Tiêu chuẩn: là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạ
Trang 1ĐỂ TÀI : TIÊU CHUẨN QUY TRÌNH XÂY DỰNG TIÊU CHUẨN CƠ SỞ
Trang 2NỘI DUNG THUYẾT TRÌNH
I Các khái niệm cơ bản
II Sự cần thiết phải xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
III Quy trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
IV Giải thích quy trình
V Ví dụ
Trang 3I Các khái niệm cơ bản.
1 Khái niệm tiêu chuẩn – tiêu chuẩn cơ sở.
Tiêu chuẩn: là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng
làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế – xã hội nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này
Tiêu chuẩn cơ sở: là tiêu chuẩn về sản phẩm hàng hóa, dịch vụ,quá
trình, môi trường, giúp cho doanh nghiệp có căn cứ pháp lý để thực hiện sản xuất kinh doanh do doanh nghiệp tự thực hiện xây dựng, công
bố, chịu trách nhiệm trước cơ quan nhà nước và người tiêu dùng
2 Phân loại tiêu chuẩn cơ sở.
Tiêu chuẩn cơ bản quy định những đặc tính, yêu cầu áp dụng chung cho một phạm vi rộng hoặc chứa đựng các quy định chung cho một lĩnh vực
cụ thể
Tiêu chuẩn thuật ngữ quy định tên gọi, định nghĩa đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn phương pháp thử quy định phương pháp lấy mẫu, phương pháp đo, phương pháp xác định, phương pháp phân tích, phương pháp kiểm tra, phương pháp khảo nghiệm, phương pháp giám định các mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản quy định các yêu cầu về ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản sản phẩm, hàng hoá
Trang 4II Sự cần thiết phải xây dựng tiêu chuẩn cơ sở.
1 Khi nào cần xây dựng tiêu chuẩn cơ sở?
Theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm của Tổ chức,
cá nhân sản xuất, kinh doanh phải công bố tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường của mình Có hai trường hợp Doanh nghiệp cần xây dựng tiêu chuẩn cơ sở của riêng mình:
►Khi không có tiêu chuẩn bên ngoài (tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài…) sẵn có phù hợp để áp dụng luôn
►Khi có tiêu chuẩn bên ngoài nhưng không thích hợp cho áp dụng luôn thì Doanh nghiệp cần xây dựng Tiêu chuẩn cơ sở trên cơ sở chấp nhận các tiêu chuẩn đó càng nhiều càng tốt theo các phương án sau:
Khi tiêu chuẩn bên ngoài Phương án soạn thảo TCCS
Không hàm chứa yêu cầu cụ
Bao hàm phạm vi rộng hơn
hoặc nhiều phương án Cụ thể hóa và chỉ rõ phươngán
Nhiều tiêu chuẩn cho cùng đối
tượng
Chọn tiêu chuẩn phù hợp hoặc soạn thảo TCCS trên cơ sở tham khảo các tiêu chuẩn đó
2 Lợi ích của việc xây dựng tiêu chuẩn cơ sở.
Uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp với khách hàng được nâng cao
Sử dụng hợp lí tài nguyên và nguyên liệu đầu vào, giảm thiểu mức sử dụng năng lượng
Nâng cao hiệu suất các quá trình sản xuất và cung cấp dịch vụ
Hiệu quả sử dụng nhân lực cao hơn, nâng cao năng lực của các thành viên trong tổ chức, doanh nghiệp
Giảm thiểu tổn thất kinh tế khi có rủi ro và hoặc tai nạn xảy ra
Trang 5 Nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ nâng cao hiệu quả kinh tế, tạo cơ sở cho hoạt động chứng nhận, công nhận và thừa nhận, gia tăng cơ hội cạnh tranh trên thị trường với bằng chứng được thừa nhận về sự phù hợp với một tiêu chuẩn đã được chấp nhận ở cấp độ quốc gia, khu vực hay quốc tế
Được sự đảm bảo của bên thứ ba, vượt qua rào cản kỹ thuật trong thương mại, tạo cơ hội cho quảng cáo, quảng bá sản phẩm
Đáp ứng các yêu cầu luật định của quốc gia và có cơ hội để vượt qua rào cản kỹ thuật của nhiều thị trường trên thế giới với các thoả thuận thừa nhận song phương và đa phương;
Thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, tạo được niềm tin cho người tiêu dùng và cộng đồng
Giúp hoạt động bán hàng, tìm kiếm khách hàng thuận lợi hơn
Chất lượng công việc ổn định hơn, giải phóng cho lãnh đạo khỏi các công việc sự vụ, điều hành nội bộ thuận tiện hơn
Hoạt động của doanh nghiệp ít bị biến động khi thay đổi nhân sự
Cải thiện môi trường làm việc: Sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp nơi làm việc
III Quy trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở.
Trình tự, thủ tục xây dựng, công bố tiêu chuẩn cơ sở thực hiện theo hướng dẫn của Thông tư 21/2007/TT-BKHCN ngày 28 tháng 9 năm
2007 do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành về việc
“Hướng dẫn xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn”
Trang 61 Sơ đồ quy trình xây dựng
IV Giải thích quy trình xây dựng.
Bước 1: Lập kế hoạch xây dựng TCCS là lựa chọn được mục tiêu và
chương trình hành động để xây dựng tiêu chuẩn cơ sở Mọi bộ phận, cá nhân đề xuất và lãnh đạo doanh nghiệp phê duyệt kế hoạch;
Bước 2: Biên soạn dự thảo TCCS: Biên soạn dự thảo tiêu chuẩn cơ sở do
tổ chức, cá nhân đề nghị; trực tiếp xây dựng dự thảo tiêu chuẩn cơ sở; tham gia biên soạn, góp ý kiến về dự thảo
Bước 3: Tổ chức lấy ý kiến cho dự thảo TCCS: tổ chức lấy ý kiến công
khai của tổ chức, cơ quan và cá nhân có liên quan về dự thảo; tổ chức hội nghị chuyên đề với sự tham gia của các bên có liên quan để góp ý về dự thảo
Bước 7: Thẩm tra dự thảo TCCS: Theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và
Công nghệ Nội dung thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia gồm:
- Sự phù hợp của tiêu chuẩn với tiến bộ khoa học và công nghệ, điều kiện
và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội
Bước 1: Lập kế hoạch xây dựng TCCS Bước 2: Biên soạn dự thảo TCCS
Bước 5: Xử lý ý kiến và hoàn chỉnh dự thảo TCCS Bước 4: Tổ chức hội nghị chuyên đề về dự thảo TCCS Bước 3: Tổ chức lấy ý kiến cho dự thảo TCCS
Bước 6: Lập hồ sơ dự thảo TCCS
Bước 6: Công bố tiêu chuẩn quốc gia
Bước 8: Công bố TCCS Bước 7: Thẩm tra dự thảo TCCS
Bước 9: In ấn TCCS
Trang 7- Sự phù hợp của tiêu chuẩn với quy chuẩn kỹ thuật, quy định của pháp luật, cam kết quốc tế có liên quan, yêu cầu hài hoà với tiêu chuẩn quốc tế
- Tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống tiêu chuẩn, việc tuân thủ nguyên tắc đồng thuận và hài hoà lợi ích của các bên có liên quan
- Việc tuân thủ các yêu cầu nghiệp vụ, trình tự, thủ tục xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
Bước 8: Công bố TCCS:
- Việc công bố tiêu chuẩn cơ sở được thực hiện theo phương thức tự nguyện thông qua báo đài, ghi trên nhãn sản phẩm hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng khác
- Do tính chất tự nguyện, hiện nay nhiều doanh nghiệp bỏ qua việc công
bố tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm của mình Một số doanh nghiệp cho rằng không có công bố tiêu chuẩn tại cơ quan có thẩm quyền có nghĩa là doanh nghiệp sản xuất không cần tiêu chuẩn Điều này khiến doanh nghiệp vô tình vi phạm pháp luật vì sản phẩm sản xuất ra phải dựa trên tiêu chuẩn áp dụng
- Người đứng đầu Cơ sở xem xét và quyết định bằng văn bản về việc công
bố TCCS Hồ sơ dự thảo TCCS được lưu trữ tại Cơ sở
2 Yêu cầu đối với Tiêu chuẩn cơ sở
- Tiêu chuẩn cơ sở không được trái với quy chuẩn kỹ thuật và quy định của pháp luật hiện hành;
- Tiêu chuẩn cơ sở cần được xây dựng phù hợp với trình độ tiến bộ khoa học và công nghệ, đáp ứng được yêu cầu quản lý, sản xuất kinh doanh của cơ sở
3 Phương thức xây dựng tiêu chuẩn cơ sở:
- Chấp nhận tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực
hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tương ứng thành tiêu chuẩn cơ sở;
Trang 8- Xây dựng mới tiêu chuẩn cơ sở trên cơ sở sử dụng các kết quả nghiên
cứu khoa học và công nghệ, các kết quả thử nghiệm, đánh giá, phân tích
và thực nghiệm
- Sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn cơ sở hiện hành.
- Nội dung của tiêu chuẩn công bố không được trái với các quy định bắt
buộc áp dụng do các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành
4 Tiêu chuẩn cơ sở được xây dựng dựa trên 4 phương pháp:
- Thứ nhất, doanh nghiệp tự xây dựng dựa vào kết quả thử nghiệm của tổ chức Phương pháp này được nhiều doanh nghiệp áp dụng Ưu điểm của
nó là tiêu chuẩn thực tế, dễ hiểu, dễ áp dụng nhưng mất thời gian và chi phí thử nghiệm mẫu Để thực hiện được việc này, doanh nghiệp cần có một đội ngũ nghiên cứu, phát triển sản phẩm kết hợp với việc đưa các mẫu sản phẩm đi thử nghiệm để có kết quả xác thực, từ đó có các thông
số cụ thể để xây dựng tiêu chuẩn
- Thứ hai, xây dựng dựa trên tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế Phương pháp này dễ làm nhưng đôi khi không thực tế Khi một tổ chức
sử dụng một trong các tiêu chuẩn trên làm tiêu chuẩn cho sản phẩm, dịch
vụ của mình, tổ chức phải cố gắng đáp ứng các tiêu chí của các tiêu chuẩn trên Điều này khó có thể thực hiện do hạn chế về năng lực và cơ
sở vật chất của doanh nghiệp Tuy nhiên nếu sản phẩm đáp ứng được các tiêu chuẩn trên sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao được vị thế của mình trên thương trường
- Thứ ba, xây dựng dựa trên việc tham khảo tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn nước ngoài Tiêu chuẩn xây dựng theo phương thức này có thể làm khác với tiêu chuẩn quốc gia, tiết kiệm chi phí nhưng phải có người am hiểu về lĩnh vực chuyên môn Đây là phương pháp tương đối phổ biến, phương pháp này cần sự nghiên cứu kỹ lưỡng và đòi hỏi tổ chức có chuyên gia sâu trong lĩnh vực của mình
- Thứ tư, trong trường hợp không thể áp dụng được một trong ba phương pháp trên, tổ chức có thể thuê các tổ chức bên ngoài xây dựng tiêu chuẩn
Trang 9cơ sở giúp mình Hiện nay có rất nhiều các tổ chức khoa học và công nghệ chuyên cung cấp các dịch vụ tư vấn trong đó có tư vấn xây dựng tiêu chuẩn cơ sở Việc làm này có ưu điểm là không mất thời gian nhưng chi phí tốn kém và doanh nghiệp có thể không tự hiểu được tiêu chuẩn của mình
5 Ký hiệu Tiêu chuẩn cơ sở.
- Số hiệu và năm công bố Tiêu chuẩn cơ sở được phân cách bằng dấu hai
chấm (:) và được đặt sau ký hiệu TCCS;
- Chữ viết tắt tên Cơ sở công bố Tiêu chuẩn cơ sở được đặt sau năm công bố Tiêu chuẩn cơ sở và được phân tách bằng dấu gạch chéo
Ví dụ: TCCS 27:2006/XXX là ký hiệu của Tiêu chuẩn cơ sở có số hiệu
là 27, do Cơ sở có tên giao dịch viết tắt là XXX xây dựng và công bố năm 2006.
6 Nội dung Tiêu chuẩn cơ sở.
- Mục lục;
- Phần thông tin mở đầu;
- Phần cơ bản (phần khái quát, phần kỹ thuật);
- Phần thông tin bổ sung:
Khuôn khổ, mẫu trình bày và thể hiện nội dung Tiêu chuẩn cơ sở có thể tham khảo TCVN 1-2 về trình bày và thể hiện nội dung Tiêu chuẩn quốc
gia
7 Trình bày Tiêu chuẩn cơ sở.
- Tiêu chuẩn cơ sở cần trình bày ngắn gọn, rõ ràng, chính xác, dễ đọc, không sai lỗi, không gây nhầm lẫn và hiểu thành nhiều nghĩa -Tiêu chuẩn cơ sở có thể đóng rời từng tiêu chuẩn hoặc thành từng tập tiêu chuẩn theo chủ đề hoặc đối tượng tiêu chuẩn
Trang 10- Các trang của Tiêu chuẩn cơ sở cần được đánh số và có thể được in dưới dạng tờ rời để thuận tiện cho việc bổ sung, huỷ bỏ hoặc thay thế nội dung Tiêu chuẩn cơ sở có thể có tờ bìa hoặc không có tờ bìa
- Căn cứ hướng dẫn chung này, các cơ sở tổ chức xây dựng các quy trình, hướng dẫn cụ thể về xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở phù hợp với điều kiện, quy mô của cơ sở
Trang 11V Ví dụ quy trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở
Tiêu chuẩn cơ sở thức ăn chăn nuôi
Căn cứ vào
- Nghị định 08/2010NĐ-CP về quản lí thức ăn chăn nuôi
- Thông tư 66/2011/TT-BNNPTNT hướng dẫn Nghị định 08/2010NĐ-CP
về quản lí thức ăn chăn nuôi do Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn ban hành
- Thông tư 81/2009/TT-BNNPTNT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia lĩnh vực thức ăn chăc nuôi do Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn ban hành
- Thông tư 50/2014/TT-BNNPTNT sửa đổi, bổ sung điều của thông tư số 66/2011/TT-BNNPTNT
Tuỳ loại thức ăn chăn nuôi, Tiêu chẩn cơ sở được xây dựng phù hợp với chất lượng sản phẩm, mục đích của doanh nghiệp, thị trường và bắt buộc phải tuân theo các quy định của pháp luật về thức ăn chăn nuôi
TIÊU CHUẨN CƠ SỞ
TCCS…:20…/…
Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho lơn thịt từ 15kg đến 30kg
Đơn vị công bố tiêu chuẩn:…
Địa chỉ:…
Điện thoại:… ………… Fax:…………
Tiêu chuẩn cơ sở TCCS…:20…/… do Phòng kĩ thuật của công ty….xây dựng để áp dụng cho sản phẩm Thức ăn chăn nuôi hỗn hợp hoàn chỉnh cho lơn thịt từ 15kg đến 30kg
Trang 12Tiêu chuẩn này được công bố kèm theo quyết định số…/20…/QĐ-… ngày…tháng…năm của Giám đốc công ty…
1 Phạm vi sử dụng
Doanh ngiệp phải nêu được các yêu cầu về chất lượng, bao gói của sản phẩm và tên sản phẩm
2 Tài liệu viện dẫn
Ghi tên các tài liệu viện dẫn liên quan đến thức ăn chăn nuoi và phương pháp thử có trong tiêu chuẩn
3 Yêu cầu kĩ thuật
Yêu cầu cảm quan:
- Nêu các chỉ tiêu cảm quan đối với sản phẩm, ví dụ hình dạng, màu sắc, cấu trúc,…
Yêu cầu chất lượng:
- Nêu các chỉ tiêu của chất lượng sản phẩm, các chỉ tiêu này được đặt ra theo quy định của doanh nghiệp tuy nhiên phải luôn đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật
Trang 13Stt Chỉ tiêu Đơn vị tính Mức chất
lượng
Phương pháp thử
1 Độ ẩm (max) %
2 Protein thô (min) %
3 Năng lượng trao đổi(min) Kcal/kg
4 Xơ thô (max) %
5 Canxi (min-max) %
6 Photpho tổng số
(min-max)
%
7 Lysine (min) %
8 Methionine tổng số (min) %
9 Threonine tổng số (min) %
10 Khoáng chất (max) %
11 Cát sạn (max) %
12 Kháng sinh, hoá dược*
Ví dụ: Đối với thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh được quy định các chỉ tiêu kỹ thuật trong Thông tư số 50/2014/TT-BNNPTNT
Yêu cầu vệ sinh an toàn
- Các chỉ tiêu về vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy đinh của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn
4 Thành phần nguyên liệu
Doanh nghiệp chỉ được sử dụng nguyên liệu được phép lưu hành ở Việt Nam bao gồm ghi tên các nguyên liệu sử dụng trong sản phẩm
Trang 145 Bao gói, ghi nhãn, bảo quản, hạn sử dụng và vận chuyển
- Sản phẩm được đóng gói bằng loại vật liệu nào,quy cách đóng gói…
- Ghi nhãn theo quy định
Ngày …tháng… năm 20
Giám đốc
Một ví dụ cụ thể về TCCS
“Tiêu chuẩn về tổ chức giao thông và rào chắn vị trí thi công trên đường bộ đang được khai thác.”
Trang 15KẾT LUẬN : Ý nghĩa của TCCS
- Trang bị kiến thức cho các DN về vai trò và sự đóng góp của tiêu chuẩn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh
- Nâng cao năng lực triển khai hoạt động xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn tại DN nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa và tuân thủ quy định pháp lý hiện hành