Nhóm câu hỏi 3 _ Cơ LT2 – 60 tiết (4 điểm) Câu 1 Câu hỏi: Thanh đồng chất AB chiều dài 4l, khối lượng m, có gắn một quả nặng D, được xem như một chất điểm có khối lượng m và BD = l. Thanh được giữ cân bằng như hình vẽ 1. Xác định vị trí khối tâm của hệ thanh và vật nặng D? 2. Dây OB bị đứt và thanh bắt đầu chuyển động trong mặt phẳng thẳng đứng. Xác định quỹ đạo của điểm B? Bỏ qua ma sát. 3
Trang 1Câu 1:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
Đĩa tròn A đồng chất khối lượng
m1 có thể lăn không trượt trên tấm
phẳng B có khối lượng m2 Lò xo
nối giá cố định trên tấm phẳng B
và khối tâm đĩa tròn A có độ cứng là c Bỏ qua ma sát giữa vật B và
mặt ngang, khối lượng của lò xo Ban đầu hệ đứng yên, lò xo không
biến dạng Tác dụng vào khối tâm đĩa A một lực ngang F để cho hệ
chuyển động Hãy thiết lập phương trình vi phân chuyển động của cơ
hệ theo các toạ độ suy rộng x1, x2 bằng phương trình La grăng loại II
(x1 là khoảng cách từ gốc tọa độ đến đầu vật B, x2 là khoảng các từ vị
trí đầu lò xo không biến dạng đến khối tâm vật A)
4
ĐÁP ÁN
Hình vẽ:
0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ
Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
1 2
A
J m R , 2
x R
(với R là bán kính của đĩa tròn A)
v B x B mà x B x1 b, với b = const nên v B x1 Thay vào
Trang 2Thế năng của hệ: 2
1
2cx C
( với C 1 = const; gốc thế năng đàn hồi của lò
xo chọn tại vị trí đầu lò xo không biến dạng, gốc thế năng trọng trường chọn tại O)
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
2
Trang 3đồng chất có chiều dài l, khối
lượng m2 được nối khớp với khối
tâm B của vật A Bỏ qua ma sát và
khối lượng của lò xo Ban đầu hệ
dứng yên, lò xo không biến dạng, thanh BD có phương thẳng đứng
Tác dụng vào khối tâm vật A một lực ngang F để cho hệ chuyển
động Hãy thiết lập phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ theo
các toạ độ suy rộng x, bằng phương trình La grăng loại II (x là
khoảng cách từ vị trí đầu lò xo không biến dạng đến khối tâm vật A,
là góc lệch của thanh BD so với phương thẳng đứng)
4
ĐÁP ÁN
Hình vẽ:
0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
Trang 4Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
4
Trang 5Câu 3:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
Thanh đồng chất BD có chiều dài
l, khối lượng m2 được nối khớp
với tâm B của bánh xe đồng chất
A, có khối lượng m1 có thể lăn
không trượt trên mặt phẳng ngang
Lò xo nối tâm B với giá cố định có
độ cứng c Ban đầu hệ đứng yên,
lò xo không biến dạng, thanh BD có phương thẳng đứng Tác dụng
vào tâm bánh xe A một lực ngang F để cho hệ chuyển động Bỏ qua
khối lượng của lò xo Hãy thiết lập phương trinh vi phân chuyển động
của cơ hệ theo các toạ độ suy rộng x, bằng phương trình La grăng
loại II (x là khoảng cách từ vị trí đầu lò xo không biến dạng đến khối
tâm bánh xe, là góc lệch của thanh BD so với phương thẳng đứng)
4
ĐÁP ÁN
Hình vẽ:
0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
1 2
A
J m R , A
x R
Trang 6Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
6
Trang 7Câu 4:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
Vật A có khối lượng m1, được
khoét lỗ hình tròn bán kính R, và
nối với tường cố định nhờ lò xo có
độ cứng c và có thể trượt không
ma sát trên mặt phẳng ngang Chất
điểm B khối lượng m2 chuyển động theo rãnh tròn trong lỗ khoét Ban
đầu hệ đứng yên, lò xo không biến dạng, OB có phương thẳng đứng
Tác dụng vào vật A một lực ngang F như hình vẽ để cho hệ chuyển
động Bỏ qua ma sát, khối lượng lò xo Thiết lập phương trình vi phân
chuyển động của cơ hệ theo các toạ độ suy rộng x, bằng phương
trình La grăng loại II (x là khoảng cách từ vị trí đầu lò xo không biến
dạng đến tâm O rãnh khoét của vật A, là góc hợp bởi OB so với
Chọn hệ tọa độ O1xy như hình vẽ, gốc O1 là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
Trang 8tại vị trí đầu lò xo không biến dạng, gốc thế năng trọng trường chọn tại O 1 )
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
Câu 5:
8
Trang 9Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
khối lượng m2 chuyển động trên
mặt trong của vành tròn Bỏ qua ma sát, khối lượng lò xo Ban đầu hệ
đứng yên, lò xo không biến dạng, OB có phương thẳng đứng Tác
dụng vào vành tròn một ngẫu lực M để hệ chuyển động Hãy thiết lập
phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ theo các toạ độ suy rộng
x, bằng phương trình La grăng loại II (x là khoảng cách từ vị trí đầu
lò xo không biến dạng đến tâm O của vành tròn, là góc hợp bởi OB
Chọn hệ tọa độ O1xy như hình vẽ, gốc O1 là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
Trang 10thế năng trọng trường chọn tại O 1 )
+ Lực suy rộng *
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
Câu 6:
10
Trang 11Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng Vật
A đồng chất có khối lượng m1 được
nối với tường cố định bởi lò xo có độ
cứng c1 Đĩa tròn tâm C đồng chất
khối lượng m2, bán kính R, có thể lăn
không trượt trên mặt phẳng ngang Lò
xo nối tâm đĩa với vật A có độ cứng c2 Ban đầu hệ đứng yên, các lò xo
không biến dạng Tác dụng vào tâm đĩa tròn C một lực ngang F để hệ
chuyển động Bỏ qua khối lượng các lò xo Thiết lập phương trình vi
phân chuyển động của cơ hệ theo các toạ độ suy rộng x1, x2 bằng
phương trình La grăng loại II (x1, x2 là khoảng cách từ vị trí các đầu lò
xo không biến dạng đến khối tâm của các vật A và C)
4
ĐÁP ÁN
Hình vẽ:
0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
C
J m R , 2
C
x R
Thay vào
Trang 12Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
Câu 7:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
Đĩa tròn tâm C đồng chất khối
lượng m1 được nối với tường cố
định bởi lò xo có độ cứng c1, có
thể chuyển động lăn không trượt
trên mặt phẳng ngang Vật A
đồng chất có khối lượng m2 Lò xo nối tâm đĩa với vật A có độ cứng c2
Ban đầu hệ đứng yên, các lò xo không biến dạng Tác dụng vào vật A
một lực ngang F như hình vẽ để hệ chuyển động Bỏ qua khối lượng
các lò xo Thiết lập phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ theo
các toạ độ suy rộng x1, x2 bằng phương trình La grăng loại II (x1, x2 là
khoảng cách từ vị trí các đầu lò xo không biến dạng đến khối tâm của
Trang 13Hình vẽ: 0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
C
J m R , 1
C
x R
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
y
Trang 14c và khối lượng không đáng kể Bỏ
qua ma sát Ban đầu hệ đứng yên, lò xo không biến dạng Tác dụng
vào khối tâm vật A một lực ngang F để cho hệ chuyển động Hãy
thiết lập phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ theo các toạ độ
suy rộng x1, x2 bằng phương trình La grăng loại II (x1, x2 là khoảng
cách từ vị trí đầu lò xo không biến dạng đến đầu vật B và khối tâm A )
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ
Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
(gốc thế năng đàn hồi của lò xo chọn tại tại
vị trí đầu lò xo không biến dạng, gốc thế năng trọng trường chọn tại O)
Trang 15Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
Câu 9:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng Vật
A đồng chất khối lượng m1 được nối
với giá cố định bằng lò xo có độ cứng
c1 Thanh đồng chất BD có chiều dài
l, khối lượng m2 có thể quay quanh
trục B và được nối với vật A bởi lò xo
1
Trang 16khối lượng lò xo Ban đầu hệ đứng yên, các lò xo không biến dạng,
thanh BD có phương thẳng đứng Tác dụng vào BD một ngẫu lưc M
để cho hệ chuyển động Hãy thiết lập phương trình vi phân chuyển
động của cơ hệ theo các toạ độ suy rộng x, bằng phương trình La
grăng loại II (x là khoảng cách từ vị trí đầu lò xo không biến dạng đến
khối tâm vật A; là góc lệch của thanh BD so với phương thẳng
đứng; giả thiết các lò xo có phương nằm ngang trong quá trình hệ
chuyển động )
ĐÁP ÁN
Hình vẽ:
0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
B
J m l , BD Thay vào 1 1 2 1 1 2 2 2 1 1 2 1 2 2 2
Trang 17+ Lực suy rộng Q : Cho hệ di chuyển khả dĩ: 1* q1 x 0 ; q2 0
+ Lực suy rộng Q : Cho hệ di chuyển khả dĩ 2* q1 x 0 ; q2 0
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
Câu 10:
Câu hỏi: Cơ hệ trong mặt phẳng.
Đĩa tròn đồng chất tâm C, khối
lượng m1 được nối với giá cố định
bằng lò xo có độ cứng c1, có thể lăn
không trượt trên mặt phẳng ngang
Thanh đồng chất BD có chiều dài l,
khối lượng m2 có thể quay quanh trục B và được nối với tâm đĩa tròn
bởi lò xo có độ cứng c2 tại D Bỏ qua ma sát, khối lượng lò xo Ban
đầu hệ đứng yên, các lò xo không biến dạng, thanh BD có phương
thẳng đứng Tác dụng vào BD một ngẫu lưc M để cho hệ chuyển
động Hãy thiết lập phương trình vi phân chuyển động của cơ hệ theo
các toạ độ suy rộng x, bằng phương trình La grăng loại II (x là
khoảng cách từ vị trí đầu lò xo không biến dạng đến khối tâm vật A;
là góc lệch của thanh BD so với phương thẳng đứng; giả thiết các lò
xo có phương nằm ngang trong quá trình hệ chuyển động )
Trang 18Hình vẽ: 0.25
Chọn hệ tọa độ Oxy như hình vẽ, gốc O là vị trí đầu lò xo không biến
dạng Cơ hệ bảo toàn, số bậc tự do của cơ hệ: k = 2
1
1 2
C
J m R ; C
x R
2
1 3
B
J m l , BD Thay vào
+ Lực suy rộng *
Chú ý: Bài làm phải trình bày sạch sẽ, lý luận chặt chẽ, kết quả chính
xác hoàn toàn mới được: 4 điểm, nếu không tối đa chỉ được 3,75 điểm
18
Trang 19Câu 11:
Câu hỏi: Một hình trụ khối lượng m,
bán kính r lăn không trượt bên trong
trụ rỗng, khối lượng M, bán kính R.
Trụ này có thể quay quanh trục nằm
ngang O Mômen quán tính của các
trụ đối với các trục tương ứng bằng
Q dt
0.5
1.25
0.5 0.5
Trang 20
22
Câu hỏi: Một đĩa đồng chất bán kính R,
có khối lượng M,có thể quay xung
quanh trục nằm ngang O Một dây nhẹ
không dãn AB=l, một đầu của nó treo
vào vành đĩa tại A, và đầu kia buộc vật
có khối lượng m tại B Thành lập
phương trình vi phân chuyển động của
Q dt
0.5
1
20
Trang 21Q mg R sin l sin L; Q mgl sin
+ Phương trình vi phân chuyển động của hệ:
1
22
2
0
Câu hỏi: Vật A khối lượng
m 1 trượt không ma sát trên
nền ngang Con lắc AB có
khối lượng m 2, khối tâm C
AC=l, mômen quán tính đối
với khối tâm C là JC, được
Trang 221 0.5
0.5
1
Câu 14
22
Trang 23Câu hỏi: Cho cơ hệ chuyển
động trong mặt phẳng thẳng
đứng như trên hình Đĩa đồng
chất tâm A khối lượng m 1, bán
kính R, lăn không trượt dọc trên
nền ngang Con lắc AB trọng
lượng Q=m2g và khối tâm C với
AC=l, mômen quán tính đối với
trục đi qua khối tâm là JC, được nối vào A bằng khớp bản lề trụ Trên
đĩa có ngẫu lực M và lực F nằm ngang tác dụng Hãy thiết lập phương
trình vi phân chuyển động của hệ
0.5
1
0.5
Trang 24Phương trình vi phân chuyển động:
Câu hỏi: Hai đầu mút của thanh AB
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
Q dt
Q dt
0.25 0.25
0.5
1.5
24
Trang 251 2
2
2 2
Trang 26Câu hỏi: Đĩa đồng chất tâm O, bán kính R.
khối lượng m 1 lăn không trượt trên đường
nằm ngang dưới tác dụng của mômen
M t M cos t const Tâm O của đĩa
gắn thanh OA, khối lượng m 2, khối tấm C với
OC=h Lò xo có độ cứng c nối tâm O với giá
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
0.5
1.25
0.75
26
Trang 27o x
Câu hỏi: Thanh OA đồng chất
khối lượng M quay trơn quanh
trục nằm ngang qua O cố định,
OA = 2l Giả sử có chất điểm
khối lượng m trượt không ma
sát trên OA Thiết lập phương
trình vi phân chuyển động của
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
s
Q dt
0.5
1
Trang 28Câu hỏi: Thanh đồng chất AB có khối lượng m, dài l có thể trượt
không ma sát theo các cạnh của góc vuông DOC, đầu A của thành
được nối với điểm cố định D nhờ lò xo có độ cứng c Khung DOC có
momen quán tính đối với trục Oz bằng J có thể quay quanh trục z
dưới tác dụng của ngẫu lực có mômen M Biết khi = o lò xo không
biến dạng Thành lập phương trình vi phân chuyển động của hệ
4
28
Trang 29ĐÁP ÁN
+ Hệ khảo sát: cạnh góc vuông DOC, thanh AB
+ Hệ hai bậc tự do, chọn q1; q2
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
Q dt
Q dt
Q mgl cos cl cos cos sin ; Q M
+ Hệ phương trình vi phân chuyển động:
Câu hỏi: Đĩa đồng chất
trọng lượng P 1 được cuốn
bằng một sợi dây vắt qua
4
Trang 30ròng rọc O Đầu kia của dây buộc vào vật A trọng lượng P 2 Vật A
trượt trên mặt phẳng ngang hệ số ma sát f Bỏ qua khối lượng dây và
ròng rọc Tìm gia tốc vật A và tâm của đĩa
ĐÁP ÁN
+ Hệ khảo sát: Vật A, đĩa (C, R)
+ Hệ hai bậc tự do, chọn q1x;q2 y.(x là khoảng cách từ D đến
vật, y là khoảng cách từ E đến tâm C)
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
Trang 31Câu hỏi: Chất điểm M có khối lượng m chuyển
động theo vòng tròn bán kính R trong khi vòng tròn
quay quanh trục thẳng đứng với o=const Mômen
quán tính đối với trục của vòng tròn là J Thiết lập
phương trình vi phân chuyển động của hệ Xác định
mômen M cần thiết để giữ =const.(Bỏ qua mọi ma
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
Q dt
Q dt
0.5
1
Trang 32Câu hỏi: Tấm phẳng AB khối lượng M chịu tác dụng của lực F=const
theo phương nằm ngang chuyển động tịnh tiến trên sàn ngang nhẵn
Một con lăn tâm C, có bán kính R khối lượng m có mômen quán tính đối
với trục đi qua tâm C vuông góc với mặt phẳng con lăn là JC Con lăn
4
ĐÁP ÁN
+ Hệ khảo sát: Tấm phẳng AB, con lăn (C, R)
+Hệ hai bậc tự do, chọn q1x ;q1 2 x2 (x1 là khoảng cách từ điểm cố
định đến đầu A, x2 là khoảng cách từ A đến C)
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
0.25 0.25
0.5
32
Trang 33Câu hỏi: Lăng trụ A
khối lượng mA trượt trên
mặt phẳng ngang nhẵn
Con lăn B xem như trụ
tròn đồng chất có khối
lượng mB chuyển động
lăn không trượt theo mặt
nghiêng CK của lăng trụ
Con lăn quấn dây mềm
không giãn (bỏ qua
trọng lượng dây) sao cho
phần dây DE song song với CK Xác định gia tốc của lăng trụ và gia
4
Trang 34tốc của khối tâm con lăn đối với lăng trụ Cho m B =2m A ; m A=5,1kg,
=30o Chọn tọa độ suy rộng q 1 =x; q 2 =s
ĐÁP ÁN
+ Hệ khảo sát: Lăng trụ A, con lăn B(O, R)
+ Hệ hai bậc tự do, chọn q1x; q2 s
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
Trang 35Câu hỏi: Vật A có
khối lượng m 1 được
nối với các đường cố
định nhờ một lò xo có
độ cứng như nhau c,
có thể trượt không ma
sát dọc sàn ngang Quả
cầu nhỏ B khối lượng
m 2 được treo vào thanh
+ Áp dụng phương trình Lagrange loại 2 để thành lập phương trình vi
phân chuyển động của hệ:
0.5
1