Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam (tt)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN HỮU KIỆT
NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở HUYỆN BẮC TRÀ MY,
TỈNH QUẢNG NAM
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ngô Thành Can
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết đề tài luận văn
Trong quá trình đổi mới nền kinh tế, thực tiễn đã khẳng định nguồn nhân lực là yếu tố tiền đề quan trọng cho quá trình phát triển của đất nước Đặc biệt, năng lực của công chức cấp xã trở thành vấn
đề then chốt cho sự thành công của tiến trình này Xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở, trực tiếp tiếp xúc và giải quyết các công việc hàng ngày của nhân dân Trong hệ thống chính trị của nước ta, chính quyền cấp cơ sở có một vị trí rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân, thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội,
an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp, đảm bảo cho các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được triển khai thực hiện trong cuộc sống, thực hiện chiến lược, chính sách phát triển kinh tế của Đảng, Nhà nước trong hoạt động thực tế của các cấp cơ sở Quá trình phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đòi hỏi công chức thực thi công vụ cần phải có năng lực, trình độ chuyên môn, vận dụng kiến thức vào quản lý nhà nước trong điều kiện mới Chính vì vai trò quan trọng của nguồn nhân lực nói chung và công chức cấp xã nói riêng nên vấn đề nghiên cứu về năng lực công chức cấp xã đã thu hút sự quan tâm của nhiều tác giả ở nhiều công trình, nhất là năng lực nguồn nhân lực này ở các cấp chính quyền trong bộ máy nhà nước Nhận thức rõ tầm quan trọng của đội ngũ công chức cấp xã, những năm qua, từ sau khi chia tách huyện Trà My, tỉnh Quảng Nam thành hai huyện Bắc Trà My và Nam Trà My, huyện Bắc Trà My đã coi trọng và đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và không ngừng nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng hoạt động của đội ngũ này Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công chức cấp xã của huyện vẫn còn hạn chế về một số mặt như: tri thức và năng lực quản lý nhà nước về xã hội, kinh tế thị trường, pháp luật,
Trang 42
hành chính, kỹ năng thực thi công vụ cũng như khả năng vận dụng khoa học công nghệ hiện đại trong công tác quản lý Nhiều công chức cấp xã còn khó khăn, lúng túng trong giải quyết các vấn đề do thực tiễn cuộc sống đặt ra, nhất là trong lĩnh vực quản lý đất đai, xây dựng, tư pháp, giải quyết khiếu nại, tố cáo
Việc nâng cao năng lực thực thi công vụ là vấn đề không mới, cũng đã có một số công trình khoa học (đề tài, luận án, luận văn) đề cập đến; tuy nhiên, nhiều vấn đề cả về lý luận và thực tiễn đặt ra cần phải tiếp tục nghiên cứu, luận giải và cũng chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu cụ thể về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam” để
nghiên cứu, luận giải những vấn đề về lý luận và thực tiễn đặt ra, từ
đó đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Từ trước đến nay, đã có nhiều đề tài nghiên cứu, khảo sát về đội ngũ công chức; xây dựng đội ngũ công chức mà chưa có đề tài nào nghiên cứu riêng về năng lực công chức cấp xã ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
Vấn đề liên quan đến năng lực công chức được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Đặc biệt, đề cập đến vấn đề công chức chính quyền cấp xã có các công trình, các bài viết của các tác giả đã
ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
Trang 54 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là 05 loại công chức cấp xã của
12 xã và 01 thị trấn thuộc huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam Gồm: Văn phòng - thống kê; Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường; Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã trong bộ máy chính quyền cấp xã ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, nhiệm kỳ 2011-2016
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, đường lối chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng nhiều phương pháp linh hoạt khác nhau
6 Ý nghĩa, lý luận thực tiễn và đóng góp mới của luận văn
- Góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã Xác định một số tiêu chí cơ bản về đánh giá năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã và các yếu tố ảnh hưởng;
Trang 67 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, luận văn này gồm 3 chương:
Chương 1: Lý luận chung về năng lực thực thi công vụ công
chức cấp xã
Chương 2: Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức
cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
Chương 3: Định hướng giải pháp nhằm nâng cao năng lực thực
thi công vụ của công chức cấp xã huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam
Trang 75
Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG
CHỨC CẤP XÃ 1.1 Một số vấn đề chung về công chức cấp xã
1.1.1 Khái niệm
Khái niệm công chức thường được hiểu khác nhau giữa các quốc gia, bị chi phối bởi các yếu tố như hệ thống thể chế chính trị, tổ chức
bộ máy nhà nước, yếu tố văn hóa, lịch sử Do đặc điểm cấu trúc của
hệ thống chính trị nước ta, quan niệm về công chức ở Việt Nam cũng
có những nét đặc thù Trước đây, trong một số nghị quyết của Đảng cũng như một số văn bản pháp quy, mặc dù chưa đưa ra được định nghĩa rõ ràng nhưng đã có đề cập đến khái niệm về công chức Đến năm 1998, khi Pháp lệnh Cán bộ, công chức ra đời, cụm từ “cán bộ, công chức” được gọi chung cho những người làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng, nhà nước, đoàn thể Tuy nhiên, vấn
đề ai là “cán bộ”, ai là “công chức” vẫn chưa được phân biệt
Công chức xã có 07 chức danh cụ thể sau: Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê; Địa chính - nông thôn - xây dựng và môi trường; Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội
Công chức xã là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch thuộc biên chế của xã, hưởng lương từ ngân sách nhà nước và làm công tác chuyên môn theo quy định của pháp luật thuộc UBND
xã, có trách nhiệm giúp ủy ban nhân dân xã quản lý nhà nước trên tất
cả các lĩnh vực đời sống xã hội và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND xã giao
1.1.2 Đặc điểm của công chức xã
- Công chức xã phải thông qua tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vực công tác cụ thể nên nhìn chung có sự đảm bảo về tiêu chuẩn
và tính ổn định cao
- Công chức xã trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo UBND xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác Chất lượng, năng lực của
Trang 8- Công chức xã là những người gần dân, sát dân, biết dân, trực tiếp triển khai chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp lụât của Nhà nước vào dân, gắn bó với nhân dân
- Công chức xã là người trực tiếp giải quyết tất cả các yêu cầu, quyền lợi chính đáng từ nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân
- Công chức xã là những người có có tình cảm gắn bó, lâu dài với địa phương là nhừng người con của địa phương do đại đa số nhân dân tín nhiệm, nên một phần nào ảnh hưởng đến thi hành công vụ
1.1.3 Vị trí, vai trò của công chức xã
Xuất phát từ đặc điểm của mình, công chức xã có những vị trí, vai trò sau đây:
- Một là, công chức xã là người trực tiếp tuyên truyền, phổ biến
các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước đến nhân dân; làm cho các tầng lớp nhân dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ các chủ trương, chính sách đó
- Hai là, công chức xã là người có vai trò rất quan trọng trong
việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội
- Ba là, công chức xã là người giải quyết các yêu cầu chính đáng
của nhân dân, đồng thời là người nắm bắt kịp thời, phản ánh đầy đủ các tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để Đảng, Nhà nước có cơ sở khoa học sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các chủ trương, chính sách có tính khả thi, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước
Trang 97
1.1.4 Nhiệm vụ của công chức xã
Công chức Văn phòng - thống kê xã: Giúp Uỷ ban nhân dân xã
theo dõi, tổng hợp tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của địa phương; giúp Uỷ ban nhân dân xã về công tác văn phòng; bảo đảm các điều kiện và phương tiện làm việc;
Công chức Địa chính - nông thôn - xây dựng và môi trường: Giữ
gìn và bảo quản bản đồ địa giới hành chính xã, bản đồ địa chính giải thửa; Quản lý nhà nước về phạm vi địa giới hành chính được giao và quản lý nhà nước về xây dựng nhà ở trên địa bàn xã theo phân cấp;
Công chức Tư pháp - hộ tịch xã: Tổ chức và phối hợp với các
đoàn thể nhân dân, các cơ quan đóng trên địa bàn thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn xã;
Công chức Tài chính - kế toán xã: Thực hiện kế hoạch thu ngân
sách xã; Quản lý nhà nước về công tác tài chính, thu, chi ngân sách của xã;
Công chức Văn hóa - xã hội xã: Tuyên truyền, phổ biến để nhân
dân trong xã hiểu và thực hiện tốt chủ trương, chính sách văn hóa -
xã hội của Đảng và Nhà nước
1.2 Những vấn đề lý luận cơ bản về năng lực thực thi công
vụ của công chức xã
1.2.1 Năng lực
Có một tiêu chuẩn mà các cơ quan, công ty, xí nghiệp thường hay đánh giá xếp loại, đề bạt cán bộ, công chức, nhân viên lao động của mình đó là năng lực Thuật ngữ này được rất nhiều người, nhiều nơi sử dụng và ở nhiều phương diện khác nhau như năng lực lãnh đạo, năng lực chỉ đạo thực hiện, năng lực chuyên môn, năng lực tổ chức, năng lực kinh doanh, năng lực tổ chức, năng lực sản xuất…Vậy năng lực là gì? Cho đến nay vẫn chưa có định nghĩa thống nhất về thuật ngữ này
1.2.2 Công vụ và công vụ của công chức cấp xã
1.2.2.1 Công vụ
Trang 10và là một hoạt động công quyền
1.2.2.2 Công vụ của công chức cấp xã
Công vụ của công chức cấp xã trong cơ quan hành chính nhà nước là những hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, được đội ngũ công chức cấp xã tiến hành nhằm thực hiện các chức năng của hành chính nhà nước cấp xã
1.2.3 Năng lực thực thi công vụ
Năng lực của công chức là tổng hợp những kiến thức, kỹ năng
và thái độ của công chức được sử dụng trong việc thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn của mình theo các quy định của pháp luật, đảm bảo cho những hoạt động công vụ liên tục, thông suốt, kịp thời, chính xác, đúng quy định và hiệu quả
Năng lực của công chức xã luôn gắn liền với công việc mà công chức xã đảm nhận
1.2.4 Các tiêu chí đánh giá năng lực thực thi công vụ của công chức xã
1.2.4.1 Nhóm tiêu chí dựa trên các yếu tố cấu thành của năng lực
1.2.4.1.1 Về kiến thức: Kiến thức con người nói chung được đánh giá qua rất nhiều tiêu chí, trong đó có những tiêu chí có thể lượng hóa và cũng có những tiêu chí không thể lượng hóa Dưới đây
là một số tiêu chí cơ bản được sử dụng phổ biến để đánh giá kiến thức của công chức:
Trang 11Thứ nhất, kỹ năng quản lý hành chính nhà nước bao gồm;
Thứ hai, kỹ năng tác nghiệp hành chính;
Thứ ba, các kỹ năng thuộc ngành chuyên môn
1.2.4.1.3 Về thái độ, hành vi ứng xử trong công vụ
Hiện nay các cơ quan quản lý hành chính nhà nước đánh giá năng lực công chức xã căn cứ theo tiêu chuẩn chung của Luật Cán
bộ, công chức bao gồm: Sự chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nôi quy, quy chế của cơ quan; tinh thần, ý thức trách nhiệm đối với thực thi công vụ; tinh thần, ý thức học tập, rèn luyện về đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ; tinh thần hợp tác; Sự hài lòng của người dân về tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ của công chức
1.2.4.1.4 Về kết quả thực thi công vụ: Vì năng lực chỉ có thể bộc lộ và được đánh giá chính xác khi gắn liền với công việc Khi kết quả công việc đạt được cao chứng tỏ năng lực tốt Kết quả công việc này gắn liền với nhiệm vụ được giao cho công chức xã
1.2.4.2 Các tiêu chí khác:
1.2.4.2.1 Về sức khỏe: Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người Sức khoẻ là nhu cầu trước hết của bản thân con người, là nhu cầu tồn tại, là tiền đề và cơ sở chắc chắn, thường xuyên cho việc thực hiện có chất lượng nhiệm vụ được giao
1.2.4.2.2 Về khả năng nhận thức, tư duy: đây là khả năng hết sức quan trọng không chỉ đối với công chức cấp xã mà đối với bất kỳ cá nhân nào
1.2.4.2.3 Về phong cách, thái độ làm việc của công chức xã: Phong cách làm việc của người công chức có ảnh hưởng lớn tới việc đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác
Trang 1210
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực thực thi công vụ của công chức xã
1.3.1 Công tác tuyển dụng công chức xã
Tuyển dụng là khái niệm chỉ phương thức lựa chọn người tham gia vào đội ngũ công chức sau khi đạt kết quả của kỳ thi tuyển do cơ quan nhà nước tổ chức
1.3.2 Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức xã
Đào tạo, bồi dưỡng là một hoạt động quan trọng trong công tác xây dựng phát triển nguồn nhân lực của các cơ quan, tổ chức nhà nước nhằm xây dựng phát triển đội ngũ công chức chuyên nghiệp, thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, trung thành với Nhà nước và tận tụy với công việc Mục đích của công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm trang bị, bổ sung cho công chức xã những kiến thức, kỹ năng
về chuyên môn nghiệp vụ, quản lý, hoạt động công vụ, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi các nhiệm vụ chuyên môn của công chức
1.3.3 Công tác sử dụng công chức xã
Để bố trí công chức xã theo đúng người, đúng việc chúng ta cần phải xác định những năng lực cần thiết đối với công chức xã trong từng vị trí công việc để đảm bảo đáp ứng mục tiêu và nhiệm vụ được giao của tổ chức Việc sắp xếp đúng người, đúng việc sẽ tạo điều kiện phát huy tinh thần hăng say làm việc, khuyến khích tinh thần học tập và rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn
1.3.4 Chính sách tiền lương và chế độ ưu đãi
Một trong những thiệt thòi của đội ngũ cán bộ phường, xã, thị trấn nói chung và công chức xã nói riêng là chế độ đãi ngộ, chính sách hiện nay chưa hợp lý, chưa xứng đáng với công sức của họ trong công việc Mặc dù, Nhà nước đã có sự quan tâm nhất định, cụ thể là Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ
về chức danh số lượng và chế độ, chính sách đối với, đối với cán bộ,
công chức ở phường, xã, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã
1.3.5 Công tác quản lý, đánh giá công chức xã
Trang 1311
Đánh giá công chức xã là việc xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ, hiệu quả hoạt động công vụ của công chức xã Đây là một việc rất cần thiết trong công tác quản lý, sử dụng công chức Công tác đánh giá công chức giúp việc sử dụng, bố trí công chức có hiệu quả và phát huy tối đa năng lực, sở trường từng cá nhân công chức
1.3.6 Môi trường làm việc
Môi trường làm việc đối với công chức (được tiếp cận là môi trường bên trong) bao gồm: cơ sở vật chất, tinh thần, chế độ chính sách, mối quan hệ giữa lãnh đạo đối với nhân viên và giữa nhân viên với nhân viên… trong một cơ quan, tổ chức, đơn vị
1.3.7 Các yếu tố từ người lãnh đạo quản lý và văn hóa tổ chức
1.3.7.1 Phong cách người lãnh đạo quản lý
Người lãnh đạo, quản lý giữ vai trò trung tâm trong tập thể lao động, có trách nhiệm tạo những điều kiện cần thiết bảo đảm cho nhân viên thể hiện, bảo đảm cho công chức tham gia tích cực vào họat
động quản lý tập thể, thảo luận các vấn đề liên quan đến tập thể
1.3.7.2 Văn hóa tổ chức
Văn hóa tổ chức là tập hợp các giá trị và quy tắc được các cá nhân và các nhóm trong một tổ chức chia sẻ với nhau Các giá trị và quy tắc này quy định cách thức ứng xử của mọi người với nhau và giữa những người trong tổ chức với các bên có liên quan nằm ngoài