Tiến trình CTXH nhóm với nhóm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại nhà an toàn của cơ sở bảo trợ xã hội thảo đàn

Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2013BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI CƠ SỞ II KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI bb { bb BÁO CÁO CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM Đề tài: Tiến trình

Tp Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2013

BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI ( CƠ SỞ II )

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI

bb { bb

BÁO CÁO CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM Đề tài: Tiến trình CTXH nhóm với nhóm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại Nhà An Toàn của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

Nhận xét của đơn vị thực hành

b b b

Tp Hồ Chí Minh, ngày… tháng… năm 2013

Đại diện cơ sở thực hành

(Ký tên)

Nhận xét của giáo viên

b b b

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian vừa qua, với yêu cầu của môn học “Thực hành Công tác xã hội với

cá nhân”, tôi đã đi thực hành tại Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn (451/1 Hai Bà Trưng,

Phường 8, Quận 3, Tp Hồ Chí Minh) Nhóm của chúng tôi có 8 sinh viên được chialàm hai nhóm, một nhóm thực hành tại cơ sở chính, còn nhóm của tôi thực hành tại Nhà

An Toàn của Thảo Đàn (số 4/48 Quang Trung, Phường 10, Quận Gò Vấp, TP Hồ ChíMinh) Thời gian thực hành kéo dài hơn một tháng, từ 10/2/2012 đến 20/3/2012 và thờigian đến trung tâm tối thiểu là ba buổi trong một tuần và mỗi buổi kéo dài ba tiếng Quathời gian thực hành tại Nhà An Toàn tôi đã được Cô trưởng Nhà An Toàn tạo mọi điềukiện thuận lợi nhất để tôi có thể tiến hành các hoạt động của mình trong đợt thực hànhmôn học này Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến kiểm huấn viên của mình là

cô Cai Bích Thuận đã hướng dẫn, giúp đỡ, cung cấp những thông tin cần thiết liên quanđến môn học Cảm ơn các cô: cô Thúy, cô Mai, và cô Sa đã luôn là cầu nối cho quátrình tôi tiến hành các hoạt động với các em và thân chủ của mình

Đồng thời, tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa Công tác Xã hội –Trường Đại học Lao động - Xã hội (CSII) đã nỗ lực hết mình để sinh viên Khoa Côngtác xã hội nói chung và bản thân tôi có được nơi thực hành mà mình mong muốn Ngoài

ra, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến cô Trịnh Thị Thương và thầy Nguyễn Minh Phúc đãgiúp tôi liên hệ với cơ sở và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hành Đợt thựchành này là cơ hội thuận lợi để tôi có thể áp dụng những kiến thức đã học của mình vàothực tiễn, vào tiến trình giúp đỡ thân chủ Tôi đã học hỏi được rất nhiều về kiến thứcchuyên môn, các kỹ năng mềm và một số kỹ năng quan trọng khác

Một lần nữa tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu nhà trường; quýthầy cô và các cô; các chú tại Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn đã giúp đỡ tận tình tôitrong suốt đợt thực hành Chúc mọi người sức khỏe, thành đạt và hạnh phúc!

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm

PHẦN MỞ ĐẦU

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” đó là khẩu hiệu mà các

quốc gia và cộng đồng quốc tế hướng tới nhằm mục đích chăm sóc,

bảo vệ tương lai của mỗi quốc gia và nhân loại Việt Nam cũng là mộtđất nước đề cao khẩu hiệu này Trong những năm qua, nền kinh tế thịtrường đã đưa Việt Nam hội nhập cùng thế giới Quá trình công nghiệphoá - hiện đại hoá dần phát triển giúp người dân có cuộc sống về tinhthần và vật chất tốt hơn xưa rất nhiều Tuy nhiên khoảng cách giữangười giàu và người nghèo ngày càng chênh lệch Khi nông thôn được

đô thị hoá thì người dân có nguy cơ bị thất nghiệp cao, gia đình rơivào khủng hoảng dẫn đến những biến động Nhiều gia đình phải rời bỏnông thôn lên đô thị tìm kế sinh nhai nhưng cuộc sống của họ gặp rấtnhiều trắc trở Chính vì thế mà xung đột gia đình xuất hiện đã dẫnđến các cuộc ly hôn Và hậu quả của những cuộc ly hôn đó đã đẩynhững đứa trẻ trở thành những trẻ em đường phố Chúng bỏ học sớm,thiếu giấy khai sinh hoặc giấy chứng minh, rất dễ dàng trở thành nạnnhân của mọi hình thức bóc lột

Trẻ em đường phố cần được sự chăm sóc, bảo vệ, hạn chế sự xâm hại của tệ nạn xãhội đối với các em, giáo dục các em trở thành người công dân tốt Việc nắm được thựctrạng cuộc sống, việc làm và những đặc điểm tâm lý, trong đó có nhu cầu của trẻ emđường phố là những vấn đề cần được nghiên cứu Do đó, đây là một trong những đốitượng của ngành công tác xã hội Trong chuyến đi thực hành môn học lần này, tôi đãđược nhà trường và các thầy cô trong khoa CTXH chọn Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đànlàm đơn vị thực hành cho môn CTXH với cá nhân của tôi Qua đây, tôi có cơ hội đượctiếp xúc với môi trường thực tế và áp dụng những kiến thức, kĩ năng đã được học vàothực tiễn

Bài báo cáo đợt thực hành tại Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn cho môn học CTXHvới cá nhân ngoài lời cảm ơn, thì kết cấu bài gồm 3 phần chính:

 Phần I: Lời mở đầu

 Phần II: Phần nội dung

 Phần III: Kết luận và kiến nghị

Do bản thân chưa có nhiều kinh nghiệm, thời gian thực hành lại hạn chế và nguồntài liệu tham khảo còn hạn hẹp nên bài báo cáo thực hành còn nhiều thiếu sót và vướngmắc trong quá trình thực hiện Tôi mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy côtrong Khoa cũng như các cô, các chú ở Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn để tôi có thể cónhiều kinh nghiệm hơn khi làm bài báo cáo thực tập tốt nghiệp sau này được hoàn thiệnhơn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

*********

PHẦN NỘI DUNG Chương I: Tổng quan về Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn và một số nội dung lý luận liên quan

I Tổng quan về Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

1 Vị trí địa lý

Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

451/1 Hai Bà Trưng, Phường 8, Quận 3, Tp Hồ Chí Minh, Việt Nam

Tel: (084) 838.465.410 - Fax: (084) 838.465.699

E-mail: contact@thaodan.org.vn

2 Lịch sử hình thành và phát triển

Thảo Đàn là một tổ chức xã hội dân sự được thành lập năm 1992 bởi một nhóm “

thanh niên tình nguyện ” hoạt động với mục đích hỗ trợ chăm sóc, bảo vệ trẻ em đường

phố và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, bằng cách tạo các điều kiện, cơ hội cho trẻ tái hội

nhập gia đình, xã hội, thúc đẩy việc tôn trọng và thực hiện các quyền trẻ em Trẻ em cóhoàn cảnh đặc biệt bao gồm các nhóm trẻ lang thang, trẻ lao động sớm, không tự lođược cuộc sống, không nơi nương tựa, trẻ có nguy cơ rơi vào tệ nạn xã hội và trẻ bị ảnhhưởng bởi HIV/AIDS tiếp cận trên địa bàn hoạt động và ở cộng đồng; nhằm góp phầnchăm sóc hỗ trợ trẻ em đường phố ở thành phố Hồ Chí Minh

Thảo Đàn là từ ghép chữ đầu và chữ cuối của hai địa điểm sinh hoạt đầu tiên Thảo Cầm Viên và công viên Tao Đàn

Tháng 6 năm 1993 căn nhà đầu tiên của Thảo Đàn được đi vào hoạt động với tên gọi

Nhà Huynh Đệ Mái ấm này dành cho các trẻ đường phố trên 16 tuổi Đến nay để thích

ứng với tình hình thực tế đã chuyển dịch mô hình này sang hoạt động nhóm trẻ đườngphố tự lập, tức là các em lớn (độ năm sáu em) cùng thuê một chỗ ở, cùng nhau đóng gópchi phí, chương trình hỗ trợ về pháp lý, chuyên môn và trợ vốn cho các em

Nhà An Toàn, mái ấm thứ hai của Thảo Đàn tiếp tục ra đời vào tháng 1 năm 1994

do nhu cầu bức bách nhằm giúp một nơi ở ổn định và an toàn cho những em trai dưới 16tuổi Trong thời gian sống ở nhà (thường từ 3 đến

6 tháng) các em được hỗ trợ và định hướng cho

tương lai với mục tiêu ưu tiên là giúp các em trở

về gia đình Nhà An Toàn cố gắng tạo ra khung

cảnh thân thương, ấm cúng như một mái gia đình,

các em tập tổ chức và quán xuyến các công việc

như: lên lịch sinh hoạt và trực nhà, sắp xếp, dọn

dẹp nhà cửa, học văn hóa, học nghề, sinh hoạt vui

chơi giải trí, tập tiết kiệm và làm những công việc

thủ công mỹ nghệ, hoặc buôn bán nhỏ Đối với những em lớn tuổi không thể hồi giahoặc không còn gia đình để trở về thì được định hướng và hỗ trợ để tạo dựng một cuộcsống tự lập với một việc làm và nơi ở ổn định Đây là một thách thức đối với Thảo Đàncũng như những cơ sở chăm sóc trẻ em Tháng 9 năm 2001, sau ba năm kiên trì vậnđộng gây quỹ bằng nhiều hoạt động, tổ chức Promethee Humanitaire (Pháp) đã hỗ trợ

Thảo Đàn có được ngôi nhà riêng cho dự án Nhà An Toàn “tọa lạc” tại số 4/58 Quang Trung, Phường 10, Quận Gò Vấp Tuy địa điểm có xa trung tâm thành phố và văn

phòng làm việc, nhưng từ đây giáo dục viên (GDV) và trẻ cảm thấy yên tâm hơn Điềunày rất phù hợp với mục tiêu và chức năng của nhà trong việc tái hòa nhập xã hội chotrẻ

Từ năm 1995 đến 2008, Thảo Đàn đăng kí hoạt động dưới danh nghĩa là Chi hộiThảo Đàn trực thuộc hội Khoa học Tâm lý Giáo dục thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 25/02/2001 đúng vào dịp sinh nhật lần thứ chín của mình rất nhiều bạn bè,thân hữu từ khắp mọi miền đất nước cùng chung vui với Thảo Đàn khánh thành vănphòng mới tại số: 451/1 Hai Bà Trưng, Phường 8, Quận 3, Tp Hồ Chí Minh Căn nhàbốn tầng khang trang và chắc chắn này là do sự tin tưởng và cảm phục của tòa TổngLãnh Sự Đức tại Tp HCM vận động tài trợ từ tổ chức W.P Schmitz – Stiftung (Đức)

Sự bảo trợ hết lòng không ngại của hội Khoa học Tâm lý Giáo dục thành phố Hồ ChíMinh và sự đóng góp tài vật, công sức của nhiều tổ chức, cá nhân khác

Ngày 24/04/2008, Ủy Ban Nhân Dân Quận 3 thành phố Hồ Chí Minh ký Quyết định28/QĐ-UBND về việc cho phép thành lập Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

Cho đến nay Thảo Đàn đã tổ chức nhiều hoạt động và đạt được những thành tíchđáng kể đến như: hoạt động tiếp cận hỗ trợ khẩn cấp; tham vấn, tư vấn; dạy học vănhóa; hỗ trợ các em đến trường; dạy học nghề; học các kỹ năng sống; dạy vẽ, dạy nhảy;

tổ chức các hoạt động truyền thông về bạo lực gia đình, về HIV/AIDS, về ngăn ngừaxâm hại tình dục trẻ em …; dạy nghề, hỗ trợ việc làm, hỗ trợ hồi gia; và đặc biệt là phốihợp với các dịch vụ xã hội để hỗ trợ giúp đỡ các em như: dịch vụ y tế - chăm sóc sứckhỏe, dịch vụ giáo dục - tạo điều kiện cho các em đến học tại trường Ánh Sáng…; hỗtrợ về mặt pháp lý cho các em như: làm giấy tờ tùy thân…

3 Các nguyên tắc căn bản và kế hoạch chiến lược của Thảo Đàn

3.1 Các hoạt động chính của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn có nhiều hoạt động khác nhau nhưng có thể hiểu baogồm 2 dự án chính sau:

3.1.1 Dự án Giáo dục viên đường phố:

Địa bàn thành phố được chia làm 6 khu vực, mỗi khu vực do một Giáo dục viên

phụ trách Nơi đây tiếp nhận trẻ em đường phố, hỗ trợ các em trong thủ tục, giấy tờ

(giấy khai sinh…); thuyết phục gia đình để các em được đến trường; tổ chức các hoạt

động sinh hoạt, vui chơi nhằm nâng cao kiến thức, tăng cường khả năng tự bảo vệ củacác em: tìm hiểu về HIV/AIDS, giáo dục giới tính, vấn đề xâm hại tình dục….

3.1.2 Dự án Nhà An Toàn:

Địa điểm: 4/58 Quang Trung P.10 – Q Gò Vấp Nơi đây nhận nuôi dưỡng các em

không có gia đình, phải lang thang kiếm sống trên đường phố hoặc những em có hoàncảnh khó khăn, có nguy cơ trở thành trẻ em đường phố Tại Nhà An Toàn của ThảoĐàn, các em được chăm lo cả về vật chất lẫn tinh thần: được đi học, được sinh hoạt vuichơi, được ăn uống đầy đủ hơn, nhận được sự hỗ trợ (về chỗ ở, nghề nghiệp…) khi các

em rời Nhà An Toàn…

3.2 Đối tượng của Thảo Đàn

- Nhóm A: Trẻ không có gia đình, độc lập trên đường phố

- Nhóm B: Trẻ có gia đình sống cùng trên đường phố

- Nhóm C: Nhóm trẻ sinh họat trên đường phố ban ngày, tối về với gia đình , trẻ cộngđồng

- Nhóm D: Trẻ di dân (có gia đình và không gia đình); và nhóm trẻ cộng đồng

(Phân loại trẻ của Tim Bond)

Nhóm trẻ mà Thảo Đàn tập trung giúp đỡ từ trước cho đến năm 2003 là nhóm trẻ A,

theo phân loại các nhóm trẻ đường phố trong báo cáo nghiên cứu năm 2000 của Tim

Bond Thảo Đàn đã có nhiều kinh nghiệm và có kỹ năng làm việc rất tốt với trẻ đường

phố nhóm A này (kể cả trẻ nhóm A nhiễm HIV/AIDS) trong suốt một thời gian dài với

sự tài trợ của UNICEF và Save the children Sweden Kể từ năm 2003 trở đi, có sự thayđổi về đối tượng được Thảo Đàn hỗ trợ Nhóm trẻ A không còn nhiều trên đường phốnữa, Thảo Đàn chuyển qua làm việc với các nhóm trẻ khác chủ yếu là đối tượng trẻ cónguy cơ sống và làm việc trên đường phố

3.3 Đối tác của Thảo Đàn

3.3.1 Đối với tổ chức

 Sở Lao động Thương binh Xã hội Tp Hồ Chí Minh

 Uỷ ban nhân dân quận

 Các hội, cơ sở, tổ chức xã hội

 Các công ty, xí nghiệp tài trợ

 Mạng lưới các cơ sở, các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước

3.3.2 Đối với trẻ

 Trường học

 Sở y tế, các cơ sở công và xã hội

 Tư pháp

 Uỷ ban nhân dân các phường, phòng xã hội

 Nhà thiếu nhi thành phố, cung văn hoá, Thảo Cầm Viên, công viên, …

 Tình nguyện viên

3.4 Các nguyên tắc căn bản của Thảo Đàn

- Cung cấp sự an toàn và mái ấm cho trẻ em đường phố

- Cung cấp phương tiện để giữ vệ sinh

- Mở các chương trình xóa mù chữ

- Giúp đỡ về mặt y tế

- Mang lại tình yêu thương

- Cung cấp một mô hình hoạt động

3.5 Mục đích của Thảo Đàn

Trẻ em và người chưa thành niên đường phố tại Tp Hồ Chí Minh được hỗ trợ thôngqua các dịch vụ sẵn có để cải thiện hoàn cảnh sống và nâng cao kỹ năng sống để phòngchống nguy cơ trên đường phố bao gồm cả HIV/AIDS

3.6 Mục tiêu của Thảo Đàn

- Đến cuối năm 2012, ít nhất 80% trẻ đường phố tham gia Thảo Đàn được hỗ trợ thayđổi điều kiện học tập, làm việc hoặc được hồi gia

- Đến cuối năm 2012, ít nhất 90% trẻ em đường phố tham gia Thảo Đàn được hướngdẫn và hỗ trợ tăng cường kỹ năng sống để có thể tự bảo vệ trước các nguy cơ trênđường phố

3.7 Đầu ra của Thảo Đàn

- Trẻ em đường phố được cung cấp thông tin và các cơ hội lựa chọn để rời bỏ cuộcsống lang thang trên đường phố

- Trẻ đường phố được trang bị kỹ năng sống để có khả năng chống lại việc xâm hại

tình dục, có kiến thức về phòng ngừa HIV/ AIDS và lạm dụng ma túy.

- Trẻ đường phố được giúp đỡ sinh hoạt và làm việc trong môi trường an toàn hơn

- Thảo Đàn được nâng cao năng lực về tổ chức và chuyên môn để làm việc với trẻ cóhiệu quả

3.8 Những giá trị mà Thảo Đàn luôn coi trọng

- Thảo Đàn phấn đấu cho một xã hội công bằng, nơi mà mọi trẻ đều được hưởng cácquyền như nhau

- Thảo Đàn cho rằng con người là vốn quý nhất và tin tưởng rằng mỗi cá nhân đều cóthể phát triển các tiềm năng của họ khi có cơ hội

- Thảo Đàn tin tưởng rằng nếu được tham gia mỗi cá nhân sẽ có những đóng góp tíchcực cho cộng đồng, đồng thời nâng cao khả năng hội nhập xã hội

- Thảo đàn cho rằng mối quan hệ tin tưởng và hợp tác là cơ sở vững chắc cho sựthành công của một tập thể

- Thảo Đàn luôn đề cao tính bền vững của các hoạt động phát triển

3.9 Phương pháp hoạt động của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

4 Đánh giá hoạt động của Thảo Đàn qua 6 tháng đầu năm 2011

4.1 Mặt mạnh

- Các hoạt động của cơ sở đáp ứng kịp thời những nhu cầu cơ bản của trẻ, cung cấp

các dịch vụ xã hội, y tế, giáo dục, sinh hoạt định kỳ, vui chơi, giải trí cho trẻ Một

số trẻ được thụ hưởng các quyền cơ bản của mình: giấy khai sinh, CMND, hộ khẩu

và các phúc lợi xã hội khác

- Tạo cơ hội cho trẻ môi trường sống an toàn lành mạnh hơn, tăng cường công tác

tiếp cận có sự bài bản hơn, chất lượng được nâng cao

- Sự hợp tác hỗ trợ của chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể trong

việc chăm sóc bảo vệ trẻ em

- Sự ủng hộ của cộng đồng, hợp tác tốt của gia đình và trẻ.

- Đội ngũ GDV nhiệt tình trong công việc, không ngại khó sẵn sàng làm việc ngoài

giờ, làm đêm, kiên trì nhẫn nại khi làm việc với từng case Biết lắng nghe ý kiếncủa trẻ và những người xung quanh để giải quyết vấn đề nhanh chóng và mang lạihiệu quả công việc cao

4.2 Mặt tồn tại

- Cập nhật các chính sách chủ trương của nhà nước để vận dụng các chính sách trong

việc thực hiện công tác chăm sóc bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn chưa kịpthời

- Hiện nay hầu hết do sinh viên, tình nguyện viên nhiều nơi khác nhau đến hỗ trợ dạy

kèm nên đôi lúc bị động do sinh viên đi thi, thầy cô ở chùa bị kẹt mùa lễ hội làmcho hoạt động đôi lúc bị gián đoạn

- Một số trường hợp làm giấy tờ tùy thân còn chậm vì bản thân trẻ và cha mẹ không

còn giấy tờ

- Các gia đình đến được tham vấn đôi khi không đáp ứng mong đợi của gia đình vì

các dịch vụ xã hội chưa đầy đủ

- Tình hình trẻ kiếm sống trên đường phố ngày càng đông, độ tuổi cao hơn so với

trước (từ 15 đến 18 tuổi), không đáp ứng mong đợi yêu cầu của trẻ

- Gia đình khó khăn trong việc thuê nhà xa nơi kiếm sống, thường hay di chuyển chỗ

ở nên ảnh hưởng đến việc học tập của trẻ, và cập nhập thông tin về trẻ chưa đầy đủ

- Việc hỗ trợ trẻ bị xâm hại, bị bạo hành, trẻ vị thành niên rơi vào các tệ nạn xã hội

(nghiện hút, mại dâm) còn hạn chế vì còn thiếu các dịch vụ hỗ trợ cho các trẻ này

- Vẫn còn một ít gia đình vay nặng lãi rồi trốn nợ đời sống phụ huynh bấp bênh làm

ảnh hưởng đến tâm lý và việc học của trẻ

5 Cơ cấu tổ chức và các hoạt động của Nhà An Toàn

5.1 Sơ đồ tổ chức Nhà An Toàn

5.2 Nội quy Nhà An Toàn

5.2.1 Đối với trẻ

 Vâng lời, lễ phép với thầy cô và người lớn

 Không tự ý ra khỏi nhà khi chưa có sự đồng ý của thầy cô

 Không chơi những trò chơi nguy hiểm như: đốt lửa, những chất gây nổ, leo trèo lên cao, nhảy cầu thang,…

 Không đánh nhau, chửi thề,…

 Không tự ý bỏ học, sử dụng máy móc khi chưa có sự đồng ý của thầy cô

 Giữ gìn vệ sinh chung (phòng ngủ, phòng học, nhà vệ sinh,….)

Ban điều hành Thảo ĐànTrưởng Nhà An Toàn

Giáo dục viên Cấp dưỡng

 Thực hiện đúng nội quy của nhà (giờ sinh hoạt trong nhà phải thực hiện đúng) như:

ăn, ngủ, học đúng thời gian quy định, không la hét đùa nghịch làm ảnh hưởng các bạn hay hàng xóm xung quanh

5.2.2 Đối với khách và phụ huynh trẻ

 Không nói tục khi vào nhà

 Liên hệ với GDV nhà trước khi đến thăm trẻ

 Không tự ý dắt trẻ ra khỏi nhà mà không xin phép

 Ăn mặc lịch sự khi đến đón trẻ

5.3 Thống kê số liệu trẻ nội trú và bán trú đang sinh hoạt tại Nhà An Toàn

- Thống kê tại thời điểm tháng 3 năm 2012: có 9 trẻ nam nội trú hiện đang sống tại Nhà

An Toàn

- Thống kê tại thời điểm tháng 3 năm 2012: có 10 trẻ cộng đồng hiện đang sinh hoạt tại

lớp bán trú của Nhà An Toàn

5.4 Các hoạt động của Nhà An Toàn

5.4.1 Đối với nhóm trẻ nội trú

Nơi đây nhận nuôi dưỡng các trẻ nam dưới 16 tuổi không có gia đình, phải langthang kiếm sống trên đường phố hoặc những em có hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ trởthành trẻ em đường phố Tại Nhà An Toàn của Thảo Đàn, các em được chăm lo cả vềvật chất lẫn tinh thần: được đi học, được sinh hoạt vui chơi, được ăn uống đầy đủ hơn,nhận được sự hỗ trợ (về chỗ ở, nghề nghiệp…) Đối với những em lớn tuổi không thểhồi gia hoặc không còn gia đình để trở về thì được định hướng và hỗ trợ để tạo dựngmột cuộc sống tự lập với một việc làm và nơi ở ổn định

5.4.2 Đối với nhóm trẻ bán trú

Nhằm đáp ứng nhu cầu của phụ huynh và trẻ Nhà An Toàn có nhận một số em cóhoàn cảnh gia đình khó khăn, các em dù đã đủ tuổi đi học nhưng vì nhiều lí do khácnhau không thể đến lớp, ở nhà không có người chăm sóc, rong rủi suốt ngày ngoàiđường phố,… vào lớp bán trú

Tại đây các em được GDV, các tình nguyện viên dạy học như: rèn chữ, học bảng chữcái, các em nhỏ thì có thể đếm số từ 1 đến 100, các em lớn hơn có thể làm toán cộng,trừ, nhân, chia 2 – 3 số; học tiếng Anh Ngoài việc được trang bị kiến thức cơ bản, các

em còn được chăm lo về dinh dưỡng ( các em sẽ ăn cơm trưa tại Nhà An Toàn ), hướngdẫn các em giờ nào việc nấy (ăn cơm, nghỉ trưa, học, vui chơi, sinh hoạt, ….vệ sinhthân thể) Biết lễ phép với mọi người, chăm ngoan hơn so với lúc mới vào

II Những vấn đề lí luận cơ bản về trẻ em đường phố

1 Định nghĩa

Có nhiều cách khác nhau để định nghĩa trẻ em đường phố Bài báo cáo sẽ giới thiệu

về một số định nghĩa được sử dụng rộng rãi hiện nay, đó là định nghĩa của Bộ Laođộng, Thương binh và Xã hội, định nghĩa của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF)

Theo định nghĩa của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội thì trẻ đường phố là

một trong mười nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt Trẻ em đường phố hay trẻ em langthang là trẻ em rời bỏ gia đình, tự kiếm sống, nơi kiếm sống và nơi cư trú không ổn

định, hoặc là trẻ em cùng với gia đình đi lang thang (Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục

trẻ em, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI thông qua, kỳ họp lần thứ 5 thông qua ngày 15 tháng 6 năm 2004, trang 2)

UNICEF định nghĩa trẻ em đường phố là những trẻ dưới 18 tuổi dành phần lớn

thời gian của mình trên đường phố

2 Đặc điểm tâm lý của trẻ đường phố

- Thích sống tự do, không chịu sống trong khuôn khổ: Do khi sống trên đường phố, các

em được tự do đi lại, ăn uống, sinh hoạt, có nhiều mối quan hệ, không bị ràng buộc bởinhững quy định.Vì thế, nếu các em được đưa vào Trung tâm bảo trợ thì sẽ gặp nhiềukhó khăn trong việc thích ứng với những quy định, điều lệ Một số em dần quen và thíchứng, nhưng một số lại bỏ trốn ra ngoài, mặc dù biết cuộc sống bên ngoài có nhiều cạmbẫy, nguy hiểm

- Luôn có cơ chế tự vệ, phòng ngự cao: Mặc dù tự nhận thức được sự hạn chế về khảnăng của bản thân nhưng do phải thường xuyên đối đầu với những nguy cơ đe doạ đếntính mạng, đến việc kiếm sống nên các em luôn phải cảnh giác

- Có lòng thương người, sẵn sàng giúp đỡ những người yếu thế: Các em rất dễ thôngcảm, đồng cảm với những người có cùng hoàn cảnh khó khăn như người già yếu, ngườinghèo, người cô đơn không nơi nương tựa, người bị bỏ rơi, người gặp hoạn nạn….thường được các em sẵn lòng giúp đỡ, tương trợ Một số em do hoàn cảnh gia đình khókhăn đã biết tiết kiệm tiền để gửi giúp đỡ gia đình

- Gắn kết với nhóm bạn bè mà các em là thành viên: Mặc dù thích cuộc sống tự do,nhưng các em lại rất tôn trọng những nguyên tắc mà nhóm đặt ra Các thành viên trongnhóm có thể hỗ trợ, bảo vệ quyền lợi cho nhau, đồng thời nhóm cũng là nơi mà các em

có thể chia sẻ những niềm vui và nỗi buồn, những thuận lợi và khó khăn trong cuộcsống, giúp các em cân bằng về mặt tinh thần hơn

- Có tính tự lập cao: Do sớm phải bươn trải với cuộc sống trên đường phố nên các emdần tự biết cách sắp xếp, tổ chức cuộc sống Mọi công việc đều được các em làm chủ và

tự quyết định

- Có lòng tự trọng cao: Là những người sớm tự kiếm tiền, tự làm chủ cuộc sống, khôngphải phụ thuộc nên một số em tự nhận thấy được giá trị của bản thân Vì vậy, nếu bị tổnthương lòng tự trọng, các em sẵn sàng có những hành động hung hăng để bảo vệ lòng tựtrọng của mình

4 Phân loại trẻ đường phố ( Phân loại trẻ của Tim Bond )

- Nhóm A: Trẻ không có gia đình, độc lập trên đường phố

- Nhóm B: Trẻ có gia đình sống cùng trên đường phố

- Nhóm C: Nhóm trẻ sinh hoạt trên đường phố ban ngày, tối về với gia đình , trẻ cộngđồng

- Nhóm D: Trẻ di dân (có gia đình và không gia đình); và nhóm trẻ cộng đồng

5 Những nguy cơ, rủi ro mà trẻ đường phố đang phải đối mặt

- Dễ bị lạm dụng tình dục

- Không có việc làm hoặc chịu những áp lực căng thẳng từ việc kiếm sống hàng ngày

- Sức khỏe không được đảm bảo

- Dễ va vào tệ nạn xã hội

- Bỏ học

6 Hướng giải quyết

Vấn đề trẻ đường phố không thể giải quyết trong một sớm một chiều, vì trẻ cần đếnnhững biện pháp vừa có tính chất tình thế trước mắt, vừa mang tính cơ bản và lâu dài.Trong bài báo cáo này, qua việc tham khảo tài liệu từ nhiều nguồn tôi xin đưa ra một vàigiải pháp:

- Đó là giải pháp về kinh tế, Nhà nước nên hỗ trợ các công cụ kinh tế cho những xã,những gia đình nghèo có trẻ đường phố cho vay vốn với lãi suất thấp, mở thêm những

cơ sở sản xuất để tạo thêm việc làm, tổ chức dạy nghề, hướng nghiệp cho trẻ em và cảgia đình các em thông qua các chương trình quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội

- Giải pháp thứ hai là giáo dục cho trẻ đường phố hòa nhập cộng đồng, giúp đỡ các em

về mặt tinh thần khi hồi gia, gia đình trẻ cam kết không để trẻ đi lang thang, có sự phốihợp giữa các ngành để giúp các em trở về an toàn và được bảo đảm về mặt kinh tế.Cũng cần phân loại nhóm trẻ theo lứa tuổi để học các lớp tình thương, lớp vừa học vừalàm

- Giải pháp thứ ba là chính quyền địa phương và từng gia đình nên tạo cho các em môitrường sống trong sáng và lành mạnh Đây là vấn đề cơ bản nhất ngăn chặn sự gia tăngcủa trẻ đường phố Làm được điều này không dễ, nhưng không thể làm ngơ Hiện nay,trẻ đường phố bằng nhiều nguồn lực khác nhau đang cố gắng để đưa các em vào nhà

mở, cô nhi viện hoặc nhà tình thương, các cơ sở xã hội,… để tránh cho các em bị lợidụng và xâm hại

Chương II: Tiến trình Công tác xã hội nhóm với nhóm trẻ

em có hoàn cảnh khó khăn tại Nhà An Toàn của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn

 Mô tả ca

Nhóm 7 em nam nội trú tại Nhà An Toàn có độ tuổi từ 6 đến 13 tuổi Các em đều

có hoàn cảnh gia đình khó khăn, có nguy cơ trở thành trẻ em đường phố Sống tại Nhà

An Toàn các em được đảm bảo về chế dinh dưỡng, chăm sóc y tế, được học tập vàtham gia vào một số hoạt động vui chơi giải trí phù hợp với lứa tuổi

 Thông tin về nhóm thân chủ

Thông tin của nhóm thân chủ T được tìm hiểu thông qua khoảng thời gian là 2 tuầnđầu của đợt thực hành, nhóm SVTH đã tiếp xúc, tạo lập mối quan hệ với cả 7 em đểthu thập thông tin Ngoài ra, nhóm SVTH còn thu thập thông tin và tìm hiểu vấn đềcủa nhóm TC thông qua buổi tiếp xúc, trò chuyện với chị Thúy (Trưởng Nhà AnToàn)

Nhóm 7 em nam nội trú trong Nhà An Toàn bao gồm:

 Ngô Minh Nhựt ( 9 tuổi )

 Nguyễn Thanh Duy ( 13 tuổi )

 Trần Minh Thái ( 12 tuổi )

 Nguyễn Thanh Hậu ( 10 tuổi )

 Lê Minh Thành ( 6 tuổi )

 Lê Minh Tiền ( 8 tuổi )

 Trương Văn Thắng ( 11 tuổi )

 Ngô Quang Hiếu ( 11 tuổi )

 Nguyễn Hồ Thái Sơn ( 7 tuổi )

lí Từ đó, nhóm SVTH chúng tôi đã quyết định chọn 7 em nam nội trú làm thân chủ cho

tiến trình CTXH nhóm của mình Khi chọn nhóm 7 em nam nội trú chúng tôi được khánhiều thuận lợi trong việc thu thập thông tin, xác định vấn đề, xây dựng kế hoạch, cũngnhư là triển khai kế hoạch vì đây là nhóm đã được thành lập từ trước, thông qua việchiện nay các em cùng sống tại Nhà An Toàn – Thảo Đàn và các em có những đặc điểmtương đồng về: hoàn cảnh, độ tuổi, giới tính, sở thích,…

Phúc trình lần 1

 Họ và tên: Chị Thúy ( Trưởng Nhà An Toàn )

 Địa điểm thực hiện : Nhà An Toàn, 4/58 Quang Trung P.10 – Q Gò Vấp

 Thời gian : 16h đến 17h ngày 14/5/2015

 Mục tiêu phúc trình: Tạo lập mối quan hệ, thu thập và tìm hiểu thông tin vềnhóm thân chủ thông qua chị Thúy (Trưởng Nhà An Toàn)

Cảm xúc và kĩ năng SVCTXH

sử dụng

Nhận xét của kiểm huấn viên

Hôm nay đã là ngày thứ 3

chúng tôi đến trung tâm để

Kỹ năng đặt vấn

sinh viên tụi em xin phép hỏi

chị về một số thông tin liên

quan đến 7 em đang ở nội trú

muốn hỏi chị về hoàn cảnh của

7 em đang ở nội trú trong Nhà

An Toàn

SV Hằng: Và cả tích cách của

mỗi em nữa chị !

Chị Thúy : Được rồi, những

thông tin về tên tuổi thì chị sẽ

cung cấp cho các em biết Còn

SV Oanh: Chị ơi, 7 em nội trú

ở đây được chăm sóc như thế

nào, vậy chị ?

Chị Thúy: Những trẻ ở đây

được hưởng theo chế độ nên

vấn đề ăn uống, học tập rất đầy

Cởi mở, sẵn sàngchia sẻ thông tin

Vui vẻ chia sẻthông tin và đưa

ra lời khuyên địnhhướng cho sinhviên

Cởi mở chia sẻthông tin liênquan đến nhómTC

đề

Lễ phép hỏichuyện thu thậpthông tin Cảmxúc thoải mái

Nhìn về phía chịThúy Khéo léođặt câu hỏi

Kỹ năng lắngnghe tích cực

Kỹ năng đặt câuhỏi

Quan sát biểuhiện hành vi củachị Thúy và lắng

đủ Tại đây, ngoài chị còn có

cô Mai (Cấp dưỡng) chăm sóc

cho các trẻ cả về vấn đề ăn

uống và vấn đề học tập

SV Tím: Dạ !

SV Thế: Chị ơi, vậy mấy em ở

đây sinh hoạt giờ giấc như thế

những em học buổi chiều thì ôn

lại bài cũ Đến trưa các em đi

học về thì được ăn cơm Rồi

những em nào đi học buổi

chiều thì đi học Những em nào

ở nhà thì ngủ trưa đến 14h thì

dậy học bài Đến 18h thì các

em ăn tối, rồi 19h các em ôn

bài Đến 21h các em đi ngủ

Ngoài ra các em còn được đi đá

bóng, đi chơi quanh đây, xem

tivi vào những lúc rảnh rỗi

SV Thương: Cuối tuần các em

có được về nhà không chị ?

Chị Thúy : Ừ ! Thường thì

cuối tuần vào thứ 6 hay thứ 7

các em đều được về nhà Chiều

Lắng nghe tíchcực

Kỹ năng đặt câuhỏi mở

Lắng nghe tíchcực và ghi chép

Quan sát và phản

Chị Thúy : Nói chung các em

ở đây đều tiến bộ trong học tập

so với lúc mới vào Nhà An

Toàn, có em cuối năm còn đạt

danh hiệu học sinh giỏi Nhưng

các em còn nhỏ tuổi, ham chơi

hơn ham học nên tính tự giác

trong học tập còn chưa cao

SV Tím: Dạ ! Em thấy các em

ở đây đều rất ngoan và thân

thiện

Chị Thúy: Ừ ! Nói chung các

em đều ngoan, chỉ có vài em

hơi nghịch và hay gây hấn với

Vừa nói, vừa suynghĩ…

Thân thiện

Nhiệt tình

hồi

Kỹ năng đặt câuhỏi

Nhìn về phía chịThúy

Thoải mái

Kĩ năng giao tiếp

o Tạo lập mối quan hệ với chị Thúy ( Trưởng Nhà An Toàn );

o Phát hiện được vấn đề của nhóm thân chủ, cập nhập thông tin nhanh;

o Sự nhiệt tình vui vẻ phối hợp của chị Thúy;

o Vận dụng các kỹ năng đã được học vào thực tế

Phúc trình lần 2

 Họ và tên nhóm thân chủ: 7 em nội trú tại Nhà An Toàn

 Địa điểm thực hiện : Nhà An Toàn, 4/58 Quang Trung P.10 – Q Gò Vấp

 Thời gian : 16h đến 17h ngày 21/02/2012

 Mục tiêu phúc trình: Tạo lập mối quan hệ với nhóm thân chủ và thu thập thôngtin liên quan đến nhóm thân chủ

Cảm xúc và kĩ năng SVCTXH

sử dụng

Nhận xét của kiểm huấn viên

sẽ nói về tên, tuổi, sở thích, ước

mơ của mình cho mọi người

cùng nghe, bạn nào nói không

đúng về thông tin của mình sẽ

Chăm chú lắngnghe

Thân thiện, nhìn

về phía nhóm trẻ

Vui vẻ, trả lời

Kỹ năng đặt vấnđề

Vui vẻ, Kỹ năngchỉ dẫn

các chị hãy giới thiệu về mình

trước đi

SV Thế: Hôm trước anh, các

chị đã giới thiệu về mình với

các em rồi mà

Nhóm trẻ (Thắng Cao): Hôm

nay, chị giới thiệu lại đi !

SV Thế: Được rồi Anh tên là

Thế, năm nay anh 21 tuổi, sở

thích của anh là đi du lịch

SV Hằng: Anh Thế vừa mới

giới thiệu xong Tiếp theo là

đến bạn Hậu người ngồi gần chị

Trúc nhất

Nhóm trẻ (Hậu): Em tên là

Hậu, năm nay em 10 tuổi, em

thích vẽ tranh và ca hát, ước mơ

của em sau này sẽ trở thành một

Nhóm trẻ (Thái): Em tên Thái,

12 tuổi, ước mơ của em là trở

thành cầu thủ bóng đá

Nhóm trẻ (Tiền): Em tên Tiền,

năm nay 8 tuổi, em thích đi

trượt Patin và xem phim “ Ben

ai nói không đúng về thông tin

của mình không nào?

Vui vẻ, thânthiện,…

Kỹ năng đặt câuhỏi

Vui vẻ Đặt câuhỏi thu thậpthông tin

SV Oanh: Bây giờ, cũng gần 6

giờ (18 h) rồi, các em đi tắm

rửa và vệ sinh cá nhân rồi ăn

Gãi đầu,…

Trả lời dứt khoát

Nhìn về phía SVTrúc

Vui vẻ

Quan sát và lắngnghe

Kỹ năng kếtthúc vấn đề

Vui vẻ

Thân thiện Kỹ năng giao tiếp

o Tạo lập mối quan hệ với nhóm thân chủ;

o Phát hiện được vấn đề của nhóm thân chủ, cập nhập thông tin nhanh;

o Sự nhiệt tình vui vẻ phối hợp của nhóm thân chủ;

o Vận dụng các kỹ năng đã được học vào thực tế

 Những tồn tại khó khăn