Tlnh hlnh trong và ngoài n c.... Quy trlnh chӍnh khe h ma phanh... Ma satnày sinh ra nhi t.. Ma sat gi a tr ng phanh và ma phanh sinh ra nhi t trong khi gi m năng I ng quay c a tr ng pha
Trang 1Khóa h c 2003 — 2008 s p k t thüc, trong kho ng th i gian dó chüng em dã
ti p thu d c r t nhi u ki n th c qu’ bau t phIa qu’ Th y Co d làm ki n th c
cѫ Vӣ và n n t ng trong vi c h c t p và d n hoàn thi n mlnh trong lƭnh v cchuyên mon
Trong qua trlnh làm d an t t nghi p, chüng em xin chân thành c m ѫn d
n cac ca nhân, t p th dã h t lOng giüp d chüng em d hoàn thành d an t t nghi p
này
Toàn th qu’ Th y Co Tr ng Ĉ i H c S Ph m K Thu t Tp.HCM dã quantâm, cung c p ki n th c, tài li u liên quan và t o m i di u ki n thu n l i cho chüng
em trong su t qua trlnh làm d an
Ĉһc bi t chüng em xin chân thành gӱi l i c m ѫn d n th y Th.S
NguyӉn
Qu c Nghiem, th y dã t o m i di u ki n thu n l i, h ӟng d n, giüp d chüng em
trong su t qua trlnh th c hi n d chüng em có th hoàn thành d tài d c tr n v n
Chüng em cNJng xin chân thành c m ѫn cac b n dã cho chüng em nh ng ’
ki n dóng góp r t kӏp th i d chüng em hoàn thành d an cӫa mlnh d c t t hѫn
Mһc dü dã r t c g ng và n l c h t mlnh d th c hi n d tài này, nh ng
do ki n th c và th i gian có h n nên ch c ch n chüng em khong tranh kh i d
c nh ng h n ch , thi u sót cӫa d tài Vl v y chüng em mong mu n d c sdóng góp ’ ki n và c ng tac cӫa Th y co cüng cac b n
Cu i cüng, xin kInh chüc toàn th qu’ Th y Co tr ng Ĉ i h c S Ph m KThu t Tp.HCM d c d i dào s c kh e d ti p tөc là nh ng nhà giao u tü,luon th ng l i trong s nghi p giao dөc và dào t o
Tp HCM, Ngày 20 thang 01 năm 2008
Sinh viên th c hi nTrӏnh Qu c PhongLâm Ph ѫng An
Trang 2Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
H th ng phanh khl
L i cam n
L i noi d u
MӨC LӨC
Trang
PH N A: ĈҺT VҨN Ĉӄ
I Ĉ i t ng nghien c u 5
II M c tieu d tài 5
III Tlnh hlnh trong và ngoài n c 5
PH N B: N I DUNG CH NG 1: nguyen I’ c b n c a h th ng phanh 1 Cac y u t c b n 7
2 Nguyen t c hlnh thành I c phanh 9
CH NG 2: H TH NG PHANH KH1 NEN C BҦN 1 Nh ng chi ti t chlnh c a h th ng phanh c b n 12
2 Nh ng chi ti t ph c a h th ng phanh c b n 22
CH NG 3 : H TH NG PHANH TAY 1 Cong d ng 28
2 Cac chi ti t c a h th ng phanh tay 29
3 Nguyen I’ ho t d ng c a h th ng phanh tay 31
4 Yeu c u 32
CH NG 4 : H TH NG PHANH TREN R -MOOC 1 Gi i thi u chung 34
2 Cac chi ti t c a h th ng r -mooc 34
3 Nguyen I’ ho t d ng c a h th ng phanh r -mooc 46
CH NG 5 : H TH NG PHANH KH1 NEN KEP 1 Gi i thi u chung 53
2 Cac chi c a h th ng phanh khl nen kep 54
3 Nguyen I’ ho t d ng c a h th ng phanh khl nen kep 57
CH NG 6 : KIӆM TRA VA Ĉ,ӄU CHӌNH PHANH 1 Ĉi u chӍnh phanh 62
2 Ki m tra tren d ng 65
3 Cac b c ki m tra trong d ch v .65
CH NG 7: CAC H HӒNG TH ӠNG GҺP VA CACH KHҲC PHӨC 1 Nh ng h h ng c b n c a h th ng phanh 69
2 Nh ng h h ng c b n c a h th ng phanh r -mooc 71
PH N C: NGHIEN CӬU THI T K , CH TҤO LҲP RAP MO H1NH H TH NG PHANH - KHI NEN TREN O TO I ‘ t ng thi t k 74
II Thi t k khung ga 74
III B trl cac chi ti t tren mo hlnh 75
VI Quy trlnh n p khl cho blnh khl nen 79
V Ti n hành th phanh 80
VI Quy trlnh chӍnh khe h ma phanh 82
Trang 3Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
PH N D: K T LUҰN VA Ĉӄ NGHӎ
KӂT LU N VA Ĉӄ NGH 83TAI LI U THAM KH O 84
Trang 4Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
V i vi c gia nh p WTO, n c ta dang danh d u qua trlnh di len khong
ng ng, khҷng d nh con d ng Cong nghi p hoa, Hi n d i hoa là con d ng t t y u
d phat tri n Trong s nghi p Cong nghi p hoa, Hi n d i hoa, nghành cong nghi pdong vai trO vo cüng quan tr ng Và m t ph n khong th thi u d phat tri n congnghi p chlnh là cac oto chuyen ch hàng hoa Do v y, c n d m b o an toàn cho xe
và con ng i
Tren th c t , d d m b o an toàn cho xe và ng i ph thu c vào nhi u y u
t nh ng quan tr ng h n co th là h th ng phanh Cüng v i s phat tri n khong
ng ng c a KHKT, h th ng phanh càng d c hoàn thi n và c i ti n, trong do, co
h th ng phanh khl nen H th ng dang d c s d ng r ng rai tren cac oto ph c v trong v n chuy n hàng hoa
V i ch c năng là m t tr ng Ĉ i h c chuyen ngành, vi c c p nh t nh ngthi t b m i ph c v cho gi ng d y là h t s c quan tr ng, nh ng do di u ki n nhà
tr ng, vi c d u t cho h th ng là r t kho khăn, do do, chüng em da d a ra d tàinày
Tren mo hlnh, ng i h c co th tr c ti p quan sat ho t d ng c a h th ng,
ki m tra, s a ch a, nh ng h hOng co th g p Ben c nh do, ng i h c co th bi t
d c cac chi ti t cNJng nh ho t d ng c a h th ng thong qua n i dung c a d tài.Ĉây chlnh là di u chüng em mong mu n
Tuy nhien, trong qua trlnh nghien c u, thi t k , chüng em cOn nhi u thi u sot,xin qu’ th y co và cac b n nh n xet, gop ’ d d tai hoàn thi n h n
Chüng em xin chân thành c m n
Tp.HCM, ngày 20 thang 01 năm 2008Sinh vien th c hi n
Tr nh Qu c PhongLâm Ph ng An
Trang 5Mo hlnh dap ng yeu c u v d i m i v ph ng phap, ph ng ti n d y h c
mà B Giao D c và Ĉào T o danh v n d ng
Mo hlnh cOn Ià ph ng tien d y h c tr c quan, sinh d ng, no di kèm cüng
v i CD-ROM, DVD, TV….tr thành ph ng ti n d y h c m i h tr d c I c chocong tac th c hành cac tr ng Mo hlnh giüp ng i h c t h c khi khong co s
h ng d n tr c ti p c a giao vien, phat huy tlnh t h c, kh năng t duy sang t ocüng kh năng t on Iuy n, ki m tra, danh gia ki n th c da Iƭnh h i Ben c nh vi c
do, vi c truy n d t k năng, k x o t kinh nghi m th c t c a giao vien, ng i h cthong qua nh ng chi ti t tren mo hlnh s co nh ng anh x t ng d i chlnh xac vcac kinh nghi m th c t Ngoài ra, mo hlnh cOn dap ng nh ng yeu c u nh g n,tranh c ng k nh khi h th ng d c d t trong khong gian khong I n I m
1.2 Ĉ i t ӧng ngien c u la h th ng phanh khI nén
Trong th c t , tren xe t n t i nhi u h th ng kkhac nhau cüng Iàm vi c nh pnhàng v i nhau nh ng chüng em ch n d tài h th ng phanh khl nen vl:
a H th ng phanh khl nen Ià h th ng quan tr ng tren oto, düng d di u khi n
và d m an toàn cho ng i và xe
a H th ng phanh khl nen d c trang b r ng rai tren cac xe t i, xe container
hi n nay
2 M C TIEU Ĉӄ TAI
N i dung c a d tài bao g m cac n i dung sau:
a Th c hi n vi c nghien c u I’ thuy t v h th ng phanh khl nen noi chung
a Th c hi n vi c thi t k , ch t o mo hlnh h th ng phanh khl nen tren xe düngIàm ph ng ti n d y h c nh m ph c v cho cong tac d y th c hành
a K t h p mo hlnh và I’ thuy t thành m t chuyen d tham kh o v h th ngphanh khl nen
3 TINH HINH TRONG VA NGOAI N ӞC
Trong nh ng năm g n dây n c ta da d t d c nh ng thành t u to I n v chlnh tr , kinh t tren tr ng qu c t Ngoài ra, chüng ta cOn g t hai r t nhi u thànhcong trong cong cu c xây d ng và ki n thi t d t n c, n n giao d c n c ta cNJng
co nh ng phat tri n t ng d i m nh m t o dà d a n c ta th c hi n xa h i hoa giao d c, tăng ch t I ng h c sinh, sinh vien trong cac ngành dào t o
Nh ng so v i m t b ng chung c a th gi i, n c ta v n cOn t ng d i y ukem và I c h u v kinh t và k thu t Trlnh d giao d c cOn th p, khong ph i Ià kh
Trang 6Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
Qăng nh ng do di u ki n n c ta cOn ngheo, khong co kinh phl d trang b nh ngthi t b hi n d i ph c v cho s nghi p giao d c Ĉ ng goc nhln chung, cacnghành Iien quan d n k thu t cNJng ch u nh ng kho khăn tren, kho co th trang b
nh ng may moc m i d ph c v cho cong tac giàng d y, dây Ià dOi h i vo cüng c pthi t doi v i ngành k thu t mu n nâng cao trlnh d cho h c sinh, sinh vien
Ĉ ng tr c nh ng v n d tren, vi c c i ti n phu ng phap h c, ph ng phap
s d ng ph ng ti n m i, nâng cao kh năng b ng cach t n d ng nh ng kh năng
s n co, nh ng di u ki n hi n nay Ià h t s c quan tr
ng
Vi c thi t k mo hlnh Iàm tăng tlnh tr c quan sinh d ng, t duy hlnh t ng rOràng, tăng kh năng ti p thu và Iƭnh h i I’ thuy t nh ng I i ti t ki m th i gian, kinhphl ph c v cho nhh ng yeu c u khac c a cong tac gi ng d y
T
om I i : Vi c thi t k và th c hi m mo hlnh d y h c s tr giüp r t I n cho cong
tac d y h c cho khoa C khl d ng I c cNJng nh tr ng Ĉ i h c S Ph m KThu t
Tr c tlnh hlnh hi n nay nh v y, khoa C khl Ĉ ng I c da d a ra d tàinày
Trang 7h ng thong qua h th ng truy n I c Y u t cu i cüng d di chuyen xe Ià I c keo
mà banh xe tac d ng Ien m t d ng
Ma sat Ià I c ch ng I i s chuy n d ng c a hai b m t ti p xÜc nhau Ĉ
d ng xe, ph i co I c tac d ng c a ma phanh Ien tr ng phanh, t o ra ma sat Ma satnày sinh ra nhi t
Ĉ ng c chuy n nhi t năng thành năng I ng chuy n d ng, phanh ph ichuy n năng I ng chuy n d ng v I ng nhi t năng Ma sat gi a tr ng phanh và
ma phanh sinh ra nhi t trong khi gi m năng I ng quay c a tr ng phanh và banh
xe Nhi t t o ra dc h p th nh tr ng phanh kim Io i, tr ng phanh s t a toàn b Qăng I ng nhi t ra ngoài moi tr ng xung quanh L ng nhi t tr ng phanh co th
h p th ph thu c vào d dày c a kim Io i Khi ma sat ch d c t o ra gi a maphanh và tr ng phanh, banh xe d ng I i Nhân t cu i cüng d d ng xe Ià ma sat
gi a banh xe và m t d ng
Hlnh 1.1
Trang 8H th ng phanh khi
Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
1.2 Kh i i ӧng va t c lӝ
N u d ng c 200 ma I c tăng t c xe t 0 Ien 100 Km/h trong 1 phUt, th
t ng t ng năng I ng c n d d ng chi c xe do Nh t Ià vi c ph i xe d ng tlnh
tr ng kh n c p, gi s th i gian d ng ch Ià 6 giây (ch 1/10 th i gian xe d t d c
100 Km/h)
Ĉ d ng xe trong 1/10 th i gian mà xe tăng t c dOi h i I c phanh I n g p 10
I n I c tăng t c — x p x b ng 2000 ma I c N u xe co 6 banh, m i banh ph i cung
c p 1/6 I c phanh Và n u I c phanh c a m t trong hai banh xe d c di u ch nhkhong chinh xac, banh xe cOn I i s ph i ch u I c I n h n và c c u s ph i ch u
d ng I c phanh I n h n N u s d ng phanh Iien t c s tăng I ng nhi t tich INJytren tr ng phanh và tr ng phanh khong t a ra k p Qua nhi t d n d n phanh b pha
h y ho c phanh khong ăn
H u h t ma phanh ho t d ng t t nh t kho ng 250 — 425oC Ĉi u quan
tr ng Ià năng I ng c n d d ng xe khong t o ra nhi t pha h y phanh Quang
d ng c n thi t d d ng xe ph thu c vào t c d và tr ng I ng c a xe, ben c nh cac y u t c b n nh năng I ng, nhi t, ma sat L c phanh düng d d ng xe ph thu c tr c ti p vào kh i I ng và t c d Vi d : N u tr ng I ng g p doi, I c phanh
ph i tăng g p doi d co th d ng xe trong cüng quang d ng N u t c d tăng g pdoi, I c phanh ph i tăng g p 4 I n d co th düng xe trong cüng m t quang d ng
Vi d : Ĉ d ng xe tr ng t i 1400 Kg t c d 16 Km/h s c n quang d ng30m khi th c hi n phanh di u khi n blnh th ng N u xe do co toàn t i Ià 2800
Kg t c d 32 Km/h thl c n m t I c phanh b ng 8 I n I c phanh düng d d ng xe quang d ng 30m Ngoài ra, I c này ph i nhi u h n I c phanh cung c p, vl xe
s khong chuy n d ng khi I c phanh n m trong gi i h n tren
Trang 9H th ng phanh khi
Ĉ I HӐC S PH M K THU T TP.HCM ĈӖ AN T T NGHI P
2 NGUYEN T C HINH THANH L C PHANH
2.1 Nguyen t c s d ng c cҩu lòn bҫy
H th ng phanh dung nhi u nguyen t c v t l’ d d t d c hi u qu c h c.Nguyen t c thong d ng nh t là dOn b y
ĈOn b y n m tren ch t g i là di m t a Kho ng cach t A d n C là 4 met và
t C d n B là 1 met, t l là 4:1 L c s d c nhân theo nguyen l’ dOn b y
Nhln vào h th ng dOn b y d n gi n:
N u l c di xu ng 100 Kg d c cung c p t i A, thl l c h ng len t i B là400Kg
Hlnh 1.2
Trang 10th y l c c a khong khi vào nh ng ngày
co gio Khong khi co th d c nen vào
s d c dung d tăng hi u qu c khi
N u cung c p khi nen co ap su t
khong d i vào ng co di n tich 1cm2 và
Trang 11Khi d c nen càng nhi u trong blnh ch a, l c tac d ng len b m t c a nUt
ch n càng l n
2.3 Nguyen t c s d ng k t h p don b y va áp i c khl
Trong th c t , ng hlnh trOn và nUt ch n là màng ngăn làm b ng kim lo i d otac d ng len thanh d y N u khi nen co ap su t 120 PSI tac d ng len màng co di ntich 30 inch2 thl sinh ra d c l c co gia tr 3.600 lb Cung c p l c này d n thanh
d y d d ch chuy n dOn xoay 6 inch ho t d ng b ng càng và momen t ng c ng
b ng 21.600 inch pound (3600x6), ho c 1.800 foot pound (21.600/12) Momentphanh c n t 25 — 30 foot pound d gi banh xe Vi c so sanh này ch minh h a l c
d t d c t vi c dung k t h p dOn b y c h c và ap l c khi
Trang 12Th͵/ g/an tr͝: Ĉ d t d c ap su t khi c n thi t, dOi h i ph i co th i gian d khi di t blnh ch a d n b u phanh và Co th noi, th i gian tr là kho ng th i giankhi di chuy n trong h th ng phanh ( x p x 4/10 giây).
Quang d ͵ng phanh: Là do n d ng xe di chuy n t khi d p bàn d p phanhcho d n khi xe d ng l i Quang d ng phanh ph thu c vào kh năng t o ra masat c a ma phanh, t a nhi t c a tr ng phanh và bam ch t len m t d ng c a v
H th ng phanh ph i d c ki m tra và di u ch nh tr c khi d a xe vào s
d ng Xe t i n ng dOi h i h th ng phanh khi nen m nh nen d c ap d ng c c udOn b y và ap l c khi Khi phanh ph i tinh toan nhi t l ng t o ra b i ma sat N u
I ng nhi t qua l n, hi u qu phanh s gi m T i càng l n thl quan tinh càng cao,
I c c n d d ng xe càng l n
Ĉi u quan tr ng c n nh r ng, xe d c trang b h th ng phanh khi nen v idOn xoay di u ch nh cNJng khong th d ng nhanh nh xe ch khach
Trang 13CH NG 2
Trang 141 NHӲNG CHI TI T CHINH CӪA HTH NG PHANH C BҦN
M t h th ng phanh khi nen c b n s d ng tren xe c n co 5 ph n:
1 M t may nen d b m khi và b di u ap d di u ch nh ap su t may nen
2 M t blnh ch a hay thung ch a d d tr khi nen
3 M t phanh chân d di u khi n dOng khong khi nen t blnh ch a khi c nphanh
4 B u phanh và dOn quay d truy n l c d c sinh ra t khi nen d n h
th ng c khi
5 Ma phanh và b phanh ho c dƭa d t o ma sat nh m d ng banh xe
Tr c khi tim hi u nguyen t c ho t d ng c a he th ng phanh, chUng ta c n
hi u nh ng chi ti t rieng bi t ho t d ng nh th nào
Trang 15Thong th ng may nen d c d n d ng b ng d ng c nen khi d ng c ho t
d ng thl may nen cNJng ho t d ng Khi ap su t trong blnh ch a n m trong kho ng80-135 PSI thl ap su t h th ng da cân b ng, lUc do may nen khong c n thi t ph i
ho t d ng M t b di u khi n d c dung d di u ch nh ap su t nh nh t va l n
nh t b ng cach di u ch nh th i di m may nen ho t d ng Ĉi u nay d c hi u nh
la ch d “khong t i” va “co t i” H u h t may nen d u co 2 xy-lanh, m i xy-lanh
t ng t nh xy-lanh d ng c Khi ap su t blnh ch a d t d c t i da (n m trongkho ng t 115-135 PSI), b di u khi n s chuy n may nen sang ch d “khong t i”
May nen ph i co kh năng nâng ap su t trong blnh ch a t 50 len 90 PSItrong vOng 3 phUt N u khong th lam d c di u do, may nen c n d c s a ch a.Nguyen nhân co th do b u l c b ngh t ho c dai b tr t N u khong ph i do hainguyen nhân tren, chUng ta c n ki m tra may nen
Ĉ may nen ho t d ng ch d “khong t i”, khi nen d c d a t i van n p
c a may nen, gi cho van n p m Do do khong khi d c b m t i b m lui gi a haixy-lanh thay vl d c nen Khi ap su t trong h th ng gi m xu ng (th p h n 80PSI), van n p dong l i, d a may nen v ch d ho t d ng “co t i” Trong su t quatrlnh lam vi c ch d “khong t i”, may nen da t gi i nhi t
May nen d c boi tr n nh h th ng b i tr n d ng c , tuy nhien cNJng co m tvai may nen t boi tr n va dOi h i ph i d c th ng xuyen ki m tra kh năng boi
tr n
M t di u quan tr ng c n l u ’ la, khong khi d a vao d c gi cang s chcang t t Tr c tien, khong khi di qua b u l c d gi l i b i b n B u l c ph i d clam s ch th ng xuyen Tuy nhien, b u l c s h n ch dOng khi di vao may nen,
gi m hi u qu c a may nen Do do, m t vai lo i xe co l n p c a may nen d c
g n vao c gop d ng ng n p va l y khong khi da d c l c t b l c c a d ng
c
May nen lo i pit-tong ho t d ng cung nguyen t c v i kǤ n p va kǤ nen c a
d ng c :
.Ǥ n p: Piston di xu ng t o ra chân khong trong
xy-lanh lam cho van n p m Van n p m s lam cho
khong khi ch y qua van n p vao xy-lanh
Hlnh 2.2
Trang 16.Ǥ nén: Piston di len nen khong khi trong xi-
lanh Ap su t khong khi tăng len s khong th
thoat ng c tr l i van n p (do khi nen da dong
van n p) Khi pit-tong g n di h t hanh trlnh,
khong khi tr ng thai co ap s nâng van thoat
va di vao d ng thoat h ng d n blnh ch a
1.1.2 B di u ap
A — Cong dͽng va c̽u t o
Hlnh 2.3
Trang 17B — Nguyen t c ho t d ng Hlnh 2.4
Ho t d ng cung v i c c u khong t i, t d ng di u ch nh ap su t trong h
th ng cung c p khi n m trong gi i h n ap su t l n nh t va nh nh t May nen quaylien t c khi d ng c quay nh ng may nen cCn d c di u khi n b i b di u ap b ng
vi c kich ho t h th ng khong t i c a may nen d d ng ho c b t d u nen khi khi ap
su t blnh ch a d t gia tr l n nh t ho c nh nh t
Ap su t blnh ch a di vao b di u ap qua l blnh ch a, tac d ng len piston vavan n p/x Khi ap su t khi tăng len, piston va van di chuy n di len nen lC xo gi i
h n ap su t Khi ap su t blnh ch a d t gi i h n l n nh t c a may nen thl b di u
ap b t d u ch d ng t Ch t x de len van x /n p, dong d ng x va m d ng
n p Sau do khi blnh ch a ch y xung quanh van n p thong qua d ng ng trongpiston ra ngoai l khong t i di t i c c u khong t i c a may nen Khi cNJng ch y
Trang 18xung quanh piston, piston co d ng kinh l n h n ph n d u, k t qu la l c themvao t d ng kinh tren s lam cho van n p m l n nh t.
Khi ap su t blnh ch a r i xu ng gia tr nh nh t va b di u ap b t d u ch d kich ho t L c tac d ng b i ap su t khi tren piston s gi m xu ng d lC xo gi i h n
ap su t di xu ng Van n p s dong l i va van x m ra Khi t d ng khong t i s thoat ng c tr l i piston th ng qua ch t x va di ra ngoai l x
Trang 19tien sau may nen dong vai trC nh la
blnh cung c p hay blnh t Nh ng Hlnh 2.5
blnh ch a khac d c hi u nh la blnh s c p, th c p hay blnh kho
Khi khi da b nen, no b t d u nong len Khi nong nay d c lam mat trongblnh ch a, do do s gây ra hi n t ng ng ng t S ng ng t x y ra trong blnh
ch a chinh la h i n c ng ng t khi di vao cung v i khong khi sau khi b nen N u
d u b rC r qua xec-mang c a may nen va hCa tr n v i h i m nay thl s t o ra c n
d u va d c tich lNJy d i day blnh ch a N u c d ti p t c tich lNJy, c n d u(g m n c va d u) s di vao h th ng phanh va gây ra nh ng tac h i v i van va
nghi t, nh ng blnh ch a ph i d c x hai hay
nhi u l n m i ngay Ĉ x blnh ch a tren xe
keo, luon b t d u v i blnh t Ngoai ra, d
th i s ch toan b h i m ra ngoai chUng ta
c n ph i d toan b khi mang ap su t thoat ra
Trang 201.2.3 Yeu c u
M t vai blnh ch a co 2 hay nhi u vach ngăn, m i vach ngăn co m t van x rieng, do do m i ngăn ph i d c x rieng bi t
M t s blnh ch a d c trang b van x t d ng Van nay s t d ng x h i
m kh i blnh ch a khi c n M c du v y cNJng nen ki m tra hang chUng ngay va x
d nh kǤ d d m b o r ng k t c u c khi ho t d ng dUng ch c năng Nh ng d ng
ng g n v i b iam nong van b d t hay b i ng c n d c s a ngay
1.3 B u i c, van an toan, t ng phanh
ngăn d c thi t k nh m tach h i m kh i
khong khi C hai b u i c d u s d ng khi nen
d i c ho c d y ch t b n d c tich t iOi b
s y Van i c co day nhi t dung d ngăn ch n
h i m b dong băng nh ng vung co khi h u
I nh Nen ki m tra d ng day g n v i b iam
nong d ch c r ng day khong b i ng
Hlnh 2.7b
Trang 211.3.2 Van an toan
M t van an toan b o
v bInh ch a kh i v t ap va
n n u b di u ap h va
khong d a may nen v ch
d “khong t i” Van nay g m
1 vien bi co g n iC xo i c,
van cho phep khong khi
thoat ra kh i bInh ch a vao
trong khong khi khi ap su t
bInh qua i n Vi c quy t d nh
m van ph thu c vao i c iC
Trang 22th ng m 150 PSI N u ap su t trong h th ng tăng ien s p x 150 PSI, ap su t
s nen iC xo d y vien bi r i kh i b d , d a khong khi co ap su t cao thoat ra ngoaiqua i thoat Khi ap su t trong bInh ch a gi m xu ng s p x 135 PSI, iC xo s d avien bi tac d ng ien b d ngăn i i ra c a khong khi Khong ph i t t c cac van antoan d u co kh năng gi m ap b ng tay
N u van an toan ph i gi m ap, may nen va b di u khi n c n d c di u
Trang 23T ng phanh ia d ng c d cung c p khi nh m di u khi n h th ng phanh.Hanh trInh ban d p phanh s quy t d nh ap su t khi cung c p trong cac d ng ng
nh ng ap su t t i da khong v t qua ap su t bInh ch a Khi nh ban d p phanh,
ho t d ng phanh b ng t
Khi ng i iai ch d p n a hanh trInh ban d p, t ng phanh s t d ng duy trI
ap su t khi ma khong c n ng i iai ph i di u ch nh ap i c ban chan ien ban d p
Khi nh ban d p, khi cung c p cho h th ng s thoat ra ngoai vao khong khiqua i th i Ban d p phanh khi nen co d ng m t iC xo i c, do do no t o ra nh ng
c m giac khac v i c m giac do ban d p phanh d u mang i i
Can b ng
Khi ap su t trong i tr ng ben d i piston va ap su t phan ph i d n c c uphanh can b ng v i i c iC xo tren d nh piston, piston dich chuy n va van n p dong
I i Ngăn dCng khi t d ng cung c p d n van L x v n dong, ngăn vi c thoat khi
kh i i x Khi gi chan phanh, van s d t v tri can b ng Khi ap su t khi ben d ipiston can b ng v i i c d c truy n b i ban d p Khi piston d c n t i da, van
n p v n m va ap su t bInh ch a d c d a d n b u phanh
Nh phanh
Khi nh ban d p phanh, iUc nay i c c c u r i kh i d nh piston L c sinh ra
nh ap su t d i piston b t d u i n ien, nang piston va m van x Khi nen
d i piston va trong d ng phan ph i d c x thong qua i x
1.4 B u phanh va don xoay
1.4.1.B u phanh
HInh 2.10
Trang 24B u phanh ia m t khoang ch a d c ngăn ra nh mang cao su Khi nen d y t
m mang iam cho no căng ra, t m mang tac d ng ien c n d y iam quay dCn quay L
c d c sinh ra nh chuy n d ng c a c c u tren sph thu c vao ap su t khinen va kich c c a t m mang N u xu t hi n m t i th ng tren t m mang, khi b thoat ra ngoai, gi m hi u qu c a b u phanh N u mang b b hoan toan, phanh s khong cCn tac d ng
Ĉ i v i xe t i, b u phanh tr c nh h n b u sau vl tr c tr c ch u t i it h n
1.4.2 Ĉon xoay
1.4.2.1 Cong d ng, phân io i, yeu c u
ĈCn quay di u ch nh d h ho c hanh trlnh t do khi n i thanh d y va tr ccam S Ĉ h nay xu t hi n khi ma phanh b mCn N u dCn quay khong d c di u
ch nh n m trong gi i h n cho phep, hi u qu c a phanh gi m xu ng va th i gian tr tăng ien Ĉ h s ngay cang i n h n cho d n khi mang n m sat vao thanh ben.LUc nay, phanh s khong cCn hi u qu
A — Ĉ͙on xoay th ͵ng (don xoay diu ch͡nh b͉ng tay).
Hlnh 2.11Hlnh tren ia io i dCn xoay b ng tay thong d ng, dung c c u di u ch nh tr cvit banh vit Khi phanh, goc gi a thanh d y va dCn xoay khong nen i n h n 90o ӢdCn xoay di u ch nh b ng tay, dai c vit d c v n cho d n khi ma phanh ch m vao
Trang 25v n d ho t d ng khong t t c a phanh s gi m Xe it khi m t phanh vl m t khi ma
th ng ia do khe h qua i n
B — Ĉ͙on xoay diu ch͡nh t d ng
Hlnh 2.12
M t vai h th ng phanh co dCn xoay di u ch nh t d ng, dCn xoay nay s t d
ng di u ch nh khe h d bu vao do d mCn c a phanh gay ra Cong vi c nay s duy trl th ng xuyen d d m b o khe h chinh xac gi a ma phanh va tr ng phanh
Co nhi u io i va d i dCn xoay di u ch nh t d ng khac nhau da d c s d ng Ban
d u, chUng th ng ia dCn xoay thay d i goc xoay ho c dCn xoay thay d i khe h
ĈCn xoay thay d i hanh trlnh s di u ch nh khe h khi no nh n ra goc xoaydUng b thay d i No di u ch nh chinh xac hanh trlnh gi a tr ng phanh va gu cphanh n u co thay d i M t vai dCn xoay di u ch nh t d ng co kh năng gi m khe
h khi no di u ch nh khe h qua i n N u xe d c trang b dCn xoay di u ch nh t
d ng, khong nen ch quan r ng phanh iuon d c di u ch nh Co nhi u nguyennhan d dCn xoay khong th duy trl d c khe h dUng Co th do i p d t khongchinh xac, ap i c duy trl khong d , bi n d ng gia d , b c iot tr c cam b mCn, thanh
d y b cong Th m chi vi c ki m tra b ng m t co th gay ra nh ng v n d iien quan
d n ch c năng di u ch nh
Trang 261.4.3 Nguyen t c jam vj c c a don quay va b u phanh
Hlnh 2.13
B u phanh th ng n m tren tr c g n banh xe Ap su t d c d a vao thongqua i n p Khi nen tac d ng ien mang va truy n qua thanh d y Thanh d y n i v idCn xoay nh dai c va ch t Qua trlnh nay bi n chuy n d ng thҷng c a thanh d y
t b u phanh thanh chuy n d ng quay c a tr c phanh va cam-S Khi khi nen d c
th i ra ngoai, iC xo h i v trong b u phanh d y mang va keo thanh v v tri nhphanh
1.5 K t cҩu c a c cҩu phanh
Hlnh 2.14
Trang 27Hlnh tren ia io i c c u phanh thong d ng dung tren tr c sau xe t i va tr c
r -mooc C c u tr c tr c co b u phanh va dCn xoay n m tren mam phanh (ho t
d ng c a h th ng iai)
Ph n kim io i dung iam ma phanh d c g n ch t vao gu c phanh Ch t
I ng phanh ph thu c vao ph n kim io i nay Ma phanh ph i ph m t i p ngoai d
co th ch u d c nhi t d cao va it gi m tinh năng khi nhi t d cao
Vi c m t ho c gi m hi u qu phanh x y ra khi tr ng phanh b gian n cach
xa ma phanh Ma phanh cNJng gi m hi u qu khi b qua nhi t
Ho t d ng xoay c a cam S va tr c cam t o i c ep gu c phanh va ma phanh,
tr ng phanh LUc nay ma phanh s sinh nhi t do ma sat v i b m t tr ng phanh
Ĉ day c a tr ng quy t d nh i ng nhi t ma tr ng va ma phanh co th h p
th va t a vao khong khi Tr ng b mCn m ng s iam tăng nhi t r t nhanh Phanh
tr nen thi u tin c y va nguy hi m khi tr ng phanh b meo, iC xo h i v y u, maphanh khong d ng, di u ch nh qua ng n ho c d u m , ch t b n tren ma phanh
Ch d c ch a va thay th tr ng phanh d i s h ng d n c a nha s n xu t
2.1.Van m t chj u
2.1.1 Cҩu t o
Hlnh 2.15Van m t chi u ia dai c co ren gi a, hai ben co d u vao va d u ra Trongdai c co g n iC xo h i v va vien bi tran Vien bi b ep vao b dai c ch n d u vao
Trang 282.1.2 Nguyen t c ho t d ng
Van m t chi u d c g n gi a blnh ch a va may nen nh m ngăn dCng khi
ch y ng c t h th ng tr v may nen No ch cho phep kh ng khi ch y theo m tchi u nh t d nh Van co k t c u ia iC xo i c Khi ap su t t i d u vao van v t qua
I c iC xo s nang bi kh i b van Nh v y, khi nen s ch y qua van t i i x Khi ap
su t d u ra b t d u i n h n ap su t d u vao (co k d n ap su t iC xo) van m tchi u dong i i, ngăn ch n khong khi ch y ng c t blnh ch a v may nen
2.2 Ĉ ng h ap su t, d ng h ap j c phanh
2.2.1 Ĉ ng h ap su t blnh ch a
Tren nh ng xe d c trang b h th ng phanh khi nen,
d ng h ap su t blnh ch a n m b ng tap-io trong bu ng
iai No co nhi m v ch ra ap su t khi nen blnh ch a s
c p, th c p hay kho Blnh t (blnh cung c p) th ng
khong co d ng h do ap su t
Ap su t ho t d ng blnh th ng c a h th ng ia 80 —
135 PSI Ĉ ng h s hi n th nh ng thay d i khong blnh
Trang 29th ng ap su t khi nen.
2.2.2 Ĉ ng h ap j c phanh
Ben c nh d ng h do ap s t blnh chUa, cCn co
d ng h ap i c phanh Ĉ ng h nay cNJng n m tren tap-io
va hi n th ap su t khi nen khi d p phanh Ĉ ng h tren co
th dung d xac d nh ap su t phanh tay ho c phanh chan
Do h th ng s d ng iau ngay va khe h d u b t d u xu t hi n, ap su t s
gi m Khi do, cong t c bao ap su t th p s b t den c nh bao tren tap-io ho c t o ra
ti ng cCi khi ap su t gi m xu ng g n b ng 55 PSI Ngoai ra, co nhi u xe d c trang
b c den va cCi
Trang 302.3.2 Cong t c dèn phanh
Hlnh 2.18
Trang 31Xe di sau ph i d c c nh bao khi xe di tr c gi m t c d hay d ng i i Cong
t c den phanh ia cong t c di n ho t d ng nh khi, cong t c s b t den phanh phia sau xe khi d p phanh Cong t c th ng g n v i van hai chi u va co th nh n
bi t ap su t khi nen khi phanh
2.4 Van x nhanh va van r -je
2.4.1 Van x nhanh
A — Cong d ng
Vi c c p phanh trong h th ng c
b n da d c mo t tren Trong do, khi
nh phanh chan, khi nen trong b u phanh
ph i quay i i t ng phanh d nh phanh Ӣ
xe co chi u dai c s i n vi c nh phanh
s ch m b i vl d ng ng n i t ng phanh
va b u phanh sau dai h n Do do, m t van
x nhanh s d c i p vao d nh phanh
m t cach nhanh chong va tri t d b ng
cach khong ti p t c n p khi d n g n b u
phanh
Hlnh 2.19
Trang 32x v n cCn dong nh i c tac d ng ien tr c t p c a mang Khi nh khi cung c p, ap
su t tren mang b x ng c v i x c a t ng phanh, ap su t phanh d i mang t o
ra i c d y mang di ien, m i x , d a khi ra ngoai
2.4.2 Van r -je
Trang 33A — Cong d ng
Hlnh 2.20
T ng phanh th ng n m g n banh tr c h n banh sau Kho ng cach t
t ng phanh d n b u sau cang dai thl th i gian d khi nen c p cho b u sau s iau
h n Ĉi u nay d c hi u ia th i gian tr khi phanh Ĉ kh c ph c tlnh tr ng nay
nh ng xe co chi u dai c s i n, m t van r -ie d c i p g n b u phanh sau
M t ng co d ng kinh i n h n d c dung d n i blnh t va van r -ie
Ĉ ng khi nen t t ng phanh t i van r -ie bay gi chinh ia “d ng di u khi n” (khinen trong ng di u khi n n m van r -ie) Khi d p phanh, khi nen trong d ng
di u khi n tac d ng ien ph n d nh c a van r -ie, d a ap su t blnh ch a tr c ti p t iblnh phanh sau thong qua ng co d ng kinh i n h n Khi nen d a d n theo
d ng nay co cung ap su t v i khi nen di u khi n d c d a d n t t ng phanh
Vi c nh phanh iam thoat khi kh i d ng di u khi n d n van r -ie, c t dCng khi tblnh ch a d n b u sau Vi c thoat khi trong b u phanh nhanh chong nh v y chinh
ia nh d c trung thoat nhanh c a r -ie
Van r -ie trong h th ng phanh khi nen co ch c năng nh tr m chuy n d i
d tăng t c qua trlnh d p va nh phanh Van th ng n m tr c sau c a xe g n
b u phanh Van ho t d ng gi ng nh t ng phanh di u khi n t xa, co ch c năng
Trang 34phan ph i ho c x khi t i ban d p phanh, trong cung nguyen t c v i khi di u khi n
d c cung c p d n van t t ng phanh ho c ngu n khac
B — Nguyen t c ho t d ng
Trang 35Cu ng c p Hlnh 2.21
Khi nen d c d a t i i di u khi n di vao i r ng nh tren piston va d ypiston di xu ng B x di xu ng v i piston va n vao ph n trong c a van n p/x ,dong d ng x Cung iUc, ph n ngoai c a van n p x di chuy n kh i b c a van
n p/x , d a khi cung c p t blnh ch a, qua van n p m va vao b u phanh
C
a n b ng
Khi nen d c cung c p d n h th ng phanh cNJng nh h ng ien ph n day
c a piston van r -ie Khi ap su t khi d i piston b ng v i ap su t di u khi n tren, piston d c nang nh ien, iC xo n p ep van n p vao b van Ĉ ng x v ndong Khi ap su t d ng di u khi n can b ng v i ap su t cung c p Khi ap su t khicung c p thay d i, van ho t d ng tr i i m t cach nhanh chong nh m gi ap i cphanh t i m c tren
Nh
p h anh
Khi nh khi nen kh i i di u khi n va khi nen trong i r ng tren piston van
r -ie d c x ra, khi nen d i piston nang van r -ie va b x kh i d ng x , m
d ng x T do, khi nen t b u phanh thong qua d ng x ra ngoai, nh phanh
Trang 36Hlnh 2.22 mo t van gi i h n phanh tr c va van di u khi n d c g n tren
h th ng Van di u khi n d c thi t i p v tri “blnh th ng” tren d ng kho va ap
su t phanh tr c ia blnh th ng Khi xe ch y tren b m t tr n, van di u khi n
d c keo v v tri “d ng tr n”
A — Lo / th ͵ng
Ĉ vi c di u khi n iai t t h n d ng tr n tr t, chUng ta co th s d ng
u di m ia gi m hi u qu phanh phanh tr c Ĉi u nay chUng ta co th iam d c
b ng cach i p van di u khi n van iai va van gi i h n phanh tr c tr c
Van di u khi n d c d ch d “blnh th ng” khi b m t m t d ng kho
va ap su t iUc nay ia blnh th ng, khi m t d ng b tr t va van di u khi n d
ch d “d ng tr t” Ӣ ch d nay, van di u khi n s iam cho van gi i h n ho t
d ng Vi c ap su t khi cung c p cho phanh tr c khi do s gi m xu ng 50% ap
su t khi d c cung c p d n b u phanh sau
B — Lo / t d ng
Vai h th ng d c trang b v i van gi i h n t d ng Van nay s gi ap i cphanh banh tr c t 0 — 10 PSI, ph thu c chUng ta d t ap su t nao Gi a ap
su t thi t i p va 40 PSI c a d p phanh, ap i c phanh da gi m 50% CCn trong
kho ng 40 — 60 PSI thl ap i c phanh da gi m tren 50% Nh ng khi ap i c phanh
I n h n 60 PSI thl iUc nay i c phanh s khong gi m va tac d ng toan b ien banh
tr c
Trang 382 CAC CHI TI T CӪA H TH NG PHANH TAY 2.1 Van di u khj n phanh tay
Trang 39B — Nguyen t c ho t d ng
Nh
ph a nh tay
Hlnh 3.3
Van di u khi n nh n ap su t cung c p t blnh ch a khi nUt d c n, van
d a khi t i b u phanh tay (th ng ph i qua van x nhanh ho c van r -ie) Khi nh phanh tay d xe ho t d ng blnh th ng
Trang 40Ĉ th c hi n phanh tay, nUt d c n xu ng, x d ng phan ph i c a van, va
d a khi thoat kh i b u phanh N u ap su t toan b h th ng r i xu ng d i 20 — 30PSI,van s t d ng th c hi n ch d ng t, do ia d a khi kh i b u phanh va th c
hi n phanh tay
Cu
n g c p p h a nh tay
Hlnh 3.4
Vi c nay s x y ra khi ng i iai xe keo nUt keo-d y ho c ap su t toan b h
th ng r i xu ng d i 20 — 30 PSI Khi nUt ch d ng t, vCng d m i x d chchuy n di ien, d a i x thong v i khi tr i Ap su t khi t d ng phan ph i thoat rangoai B c ch O c a piston di chuy n ien dUng d ng ap su t c a c p
2.2 C m chj tj t c a c c u phanh
tay