Quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân thiết kế nội thất tại Trường Đại học Hòa Bình

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TẠ VĂN THÀNH QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA TIẾP CẬN CDIO CHO CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN THIẾT KẾ NỘI THẤT TẠI TRƯỜNG ĐẠI H

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TẠ VĂN THÀNH

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA TIẾP CẬN CDIO CHO CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN THIẾT KẾ NỘI THẤT

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TẠ VĂN THÀNH

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA TIẾP CẬN CDIO CHO CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN THIẾT KẾ NỘI THẤT

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Đức Ngọc

HÀ NỘI – 2014

MỤC LỤC

Lời cảm ơn……… i

Danh mục ký hiệu, chữ viết tắt ……… ii

Mục lục……… iii

Danh mục bảng……… vi

Danh mục hình ảnh, biểu đồ……… vii

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục tiêu nghiên cứu 6

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 6

3.1 Nghiên cứu các cơ sở lý luận 6

3.2 Đánh giá thực trạng quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cử nhân thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình 6

3.3 Đề xuất giải pháp quản lý xây dựng chuẩn đầu ra 6

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 6

4.1 Khách thể nghiên cứu 6

4.2 Đối tượng nghiên cứu 7

5 Câu hỏi nghiên cứu 7

6 Giả thuyết khoa học 7

7 Phạm vi nghiên cứu 7

8 Phương pháp nghiên cứu 8

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 8

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 8

8.3 Nhóm phương pháp xử lý thông tin 8

9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 8

9.1 Ý nghĩa lý luận 8

9.2 Ý nghĩa thực tiễn 8

10 Cấu trúc của luận văn 8

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO 9

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 9

1.1.1 Nghiên cứu tại trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội 9 1.1.2 Nghiên cứu tại trường Đại học Bách khoa và Đại học Khoa học Tự nhiên

thuộc Đại học Quốc gia TP HCM Error! Bookmark not defined

1.1.3 Nghiên cứu tại trường Đại học Giáo dục – ĐHQGHNError! Bookmark not

defined

1.1.4 Định hướng nghiên cứu của Bộ GD&ĐT Error! Bookmark not defined

1.2 Các khái niệm cơ bản[1][9][29] Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Chuẩn đầu ra chương trình đào tạo[25][7] Error! Bookmark not defined

1.3 Thiết kế chuẩn đầu ra theo Bộ Giáo dục và Đào tạoError! Bookmark not defined

1.3.1 Quy trình[7] Error! Bookmark not defined

defined

1.4 Thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO[25][28] Error! Bookmark not defined

1.4.1 Nội dung thiết kế chuẩn đầu ra [28, tr35-40] Error! Bookmark not defined

1.4.2 Quy trình tiếp cận CDIO[25, tr 1][7, tr 34] Error! Bookmark not defined 1.4.3 Tổ chức – Chỉ đạo thực hiện Error! Bookmark not defined

defined

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN THIẾT KẾ NỘI THẤT TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÒA BÌNH Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu sơ lược về trường Đại học Hòa Bình Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng thiết kế chuẩn đầu ra ngành thiết kế nội thấtError! Bookmark not defined

2.2.1 Đánh giá mức độ quan trọng Error! Bookmark not defined 2.2.2 Đánh giá hiện trạng đạt được Error! Bookmark not defined 2.2.3 Đánh giá mong muốn đạt được Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng công tác quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra ngành thiết kế nội

thất (SWOTS) Error! Bookmark not defined

2.3.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.3.2 Điểm yếu Error! Bookmark not defined 2.3.3 Cơ hội Error! Bookmark not defined 2.3.4 Thách thức Error! Bookmark not defined

2.3.5 Giải pháp Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ CHUẨN ĐẦU RA TIẾP CẬN CDIO CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN

THIẾT KẾ NỘI THẤT TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÒA BÌNHError! Bookmark not defined

3.1 Xây dựng quy trình quản lý Error! Bookmark not defined

3.1.1 Xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.2 Xác lập quy trình thiết kế chuẩn đầu ra Error! Bookmark not defined 3.1.3 Áp dụng quy trình Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đánh giá quy trình Error! Bookmark not defined

3.2 Xây dựng kế hoạch quản lý Error! Bookmark not defined

3.2.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nội dung Error! Bookmark not defined 3.2.3 Tổ chức thực hiện Error! Bookmark not defined 3.2.4 Cách thức triển khai Error! Bookmark not defined 3.2.5 Kế hoạch thực hiện Error! Bookmark not defined

3.3 Thiết kế biểu mẫu – nội dung quản lý Error! Bookmark not defined 3.4 Hướng dẫn thực hiện – phương pháp quản lý Error! Bookmark not defined

3.4.1 Phân tích bối cảnh Error! Bookmark not defined 3.4.2 Xây dựng mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.4.3 Đề xuất chuẩn đầu ra Error! Bookmark not defined 3.4.4 Khảo sát chuẩn đầu ra Error! Bookmark not defined 3.4.5 Hoàn thiện và công bố chuẩn đầu ra Error! Bookmark not defined

3.5 Nghiệm thu, đánh giá Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

Phụ lục 1 Phiếu khảo sát Error! Bookmark not defined

1.1 Phiếu khảo sát kỹ năng nghề nghiệp ngành Thiết kế nội thất – dành cho cựu

sinh viên trường Đại học Hòa Bình Error! Bookmark not defined

1.2 Phiếu khảo sát chuần đầu ra ngành Thiết kế nội thất – dành cho giảng viên

trường Đại học Hòa Bình Error! Bookmark not defined

1.3 Phiếu khảo sát chuẩn đầu ra ngành Thiết kế nội thất – dành cho cán bộ quản lý

trường Đại học Hòa Bình Error! Bookmark not defined

1.4 Phiếu khảo sát yêu cầu tuyển dụng nhân sự ngành Thiết kế nội thất – dành cho

doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

Phụ lục 2 Biểu tổng hợp kết quả khảo sát [28, tr69]Error! Bookmark not defined

Phụ lục 3 Thông báo tuyển dụng nhân sự thiết kế nội thất [31]Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã ban hành Nghị quyết

số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Nghị quyết đưa ra những hạn chế trong quá trình thực hiện Nghị quyết TW2 về định hướng chiến lược phát triển giáo dục – đào tạo đồng thời nhấn mạnh Quan điểm chỉ đạo nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo trong Nghị quyết TW8 [18]:

- Đổi mới tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp,

cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện;

- Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành;

lý luận gắn với thực tiễn;

- Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo

số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu

số lượng

Thực hiện mục tiêu tổng quát: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ

về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi

cá nhân Nghị quyết cũng đã đưa ra các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện [18]:

- Trên cơ sở mục tiêu đổi mới giáo dục và đào tạo, cần xác định rõ và công khai mục tiêu, chuẩn đầu ra của từng bậc học, môn học, chương trình,

ngành và chuyên ngành đào tạo Coi đó là cam kết bảo đảm chất lượng của cả

hệ thống và từng cơ sở giáo dục và đào tạo; là căn cứ giám sát, đánh giá chất lượng giáo dục, đào tạo

- Xây dựng phương thức kiểm tra, đánh giá phù hợp với các loại hình giáo dục cộng đồng

- Đổi mới cách tuyển dụng, sử dụng lao động đã qua đào tạo theo hướng chú trọng năng lực, chất lượng, hiệu quả công việc thực tế, không quá nặng về bằng cấp, trước hết là trong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị

Thực hiện Nghị quyết TW8, nhiều tổ chức xã hội, đơn vị giáo dục đã

có nhiều biện pháp quán triệt công tác đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục

và đào tạo Xây dựng chuẩn đầu ra cho các chuyên ngành đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội là một trong những giải pháp được lựa chọn Tiếp cận CDIO[25], một phương pháp luận mới cho các ngành kỹ thuật, đã được

áp dụng để xây dựng chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra cho hơn 60 trường đại học trên thế giới Đề xướng này đặt chương trình giáo dục trong bối cảnh của 4 năng lực cốt lõi của một kỹ sư là: Đề xuất ý tưởng (Conceive) - Thiết kế (Design) – Triển khai (Implement) – Vận hành (Operate) các sản phẩm và hệ thống thực Đề cương CDIO giúp trả lời câu hỏi “sinh viên khi tốt nghiệp cần đạt được các kỹ năng, kiến thức và thái độ gì?” Các Tiêu chuẩn CDIO giúp trả lời câu hỏi “chúng ta có thể làm thế nào tốt hơn để đảm bảo sinh viên đạt được các kỹ năng, kiến thức và thái độ ấy?” Như vậy, một cách tổng quát, Đề cương CDIO giúp giải đáp câu hỏi “đào tạo gì” và “đào tạo như thế nào” và các trường Đại học Việt Nam có thể áp dụng cho phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình để từng bước đưa Nghị quyết TW8 vào thực tế đổi mới căn bản

và toàn diện giáo dục, đào tạo

Trường Đại học Hòa Bình là một trường đại học tư thục có đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực Thiết kế nội thất và nhiều ngành nghề khác theo

nhu cầu xã hội Thực hiện Nghị quyết TW8, với sứ mệnh cung cấp cho thị trường nguồn lao động có chất lượng nghề và tư duy tri thức, Ban Lãnh đạo Nhà trường xác định từng bước chuẩn hóa chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra cho các ngành đào tạo của Trường Ngành Thiết kế Nội thất

là một trong những ngành tiên phong, trọng tâm được Nhà trường ưu tiên chuẩn hóa nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu xã hội

Trên cơ sở tiếp cận CDIO và phát huy sức mạnh hệ thống, Học viên là một trong những cán bộ công tác tại Trường mong muốn thực hiện đề tài luận

văn tốt nghiệp: Quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng quá trình thiết kế chuẩn đầu ra và nghiên cứu lý luận về thiết kế, quản lý thiết kế chuẩn đầu ra chương trình

đào tạo, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý quá trình thiết kế chuẩn

đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế Nội thất tại Trường Đại học Hòa Bình

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu các cơ sở lý luận

- Quy trình thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo

- Quy trình quản lý thiết kế chuẩn đầu ra CTĐT tiếp cận CDIO

3.2 Đánh giá thực trạng quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cử nhân thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

- Thực trạng thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cử nhân thiết

kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

- Thực trạng quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu rachương trình đào tạo cử nhân thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

3.3 Đề xuất giải pháp quản lý xây dựng chuẩn đầu ra

Đưa ra được một số biện pháp quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra CTĐT cử nhân TKNT theo hướng tiếp cận CDIO

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình thiết kế chuẩn đầu ra CTĐT tiếp cận CDIO

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra CTĐT tiếp cận CDIO

5 Câu hỏi nghiên cứu

- Chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất được xây dựng theo cách tiếp cận CDIO như thế nào?

- Quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất như thế nào?

6 Giả thuyết khoa học

Nếu tìm được các biện pháp “Quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình” thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đảm bảo cử nhân thiết kế nội thất đáp ứng yêu cầu của người sử dụng lao động

7 Phạm vi nghiên cứu

- Xây dựng chuẩn đầu ra chương trình đào tạo gồm nhiều nội dung,

nhiều quá trình và nhiều cách tiếp cận: thiết kế chuẩn đầu ra; điều chỉnh

chương trình đào tạo chuyển tải được chuẩn đầu ra; quản lý chất lượng đào

tạo theo chuẩn đầu ra Luận văn chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu quản lý

quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo

cử nhân Thiết kế nội thất - là ngành đào tạo giúp trường Đại học Hòa Bình

khẳng định danh tiếng trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực thiết kế nội thất

- Nghiên cứu khảo sát được tiến hành tại Khoa Mỹ thuật Công nghiệp – Trường Đại học Hòa Bình nơi đào tạo trực tiếp cử nhân Thiết kế nội thất

- Nghiên cứu khảo sát được tiến hành tại doanh nghiệp có sử dụng cử nhân thiết kế nội thất

- Khảo sát và sử dụng các số liệu từ các năm 2009 trở lại đây

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sưu tầm, đọc tài liệu, nghiên cứu các văn bản hướng dẫn xây dựng chuẩn đầu ra; tổng hợp các quan điểm, lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Quan sát, điều tra - khảo sát bằng phiếu hỏi trực tuyến ứng dụng Google Driver, hội thảo, tổng kết kinh nghiệm, tham vấn chuyên gia

8.3 Nhóm phương pháp xử lý thông tin

Định lượng, định tính, thống kê và phân tích thống kê

9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

9.1 Ý nghĩa lý luận

Góp phần làm sáng tỏ cơ sở khoa học của cách tiếp cận CDIO ứng dụng vào công tác thiết kế chuẩn đầu ra, xây dựng chương trình đào tạo và quản lý chất lượng theo chuẩn đầu ra

9.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Quản lý được quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất tại Trường Đại học Hòa Bình

- Ngoài ra kết quả nghiên cứu còn có giá trị tham khảo để quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra cho các chương trình đào tạo khác của Trường Đại học Hòa Bình

10 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và các phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo

Chương 2: Thực trạng quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

Chương 3: Đề xuất biện pháp quản lý quá trình thiết kế chuẩn đầu ra tiếp cận CDIO cho chương trình đào tạo cử nhân Thiết kế nội thất tại trường Đại học Hòa Bình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ

CHUẨN ĐẦU RA CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trong những năm qua Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo triển khai nghiên cứu áp dụng thí điểm cách tiếp cận CDIO trong việc xây dựng CTĐT và cải tiến phương pháp dạy và học để chuyển tải được chuẩn đầu ra ở 3 trường đại học lớn ở TP HCM và Hà Nội Đó là các trường: Trường Đại học Bách khoa, trường Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Tp.HCM và Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội

1.1.1 Nghiên cứu tại trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội

Khoa Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế -Trường ĐHKT được ĐHQGHN

giao nhiệm vụ nghiên cứu đề án “Xác lập cơ sở khoa học, thực tiễn và

quy trình xây dựng CTĐT theo cách tiếp cận CDIO và áp dụng cho ngành Kinh tế Đối ngoại chất lượng cao tại Đại học Quốc gia Hà Nội” từ

tháng 6/2008, do TS Vũ Anh Dũng chủ trì [27, tr.102]

Đề án đã đặt ra 4 mục tiêu chính:

- Xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn của cách tiếp cận CDIO

- Xây dựng chuẩn đầu ra (hay còn gọi là dự kiến kết quả đầu ra) và khung chương trình cho CTĐT cử nhân CLC ngành Kinh tế Đối ngoại theo cách tiếp cận CDIO dựa vào chuẩn đầu ra