Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở việt nam hiện nay (tóm tăt

Trong những năm qua, việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đã đạt được những kết quả đáng khích lệ: việc vận dụng l

VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ

Mã số: 62 22 03 02

HÀ NỘI - 2017

tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: 1 GS.TS TRẦN THÀNH

2 TS MAI THỊ THANH

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2017

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia

và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Năng lực tư duy lý luận là tổng hợp các phẩm chất trí tuệ của chủ thể đáp ứng yêu cầu phát hiện, nhận thức nhanh, nhạy, đúng đắn đối với hiện thực ở trình độ lý luận, nhờ vậy có những đề xuất cụ thể, sắc bén, sáng tạo, thiết thực góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người Sự phát triển của năng lực tư duy lý luận là kết quả tổng hợp của sự tương tác giữa nhiều nhân tố Trong đó, mỗi nhân tố giữ vị trí không ngang bằng nhau, song chúng đều góp phần quy định sự tồn tại, phát triển của năng lực tư duy lý luận

Năng lực tư duy lý luận có vai trò quan trọng trong nhận thức và hoạt động thực tiễn, đặc biệt là đối với đội ngũ giảng viên; là vũ khí sắc bén trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng viên Năng lực ấy thể hiện ở khả năng nắm bắt bản chất, linh hồn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước trong mối quan hệ với nhiệm vụ của họ, khả năng nắm bắt thực tiễn và xác định phương hướng, giải pháp tối ưu để giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn, trong thực thi nhiệm vụ Thực tiễn cho thấy, năng lực tư duy lý luận của đội ngũ giảng viên là giá trị định hướng cho hoạt động nhận thức, hoạt động thực tiễn của họ Cùng với việc nắm vững lý luận cách mạng, đội ngũ giảng viên còn phải biết vận dụng, cụ thể hoá hệ thống lý luận đó trong các bài giảng của mình cho có chất lượng

Trong những năm qua, việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đã đạt được những kết quả đáng khích lệ: việc vận dụng linh hồn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào bài giảng đã thường xuyên thực hiện Tuy nhiên, giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức được tuyển dụng với các chuyên ngành đào tạo khác nhau, số lượng giảng viên chưa qua đào tạo về lý luận chính trị còn nhiều Do đó, trong các bài giảng của giảng viên của đội ngũ này cũng còn một số hạn chế: Đó là bệnh kinh nghiệm chủ nghĩa, giáo điều, chủ quan, kinh nghiệm thực tiễn Với vị trí đặc thù là giảng viên trong các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, đối tượng học viên là những người đã làm việc trong các cơ quan nhà nước, đã có nhiều kinh nghiệm thực tiễn Do vậy, để đáp ứng chất

lượng giảng dạy thì đỏi hỏi đội ngũ giảng viên cần phải có trình độ và năng lực tư duy lý luận nhất định mới hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

Vì vậy, việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là vấn đề hết sức cần

thiết Việc nghiên cứu đề tài: "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội

ngũ giảng viên các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay" không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, còn có ý nghĩa thực tiễn

hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở làm rõ năng lực tư duy lý luận và

phân tích thực trạng nâng cao nâng cao năng lực tư duy lý luận đối với đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ này ở nước ta hiện nay

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

+ Tổng quan tình hình nghiên cứu về năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay

+ Làm rõ cơ sở lý luận về nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

+ Điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay

+ Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận án chỉ đi vào nghiên cứu về nâng cao

năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu: Luận án chỉ tập trung khảo sát năng lực tư duy lý

luận cho đội ngũ giảng viên tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng: Học viện Hành chính Quốc gia; Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, Trường Đào

tạo cán bộ Lê Hồng Phong thành phố Hà Nội từ năm 2012 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận của luận án là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa

Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng,

chính sách, pháp luật của nhà nước, của ngành và các tài liệu khoa học có

liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

- Phương pháp nghiên cứu: Luận án sử dụng phương pháp của chủ

nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Ngoài ra còn sử dụng một số các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như: Phương pháp điều tra xã hội học, thống kê, so sánh, thu thập và xử lý thông tin

5 Những đóng góp về khoa học của luận án

Luận án góp phần làm rõ quan niệm về năng lực tư duy lý luận và nâng cao năng lực tư duy lý luận của giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; đặc điểm, vai trò và nội dung đánh giá năng lực

tư duy lý luận cho giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; phân tích, đánh giá thực trạng về năng lực tư duy lý luận của giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức giai đoạn từ 2012-

2016, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư duy

lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

Kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc xây dựng, hoạch định chiến lược, kế hoạch xây dựng đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và tiếp theo

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận án gồm 4 chương, 11 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1 NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, GIẢNG VIÊN

Ở Việt Nam, vấn đề về tư duy, tư duy lý luận và vai trò của tư duy lý luận nói chung và đối với đội ngũ cán bộ, giảng viên nói riêng đã được nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội và các ngành khoa học, các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu; đặc biệt từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đến nay Nhiều công trình khoa học, tạp chí, luận án, kỷ yếu hội thảo khoa học lĩnh vực này đã được công bố, xuất bản thành sách Điển hình trong đó là các

cuốn sách, công trình khoa học:"Đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội

qua thực tiễn Việt Nam" của Nguyễn Đức Tài; "Vai trò của triết học

Mác-Lênin trong đổi mới tư duy lý luận ở Việt Nam hiện nay" của Lê Văn Quang;

"Đổi mới tư duy lý luận - khâu đột phá trong sự nghiệp đổi mới của Đảng ta"

của Trần Sỹ Phán; “Quá trình đổi mới tư duy lý luận của Đảng từ năm 1986

đến nay” của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; "Vai trò của tư duy

lý luận đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trẻ" của Vũ Văn

Ban; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý luận Mác -

Lênin ở các trường Chính trị tỉnh" của Nguyễn Đình Trãi

1.2 NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO CÁN BỘ, GIẢNG VIÊN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Tiêu biểu các công trình nghiên cứu như: "Phát triển năng lực tư duy

lý luận của cán bộ chính trị cấp trung đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Văn Dũng; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh ở đồng bằng Bắc Bộ hiện nay" của

Dương Minh Đức; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng

dạy lý luận Mác - Lê nin ở các trường Chính trị tỉnh" của Nguyễn Đình

Trãi; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

huyện ở nước ta hiện nay" của Nguyễn Đức Quyền; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện người dân tộc thiểu số Tây Nguyên" của Nguyễn Văn Lý; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở tỉnh Lạng Sơn hiện nay" của

Nguyễn Đức Quyền; "Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và tiếp cận

thực tế của giảng viên: cách tiếp cận và giải pháp" của Nguyễn Xuân

Minh; "Nâng cao tri thức chính trị của đội ngũ giảng viên ở Trường Chính

trị tỉnh Nghệ An" của Trần Duy Rô Nin; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận của giảng viên trẻ trong các Học viện, Trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam" của Vũ Văn Ban; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho giảng viên lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay - Một vài khuyến nghị"

của nhiều tác giả; "Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ

người dân tộc thiểu số ở tỉnh Tuyên Quang hiện nay" của Ma Phúc Dự

1.3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CỦA CÁN BỘ, GIẢNG VIÊN

Các công trình như: "Giải pháp nâng cao năng lực tư duy biện

chứng, chống bệnh giáo điều, bệnh kinh nghiệm và chủ quan duy ý chí"

của Trần Văn Phòng; "Nghiên cứu các giải pháp xây dựng đội ngũ giảng

viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức - Bộ Nội vụ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới" của Nguyễn Tiến Đạo; "Phát triển đội ngũ giảng viên các Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới nhân lực ngành Nội vụ" của Vũ Thanh Xuân

1.4 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG HƯỚNG CHÍNH LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.4.1 Khái quát chung

Bước đầu tác giả luận án khái quát chung về những thành tựu cơ

bản của các công trình khoa học trên như sau: Một là, dù tiếp cận dưới

góc độ lý luận hay thực tiễn, các công trình khoa học trên đã nghiên cứu, phản ánh nhiều góc độ khác nhau một cách khá toàn diện về tư duy lý

luận, năng lực tư duy lý luận; Hai là, đã phân tích vai trò, nguyên tắc

của việc đổi mới, nâng cao tư duy lý luận; đặc biệt là đối với cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp huyện, cấp tỉnh và hoạt động giảng dạy của giảng viên

lý luận chính trị; Ba là, trên cơ sở nhận thức sâu sắc vai trò của tư duy lý

luận, một số công trình khoa học đã luận giải rõ quan niệm, vai trò, công

tác xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên của các cơ sở đào tạo; Bốn

là, phần lớn các công trình đã nghiên cứu, đánh giá về thực trạng năng

lực tư duy lý luận đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện, cấp tỉnh; Năm là,

tùy vào cách tiếp cận khác nhau, tác giả của những công trình đã nêu phương hướng và bàn về những điều kiện cơ bản hình thành, phát triển năng lực tư duy lý luận, quan điểm và định hướng của Đảng, Nhà nước

về đổi mới năng lực tư duy lý luận ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chỉ rõ những thuận lợi, khó khăn trong đổi mới, nâng cao năng lực tư duy lý luận ở Việt Nam

1.4.2 Những định hướng chính cần tiếp tục nghiên cứu

Kế thừa những giá trị lý luận, thực tiễn và kết quả các công trình nghiên cứu của các tác giả, các nhà khoa học, tác giả luận án tiếp tục làm

sâu sắc những vấn đề sau: Thứ nhất, trình bày khái quát cơ sở lý luận về

nâng cao năng lực tư duy lý luận cho ngũ giảng viên các trường Đào tạo,

bồi dưỡng cán bộ, công chức; Thứ hai, điều tra, khảo sát, đánh giá thực

trạng nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức thuộc Bộ hiện nay; Thứ ba, đề xuất

các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong thời gian tới

Chương 2 NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC Ở VIỆT NAM - MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN

2.1 NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN - KHÁI NIỆM VÀ CÁC ĐẶC

TRƯNG CƠ BẢN

2.1.1 Thực chất tư duy lý luận, năng lực tư duy lý luận

Tư duy lý luận là tư duy ở cấp độ nhận thức cao nhất của con người,

có vai trò quan trọng trong nhận thức và trong chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người; được thực hiện dựa trên nguyên tắc phương pháp luận biện chứng duy vật và các thao tác tư duy lôgic để nắm bắt các mối liên hệ mang tính bản chất, tìm ra các quy luật vận động nội tại tiềm ẩn trong khách thể nhận thức, từ đó có thể tạo ra những mô hình lý luận phù hợp với hiện thực khách quan chỉ đạo thực tiễn ngày càng có hiệu quả

Năng lực tư duy lý luận là tổng hợp các phẩm chất trí tuệ của chủ thể đáp ứng yêu cầu phát hiện, nhận thức nhanh, nhạy, đúng đắn đối với hiện thực ở trình độ lý luận, nhờ vậy có những đề xuất cụ thể, sắc bén,sáng tạo, thiết thực góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người

2.1.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tư duy lý luận

- Các nhân tố thuộc về tư chất của chủ thể tư duy

- Quá trình đào tạo và tự đào tạo, rèn luyện

- Môi trường kinh tế - xã hội, chính trị xã hội

- Hoạt động thực tiễn

- Nhu cầu và lợi ích

- Các yếu tố của tồn tại xã hội

2.2 VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.2.1 Đặc trưng của đội ngũ giảng viên trong các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức

2.2.1.1 Thực chất của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Theo tác giả, có thể hiểu đào tạo, bồi dưỡng theo hai cách: Một là,

Đào tạo, bồi dưỡng vừa thực hiện những nhiệm vụ của giáo dục quốc dân -

tổ chức đào tạo các trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại học; vừa tổ chức cập nhật kiến thức, trang bị kỹ năng, phương pháp làm việc

cho cán bộ, công chức; Hai là, đào tạo, bồi dưỡng là một thuật ngữ không

tách rời, là hoạt động thường xuyên của các cơ quan, đơn vị quản lý và sử dụng cán bộ, công chức nhằm cập nhật kiến thức, trang bị kỹ năng,

phương pháp làm việc cho cán bộ, công chức

2.2.1.2 Cơ cấu, tiêu chuẩn của đội ngũ giảng viên các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Về cơ cấu đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Theo Luật giáo dục Đại học: giảng viên trong cơ sở giáo dục

đại học là người có thân nhân rõ ràng; có phẩm chất đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định Trình độ chuẩn của giảng viên là: có bằng tốt nghiệp đại học trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm đối với giảng viên giảng dạy cao đẳng, đại học; có bằng thạc sỹ trở lên đối với giảng viên giảng dạy chuyên đề, hướng dẫn luận văn thạc sỹ

Về tiêu chuẩn đội ngũ giảng viên trường đào tạo, bồi dưỡng, được

quy định tại Thông tư liên tịch 06/2011/TTLT-BNV-BGDĐT ngày 06 tháng 6 năm 2011 của Bộ Nội vụ và Bộ Giáo dục và Đào tạo

2.2.1.3 Nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Một là, nhiệm vụ giảng dạy

Hai là, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ

Ba là, nhiệm vụ tham gia công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng,

nghiên cứu khoa học, công tác đảng, đoàn thể và các hoạt động khác

Bốn là, nhiệm vụ học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ

2.2.2 Vai trò và nội dung nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên trường các đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

2.2.2.1 Vai trò năng lực tư duy lý luận đối với hoạt động của đội ngũ giảng viên trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Một là: Năng lực tư duy lý luận giúp đội ngũ giảng viên các trường

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức không ngừng nâng cao trình độ lý

luận chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Hai là: Năng lực tư duy lý luận giúp đội ngũ giảng viên các trường

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức rèn luyện và không ngừng nâng cao phương pháp đào tạo, bồi dưỡng

Ba là: Năng lực tư duy lý luận giúp đội ngũ giảng viên các trường đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức thực hiện tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa

học; hoàn thiện phẩm chất, nhân cách sư phạm

Bốn là: Năng lực tư duy lý luận giúp đội ngũ giảng viên các trường

đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức tiếp thu và chuyển tải chương trình đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của đối tượng

Năm là: Năng lực tư duy lý luận giúp đội ngũ giảng viên trường Đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức học tập, rèn luyện nâng cao hơn nữa

phương pháp tư duy biện chứng duy vật

2.2.2.2 Nội dung nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ giảng viên trường các đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Một là, nâng cao trình độ tư duy lý luận và chuyên môn nghiệp vụ

cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Hai là, nâng cao khả năng vận dụng nhuần nhuyễn phương pháp biện

chứng trong nhận thức và thực tiễn

Ba là, nâng cao khả năng tiếp nhận và xử lý nhanh nhạy, chính xác

thông tin trong nước và trên thế giới

Chương 3 NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC Ở VIỆT NAM - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN

3.1 THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

3.1.1 Thực trạng về phẩm chất tư duy lý luận

3.1.1.1 Về trình độ của giảng viên trường Đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, công chức

Một là, về trình độ chuyên môn, học vấn của giảng viên

Hai là, về trình độ lý luận chính trị của giảng viên

3.1.1.2 Về kinh nghiệm giảng dạy của giảng viên trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Theo điều tra, khảo sát tại Học viện Hành chính Quốc gia, Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức - Bộ Nội vụ, Trường Đào tạo cán bộ

Lê Hồng Phong thành phố Hà Nội cho thấy các Trường có đội ngũ giảng dạy tham gia giảng dạy lâu năm, có kinh nghiệm trong giảng dạy, gắn lý luận với thực tiễn, cập nhật kịp thời thông tin kinh tế xã hội, thực tiễn của thế giới, của đất nước, của địa phương, của các đối tượng học viên, qua đó làm bài giảng sinh động, giàu sức thuyết phục Các giảng viên đã tự liên hệ trong bài giảng và giúp cho học viên thấy được sự thể hiện trong thực tế cuộc sống

hoặc gợi mở, đàm thoại với học viên, dẫn ra những thực tiễn của địa phương, đất nước, từ đó khái quát làm sáng tỏ về mặt lý luận

3.1.1.3 Về phẩm chất sáng tạo của giảng viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Phần lớn giảng viên tại Học viện Hành chính Quốc Gia, Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức - Bộ Nội vụ, Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong thành phố Hà Nội trước khi thi tuyển, tuyển dụng đều là học viên, sinh viên tốt nghiệp loại khá, giỏi, xuất sắc ở các cơ sở đào tạo hoặc

là những giảng viên dạy khá, giỏi có kinh nghiệm từ các cơ sở đào tạo khác Cơ bản tư chất trí tuệ và phẩm chất sáng tạo đã được rèn luyện, trau dồi từ khi còn là sinh viên hay giảng viên ở các cơ sở đào tạo khác Khi trở thành giảng viên các Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức lại được tiếp tục bổ sung, phát triển và hoàn thiện hơn Tư chất trí tuệ và phẩm chất sáng tạo của giảng viên được nâng lên theo năm tháng công tác, giảng dạy, được thông qua việc chiếm lĩnh những đỉnh cao tri thức khoa học, sự trưởng thành trong hoạt động thực tiễn sư phạm, nghiên cứu khoa học và thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao

3.1.2 Việc nâng cao khả năng vận dụng nhuần nhuyễn phương pháp biện chứng trong nhận thức và thực tiễn

- Về kinh nghiệm giảng dạy của giảng viên

- Về phẩm chất sáng tạo của giảng viên

3.1.3 Việc nâng cao ý thức, thái độ phát triển nghề nghiệp, phát triển bản thân của chính đội ngũ giảng viên

- Việc giảng viên tự mình đáp ứng các tiêu chuẩn cao của việc giảng dạy

- Việc thiết lập các mục tiêu, sự gắn bó chặt chẽ giữa các chương trình, chuyên đề đào tạo, bồi dưỡng và việc học tập của cán bộ, công chức

- Về khả năng nắm bắt, đánh giá và tổng kết thực tiễn

3.2 NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ DUY LÝ LUẬN CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chiến lược phát triển nguồn nhân lực với những thành tựu quan trọng đã tác động đến nhận thức, tư duy vừa đặt ra những yêu cầu đổi mới về năng lực tư duy lý luận của đội ngũ giảng viên nói chung và đội ngũ giảng viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nói riêng Công tác cán bộ và đặc biệt là công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên đã có nhiều đổi mới, góp phần quan trọng nâng cao năng lực tư duy, kiến thức văn hóa, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và trình độ lý luận chính trị của đội ngũ giảng viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Sự quan tâm chỉ đạo sâu

sát của các cấp ủy Đảng, chính quyền đang từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, cơ sở hạ tầng trong công tác Đào tạo, bồi dưỡng, đẩy mạnh việc nâng cao trình độ tri thức, trí tuệ, trình độ lý luận cho đội ngũ giảng viên các Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, tạo những điều kiện tốt nhất cho đội ngũ giảng được phát triển năng lực của mình Đại

bộ phận giảng viên Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đã có

sự nỗ lực, cố gắng trong học tập, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, say mê nghề nghiệp, nêu cao tinh thần trách nhiệm vì học viên, tinh thần phục vụ nhân dân

3.2.1 Hạn chế, nguyên nhân về nguồn tuyển chọn và hoạt động đào tạo, đào tạo lại cho đội ngũ giảng viên các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

3.2.1.1 Về nguồn tuyển chọn giảng viên

Công tác tuyển chọn hay tuyển dụng là khâu đầu tiên có tính quyết

định đến chất lượng nguồn nhân lực của một cơ quan, tổ chức Việc tuyển chọn, tuyển dụng giảng viên của các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong thời gian qua còn khá nhiều bất cập, phương thức tuyển dụng chủ yếu được thực hiện bằng hình thức xét tuyển và chuyển công tác, một số trường do công tác tuyển dụng đội ngũ giảng viên chuyên ngành đào tạo còn chưa phù hợp với yêu cầu Một số trường tuyển dụng giảng viên là sinh viên mới tốt nghiệp các trường đại học được nhận về làm hợp đồng từ 5 đến 10 năm, sau đó tổ chức xét tuyển hoặc thi tuyển vào vị trí giảng viên Tuyển dụng giảng viên mới tốt nghiệp đại học có cả ưu điểm

và hạn chế song hành Ưu điểm là có thể đáp ứng được sự kế thừa về thế

hệ giáo viên, tránh hụt hẫng, phát huy được tính năng động, nhiệt tình, sáng tạo, nhạy bén của sức trẻ Hạn chế có thể dễ dàng nhận thấy ở đội ngũ giảng viên trẻ đó là thiếu các kiến thức chuyên ngành và kinh nghiệm thực tiễn, về trình độ lý luận chính trị thì hầu hết giảng viên trẻ chưa được qua những lớp đào tạo, bồi dưỡng, có chăng chỉ được xét tương đương trung cấp lý luận chính trị đối với những chuyên ngành đại học đặc thù theo quy định chứ chưa được cấp bằng Nhưng nếu tiếp nhận giảng viên chuyển công tác từ nơi khác về thì có thể bắt tay ngay vào công việc vì họ đã có kinh nghiệm thực tiễn, lập trường tư tưởng vững vàng, tuy nhiên, cũng phải mất thời gian để làm quen với môi trường công tác mới, một cản trở nữa với đội ngũ này là do tuổi tác, hoặc chuyên ngành đào tạo chưa phù hợp với yêu cầu của nhà trường

3.2.1.2 Hoạt động đào tạo và đào tạo lại

Nhà trường, đặc biệt là Ban Giám hiệu (Ban Giám đốc) trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức thường xuyên quan tâm chú trọng đầu

tư cho hoạt động đào tạo và đào tạo lại đội ngũ giảng viên Đã có các chế

độ, chính sách hỗ trợ và động viên giảng viên trong trường đẩy mạnh việc nâng cao trình độ lý luận chính trị, trình độ chuyên môn, học vấn, nghiệp

vụ sư phạm, quản lý nhà nước, ngoại ngữ, tin học và đặc biệt là các kỹ năng, phương pháp nghiên cứu khoa học Nhiều trường đã thành lập được Quỹ khuyến học, có những quy định khá rõ ràng cụ thể về đối tượng, tiêu chuẩn, chế độ được hưởng Từ đó đã nâng cao được ý thức tự giác chủ động học tập nâng cao năng lực tư duy lý luận của từng giảng viên trong trường Các trường cũng chú trọng xây dựng được tiến trình đào tạo và đào tạo lại, có kế hoạch thực hiện cụ thể cho các chương trình,

từ đó giúp hoàn thiện được công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên của nhà trường

3.2.2 Nguyên nhân về môi trường

Chế độ, chính sách đối với giảng viên là một trong những yếu tố quyết định đến tạo môi trường kích thích đội ngũ giảng viên nâng cao năng lực tư duy lý luận, nó sẽ tạo điều kiện để thu hút giảng viên nhất là giảng viên có trình độ và kinh nghiệm giảng dạy Để thu hút được những giảng viên dạy giỏi, có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm thực tiễn và kinh nghiệm giảng dạy đòi hỏi phải có cơ chế, chính sách hấp dẫn của các trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

3.2.3 Nguyên nhân về ý thức tự giác nâng cao và phẩm chất sáng tạo của bản thân đội ngũ giảng viên

Ý thức tự giác nâng cao của bản thân đội ngũ cán bộ, giảng viên là

biện pháp quan trọng hơn cả bởi thuộc về chủ quan của đội ngũ giảng viên Chỉ khi bản thân đội ngũ giảng viên có ý thức phát triển nghề nghiệp, hoàn thiện nhân cách và xác định được mục tiêu trong công việc thì lúc đó các biện pháp khác mới phát huy được hiệu quả, quá trình nâng cao chất lượng của chính họ mới đạt mục tiêu như mong muốn Ý thức phát triển nghề nghiệp không chỉ dừng lại ở việc trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực nghề nghiệp mà cần mở rộng cả ở việc lập kế hoạch tự học tập, học tập suốt đời, chủ động trong công tác nghiên cứu khoa học Đội ngũ giảng viên cần chủ động tham gia học tập, trau dồi, bồi dưỡng các kỹ năng mềm: công nghệ thông tin, ngoại ngữ, làm việc nhóm Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng như ngày nay, ngoại ngữ và tin học có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, nghiên cứu Giảng viên cần nâng cao trình độ ngoại ngữ để có thể tiếp cận với các nguồn tài liệu phong phú trên thế giới, tự học tập và nghiên cứu, tham gia nhiều loại hình đào tạo, (đào tạo - học tập trực tuyến, tích hợp phương tiện truyền thông, năng động, sáng tạo)