Tổ chức và hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội - Qua thực tiễn tỉnh Nam Định

8 Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘIError!. Quy định pháp luật về mối quan hệ giữa Đoàn đại biểu Quốc hội với với cơ qu

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

ĐINH THỊ GẤM

Tæ CHøC Vµ HO¹T §éNG CñA §OµN §¹I BIÓU QUèC HéI

- QUA THùC TIÔN TØNH NAM §ÞNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2016

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

ĐINH THỊ GẤM

Tæ CHøC Vµ HO¹T §éNG CñA §OµN §¹I BIÓU QUèC HéI

- QUA THùC TIÔN TØNH NAM §ÞNH

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN HOÀNG ANH

HÀ NỘI - 2016

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và

đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Đinh Thị Gấm

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

MỞ ĐẦU 8

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ

CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘIError! Bookmark not defined 1.1 Đoàn đại biểu Quốc hội trong tổ chức và hoạt động của Quốc hộiError! Bookmark not defined.

1.1.1 Đoàn đại biểu Quốc hội trong cơ cấu tổ chức Quốc hộiError! Bookmark not defined.

1.1.2 Hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội là một trong các hình

thức thực hiện hoạt động của Quốc hộiError! Bookmark not defined.

1.2 Chức năng nhiệm vụ, mối quan hệ, cơ cấu tổ chức và hoạt

động của Đoàn đại biểu Quốc hội Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Quy định pháp luật về chức năng nhiệm vụ của Đoàn đại biểu

Quốc hội Error! Bookmark not defined.

1.2.2 Quy định pháp luật về mối quan hệ giữa Đoàn đại biểu Quốc

hội với với cơ quan của Quốc hội và các cơ quan, tổ chức trong

hệ thống chính trị địa phương Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Đoàn đại biểu

Quốc hội Error! Bookmark not defined.

1.3 Điều kiện bảo đảm cho tổ chức và hoạt động của đại biểu

Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hộiError! Bookmark not defined.

1.3.1 Bảo đảm về chính trị Error! Bookmark not defined.

1.3.2 Bảo đảm về pháp luật Error! Bookmark not defined.

1.3.3 Bảo đảm về kinh tế Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined.

Trang 5

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN

ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI TỈNH NAM ĐỊNHError! Bookmark not defined.

2.1 Điều kiện tự nhiên, xã hội và quá trình hình thành phát

triển của Đoàn đại biểu Quốc hội Nam ĐịnhError! Bookmark not defined.

2.1.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Quá trình hình thành và phát triển của Đoàn ĐBQH tỉnh Nam ĐịnhError! Bookmark not defined 2.2 Tình hình tổ chức và hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội

tỉnh Nam Định các khóa XII, XIII Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Tổ chức của Đoàn đại biểu Quốc hội Nam ĐịnhError! Bookmark not defined.

2.2.2 Hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội Nam ĐịnhError! Bookmark not defined.

2.3 Những ưu điểm và hạn chế trong tổ chức và hoạt động của

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định các khóa XII và XIIIError! Bookmark not defined.

2.3.1 Ưu điểm và hạn chế trong tổ chức của Đoàn đại biểu Quốc hội

Nam Định Error! Bookmark not defined.

2.3.2 Ưu điểm và hạn chế trong hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc

hội Nam Định Error! Bookmark not defined.

2.4 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined.

2.4.1 Nguyên nhân khách quan Error! Bookmark not defined.

2.4.2 Nguyên nhân chủ quan Error! Bookmark not defined.

Chương 3: YÊU CẦU, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ

HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI TRONG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Error! Bookmark not defined.

3.1 Yêu cầu về hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Đoàn đại

biểu Quốc hội trong giai đoạn hiện nayError! Bookmark not defined.

3.1.1 Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội

đáp ứng yêu cầu xây dựng NNPQ XHCN của nhân dân, do

nhân dân và vì nhân dân Error! Bookmark not defined.

Trang 6

đáp ứng yêu cầu nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa Error! Bookmark not defined.

trong điều kiện hội nhập quốc tế Error! Bookmark not defined.

góp phần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt

động của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nướcError! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Đoàn đại

biểu Quốc hội trong giai đoạn hiện nayError! Bookmark not defined.

3.2.1 Giải pháp về tổ chức Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Giải pháp về hoạt động Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

Trang 7

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ĐBQH: Đại biểu Quốc hội

Đoàn ĐBQH: Đoàn đại biểu Quốc hội

HĐND: Hội đồng nhân dân

KT - XH: Kinh tế - xã hội

MTTQ: Mặt trận Tổ quốc

NNPQ XHCN: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa TXCT: Tiếp xúc cử tri

UBMTTQVN: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

UBTVQH: Ủy ban thường vụ Quốc hội

XHCN: Xã hội chủ nghĩa

Trang 8

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền XHCN, của dân, do dân và vì dân Tất cả quyền lực của Nhà nước đều thuộc về nhân dân Nhân dân thực hiện quyền lực của mình thông qua cơ quan đại diện là Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp Trong đó, Quốc hội cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, thay mặt nhân dân thực hiện các quyền lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước Qua 70 năm hình thành và phát triển, Quốc hội Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, mở cửa và hội nhập, sớm đưa nước

ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, đặt ra cho Quốc hội nhiệm vụ to lớn, nặng nề, đòi hỏi Quốc hội phải đổi mới các hoạt động của mình cho phù hợp với thực tiễn phát triển của đất nước, tăng cường năng lực lập pháp, nâng cao hiệu quả giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội; nâng cao chất lượng hoạt động của các Đoàn Đại biểu Quốc hội ở địa phương

Đoàn đại biểu Quốc hội không phải là cơ quan của Quốc hội nhưng có vai trò là đầu mối hoạt động, sinh hoạt, là hình thức tổ chức để triển khai các hoạt động của “nhóm” các đại biểu Quốc hội ở trong mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương Hiệu quả hoạt động của Quốc hội chính là hiệu quả hoạt động của các cơ quan của Quốc hội và các Đoàn đại biểu Quốc hội Việc thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của Đoàn Đại biểu Quốc hội có ý nghĩa hết sức quan trọng giúp mỗi đại biểu Quốc hội tăng cường phát huy, góp phần mở rộng mối quan hệ giữa các ĐBQH với cử tri, đồng thời tạo điều kiện để các ĐBQH tại địa phương thực hiện chức năng đại diện của mình một cách có hiệu quả

Tuy nhiên hiệu quả hoạt động của Quốc hội, của Đoàn Đại biểu Quốc hội hiện nay còn khá khiêm tốn so với yêu cầu xây dựng một Quốc hội mạnh, thực

Trang 9

quyền để đại diện cho khối đại đoàn kết toàn dân, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân ngày càng trở nên cấp thiết trong giai đoạn xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân như: Hoạt động các Đoàn ĐBQH trong thời gian giữa hai

kỳ họp Quốc hội hiệu quả chưa cao, đa số mới chỉ đảm bảo thực hiện theo các yêu cầu của Ủy ban thường vụ Quốc hội, chưa có sự chủ động sáng tạo trong hoạt động của mình Trong giám sát chưa phát hiện và chỉ rõ được nhiều vi phạm nhất là các

vi phạm đang gây bức xúc trong nhân dân, kiến nghị sau giám sát của Đoàn ĐBQH

đa số mới chỉ là các kiến nghị về chỉnh sửa văn bản quy phạm pháp luật, đề nghị

Bộ ngành quan tâm hỗ trợ… chưa chỉ được cụ thể đơn vị nào, nơi nào vi phạm, điều này làm cho vị thế của các Đoàn tại địa phương chưa được coi trọng đúng mức Chính vì vậy, các Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 8 Khoá VII, Nghị quyết Trung ương 3, Nghị quyết Trung ương 7 Khoá VIII và Báo cáo chính trị của Ban chấp hành trung ương Đảng Khoá VIII trình Đại hội lần thứ IX của Đảng, Nghị quyết Trung ương 9 Khoá IX,

Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X và Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X trình Đại hội Đảng lần thứ XI đều nhấn mạnh việc “Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội” cho phù hợp với yêu cầu thực tế hiện nay

Từ những lý do trên cho thấy việc nghiên cứu đề tài “Tổ chức và hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội - Qua thực tiễn tỉnh Nam Định” là hết sức cần thiết

Kết quả nghiên cứu đề tài nhằm làm rõ nhứng vấn đề như:

Địa vị pháp lý và những quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội là gì?

Thực trạng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định tổ chức và hoạt động như thế nào? Từ vận hành của Đoàn ĐBQH Nam Định có thể kiểm nghiệm các quy định đó có phù hợp với thực tiễn hay không?

Trang 10

Từ những phân tích đánh giá, so sánh, đưa ra những bất cập của các quy định pháp luật về Đoàn ĐBQH và bất cập trong cách thức tổ chức và hoạt động của Đoàn ĐBQH, Luận văn tìm ra các giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Nam Định nói riêng và các Đoàn ĐBQH trên toàn quốc nói chung

2 Tình hình nghiên cứu của luận văn

Qua nghiên cứu cho thấy, những năm gần đây đã có các công trình nghiên cứu có nội dung liên quan đến việc hoàn hiện các quy định pháp luật về Đại biểu Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội ở các cấp độ khác nhau như:

+ Đề tài khoa học cấp Bộ “Đại biểu Quốc hội: Địa vị pháp lý, các mối quan

hệ và hiệu quả hoạt động” do TS Phan Trung Lý, Văn phòng Quốc hội thực hiện

những năm (1996-1998) trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn,

đã đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao địa vị pháp lý, làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn và mô hình xử lý các mối quan hệ của ĐBQH

+ Đề tài khoa học “Đại biểu Quốc hội và bầu cử đại biểu Quốc hội” cũng do

tác giả TS Phan Trung Lý làm chủ nhiệm, thời kỳ (2000-2002) Đề tài nghiên cứu, đánh giá những mặt tích cực, hợp lý cũng như những hạn chế về ĐBQH và Đoàn ĐBQH, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế bầu cử ĐBQH và nâng cao hiệu quả hoạt động của ĐBQH, Đoàn ĐBQH

+ Đề tài khoa học cấp tỉnh “Địa vị pháp lý của Đoàn ĐBQH, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, thực trạng và giải pháp” do tác giả Phạm Văn

Cường, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai, Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai thực hiện năm 2012

+ Luận văn “Hoạt động giám sát của Đại biểu Quốc hội và Đoàn

Trang 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng khoá IX (2006), Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, Hà Nội

2 Ban công tác đại biểu (2008), Báo cáo về hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội

6 Đảng công sản Việt Nam (1994), Văn kiện hội nghị Đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội

7 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ

X, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội

8 Đoàn ĐBQH tỉnh Nam Định (2011), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ khóa XII,

Nam Định

9 Đoàn ĐBQH tỉnh Nam Định (2016), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ khóa XIII,

Nam Định

10 Nguyễn Minh Đoan (2005), “Phát huy vai trò của nhà khoa học trong xây

dựng pháp luật”, Nghiên cứu Lập pháp, 10(61), tr 26-32

11 Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (2005), Giáo trình luật Hiến pháp Việt Nam, Nxb ĐHQG, Hà Nội

12 Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội (2014), Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

13 Nguyễn Quang Minh (2010), “Tiếp tục đổi mới Quốc hội theo tinh thần Đại

Trang 12

hội X của Đảng”, Nghiên cứu Lập pháp, (3 + 4)

14 Quốc hội (1946), Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Hà Nội

15 Quốc hội (1959), Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Hà Nội

16 Quốc hội (1959), Luật bầu cử đại biểu Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Hà Nội

17 Quốc hội (1960), Luật Tổ chức Quốc hội, Hà Nội

18 Quốc hội (1980), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà

Nội

19 Quốc hội (1981), Luật Tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước, Hà Nội

20 Quốc hội (1992), Hiến pháp, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

21 Quốc hội (1993), Quy chế hoạt động của Đại biểu QH và Đoàn Đại biểu QH,

Hà Nội

22 Quốc hội (1997), Báo cáo Tổng kết công tác nhiệm kỳ Quốc hội khóa IX (1992-1997), Hà Nội

23 Quốc hội (1997), Luật bầu cử đại biểu Quốc hội, Hà Nội

24 Quốc hội (2001), Luật Tổ chức Quốc hội 1992 (sửa đổi 2001), Hà Nội

25 Quốc hội (2002), Báo cáo kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XI (2002-2007), Hà

Nội

26 Quốc hội (2002), Nghị quyết số 07/2002/QH11 ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội, Hà Nội

27 Quốc hội (2002), Nghị quyết số 08/2002/QH11 ban hành Quy chế hoạt động của đại biểu Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội, Hà Nội

28 Quốc hội (2002), Quy chế hoạt động của ĐBQH và đoàn ĐBQH (ban hành theo Nghị quyết số 08/2002/QH11 của Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 2), Hà

Nội

29 Quốc hội (2003), Luật hoạt động giám sát, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Trang 13

30 Quốc hội (2004), Nghị quyết số 26/2004/QH11 ban hành quy chế hoạt động của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hà Nội

31 Quốc hội (2006), Văn kiện Quốc hội toàn tập, Hà Nội

32 Quốc hội (2007), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XI, Hà Nội

33 Quốc hội (2010), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và Luật bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, Hà Nội

34 Quốc hội (2011), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII, Hà Nội

35 Quốc hội (2012), Nghị quyết số 27/2012/QH13, ngày 21/6/2012 về một số cải tiến, đổi mới đề nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, Hà

Nội

36 Quốc hội (2013), Hiến pháp, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

37 Quốc hội (2014), Luật Tổ chức Quốc hội, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

38 Quốc hội (2016), Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, Hà Nội

39 Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam,

Nxb CAND, Hà Nội

40 Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), Giáo trình luật Hiến pháp Việt Nam,

Nxb CAND, Hà Nội

41 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2003), Nghị quyết 416/2003/NQ-UBTVQH11 quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế của Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Hà Nội

42 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2003), Nghị quyết số 417/NQ - UBTVQH11 ngày 01 tháng 10 năm 2003 quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế của Văn phòng Quốc hội, Hà Nội

43 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2007), Nghị quyết 545/2007/NQ-UBTVQH12

về việc thành lập và quy định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu,

tổ chức của Văn phòng Đoàn đại biểu quốc hội và hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Hà Nội

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	269,75 KB