Ảnh hưởng của chấn thương khớp cắn lên sự phát triển bệnh nha chu

GONCHARENKO Chỉ định rằng chân thương khớp cắn CTKC là nhân tố làm trầm trọng hơn cho diễn tiến bệnh nha chu NC.CTKC có ý nghĩa cực lớn cho môi trường của tất cả biến chứng vi phạm chứ

Trang 1

(Me

THU VIEN RANG HAM MAT

Ảnh hưởng của chân thương khóp căn lên sự

phát triên bệnh nha chu

Effect of occlusal trauma on the development of periodontal pathology

0.0 YANUSHEVICH, G.S RUNOVA, A.D GONCHARENKO

Chỉ định rằng chân thương khớp cắn ( CTKC) là nhân tố làm trầm trọng hơn

cho diễn tiến bệnh nha chu (NC).CTKC có ý nghĩa cực lớn cho môi trường của tất cả biến chứng vi phạm chức năng trong NC học Chỉ khi đánh giá đúng các

tiếp xúc cắn khớp ở dạng đúng và khi bị bệnh lý thì mới giải quyết được CTKC

và đạt được các kết quả tốt trong điều tri NC

(An occlusal trauma has been shown to provoke the development of periodontal diseases and increase its severity It is considered to be the most serious

complication of all functional disturbances of the periodontium Correct

assessment of occlusal contacts under normal and pathological conditions and treatment of occlusal defect are indispensable if favourable outcome of

periodontal therapy is to be ensured.)

https: //www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ -

http://nhasisaigon.com/ Người chia sẻ :Nguyễn Hùng phong

Trang 2

1.Bệnh lý :

Vai trò quan trọng được đặt lên hàng đầu chính là sự quá tải lên mô NC gây

chắn thương Việc loại sự quá tải này tạo nên điều kiện thuận lợi cho việc làm

bình ổn quá trình bệnh , nâng cao hiệu ứng của điều trị Nội khoa , Ngoại khoa

và Phục hình

Trong sách [4, 5] đưa ra ít thông tin về sự rành buộc lẫn nhau của mối quan

hệ khớp cắn_ khớp thái dương hàm ở dạng bình thường và trong các quá trình

bệnh lý khác nhau của hệ thống răng_ hàm có liên kết với bệnh NC , như là phần

lớn nghiên cứu nằm ở số lượng giới hạn về người tham gia ,còn các kết quả

đánh giá là rất khách quan

Tất cả cơ quan của hệ thống răng_hàm nằm ở mối rành buộc qua lại chặt

chẽ Khớp cắn , nha chu , khớp thái đương hàm „ các cơ nhá ( nhai ) , hệ thông

thần kinh _ các mắt xích cơ bản của hệ thống này Hậu quả của việc sai khớp căn có thể biểu hiện ở bất kỳ mắt xích nào của hệ thông răng_ hàm [10]

Chức năng của hệ thống răng_hàm được kiểm tra bởi hoạt tính thân

kinh cơ Thông tin về các tiếp xúc cắn khớp được chuyên đến hệ than kinh trung ương một cách gián tiếp của các cơ quan cảm thụ bản thể NC và các

notron hướng tâm Ở hệ thần kinh trung ương sử lý các thông tin nhận được và

lan truyền các phản ứng thích hợp cho cơ , mà cung cấp nên các chuyển động nhịp nhàng cho hàm dưới| 12]

Khi tổn tại các supracontact of occlusion (tam dich : tiép xúc cao của khớp

cắn ) gây cản trở chuyển động hàm dưới thì não sẽ tạo ra phản ứng cho phép đi

qua các tiếp xúc đó và cung cấp cho việc ăn nhai một cách thỏa đáng Nếu mức

độ sai lệch vượt quá khả năng của hệ thần kinh_ cơ thì có thể xuất hiện các triệu

chứng loạn năng cơ_ khớp thái dương hàm Tôn tại mức tăng dần đó cho chuyển động của các răng bị cản trở dã đến sự thay đổi tư thế của chúng [14]

1.Glickman [17] vào năm 1963 đã chỉ ra rằng CTKC không gây viêm NC

„nhưng làm trầm trọng quá trình đang viêm , khi nó đạt đến mức hỏng hệ thống

dây chằng ở kết quả CTKC

Nghiên cứu của nhiều tác giả [17, 18] như thế đã chỉ ra rằng , tải lực bệnh

lý của khớp căn không gây ra viêm nứu và viêm NC, tuy nhiên có thê rút ngắn

sự vượt trội lên của quá trình đang viêm

https:/Awww.facebook.com/qroups/thuvienrhm/ -

Trang 3

Một số học giả [16, 17, 19] đánh dấu các đặc điểm phát triển của sự thay

đổi khử cấu trúc khi kết hợp CTKC và viêm NC Các trạng thái như thế thường

có đặc điểm hình thành khuyết hổng xương dạng góc hoặc khuyết hổng xương

theo chiều dọc , làm mắt kết dính mô liên kết , và làm di chuyển apical ( chóp R

) của kết dính biểu mô

Các học giả khác nhất trí rằng , chuyển động các rang va dan rong day

chằng NC cùng với việc tăng chiều sâu túi NC ,với thiếu hụt kết dính dây chằng

NC và với thiếu hụt xương

Các kết luận của nhiều học giả được chốt lại rằng „ cắc tiếp xúc sớm chính

là cơ chế khởi đầu cho phát triển bệnh NC

Bằng hình ảnh đó , CTKC có ý nghĩa rất lớn cho môi trường của tất cả các biến chứng vi phạm chức năng trong NC học CTKC _ quá trình từ nhiều mặt

gây ra sự tổn thương cho bộ máy nâng đỡ răng 6 ban thân trong kết quả của

khớp cắn gay ra chan thương ( cụ thể : khớp cắn hình thành nên lực , mà lực đó

tạo ra sự tổn thương )[14]

2.Phân loại CTKC theo cơ chế phát triển và thời gian:

Gồm3loại: _ CTKC tiền phát;

_ CTKC thứ phát ;

_ CTKC hỗn hợp

a) CTKCtién phat:

Phát triển trong bối cảnh NC còn chắc ở kết quả tải lực đặc biệt của

khớp cắn theo độ lớn hay theo phương Việc tải lực không thỏa đáng này nhận

thấy khi điều trị chỉnh nha quá mức hay phân bó không đều, việc cấu trúc không đúng hàm giả hay chọn không đúng số lượng R trụ , xếp vị trí và cầu trúc không đồng đều các móc ( klammer ) ,các thành phân (element ) nâng đỡ

của hàm khung kim loại , và như thế khi nâng cao khoảng gian hàm , khi không

có chỉnh sửa các chất trám , veneer , mão hay cầuR [2I

Trang 4

Các dấu hiệu LS tổn thương NC:

+/ Các thay đổi về viêm và sung huyết nứơu ( hình 1) ;

+/Chảy máu chân R ( hình 2) ;

+/Lộ chânR (hình 3);

+/Khuyết cổ chân R ( hình 4 );

+/Có túi NC ;

+/Lung lay bệnh lý từng nhóm R ;

+/Xô lệch các R theo các hướng khác nhau , xoay theo trục của R

+/Tiêu xương ổ R

Trang 5

Hình 2 :

Hình 3

Trang 6

Hình 4:

Mức độ biểu hiện các dấu hiệu LS đó phụ thuộc vào độ tuổi BN , mức độ

bắt thường hàm R, trạng thái toàn thân và mức độ phản ứng của cơ thể

Như thế đặc điểm riêng của CTKC được giới hạn bối cảnh xâm phạm dãy

R: sự thay đổi bệnh lý chỉ xâm nhập vào phần các R chịu quá tải Quá tải chức

năng gây chấn thương xâm nhấp khi nghiên R, mất R , mòn men R bệnh lý

.Khi thiếu hụt các dãy R thì các R còn lại chịu tải thêm ,mà có thể là quá sức[7]

Trang 7

Dưới sự hoạt động CTKC thì xảy ra sự thay đổi mô học NC : Sự phá hỏng

tuần hoàn máu ; cục máu đông của dây chang NC ; tu dich soi collagen ; viém thấm đọng :ngưng tụ nhân tế bào ( pyknosis ) ở tế bào tao xuong (osteoblast )

,tế bào tạo sement(sementoblast) , té bao tao soi so ( fibroblast ) ; dan mach mau

( vasodilatation ) [19]

Khe NC thích ứng với chấn thương và được đặt rộng hơn ( dạng đồng hồ cát ) , mà trên LS biểu hiện tăng lung lay R chấn thương Sự dãn rộng khe NC

nhìn thấy được trên film X_ quang Kỳ này là đâu tiên và được gọi là kỳ phát

triển CTKC ( CTKC tiền phát )

Sự thay đổi mô NC và lung lay R tăng là được phục hồi khi giải quyết nguyên nhân chắn thương Tuy nhiên nếu chỉ loại CTKC thì chưa chắc đã giải quyết hoàn toàn nếu có bệnh NC [14]

Khi sự thay đổi NC do viêm hay loạn dưỡng ( dystrophic ) thì tải lực bình

thường của khớp cắn bắt đầu tăng chịu đựng ( tolerant ) cho cấu trúc NC và từ nhân tô kích thích phát triển đã chuyền thành nhân tố gây chấn thương , mà do

đó phá hỏng sự cung cấp dinh dưỡng và phá hỏng mô NC Bằng hình ảnh đó

cho thấy CTKC xâm nhập vào và tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát

triển bệnh NC [5]

b)CTKC thứ phát :

Về cơ bản là sự thay đổi loạn dưỡng ( distrophic ) ở mô NC Ở kết quả tiêu

XOR thì mối quan hệ phan trong va ngoài XOR bị phá hỏng Bộc lộ cổ R và

tăng phần ngoài XOR , hình thành hốc bên ngoài Với liên kết này trên NC còn lại vẫn chịu lực lớn , như thế làm trầm trọng thêm trân thương và đây nhanh sự

tiêu XOR Ở kỳ thứ 2 này hay kỳ thích ứng thì tăng lung lay R được giữ ở 1

mức độ, mà film X_quang cho ra 1 ky phát triển CTKC Việc tăng lung lay R

có thể tính theo từng triệu chứng , mà triệu chứng đó có liên quan với kỳ phát

triển CTKC

c)CTKC hon hop:

Là sự xâm nhập khi bị quá tải giống như của NC thay đổi còn chắc và NC thay đổi loạn dưỡng Quá tải NC do chấn thương được tạo bởi sự mắt R và R di

chuyển vào vào chỗ mát R đối , bat thường hàm R và vị trí R , mòn men R khi

bị bệnh NC Khi đó ở bề mặt nhai các R xuất hiện các khu vực gây cản trở tiếp

7

https: //www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ -

Trang 8

xúc các R ở cắn khớp trung tâm , cắn khớp phía trước , căn khớp bên ( tiếp xúc

sớm= tiếp xúc cao ) [16]

Supracontact (tiếp xúc sớm )_ là tiếp xúc khớp cắn gây cản trở cho việc cắn

đúng các R ở khớp cắn trung tâm , khớp cắn phía trước , khớp căn bên và ở

tương quan tâm 2 hàm Để phù hợp với điều đó chúng được chia thành khớp

căn trung tâm và khớp cắn bát thường ( ở bên làm việc , bên không làm việc , ở

cắn khớp phía trước )

Centric supracontact( tiếp xúc sớm trung tâm )_ là tiếp xúc sớm ở cắn khớp trung tâm

Eccentric supracontact (tiép xúc sớm dị thường ) _ là tiếp xúc sớm ở cắn khớp dị thường

Balance contact ( Tạm dịch : tiếp xúc bên không làm việc ) _ là tiếp xúc của

bên không làm việc , không gây cản trở cho tiếp xúc bên làm việc

Hyperbalance contact ( Tam dich : tiép xúc bên không làm việc sớm) _ là

tiếp xúc sớm bên không làm việc , gây cản trở tiếp xúc bên làm việc ( các bờ

trong múi ( núm ) chính ( trụ ) R cối) [9]

Trước khi thực hiện chỉnh sửa khớp cắn thì cần nêu ra được là supracontact, balance contact và hyperbalance contact

Phương pháp hiệu quả là mài R , mà việc mài đó là có cơ sở lý thuyết cho nó

„ chỉ định và chống chỉ định cho cho ứng dụng đó [1, 3]

Một số nghiên cứu [6, 14] đã chỉ ra rằng , sự viêm nhiễm là cản trở cho sự tái

tạo mô ÑC hỏng kể cả khi đã loại CTKC Quá trình viêm luôn được loại bỏ tiếp

theo trước khi bắt đầu điều trị Nội khoa cắn khớp

Khi thực hiện điều chỉnh khớp cắn cần tạo các tiếp xúc cắn khớp ồn định

trong mối rành buộc nhau chắc chắn với hệ thần kinh_cơ Thiếu cân bằng thần

kinh cơ có thé dua đến sự phát triển của “rồi loạn thần kinh do khớp cắn

* hoặc “ hiện tượng va R liên tục “ mà trước đó ở BN là không có ,những vấn

đề này được hình thành nên bởi các van dé sinh lý là tâm lý [8]

Tiếp theo cần nhớ rằng , các BS RHM đáp ứng cho công việc của thiết bị rất

phức tạp và chính xác _đó là hệ thống răng hàm , tất cả các cơ quan đó nằm ở

sự hòa hợp nhau [ 13]

Trang 9

12

13 Slavicek R Cơ quan ăn nhai Các chức năng và rối loạn chức năng M-

St Petersburg-Kiev-Almaty- Vilnius: ABC 2008; 543

14 Hyman Smukler Bình thường hóa khớp cắn khi tôn tại các R nguyên vẹn

và R phục hồi M-St Petersburg-Kiev-Almaty- Vilnius: ABC 2006; 136

15 Klineberg I., Dzhagert R Căn khớp và thực hành lâm sàng: M:

Thông tn Y học , 2006; 200

16 Howat A.P., Capp Jay N ,Barrett Jay N.V., Cắn khớp và bệnh lý cắn

khớp M-St Petersburg-Kiev-Almaty- Vilnius: ABC 2005; 235

17 Glickman I Inflammation and trauma from occlusion, co-destructive factors

in periodontal disease J Periodontol 1963;34:5— 10

18 Lindhe J., Ericsson I The influence of trauma from occlusion on the

reduced but healthy periodontal tissues in dogs J Clin Periodontol

1976;3:110—122

19 G Svanberg, Lindhe J Experimental tooth hypermobility in the dog A methodological study Odontol Rev 1974;24:269—282

10

https ://Awww.facebook.com/groups/thuvienrhm/ _

http://nhasisaigon.com/ Người chia sẻ :Nguyên Hùng phong

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	1,96 MB