vận dụng phương pháp công tác xã hội nhòm trong việc nâng cao nhận thức sức khỏe sinh sản cho học sinh thpt

Những hoạt động của nhóm cũng không tốnquá nhiều tri phí vì nhóm có thể sinh hoạt ngay trongtrường, không phải đi xa và thuận tiện trong quá trìnhhoạt động2.2 Đánh giá khả năng tham gia

BÀI ĐIỀU KIỆN

ĐỀ TÀI : VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÒM TRONG VIỆC NÂNG CAO NHẬN THỨC SỨC KHỎE SINH SẢN CHO

HỌC SINH THPT NHÓM 1

BÀI LÀM

I Tiến trình công tác xã hội

Tiến trình công tác xã hội là quá trình bao gồm các bước hoạt động thể hiện sự tương tác giữa các thành viên trong nhóm với nhau và với nhân viên công tác xãhội nhằn đạt được mục tiêu đề ra Trong việc áp dụng tiến trình công tác xã hội nhằm nâng cao nhận thức sức khỏe sinh sản cho học sinh trung học phổ thông gồm 4 giai đoạn

 Giai đoạn 1 : chuẩn bị và thành lập nhóm

 Giai đoạn 2: khởi động và bắt đầu hoạt động

 Giai đoạn 3: tập trung hoạt động

 Giai đoạn 4: lượng giá và kết thúc

I.1 Giai đoạn 1.Chuẩn bị thành lập nhóm

1 Xác định tình hình, mục đích, nhu cầu hỗ trợ của nhóm

- Tình hình:

Trong báo cáo năm 2014 của Tổng cụcThống kê, mỗi năm nước ta có khoảng 1,2 đến 1,6triệu ca nạo phá thai Nếu như tỉ lệ nạo phá thai ởtuổi vị thành niên chiếm 5 - 7% tổng số ca nạo pháthai trong các năm trước, thì đến nay, tỉ lệ đó đã tănglên 18 - 20% Bên cạnh đó, xã hội hiện đại cũng dẫnđến những bệnh tật mới xuất hiện liên quan đến

đường sinh sản hoặc những bệnh tật có từ trước ảnhhưởng đến sự sinh sản, thai nghén… Báo cáo cũngchỉ ra rằng, tỉ lệ trẻ em bị dị tật bẩm sinh ở nước tahiện nay chiếm khoảng 1,5 - 3% Sự thiếu hiểu biết

về kiến thức sinh sản, không kiểm tra sức khỏe trước

và trong khi mang thai dẫn đến việc không dự phòngcũng như không phát hiện sớm những dị tật bẩm sinhcủa trẻ

Trên thực tế, mặc dù việc giáo dục,tuyên truyền về sức khỏe sinh sản đã có sự cải thiệnđáng kể so với trước đây nhưng cụm từ “chăm sócsức khỏe sinh sản” dường như còn khá xa lạ với cácđối tượng tiền hôn nhân, trong đó có trẻ vị thànhniên Ở lứa tuổi này, sự hiểu biết về sức khỏe sinhsản vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế: Các bậc phụhuynh còn khá dè dặt trong việc trao đổi với con emmình về sức khỏe sinh sản; trong khi đó, chương trìnhhọc phổ thông tuy đã có các buổi giáo dục giới tính

và chăm sóc sức khỏe sinh sản , song việc giáo dụcnày mới chỉ mang tính phong trào, đôi khi gượng gạo.Điều này vô hình trung đã đẩy trẻ vị thành niên vàothế “tự tìm hiểu”

- Mục đích:

Nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản chohọc sinh THPT nhằm đào tạo cho các em phát triểntoàn diện về mọi mặt như đạo đức, tài năng, trí tuệ,

có khả năng góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp, pháttriển.

Chính việc thiếu kiến thức về giới tính, về đờisống tình dục, về hôn nhân, gia đình, làm chocon người dễ mắc vào vòng tội lỗi, làm cuộc sống giađình của họ không hạnh phúc, và do đó hạn chế khảnăng đóng góp của họ vào việc xây dựng và pháttriển xã hội Giáo dục giới tính góp phần quan trọnglàm nhân cách phát triển toàn diện, làm con người cóđiều kiện xây dựng xã hội tốt đẹp, lành mạnh Vì thế,giáo dục giới tính có ý nghĩa to lớn đến việc thực hiệnmục đích giáo dục

 Nhu cầu:

Hiện nay, các kiến thức về sức khỏe sinhsản đóng vai trò quan trọng trong định hướng về cảhành động và suy nghĩ của các em học sinh THPT

Xã hội ngày càng phát triển, nhiều trào lưu mới ảnhhưởng đến cuộc sống của trẻ vị thành niên như yêusớm, sống thử,…Do đó, các em cần có những sự hiểubiết nhất định để có thể sống lành mạnh, tránh đượcnhững vấp ngã hay những sai lầm khi không đượctrang bị kiến thức về sức khỏe sinh sản

Hầu hết, những kiến thức về sức khỏesinh sản đều đã được đề cập trong nhà trường và quacác phương tiện thông tin đại chúng Tuy nhiên, nóchỉ được đề cập một cách sơ sài và không có ý nghĩagiáo dục quan trọng Đa số các em đều tự mình tìm

hiểu thông qua internet, sách báo về sức khỏe sinhsản Có những thắc mắc về tâm sinh lí, về nhữngthay đổi về cơ thể nhưng các em đều không biết hỏi

ai Lí do một phần là do các em ngại vì các em nghĩđây là chuyện nhạy cảm, một phần do không phải aicũng có kiến thức chuyên môn về vấn đề này mà cóthể giải quyết được

Như vậy, nhu cầu được nâng cao kiến thứ

về súc khỏe sinh sản của các em học sinh THPT là rấtlớn Các em đang ở độ tuổi chuyển từ “trẻ con” sang

“người lớn” nên nếu không được trang bị kiến thức vềsức khỏe sinh sản ngay trong giao đoạn này, các em

dễ bị gặp nhưng vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe,tâm lí

2 Đánh giá khả năng thành lập nhóm

2.1 Đánh giá khả năng tài trợ hoạt động nhóm

Nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản

cho học sinh THPT là việc quan trọng Nhà trường vàphụ huynh học sinh có thể sẽ hỗ trợ về mặt vật chất.Nếu kinh phí chưa đủ để nhóm hoạt động, nhóm có thể

đề xuất lên nhà trường và nhà trường đề xuất lên cấpcao hơn để xin trợ cấp Muốn xã hội phát triển và đi lên,

giáo dục phải đi đầu trong việc cải cách về đào tạo,không chỉ là những kiến thức, lý thuyết khô khan trongsách giáo khoa mà phải có thêm cả những kiến thứcbên ngoài, những kĩ năng đối phó để mai sau các em cóbước ra ngoài xã hội cũng có thể tìm ra cách giải quyết Những hoạt động của nhóm cũng không tốnquá nhiều tri phí vì nhóm có thể sinh hoạt ngay trongtrường, không phải đi xa và thuận tiện trong quá trìnhhoạt động

2.2 Đánh giá khả năng tham gia của các thành viên nhóm

Nhân viên công tác xã hội đưa ra mô hìnhnhóm can thiệp để có thể đánh giá nhu cầu tham gia

và điều kiện thực tế của các em học sinh Từ đó, đưa raphương thức hoạt động của nhóm, tiêu chuẩn chọnthành viên, địa điểm và thời gian sinh hoạt nhóm, kếtquả có thể đạt được

Đánh giá nhu cầu tham gia và điều kiệnthực tế của thân chủ thông qua trò chuyện trao đổi trực tiếp,qua bảng hỏi khảo sát về mục đích, nhu cầu khi tham gianhóm, qua hồ sơ ghi chép và qua những sự phản ánh khác Nhu cầu tìm hiểu về kiến thức sức khỏe sinhsản của các em học sinh trong giai đoạn này là rất cao nênkhả năng các thành viên tham gia vào nhóm là rất lớn

3 Tuyển chọn thành viên nhóm

 Hình thức tuyển chọn: gặp mặt trực tiếp, nói

chuyện qua điện thoại hoặc qua email

 Nguyên tắc chọn nhóm viên:

+ Những em học sinh có nhu cầu được nâng cao

nhận thức về sức khỏe sinh sản + Các thành viên phải có thái độ nghiêm túc, chấp

hành mọi nội quy do nhóm đề ra+ Nhiệt tình tham gia các hoạt động của nhóm tổ

- không gian sinh hoạt nhóm

+địa bàn sinh hoạt : trường học , các địa bàn thuận tiện đi lạicho

+mối quan hệ: các thành viên thân thiện,cởi mở,tôn trọng ýkiến của

nhau.các thành viên giúp đõ nhau trong hoạt động .Cácthành viên trong nhóm có chung một nhu cầu nhất định cầnđược giải quyết Mỗi cá nhân trau dồi các kĩ năng như kĩ nănglắng nghe, kí năng thuyết trình, kĩ năng tổ chức sự kiện,… để

có thể kết hợp nhuần nhuyễn và đem lại hiệu quả cho cáchoạt động của nhóm

+ Tìm hiểu tình hình, nhu cầu hiểu biết vềkiến thức sức khỏe sinh sản của học sinh THPT + Giới thiệu về liệu trình can thiệp hỗ trợcủa nhân viên công tác xã hội đối với cácthành viên có nhu cầu

+ Tuyển chọn thành viên thông qua gặpmặt trực tiếp, nói chuyện qua điện thoại

 Mục đích của nhóm: nâng cao hiểu biết vềsức khỏe sinh sản cho học sinh THPT

 Lãnh đạo nhóm: Giai đoạn đầu nhân viêncông tác xã hội sẽ là người lãnh đạo sau đónhân viên công tác xã hội sẽ giao cho 1thanh viên trong nhóm

 Địa điểm sinh hoạt nhóm: tại phòng học củahoặc ở hội trường

 Thời gian sinh hoạt: từ 8h đến 10h sáng thứ

+ Hậu quả của việc không được trang bịkiến thức về sức khỏe sinh sản

+ Ghi nhận các cảm xúc và hành vi củacác thành viên lúc sinh hoạt thông qua cácvấn đề

+ Nhu cầu về việc mong muốn nâng caonhận thức về sức khỏe sinh sản trong độtuổi vị thành niên

+ Người có chuyên môn về sức khỏe sinhsản và nhân viên công tác xã hội có nhiệm

vụ hỗ trợ nâng cao tầm hiểu biết cho các em

về vấn đề này

+ Nhân viên xã hội có nhiệm vụ giámsát nhóm mình can thiệp, đồng thời hỗ trợnhững thành viên chưa nắm được kiến thức

 kết quả mong đợi:

Các em học sinh nắm chắc kiến thức sức khỏe sinh sản, từ đó ngăn chặn được nhiều vấn đề như mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai , quan hệ tình dục bừa bãi,… Thay đổi nhận thức về việc tìm hiểu về sức khỏe sinh sản trong giai đoạn này là việc nên làm

 Nguồn lực để thành lập nhóm

 Nội lực

- Từ phía học sinh:Những em học sinh THPT còn thiếu những kiến thức cần thiết về sức khỏe sinh sản.Bản thân còn e ngại về những vấn đề của mình, khó bộc lộ cho người khác.Các em bị ảnh hưởng bởi quan niệm của người lớn đặc biệt là cha mẹ, đây là vấn đề khó nói, tế nhị, không dễ nói cho ai.Những đối tượng học sinh muốn nhận được sự tư vấn về giới tính – tình yêu – tình dục.Đối tượng khó tiếp cận được thông tin, ngại tìm hiểu vấn đề này và những người thân không sẵn sàng chia sẻ.Bản thân các em học sinh đã có những hiểu biết nhất định về sức khỏe sinh sản nói chung tuy nhiên những kiến thức của các em còn chưa chính xác, đầy đủ.Ở lứa tuổi vị thành niên các em học sinh đang trong thời kỳ có nhu cầu tìm hiểu và khám phá cao nhất, nắm bắt

được tâm lý này để thành lập nhóm chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm cho kiến thức của các em được hoàn thiện.Những đối tượng học sinh đã yêu và có quan hệ tình dục trước hôn nhân với bạn trai, bạn gái của mình.Người lãnh đạo phải chuẩn bị đầy đủ công tác chuẩn bị kiến thức, truyên thông trong nhóm, để thành viên khi tham gia sẽ có được những kiến thức nhất định

về sức khỏe sinh sản.Những em học sinh gặp vấn

đề về tâm lý khi đã không có sự hiểu biết rõ về sức khỏe sinh sản, dẫn đến mang thai ngoài ý muốn trong lứa tuổi THPT.Điều đáng lo ngại là khi các em không dám chia sẻ để được giải đáp

về cơ thể mình sẽ dẫn đến những suy nghĩ lệch lạc không đúng đắn về sức khỏe sinh sản ở lứa tuổi học sinh THPT

- Từ phía nhân viên công tác xã hội

 Ngoại lực

- Hiện nay kiến thức về sức khỏe sinh sản đóng vai trò quan trọng trong định hướng về cả hành động vàsuy nghĩ của các bạn Xã hội ngày càng phát triển, nhiều trào lưu mới ảnh hưởng đến cuộc sông của trẻ

vị thành niên như yêu sớm , sống thử Do đó các

em cần có nhũng sự hiểu biết nhất định có để có thểsống lành mạnh, tránh được những vấp ngã, hay những sai lầm khi không được trang bị kiến thức về sức khỏe sinh sản

- Các em học sinh THPT bị chi phối bởi các môi quan hệ gia đình và xã hội Trong đó nhà trường có

tác động lớn đến các em Đây là nơi hàng ngày các

em học tập vui chơi và những kiến thức mà các em học được là vô cùng quý giá Nhà trường là nơi lý tưởng để trang bị những kiến thức về sức khỏe sinh sản cho các em học sinh THPT

- Nhu cầu giáo dục sức khỏe sinh sản trong nhà trường là rất lớn tuy nhiên các kiến thức về sức khỏe sinh sản tại các trường học hầu hết chưa được giảng dạy như một môn học mà chỉ lồng ghép vào các chương trình, kiến thức thông qua môn sinh họchay sinh hoạt các lạc bộ Chình vì vậy mà nhà trường chưa đáp ứng được nhu cầu học tập và tìm hiểu kiến thức của học sinh

- Từ phía gia đình : Cần được sự quan tâm của bố mẹ đến con cái, hiểu được sự phát triển về thể chất lẫn tinh thần của con trong giai đoạn vị thành niên Những chia sẻ của người lớn sẽ giúp các em hiểu thêm về bản thân mình, hiểu được những thay đổi vấn để gặp phải

- Những tổ chức như các câu lạc bộ nữ sinh và nam sinh trong trường cũng góp phần giúp thành lập những nhóm học sinh để giúp nâng cao kiến thức vềsức khỏe sinh sản

- Những tổ chức chính trị như Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên sẽ có sự hỗ trợ về nguồn lực vật chất giúp cho nhóm có đủ điều kiện để được thành lập

1.2 Giai đoạn 2 : khởi động và bắt đầu hoạt động

1.2.1 Giới thiệu thành viên nhóm.

Sau khi thành lập nhóm nhân viên công tác xã hội cần tổ chức một buổi để giới thiệu các thành viên trong nhóm với nhau Thường là buổi sinh hoạt nhóm đầu tiên Việc giới thiệu thành viên trong nhóm với nhau giúp các thành viên có nhận thức , ấn tượng ban đầu , biết được các thông tin cơ bản nhiệm vụ của từngthành viên.

Đối với nhóm giáo dục nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản cho học sinh THPT ở buổi giới thiệu thành viên nhóm cần đảm bảo những nội dụng sau: nhân viên công tác xã hội cần xem xét chuẩn bị chu đáo về thời gian cách thức giới thiệu có thể thông qua trò chơi trong buổi giới thiệu các thành viên nhóm cần giới thiệu về thông tin cơ bản của bản thân , nhu cầu và kì vọng của bản thân khi tham gia vào nhóm , năng lực hay sự đóng góp của cá nhân đối với nhóm, những hiểu biết của bản thân về sức khỏe sinh sản

1.2.2 Xây dựng mục đích và xác định mục tiêu của nhóm.

Nhân viên công tác xã hội cùng các thành viên trong nhóm thảo luận xác định lại mục đích dựa trên những nhu cầu mong muốn chung chính nhất của các thành viên trong nhóm ở đây mục đích của nhóm là nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản cho học sinh THPT

Muốn thực hiện được mục đích cần thực hiện từng mục tiêu cụ thể Mục tiêu cụ thể chính là là từng kết quả cần đạt được trong một thời gian nhất định để

hướng tới mục đích của nhóm.Xây dựng các mục tiêu cụ thể càng rõ ràng và dễ

đo lường sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá kết quả các hoạt độngc củanhómKhi xây dựng mục tiêu nhóm, NVXH sẽ đóng vai trò là người điều phối

và người trưởng nhóm và các thành viên còn lại trong nhóm sẽ đóng vai trò là người xây dựng mục tiêu

Mục tiêu cụ thể của nhóm

-100% thành viên trong nhóm có kiến thức cơ bản về sức khỏe sinh sản thông qua quá trình hoạt động nhóm

-100% thành viên trong nhóm biết sử dụng các biện pháp tránh thai an toàn, quan hệ tình dục an toàn thông qua quá trình hoạt động nhóm.

-100% thành viên trong nhóm nắm được các kiến thức về đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi dậy thì hiểu rõ những đặc điểm về cơ thể và nhu cầu của bản thân

- 100% thành viên biết các biện pháp phòng tránh và ngăn ngừa các hành vi lạmdụng tình dục , quấy rối tình dục ở giai đoạn vị thành niên

1.2.3 Thảo luận đưa ra các nguyên tắc hoạt động của nhóm.

Muốn nhóm hoạt động tốt các thành viên trong nhóm cần tuân thủ các nguyên tắc hoạt động nhóm Nhân viên công tác xã hôi cần cùng các thành viên trong nhóm thảo luận và đưa ra các nguyên tắc hoạt động cho nhóm

Nguyên tắc hoạt động nhóm

1 Mọi thông tin cá nhân chia sẻ trong nhóm sẽ được đảm bảo giữ bí mật.

2 Mọi thành viên đều phải bắt đầu buổi sinh hoạt đúng giờ.

3 Mọi người cần nỗ lực và chia sẻ một cách chân thành, trung thực.

4 Mọi ý kiến đưa ra cần được mọi người tôn trọng, lắng nghe.

5 Tôn trọng đời sống cá nhân của mỗi thành viên khi họ không tiện chia sẻ.

6 Không làm hộ, làm thay mà cùng chung tay hành động vì mục tiêu chung của

cả nhóm

7 Luôn khuyến khích mọi người hỏi, phát biểu và phản hồi thông tin.

8 Sẽ thông báo trước lịch trình sinh hoạt cụ thể cho các thành viên khi có sự

11 Mọi thành viên trong nhóm đều phải nghiêm túc tuôn thủ các quy định trên.

1.2.4 Giúp các nhóm viên cảm nhận họ là một phần của nhóm.

Công tác xã hội nhóm chỉ có thể phát huy vai trò và mang lại sự thành công nếu như các thành viên cảm nhận rõ ràng mình thuộc về nhóm , là một phần của nhóm từ đó tạo ra môi trường hoạt động nhóm thân thiện thoải mái các thành viên hỗ trợ tương tác tốt với nhau

Để giúp các thành viên cảm nhận họ là một phần của nhóm nhân viên công tác

xã hội và các thành viên nhóm cần tạo ra một môi trường thân thiện thoải mái thông qua các hoạt động vui chơi , giải trí , các thành viên trong nhóm cần tuân thủ các nguyên tắc đặt ra như tôn trọng ý kiến của nhau, tôn trọng sự khác biệt , mỗi ý kiến , nguyện vọng của từng thành viên cần được xem xét , chú ý

1.2.5 định hướng phát triển và dự báo về những khó khăn cản trở trong tiến trình.

 Định hướng phát triển của nhóm:

muốn nhóm hoạt động và phát triển cần phải đưa ra những định hướng phát triển cho nhóm , việc xác định cụ thể những mục đích, mục tiêu của nhóm, dự thảo kế hoạch hoạt động của nhóm và tôn trọng, phát huy những thế mạnh của mỗi cá nhân và của cả nhóm cũng chính là đảm bảo hoạt động đúng theo định hướng của nhóm

 Dự báo về những khó khăn cản trở trong tiến trình hoạt đông:

Trong quá trình hoạt động của nhóm sẽ gặp những khó khăn trở ngại nhấtđịnh nhân viên công tác xã hội cần cùng nhóm dự báo những khó khăn trở ngại giúp các thành viên chuẩn bị tâm lí những khó khăn mà nhóm có thể gặp phải như:

+ các thành viên trong nhóm bất đồng ý kiến , quan điểm

+ thời gian sinh hoạt của nhóm trùng với thời gian hoạt động của các thành viên