghề; thường xuyên nâng cấp CSVC đáp ứng yêucầu về dạy nghề Tổng phụ trách kết hợp với GVCN tổ chức các chuyên đềgiáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống , tuyên truyền và phổ biến Luật môitrường, Luật giao thông đường bộ, Luật phòng chống mua bán người, Luậtphòng chống HIV/ASDI, nghị định 406/NĐ-CP cho học sinh; trong nămhọc, các trường trong Huyện không xảy ra hiện tượng nghiêm trọng, đánhnhau trong và ngoài nhà trường.

1.3.2 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học cơ sở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội hiện nay

Song song với việc phát triển kinh tế xã hội, du lịch, huyện Mê Linhluôn chú trọng nâng cao chất lượng quản lý giáo dục nói chung và chất lượngquản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THCS nói riêng

1.3.2.1 Ưu điểm và nguyên nhân

* Ưu điểm

Một là, nhận thức của học sinh THCS huyện Mê Linh – thành phố Hà

Nội về vai trò của giáo dục đạo đức và về mức độ quan trọng của các phẩmchất đạo đức được giáo dục

Nhận thức và thái độ đạo đức có ảnh hưởng quyết định đến hành vi đạođức Khi chúng tôi trưng cầu ý kiến của 1000 học sinh các trường THCS thì

có đến 820 em chiếm 82% cho rằng giáo dục đạo đức là rất cần thiết Chỉ 4%học sinh chưa thấy được sự cần thiết của giáo dục đạo đức Các em học sinhcũng nhận thức được tầm quan trọng của các phẩm chất đạo đức và có thái độtích cực đối với việc giáo dục đạo đức trong nhà trường THCS Trong đónhững phẩm chất như siêng năng, cần cù chăm chỉ, có thái độ, động cơ họctập đúng đắn, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ thầy cô được các em quan tâmhàng đầu Dù các em chưa nhận thấy được tầm quan trọng của các phẩm chấtnhư lập trường chính trị, ý thức bảo vệ tài sản, ý … nhưng đây là những điềuthuận lợi cho chương trình giáo dục đạo đức trong nhà trường THCS

Hai là, nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh về biện

pháp quản lý giáo dục đạo đức

Để tìm hiểu thực trạng công tác quản lý giáo dục đạo đức ở các trườngTHCS huyện Mê Linh, chúng tôi tiến hành khảo sát nhận thức của 300 cán bộquản lý, cán bộ Đoàn, giáo viên và một số phụ huynh học sinh Câu hỏi đặt ralà: “Đồng chí cho biết công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh có tầmquan trọng như thế nào?”

Kết quả thu được được thể hiện trong bảng 1.1

Bảng 1.1 Nhận thức về công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh

Qua khảo sát, chúng tôi thấy có 224 người, chiếm 81,3% nhận thức đúng

về tầm quan trọng trong công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh, có 40

người cho rằng bình thường và số ít 16 người cho rằng công tác quản lý họcsinh không quan trọng lắm Điều đó chứng tỏ đa số các lực lượng giáo dụcđều nhận thức đúng về tầm quan trọng trong công tác quản lý giáo dục đạođức học sinh và quan tâm tới giáo dục đạo đức cho học sinh THCS.

Ba là, các chủ thể quản lý đã chú trọng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo

đức cho học sinh

Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là vô cùngquan trọng Chúng tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu đối với 200 cán bộquản lý, cán bộ Đoàn và giáo viên Câu hỏi đặt ra là: “Xin cho biết ở trườngđồng chí đã xây dựng những kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức học sinh nàodưới đáy?” kết quả được thể hiện ở bảng sau

Bảng 1.2 Kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh

2 Kế hoạch GDĐĐ cho các ngày lễ kỷ

niệm, các đợt thi đua theo chủ đề 185 92.5

Kết quả trên đã cho thấy các trường THCS huyện Mê Linh đã chủ động,chú trọng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trong cả năm học

và kế hoạch giáo dục đạo đức qua các ngày lễ kỉ niệm, các đợt thi đua theochủ đề với thời gian dài hạn Các kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh đã

có tác dụng rất tốt trong quản lý hoạt động giáo dục của nhà trường

Bốn là, sự phối hợp chặt chẽ của nhà trường với các lực lượng giáo dục.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, Ban giám hiệu, các đoàn thểtrong và ngoài nhà trường đã chủ động làm tốt công tác phối hợp hoạt độngtrong giáo dục đạo đức cho học sinh Vì vậy nhiều chuyên đề, chủ điểm hoạt

động với sự tham gia tích cực của các tổ chức đoàn hội, các tổ chức chuyênmôn và đội nguc giáo viên chủ nhiệm lớp, khối.

Sự phối hợp các lực lượng giáo dục đạo đức cho học sinh còn thể hiện ởchỗ, ban cán sự các lớp và các lớp và giáo viên chủ nhiệm thường xuyên traođổi thông tin về việc chấp hành nội quy, thái độ và hành vi của học sinh tronggiờ học Đặc biệt là chính quyền địa phương, địa bàn dân cư, công an phụtrách khu vực thường xuyên trao đổi, cập nhật thông tin với nhà trường vềnhững trường hợp học sinh có hành vi vi phạm, để từ đó có biện pháp quản lýphù hợp Qua tọa đàm, trao đổi, hầu hết các cán bộ quản lý, giáo viên trườngTHCS huyện Mê Linh đánh giá cao hiệu quả của sự phối hợp giữa các lựclượng giáo dục trong và ngoài nhà trường

Năm là, nhà trường và các cán bộ quản lý trường THCS huyện Mê Linh

luôn quan tâm chỉ đạo thực hiện giáo dục đạo đức cho học sinh

Trong các cuộc trao đổi, tọa đàm với các cán bộ quản lý và giáo viên chủnhiệm trong nhà trường, phần lớn các ý kiến đều đề cập tới sự quan tâm chỉđạo của cấp trên, trực tiếp là ban giám hiệu về đổi mới nội dung, phương

pháp, hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh Qua khảo sát chúng tôi nhận

thấy các trường THCS huyện Mê Linh đều quan tâm đến công tác quản lýgiáo dục đạo đức học sinh, có kế hoạch chỉ đạo sát sao việc quản lý giáo dụcđạo đức học sinh Các nhà trường và cán bộ quản lý ở các trường THCShuyện Mê Linh chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua nhiều hình thức như:

- Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua dạy học trên lớp

- Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua hoạt động của đoàn thanh niên

- Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua tiết sinh hoạt lớp

- Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua hoạt động chào cờ đầu tuần

- Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua nội dung giáo dục theo chủ điểmtháng

- Chỉ đạo việc phối hợp các lực lượng giáo dục đạo đức

- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm đánh giá đạo đức học sinh

- Chỉ đạo việc đầu tư kinh phí cho hoạt động giáo dục đạo đức

Nhìn chung học sinh THCS huyện Mê Linh có nhận thức đúng đắn vềcác chuẩn mực đạo đức Được sự giáo dục của nhà trường, gia đình và xã hội,

đa số các em đều có phẩm chất đạo đức tốt, kính trọng ông bà cha mẹ, thầy

cô, tôn trọng người xung quanh, thân ái, sẵn sàng giúp đỡ mọi người, có lốisống lành mạnh, tích cực, tư tưởng trong sáng, khiêm tốn, có ý thức học hỏi, ýthức kỷ luật cao Nhiều em có ý thức vươn lên để tự khẳng định mình tronghọc tập và cuộc sông, không ngừng rèn luyện để nâng cao bản thân, để trởthành công dân tốt và đạt được ước mơ của mình

Các trường THCS huyện Mê Linh có nhận thức đúng đắn về tầm quantrọng, vai trò, vị trí của công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho họcsinh trong quá trình giáo dục toàn diện, nên đã có một số biện pháp nhằmnâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh

Ngay từ đầu năm học, nhiều nhà trường đã quán triệt các chỉ thị, hướngdẫn của cấp trên đến đội ngũ giáo viên và học sinh Xuyên suốt năm học, nhàtrường quản lý giáo dục đạo đức thông qua con đương dạy học, thông qua sựphối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Nhà trường triển khai kế hoạch giáo dục đạo đức cho cán bộ quản lý,giáo viên, giáo viên chủ nhiệm, đoàn thanh niên… liên tục phát động các đợtthi đua để các tập thể lớp và cá nhân tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đứcngay trong nhà trường

* Nguyên nhân của ưu điểm

Trước hết, phải nói đến là sự quan tâm của toàn xã hội, của ngành giáodục đối với công tác giáo dục đạo đức học sinh Thực tế, trong thời gian quacác cấp quản lý giáo dục từ trung ương đến địa phương đã kịp thời ban hành