LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý GIÁO dục QUỐC PHÒNG AN NINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG đại học sư PHẠM hà nội HIỆN NAY

Giáo dục quốc phòng và an ninh là vấn đề chiến lược, nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, trực tiếp góp phần tăng cường tiềm lực quốc phòng bảo đảm cho đất nước có đủ khả năng bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. GDQPAN cho học sinh, sinh viên được Đảng ta xác định là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân, cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện một cách chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương tới cơ sở. Nghị quyết Trung ương 3 (khoá VII) chỉ rõ: Phải tăng cường công tác GDQP cho toàn dân, trước hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước và thế hệ trẻ học sinh, sinh viên.

Giáo dục Quốc phòng và an ninh GDQP-AN

Khoa Giáo dục Quốc phòng KGDQP

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC QUỐC

1.1 Hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh

1.2 Nội dung quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh

331.3 Thực trạng và kinh nghiệm quản lý hoạt động giáo dục

quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư phạm Hà

Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG BIỆN PHÁP CHỦ

YẾU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

2.1 Những nhân tố tác động và yêu cầu quản lý hoạt động

GDQP và AN cho sinh viên ở Trường Đại học Sư

2.2 Biện pháp tổ chức quản lý hoạt động giáo dục quốc

phòng và an ninh ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội 712.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện

pháp quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng và anninh cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội 89

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục quốc phòng và an ninh là vấn đề chiến lược, nhiệm vụ củatoàn Đảng, toàn dân và toàn quân, trực tiếp góp phần tăng cường tiềm lựcquốc phòng bảo đảm cho đất nước có đủ khả năng bảo vệ vững chắc độc lập,chủ quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc GDQP-AN cho họcsinh, sinh viên được Đảng ta xác định là một bộ phận của nền giáo dục quốcdân, cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện một cách chặt chẽ,thống nhất từ Trung ương tới cơ sở Nghị quyết Trung ương 3 (khoá VII) chỉrõ: "Phải tăng cường công tác GDQP cho toàn dân, trước hết là đối với cán bộcác cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước và thế hệ trẻ học sinh, sinh viên"

Thực hiện chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đàotạo, của Hội đồng GDQP-AN Trung ương, trong những năm qua, TrườngĐHSPHN đã đưa GDQP-AN cho sinh viên vào chương trình chính khoá,thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, giáo dục nâng caonhận thức trách nhiệm, đổi mới nội dung chương trình và phương pháp đàotạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên GDQP-AN, tăng cường đầu tư cơ

sở vật chất, thao trường, bãi tập… Chính vì vậy, GDQP-AN cho sinh viên củaTrường ĐHSPHN đã thu được những kết quả tốt, đã góp phần tạo sự chuyểnbiến thực sự về nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, giảng viên và sinh viênđối với công tác GDQP-AN Nhiều sinh viên ra trường tham gia hoạt động ởnhiều lĩnh vực, trên các vùng, miền của Tổ quốc đã có những đóng góp tíchcực vào sự nghiệp củng cố QP-AN, bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, bên cạnhnhững thành tựu đã đạt được, GDQP-AN cho sinh viên còn không ít hạn chế,bất cập Không ít sinh viên nhận thức chưa đầy đủ về vị trí vai trò của mônGDQP-AN, thiếu trách nhiệm và ý chí vượt khó, chưa thật sự tích cực, tự giáctrong học tập, rèn luyện Một số ít giảng viên chưa thật sự quan tâm đầu tưnghiên cứu, tìm tòi nâng cao chất lượng bài giảng; quản lý tổ chức các hìnhthức huấn luyện chưa chặt chẽ, duy trì các chế độ dễ dãi… Chính vì vậy, chất

lượng học tập môn GDQP-AN của không ít sinh viên chưa cao, chưa toàndiện Hạn chế, bất cập trong GDQP-AN cho sinh viên được bắt nguồn từnhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan, trong đó có nguyên nhân quantrọng từ những yếu kém trong quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viêncủa Nhà trường.

Bước vào thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, trong nước có nhữngdiễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường; tình hình tranh chấp chủquyền biển, đảo giữa các quốc gia trong khu vực trên biển Đông; sự chốngphá quyết liệt của các thế lực thù địch trong chiến lược "diễn biến hoà bình",bạo loạn lật đổ… đòi hỏi Đảng, Nhà nước phải quan tâm, đầu tư hơn nữa đếncông cuộc củng cố, tăng cường tiềm lực và sức mạnh QP-AN với những chủtrương, giải pháp đồng bộ, thiết thực, hiệu quả Cần đặc biệt quan tâm GDQP-

AN cho toàn dân, trước hết là cho cán bộ, đảng viên và học sinh, sinh viên;phải đổi mới công tác tổ chức quản lý GDQP-AN cho các đối tượng, trongcác cơ sở giáo dục - đào tạo, nhất là các trường đại học, cao đẳng góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục GDQP-AN đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trongthời kỳ mới

Vì vậy, việc chọn vấn đề "Quản lý giáo dục quốc phòng an ninh cho sinh viên ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội hiện nay" làm đề tài luận văn

có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Giáo dục quốc phòng và an ninh là vấn đề chiến lược, có tầm quantrọng đặc biệt luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; đã cónhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết, quy định, hướng dẫn thực hiện Đã cónhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ởnhững góc độ khác nhau với những công trình tiêu biểu:

- Lê Minh Vụ (2006), Đổi mới GDQP trong hệ thống giáo dục quốcgia, Đề tài khoa học cấp Nhà nước, H Đề tài đã tập trung phân tích làm rõ

những vấn đề cơ bản về GDQP, đánh giá những thành tựu, hạn chế, yếu kémcủa công tác GDQP cho các đối tượng và trên cơ sở phân tích sâu sắc sự pháttriển của tình hình thế giới, khu vực, trong nước, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc đã đề xuất hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượngGDQP cho cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dânđáp ứng mục tiêu, yêu cầu đã xác định

- Nguyễn Bá Dương (2009), Tư duy lý luận của Đảng ta về đổi mớiGDQP trong tình hình hiện nay, Nxb CTQG, H Trong công trình củamình, tác giả Nguyễn Bá Dương đã đi sâu phân tích sự phát triển của tìnhhình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ xây dựng, củng cố nền QPTD, tăngcường tiềm lực, sức mạnh QP-AN và thực trạng GDQP cho các đối tượngcán bộ, đảng viên và nhân dân để từ đó khẳng định sự cần thiết phải đổimới công tác GDQP, trước hết là đổi mới tư duy trong lãnh đạo, chỉ đạocủa các cấp uỷ, tổ chức đảng Đồng thời tác giả đã đề xuất một số chủtrương, giải pháp đổi mới tư duy trong GDQP từ quan điểm chỉ đạo, nộidung chương trình, tổ chức quản lý, xây dựng đội ngũ đến công tác đầu tư

cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật…

- Nguyễn Bá Dương (chủ nhiệm đề tài) Phạm Thanh Quý Đỗ MinhChâu; Học viện Chính trị Quân sự, (2007) Đổi mới giáo dục quốc phòngtrong hệ thống giáo dục quốc gia - Cơ sở lý luận của việc đổi mới giáo dụcquốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia

Các chuyên đề về: vấn đề quốc phòng và giáo dục quốc phòng ở một sốnước; chiến lược quốc phòng, tư duy mới của Đảng về quốc phòng; vị trí, vaitrò và ý nghĩa của đổi mới giáo dục quốc phòng; quan điểm của Đảng, Chínhphủ và Bộ Quốc phòng về chỉ đạo giáo dục quốc phòng; Những vấn đề cótính quy luật, những căn cứ đánh giá kết quả đổi mới giáo dục quốc phòngtrong hệ thống giáo dục quốc gia

- Tác giả: Nguyễn Đức Đăng ( 2011) “ Quản lý công tác giáo dục quốcphòng – an ninh cho sinh viên hệ chính quy tại trường ĐHKHXH & NV,ĐHQGHN” Đề tài của tác giả đã đánh giá thực trạng quản lý công tác GDQP– AN cho sinh viên hệ chính quy trường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN Đồngthời đề xuất các giải pháp quản lý công tác GDQP – AN cho sinh viên hệchính quy trường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN góp phần nâng cao hiệu quảcông tác quản lí môn học xong đề tài chưa đưa ra được các giải pháp mangtính đồng bộ trong quản lý công tác GDQP – AN đối với sinh viên chuyênnghành [7].

- Tác giả: Nguyễn Văn Huận ( 2003) “ Những giải pháp phát triển độingũ giáo viên GDQP” Đề tài của tác giả đã tập trung nghiên cứu về thựctrạng chất lượng của đội ngũ cán bộ giảng viên làm công tác GDQP tại cáctrung tâm, khoa, bộ môn GDQP - AN, đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể

để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội biệt phái giảng dạy tại các cơ

sở giáo dục nói trên, cũng như việc định hướng trong giáo dục đào tạo độingũ giáo viên làm công tác giảng dạy môn GDQP ở các trường THPT, gópphần thực hiện nghị định 116 của Thủ tướng Chính phủ về công tác GDQPđối với HSSV ở các bậc học [15]

- Phạm Xuân Hảo (chủ nhiệm đề tài) Nguyễn Văn Cần Hoàng VănThanh; Học viện Chính trị Quân sự ( 2007) Đổi mới giáo dục quốc phòngtrong hệ thống giáo dục quốc gia - Thực trạng và kinh nghiệm giáo dục quốcphòng trong hệ thống giáo dục quốc gia;

Các chuyên đề về: Thực trạng giáo dục quốc phòng trong các trườngtrung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, cao đẳng, đại họccán bộ chủ chốt, trường Đảng và trường chính trị hiện nay; bài học kinhnghiệm về cơ chế tổ chức giáo dục quốc phòng, về đổi mới chương trình, nộidung giáo dục quốc phòng, về đảm bảo cơ sở vật chất cho giáo dục quốc

phòng, về tổ chức quản lý cán bộ, học sinh, sinh viên trong giáo dục quốcphòng hiện nay.

- Nguyễn Khắc Thắng (2009), Quản lý quá trình giảng dạy GDQP-ANphù hợp với phương thức đào tạo theo tín chỉ, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáodục, Trường Đại học Giáo dục, H Trong công trình của mình, tác giả NguyễnKhắc Thắng đã có sự phân tích khá đầy đủ về vị trí vai trò của GDQP-AN vàhoạt động giảng dạy GDQP-AN của đội ngũ giảng viên Trên cơ sở đánh giáthực trạng, tác giả đã đề xuất hệ thống biện pháp quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên trong GDQP-AN đáp ứng với phương thức đào tạo theo tín chỉcủa các trường đại học, cao đẳng

- Vũ Quang Lộc, (chủ nhiệm đề tài) Nguyễn Văn Thế Vũ Đức Huấn.Học viện Chính trị Quân sự ( 2007) Đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệthống giáo dục quốc gia - Dự báo những nhân tố tác động, xu hướng vận độngcủa giáo dục quốc phòng và yêu cầu đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệthống giáo dục quốc gia đến 2020

Các chuyên đề về: Dự báo sự tác động của tình hình thế giới; nhữngbiến đổi kinh tế-xã hội của nước ta; xu hướng tác động của giáo dục quốcphòng đến 2020 đối với đổi mới giáo dục quốc phòng cho học sinh, sinh viên,cán bộ hiện nay và đến 2020; yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình giáodục quốc phòng; hình thức giảng dạy, lực lượng giảng dạy kiến thức quốcphòng cho cán bộ, học sinh, sinh viên từ nay đến 2020

- Lê Minh Vụ, (chủ nhiệm đề tài) Trần Đăng Thanh Nguyễn ĐứcHạnh: Học viện Chính trị Quân sự (2007)

Tổng hợp các chuyên đề về: xác định và xây dựng khung chương trìnhgiáo dục quốc phòng cho học sinh trung học phổ thông, học sinh trung họcchuyên nghiệp, sinh viên các trường cao đẳng và đại học; bồi dưỡng kiến thứcquốc phòng cho cán bộ Đảng, nhà nước và cán bộ đoàn thể quần chúng

- Nguyễn Minh Khải (chủ nhiệm đề tài) Bùi Ngọc Quỵnh NguyễnTrọng Xuân: Học viện Chính trị Quân sự (2007) Đổi mới giáo dục quốc

phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia - Quan điểm và giải pháp cơ bản đổimới giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia đáp ứng yêu cầunhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay.

Các chuyên đề về giáo dục quốc phòng, gồm: quan điểm và giải phápđổi mới, nâng cao, tăng cường chất lượng đội ngũ giáo viên, phương phápgiảng dạy cho học sinh trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, sinhviên cao đẳng, đại học và đội ngũ cán bộ hiện nay

- Lê Minh Vụ, (chủ nhiệm đề tài) Vũ Quang Lộc Nguyễn Minh Khải.Phạm Xuân Hảo; và những người khác: Học viện Chính trị Quân sự (2007).Đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia

Trình bày cơ sở lý luận của việc đổi mới giáo dục quốc phòng trong hệthống giáo dục quốc gia Nêu thực trạng và kinh nghiệm giáo dục trong hệthống giáo dục quốc gia hiện nay Đề xuất phương pháp đổi mới giáo dụcquốc phòng

- Ngoài những công tác trên, đã có rất nhiều bài viết đăng trên các báo,

các tạp chí có uy tín Tiêu biểu: Phan Ngọc Diễn, GDQP cho thế hệ trẻ trong

các nhà trường - những vấn đề lưu tâm, Tạp chí GDQP số 2/2000; Phùng

Khắc Đăng, Tăng cường hơn nữa công tác GDQP toàn dân trước tình hình

mới, Tạp chí QPTD số 12/2003; Phạm Xuân Hảo (2002), Giáo dục quốc

phòng cho sinh viên đại học hiện nay, Chuyên đề khoa học cấp Viện Khoa

học xã hội và nhân văn; Lê Doãn Thuật, GDQP trong các trường đại học và

cao đẳng - bốn vấn đề bức xúc cần tháo gỡ từ cơ sở; Tạp chí QPTD, số

1/2002; Phạm Xuân Hảo, Đổi mới, nâng cao chất lượng GDQP toàn dân

trong thời kỳ mới, Tạp chí GDLLCTQS, số 1/2006…

Với các góc cạnh tiếp cận khác nhau, các công trình trên đã đi sâu phântích làm rõ những vấn đề cơ bản về vị trí, vai trò, nội dung, hình thức GDQP-

AN cho các đối tượng và đề xuất hệ thống các giải pháp trong tổ chức thựchiện góp phần nâng cao chất lượng GDQP-AN trong tình hình mới Hệ thốngcác giải pháp được các tác giả đề cập mang tính đồng bộ, khả thi, tập trung

vào các giải pháp; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao chất lượng độingũ giảng viên; nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp, các ngành; đổimới nội dung chương trình và hình thức tổ chức huấn luyện; đổi mới, tăngcường công tác quản lý và giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất, công cụ phươngtiện huấn luyện…

Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệthống việc quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

Vì vậy, đề tài "Quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường Đại học

Sư phạm Hà Nội hiện nay" là công trình độc lập, không trùng lặp với cáccông trình đã được nghiệm thu, công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu làm rõ cơ sở lí luận, thực tiễn và đề xuất các biện phápquản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên góp phần nâng cao chất lượngđào tạo của Trường ĐHSPHN

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ những vấn đề cơ bản về GDQP-AN và quản lý hoạt độngGDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

- Đánh giá thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm quản lý hoạt độngGDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

- Đề xuất các biện pháp cơ bản quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh

viên ở Trường ĐHSPHN đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

* Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu hoạt động tổ chức dạy và học môn GDQP-AN của giảngviên, sinh viên Trường ĐHSPHN Các số liệu có liên quan phục vụ cho luậnvăn được giới hạn từ năm 2007 đến nay.

5 Giả thuyết khoa học

Giáo dục quốc phòng và an ninh là một môn học trong chương trìnhđào tạo đại học Quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên phải được tiếnhành theo chức năng, nhiệm vụ quản lý giáo dục trong nhà trường Nếu cácchủ thể quản lý xác định đúng mục tiêu, kế hoạch giáo dục, xây dựng khoa,

bộ môn GDQP-AN phù hợp, đủ mạnh; chỉ đạo sát sao việc đổi mới nội dung,phương pháp dạy và học, phát huy tính tích cực tự giác, chủ động của sinhviên trong tự học, tự nghiên cứu, kiểm tra đánh giá nghiêm túc kết quả họctập thì sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động GDQP-AN cho sinh viêntrường ĐHSPHN đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

- Đề tài nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam,Luật giáo dục, Luật GDQP-AN, Nghị quyết, Chỉ thị hướng dẫn của các cấpliên quan về GD – ĐT và quản lý GD – ĐT, về xây dựng đội ngũ nhà giáo…

* Phương pháp nghiên cứu

+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa vàkhái quát hóa các tài liệu có liên quan như:

- Một số tác phẩm kinh điển của Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;

- Văn kiện, Nghị quyết của Đảng về giáo dục đào tạo;

- Luật Giáo dục 2005, sửa đổi năm 2009;

- Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh 2014;

- Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 và những vấn đề có liênquan đã được công bố và đăng tải trên tạp chí khoa học và báo giáo dục.

+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nghiên cứu các hoạt động chuyên môn, quản lý hoạt động GDQP-AN

ở Trường ĐHSPHN

- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động dạy và học từ đó rút ra kết

luận có liên quan đến nội dung nghiên cứu

- Phương pháp điều tra: Điều tra bằng câu hỏi đối với cán bộ giảng

dạy, cán bộ quản lí và sinh viên để đánh giá đúng thực trạng, đồng thời chỉ ranhững nguyên nhân, đề xuất một số biện pháp cơ bản quản lí hoạt độngGDQP-AN ở Trường ĐHSPHN hiện nay

- Phương pháp khảo sát: Khảo sát thực tế về cơ sở vật chất trang thiết

bị dạy học, chất lượng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý hoạt độngGDQP-AN ở Trường ĐHSPHN

- Phương pháp trao đổi, tọa đàm: Trao đổi, tọa đàm với giảng viên,

sinh viên về chương trình, chất lượng giảng dạy và học tập môn GDQP-AN,

từ đó rút ra kết luận có tính cơ sở khoa học phục vụ cho nghiên cứu

- Phương pháp tổng kết thực tiễn: Thông qua kết quả tổng hợp của các

hoạt động GDQP-AN để làm rõ thực trạng và đề ra biện pháp giải quyếtnhững vấn đề liên quan

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: Xin ý kiến các nhà khoa học, nhà

quản lý và đồng nghiệp về một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đếnquá trình nghiên cứu

- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp toán học

thống kê để tổng hợp kết quả điều tra, xử lí trong quá trình nghiên cứu

7 Ý nghĩa của luận văn

* Những đóng góp mới về mặt khoa học

- Xây dựng quan niệm quản lý hoạt động GDQP-AN ở TrườngĐHSPHN.

- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GDQP-AN của TrườngĐHSPHN hiện nay

* Ý nghĩa của luận văn

- Đề tài cung cấp thêm luận cứ khoa học giúp cho Ban Giám hiệu Nhàtrường, Phòng Đào tạo và Khoa GDQP – Trường ĐHSPHN quản lý tốt hoạtđộng GDQP-AN cho sinh viên

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục, luận văn gồm 2 chương (6 tiết)

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO SINH VIÊN Ở

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 1.1 Hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh và quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở Trường Đại học Sư phạm

Hà Nội

1.1.1 Quản lý

Thuật ngữ quản lý được định nghĩa là “Tổ chức, điều khiển hoạt độngcủa một đơn vị, cơ quan” Ở khía cạnh khác “Quản lý là tổ chức và điều khiểncác hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [13, tr 722]

Theo C.Mác: “Quản lý là lao động điều khiển lao động” (C.Mác –Ăngghen Toàn tập, tập 25, phần 2, tr.350) Ông khẳng định “Bất cứ lao độnghay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn, đều yêu cầuphải có một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân… Một nhạc sĩđộc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng”

F.W.Taylor (1856 - 1915) cho rằng "Quản lý là biết chính xác điều bạnmuốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việcmột cách tốt nhất và rẻ nhất"

Henry Fayol (1841-1925) đã xuất phát từ nghiên cứu các loại hình

“hoạt động quản lý” Ông là người đầu tiên phân biệt chúng thành 5 chứcnăng cơ bản “kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” Faylo đãnhấn mạnh đến ý nghĩa của cấu trúc (bộ máy) tổ chức, ông đã khẳng địnhrằng, khi con người lao động hiệp tác thì quan trọng là họ phải xác định rõcông việc mà họ phải hoàn thành

H.Koontz thì lại khẳng định “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nóđảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục

đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường

mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian,tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất”

M.T.Follet (1868 - 1933) cho rằng trong công việc quản lý cần chútrọng tới những người lao động với toàn bộ đời sống của họ, cả yếu tố kinh tếlẫn yếu tố tinh thần và tình cảm Theo Bà "Quản lý là nghệ thuật khiến chocông việc được thực hiện thông qua người khác"

C.I.Bamard (1886 - 1961) quan tâm đến đối tượng quản lý là các cánhân con người đơn nhất và coi tổ chức như một hệ thống mở, ông nhấnmạnh đến mối liên hệ hữu cơ giữa các bộ phận với hệ thống, giữa hệ thốngvới môi trường đặc thù của tổ chức Ông cho rằng: "Quản lý không phải làcông việc của tổ chức mà là công việc chuyên môn duy trì hoạt động của tổchức

Tác giả Trần Kiểm lại cho rằng: "Quản lý là những tác động có địnhhướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổchức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định"

Tùy theo cách tiếp cận khác nhau mà có nhiều quan niệm khác nhau vềquản lý Song điểm chung của các quan niệm này là đều khẳng định chủ thể,đối tượng quản lý, nội dung, phương thức và mục đích của quá trình quản lý

Từ các quan niệm của các học giả trên, có thể khái quát: Quản lý làhoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng cácnguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồngngười để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất Đây là nền tảng

tư tưởng để định hướng hoạt động cho các nhà quản lí, đảm bảo đem lại hiệucao nhất trong công tác quản lý

Trong thực tế, quản lý là một hoạt động vừa khó khăn vừa phức tạp, cóảnh hưởng to lớn đến sự tồn tại và phát triển của một tổ chức Vì vậy, đòi hỏi

các nhà quản lý phải biết vận dụng một cách sáng tạo và linh hoạt, phù hợpvới tình hình thực tiễn của cơ quan, đơn vị mình Quản lý vừa có tính khoahọc, vừa có tính nghệ thuật.

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang lại cho rằng “Quản lý giáo dục là hệthống những tác động có mục đích, có kế hoạch, phù hợp với quy luật của chủthể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dụccủa Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường và xã hội chủ nghĩa ViệtNam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệgiáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”

Ở các cách tiếp cận khác nhau, các tác giả đã cũng đã có những cáchdiễn đạt khác nhau về quản lý giáo dục, song các tác giả cũng đều thống nhất

đề cập đến chủ thể, khách thể của quản lý giáo dục, mục tiêu, cách thức vàcông cụ quản lý giáo dục Đây là cơ sở quan trọng để các nhà quản lý nângcao được hiệu quả quản lý của mình tại các cơ sở giáo dục trong hệ thốnggiáo dục quốc dân

1.1.3 Hoạt động giáo dục quốc phòng- an ninh

Đảng và Nhà nước ta đã xác định “giáo dục và đào tạo cùng với khoahọc và công nghệ là quốc sách hàng đầu” “Đầu tư cho giáo dục cũng là đầu tưcho phát triển” Mục tiêu của giáo dục Việt Nam là đào tạo con người ViệtNam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mĩ và nghềnghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và CNXH; hình thành và bồidưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng nhu cầu của

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng trong hơn 20 năm qua, giáo dụcđại học đã đổi mới toàn diện và đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩaphát triển cả về quy mô và chất lượng, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đổimới, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố QP - AN bảo vệ Tổ quốc Bước vàogiai đoạn mới, công tác giáo dục - đào tạo có nhiều thời cơ thuận lợi mới.Trước hết là chúng ta có điều kiện tiếp cận với những nguồn tri thức và thôngtin phong phú, phục vụ cho nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu và họctập; tiếp thu kinh nghiệm quản lý, phát triển giáo dục đại học của các nướctiên tiến, từ đó vận dụng phù hợp với điều kiện của nước ta để phát triển hệthống giáo dục theo hướng “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá”; đồng thờităng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng, tiếp cận các chuẩn quốc tế,sớm đưa giáo dục – đào tạo đại học nước ta lên trình độ tiên tiến Tuy nhiên,bên cạnh những thuận lợi, thời cơ đó, công tác giáo dục - đào tạo của nước tacũng đứng trước nhiều thách thức to lớn Đó là nền kinh tế, khoa học – côngnghệ của nước ta còn hạn chế, khó cạnh tranh với sự thu hút và thâm nhập củagiáo dục nước ngoài, nhất là giáo dục đại học và sau đại học Quá trình hộinhập, chúng ta vừa tiếp thu những tinh hoa, trí tuệ của nhân loại, vừa phải giữvững độc lập tự chủ, định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm được các mụctiêu của nền giáo dục XHCN, công bằng xã hội trong giáo dục, bảo vệ quyềnlợi của người học, lợi ích giáo dục của quốc gia, giữ gìn và phát huy những

giá trị và bản sắc văn hoá dân tộc Cùng với đó, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốcXHCN đang đặt ra những nhiệm vụ yêu cầu mới nặng nề hơn mà Đại hội Xcủa Đảng đã chỉ rõ là “bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền, thốngnhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN;bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá và an ninh

xã hội; giữ vững ổn định chính trị của đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi và làmthất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bị bấtngờ” [8, tr.108, 109]

1.1.4 Quá trình hình thành và phát triển môn giáo dục

quốc phòng và an ninh

Ngày 28/4/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí Sắc lệnh số 11/SL công bốLuật Nghĩa vụ quân sự Ngày 28/12/1961, Hội đồng Chính phủ đã kí ban hànhNghị định số 219/CP về việc huấn luyện quân sự cho quân nhân dự bị và dânquân tự vệ Trong đó, Điều 3 quy định: “Trong các trường đại học và cáctrường trung cấp chuyên nghiệp việc học tập quân sự phải đặt thành một mônhọc chính”

Khi đất nước chuyển sang thời bình, Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo cầnphải điều chỉnh lại nội dung huấn luyện quân sự phổ thông cho phù hợp vớigiai đoạn phát triển mới nhằm tăng cường nhận thức của học sinh về nền quốcphòng toàn dân

Năm 1991, chương trình giáo dục quốc phòng chính khoá được banhành theo Quyết định 2732/QĐ ngày 28/10/1991 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

đã đánh dấu bước phát triển của môn học với những thay đổi lớn cả về têngọi, kết cấu chương trình và nội dung giáo dục Theo đó, thời lượng của cácphần thực hành kĩ năng được giảm bớt, tăng thời lượng cho giáo dục truyềnthống và nhận thức về nền QPTD cho phù hợp với điều kiện phát triển mớicủa đất nước Cùng với những thay đổi về điều kiện kinh tế - xã hội của đất

nước, nội dung chương trình GDQP cho các bậc học ban hành theo Quyếtđịnh 12/2000/QĐ - BGD&ĐT ngày 9/5/2000 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã

có sự thay đổi về chất, đáp ứng sát thực hơn trước yêu cầu phát triển

Ngày 05/5/2006, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã kí ban hành Quyết định số16/2006/QĐ-BGDĐT về Chương trình giáo dục phổ thông, trong đó có mônhọc GDQP-AN Như vậy, tên môn học GDQP-AN đã được hình thành

Điều 2, Nghị định số 116/2007/NĐ - CP ngày 10 tháng 7 năm 2007 củaChính phủ về GDQP-AN chỉ rõ “GDQP và AN là bộ phận của nền giáo dụcquốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền QPTD, an ninh nhân dân;

là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục, đào tạo Trung học phổthông đến Đại học và các Trường Chính trị, Hành chính, Đoàn thể”

Ngày 24/12/2007 Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số81/2007/QĐ-BGDĐT về chương trình GDQP-AN cho sinh viên các trườngđại học, cao đẳng nhằm cập nhật kiến thức quốc phòng và bổ sung những nộidung về an ninh

Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã khẳng định:

“Tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên củaĐảng, Nhà nước và toàn dân” [18]

Ngày 25 tháng 2 năm 2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định số13/2014/NĐ-CP qui định chi tiết và biện pháp thi hành Luật GDQP-AN Nộidung của luật đã qui định rõ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ sởgiáo dục, đào tạo về GDQP-AN cho các đối tượng

Thông qua GDQP-AN, giúp cho mỗi sinh viên xây dựng, củng cố lậptrường tư tưởng, ý thức chính trị, bồi dưỡng lí tưởng sống cao đẹp, phẩm chấtđạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, lòng yêu nước và các kĩ năng quân sựcần thiết Qua đó, thấy rõ được trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; biết tránh xa những cám dỗ tầm

thường, những cạm bẫy của mặt trái cơ chế thị trường và những tiêu cực xãhội đang diễn ra hiện nay; cảnh giác với những âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù,nhận biết và đấu tranh có hiệu quả với sự lôi kéo của các thế lực thù địch.Thông qua GDQP-AN còn khơi dậy tinh thần tự tôn dân tộc trong mỗi sinhviên, nhắc nhở họ không ngừng nỗ lực học tập, trau dồi kiến thức, tiếp thukhoa học - công nghệ tiên tiến, dâng hiến hết mình cho sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc để đưa đất nước ta “sánh vai với các cường quốc năm châu”.GDQP-AN còn giúp cho một bộ phận sinh viên khắc phục lối sống thực dụng,

đề cao tự do cá nhân để biết khép mình vào tổ chức, tôn trọng tập thể, có ýthức tổ chức kỷ luật, biết sống vì mọi người và có ý chí phấn đấu vượt quamọi khó khăn để vươn lên trong học tập, trong cuộc sống và trong sự nghiệp

* Những vấn đề cơ bản về giáo dục quốc phòng và an ninh

cho sinh viên

- Quan niệm chung về GDQP và AN:

Sinh viên nói chung, sinh viên Trường ĐHSPHN nói riêng là bộ phận

ưu tú của thế hệ trẻ Việt Nam được Đảng, Nhà nước rất quan tâm đào tạo, bồidưỡng thành nguồn nhân lực "vừa hồng, vừa chuyên" không chỉ đáp ứng yêucầu phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội mà còn trở thành những người có ý chí,bản lĩnh, quyết tâm chiến đấu, có đủ khả năng đóng góp vào sự nghiệp củng

cố, tăng cường tiềm lực QP-AN bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thốngnhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc

Thực tiễn những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã khẳng địnhnhững đóng góp to lớn của môn huấn luyện quân sự phổ thông cho học sinh,sinh viên vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc

Bước vào thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, trong nước diễn biếnhết sức mau lẹ, khó lường Hoà bình, hợp tác vẫn là xu thế lớn, nhưng xungđột dân tộc, sắc tộc, chạy đua vũ trang, chiến tranh cục bộ, khủng bố vẫn xảy

ra ở nhiều nơi, đặc biệt là những diễn biến gần đây trên biển Đông đang đặt rayêu cầu mới cao hơn trong xây dựng nền QPTD, xây dựng, củng cố sức mạnhQP-AN, bảo vệ Tổ quốc, trong đó việc giáo dục làm cho thế hệ trẻ, trước hết

là học sinh, sinh viên hiểu rõ trọng trách nặng nề, nhưng vinh quang trước vậnmệnh dân tộc; thiếu rõ âm mưu thủ đoạn của kẻ thù; nắm vững đường lối,quan điểm của Đảng và có trình độ, năng lực để góp sức mình vào sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Chính vì vậy, GDQP-AN cho sinh viên là mộtyêu cầu không thể thiếu trong chương trình, nội dung đào tạo của các trườngđại học, cao đẳng để hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của conngười Việt Nam mới, kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng mà ông cha ta

đã đổ xương máu xây dựng nên

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã chỉ rõ: "Tăngcường tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, trách nhiệm

và nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và kiến thức QP-AN, làm chomọi người hiểu rõ những thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo

vệ Tổ quốc trong điều kiện mới" [18, tr.234] và Nghị định số 13/2014/NĐ-CPngày 25/2/2014 của Chính phủ quy định: "GDQP-AN trong trường cao đẳngnghề, cơ sở giáo dục đại học là môn học chính khoá" [10]

Từ những phân tích trên, có thể quan niệm: GDQP-AN cho sinh viên

ở Trường ĐHSPHN là môn học chính khoá trong chương trình đào tạo bao gồm tổng thể những nội dung, hình thức, biện pháp của Đảng uỷ, Ban Giám hiệu, các cơ quan chức năng, đội ngũ giảng viên môn GDQP-AN của nhà trường tổ chức thực hiện nhằm trang bị, truyền thụ kiến thức, kỹ năng quân

sự, quốc phòng góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và khả năng của sinh viên tham gia vào sự nghiệp củng cố quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

- Mục đích GDQP-AN là nâng cao ý thức trách nhiệm cho sinh viênđối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, trang bị những kiến thức về quân sự, quốcphòng và rèn luyện một số kỹ năng và phẩm chất cần thiết cho hoạt độngquân sự, để họ có thái độ đúng đắn, có khả năng đóng góp vào nhiệm vụ xâydựng tiềm lực và thế trận của nền QPTD của nước ta hiện nay Đó cũng làmột yêu cầu không thể thiếu trong mục tiêu đào tạo của Trường ĐHSPHN.Thông qua GDQP-AN còn góp phần hình thành và phát triển nhân cách conngười Việt Nam mới, có đạo đức, có sức khoẻ; đồng thời hình thành ở họ ýthức, tri thức về quốc phòng, kỹ năng hoạt động quân sự cần thiết để tham giavào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền QPTD, sẵn sảng tham gia LLVT bảo vệ

Tổ quốc GDQP-AN cho sinh viên, trước hết nhằm góp phần củng cố vữngchắc trận địa tư tưởng; nâng cao ý thức trách nhiệm trong học tập, rèn luyện;xây dựng tinh thần tập thể, nếp sống kỷ luật, văn hoá, lành mạnh, tinh thầnđoàn kết, tương thân, tương ái trong tập thể; hỗ trợ, bổ sung kiến thức tạo điềukiện hoàn thành các môn học khác và ý thức trong tham gia giữ gìn an ninhtrật tự, an toàn xã hội trong Nhà trường cũng như trên địa bàn Trên cơ sở kếtquả GDQP-AN đã lĩnh hội, sau này, khi đã ra trường, trên cương vị ngườigiáo viên, người giảng viên ở các cơ sở đào tạo sẽ có điều kiện làm tốt nhiệm

vụ tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thế hệ trẻ và tham giatích cực vào nhiệm vụ xây dựng nền QPTD bảo vệ Tổ quốc

- Chủ thể GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là đảng uỷ, bangiám hiệu, các cơ quan chức năng, Khoa GDQP của Nhà trường Bộ GD&ĐT

mà trực tiếp là Vụ Giáo dục quốc phòng (Vụ I) quản lý, chỉ đạo về chuyênmôn GDQP, đảng uỷ, ban giám hiệu Trường ĐHSPHN trực tiếp quản lý, chỉđạo toàn diện các cơ quan chức năng, khoa GDQP trong thực hiện nhiệm vụGDQP-AN cho sinh viên

Theo Quyết định số 81 ngày 24/12/2007 của Bộ GD&ĐT, đảng uỷ, bangiám hiệu (mà trực tiếp là hiệu trưởng) nhà trường chỉ đạo phòng Đào tạo

phối hợp với khoa GDQP để xây dựng kế hoạch chi tiết thực hiện GDQP-ANcho sinh viên; đồng thời chỉ đạo việc kiểm tra thực hiện kế hoạch giảng dạymôn học GDQP-AN của đội ngũ giảng viên.

Các cơ quan chức năng, đặc biệt là phòng đào tạo - quản lý sinh viêntheo chỉ đạo của đảng uỷ, ban giám hiệu có trách nhiệm xây dựng kế hoạchgiảng dạy trong năm học và cả khoá học; phối hợp với các cơ quan khác tổchức thực hiện kế hoạch giảng dạy; sắp xếp lịch giảng dạy; bố trí phòng học,thao trường, bãi tập, đồ dùng dạy học; lập kế hoạch đảm bảo cơ sở vật chất,thiết bị học tập; đôn đốc thực hiện kế hoạch kiểm tra, thi; lưu trữ bài thi vàdanh sách cấp phát chứng chỉ GDQP-AN; tham mưu cho ban giám hiệu và tổchức các hoạt động thanh tra GDQP-AN

- Lực lượng trực tiếp GDQP-AN cho sinh viên là đội ngũ giảng viên ởKhoa GDQP và cán bộ quản lý lớp học Khoa GDQP có chức năng nghiêncứu, giảng dạy môn GDQP-AN cho sinh viên theo kế hoạch Để thực hiệnchức năng, Khoa GDQP xây dựng chương trình chi tiết, điều hành và tổ chứcthực hiện kế hoạch giảng dạy đã được phê duyệt, bố trí giảng viên giảng dạyphù hợp với khả năng chuyên môn của từng người, thực hiện kế hoạch kiểmtra, thi và đánh giá kết quả học tập của sinh viên Tổng hợp kết quả học tập vàrèn luyện của sinh viên báo cáo với cơ quan chức năng Đội ngũ giảng viênGDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN hiện nay là những sĩ quan quânđội biệt phái, giảng viên của các học viện, nhà trường quân đội đang công táchoặc đã nghỉ hưu giảng dạy theo chế độ hợp đồng, thỉnh giảng Nhiệm vụ của

họ là chuẩn bị tốt bài giảng được phân công và trực tiếp giảng dạy; chịu tráchnhiệm cá nhân về nội dung giảng dạy Cán bộ phụ trách lớp, cán bộ quản lýsinh viên chịu trách nhiệm quản lý, rèn luyện sinh viên ngoài giờ và tổ chứccác hoạt động ngoại khoá trong giai đoạn huấn luyện thực hành

- Nội dung GDQP-AN cho sinh viên: Xuất phát từ vị trí, vai trò và mụctiêu GDQP-AN cho sinh viên, nội dung GDQP-AN cho sinh viên TrườngĐHSPHN bao gồm ba khối kiến thức lớn Đó là những vấn đề chủ yếu vềđường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; những tri thức, tư duy quân sự,quốc phòng cần thiết và một số kỹ năng hoạt động quân sự cơ bản Khối kiếnthức đó bao gồm: những nội dung cơ bản về quốc phòng; truyền thống đấutranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc; trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân

về bảo vệ Tổ quốc; nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; có ý thứccảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; kiến thức cơ bản

về đường lối quốc phòng và công tác quản lý nhà nước về quốc phòng, về lựclượng vũ trang nhân dân; những kỹ năng quân sự cần thiết để tham gia vào sựnghiệp xây dựng, củng cố nền QPTD Để thực hiện được những nội dung đó,

Bộ GD&ĐT quy định cụ thể chương trình môn học GDQP-AN tại Quyết định

81 ngày 24/ 12/ 2007 Theo quyết định đó, sinh viên các trường đại học nóichung, Trường ĐHSPHN nói riêng sẽ học chương trình 165 tiết với 4 họcphần, 11 học trình Nội dung học phần 1 là Đường lối quân sự của Đảng, baogồm những vấn đề cơ bản học thuyết Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vềchiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc; các quan điểm của Đảng về chiếntranh nhân dân, nền QPTD, xây dựng LLVT nhân dân; các quan điểm về kết hợpphát triển kinh tế- xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh Học phần

2 là nội dung công tác QP-AN bao gồm vấn đề tăng cường tiềm lực cơ sở vậtchất cho quốc phòng, phòng chống chiến tranh công nghệ cao, chiến lược “diễnbiến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch chống phá cách mạngViệt Nam, xây dựng LLVT quần chúng Học phần 3 là các nội dung quân sựchung như: đội ngũ, sử dụng bản đồ quân sự, một số loại vũ khí bộ binh, phòngchống vũ khí huỷ diệt lớn, cấp cứu ban đầu các vết thương Học phần 4 là nộidung kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK và chiến thuật cá nhân trong chiến đấu tấncông, chiến đấu phòng ngự

Theo Thông tư số: 31/2012/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 9 năm 2012 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định về đối tượng, mục tiêu, số lượnghọc phần tín chỉ và đánh giá kết quả học tập môn học giáo dục quốc phòng và anninh Chương trình bao gồm 3 học phần, thời lượng là 8 tín chỉ

Học phần 1: Đường lối quân sự của Đảng ( 3 tín chỉ); học phần 2: Côngtác quốc phòng, an ninh ( 2 tín chỉ); học phần 3: Quân sự chung và chiến thuật,

kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK ( CKC ), ( 3 tín chỉ)

- Hình thức, biện pháp GDQP-AN: Để tổ chức thực hiện các nội dungGDQP-AN đạt được mục đích, yêu cầu đã xác định đòi hỏi hình thức biện phápGDQP-AN phải hết sức đa dạng, phong phú GDQP-AN cho sinh viên baogồm cả lý thuyết và thực hành Các nội dung lý thuyết được tổ chức với hìnhthức học tập trung trên giảng đường như các môn học khác, với phương phápthuyết trình có sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin, tranh vẽ là chủyếu Các nội dung thực hành thường tổ chức luyện tập trên thao trường, bãi tập,phòng tập điện tử Cùng với những hình thức cơ bản trên, GDQP-AN cho sinhviên còn được tổ chức bằng các hình thức khác như: thảo luận, toạ đàm, diễnđàn, hội thao quốc phòng, tự nghiên cứu, nghiên cứu thực tế, thi tìm hiểu lịch

sử, truyền thống, tham quan các di tích lịch sử trên địa bàn, thăm Bảo tàng lịch

sử quân sự, bảo tàng của một số quân, binh chủng, giao lưu với cán bộ, chiến sĩcác đơn vị quân đội, rèn luyện thông qua các hoạt động quân sự có trongchương trình, tham gia các câu lạc bộ thể thao mang tính quốc phòng…GDQP-AN cho sinh viên còn được thực hiện thông qua các môn học khác,nhất là những môn khoa học xã hội và nhân văn, khoa học kỹ thuật – côngnghệ gần với chuyên môn quân sự và qua các phương tiện thông tin đại chúng

1.1.5 Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

* Một số nét về Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Trường ĐHSPHN được thành lập ngày 11/10/1951 theo Nghị định số

276 của Bộ Quốc gia Giáo dục Ngày 10 tháng 12 năm 1993 theo Nghị định

số 97/CP của Chính phủ, Trường ĐHSPHN I là một thành viên thuộc Đại họcQuốc gia Hà Nội Theo Quyết định số 201/QĐTTg ngày 12 tháng 10 năm

1999 của Thủ tướng Chính phủ, Trường ĐHSPHN tách khỏi Đại học Quốcgia Hà Nội thành trường độc lập, trực thuộc Bộ GD&ĐT

Hơn 60 năm xây dựng và trưởng thành, Trường ĐHSPHN đã khôngngừng lớn mạnh về mọi mặt Nhà trường là nơi đào tạo nguồn nhân lực và bồidưỡng nhân tài cho cả nước về nghiệp vụ sư phạm, xứng đáng là nhà trườngtrọng điểm quốc gia

+ Tổ chức của nhà trường gồm:

+ Trường ĐHSPHN có chức năng, nhiệm vụ

- Đào tạo giáo viên các cấp học từ mầm non đến đại học, các chuyêngia giáo dục, quản lí giáo dục, các cán bộ nghiên cứu khoa học cơ bản, khoahọc giáo dục có trình độ đại học, sau đại học; bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạmcho các trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học; bồi dưỡngnâng cao trình độ cho giáo viên các cấp; phát huy vai trò của trường trọngđiểm, đầu ngành trong hệ thống các trường đại học, cao đẳng của cả nước

ĐẢNG ỦY

CÁC ĐƠN VỊ NCKH

CÁC ĐƠN VỊ PHỤC VỤ Đ.TẠO

PHÒNG BAN CHỨC NĂNG CÁC ĐƠN VỊ

ĐÀO TẠO

bằng việc nghiên cứu, triển khai các chủ trương, giải pháp nâng cao chấtlượng giáo dục phổ thông, giáo dục mầm non; đào tạo giáo viên.

- Làm nòng cốt trong hệ thống các trường sư phạm đào tạo, bồi dưỡngnâng cao trình độ đội ngũ cán bộ; xây dựng chương trình đào tạo, biên soạnchương trình, giáo trình

- Tổ chức triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cơ bản, khoahọc giáo dục, khoa học ứng dụng công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹthuật vào triển khai các đề án, các quy trình công nghệ

- Tư vấn cho các cấp quản lí xây dựng chính sách giáo dục, đào tạogiáo viên, đổi mới nội dung phương pháp đào tạo, cải cách giáo dục

- Đào tạo giáo viên, cán bộ khoa học cho các nước khác trong khu vực

và trên thế giới

* Sinh viên Trường ĐHSPHN

Sinh viên Trường ĐHSPHN là một bộ phận của đội ngũ sinh viên trong

cả nước, là những thanh niên có đủ các điều kiện cần thiết theo quy định đanghọc tập, nghiên cứu tại các chuyên ngành đào tạo khác nhau của nhà trường.Tốt nghiệp ra trường, sinh viên được công nhận tốt nghiệp và được cấp bằng

cử nhân sư phạm các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tựnhiên, có thể đảm nhiệm cương vị giáo viên hoặc giảng viên ở các cơ sở đàotạo trong cả nước

Sinh viên Trường ĐHSPHN có nhiệm vụ học tập, rèn luyện và thamgia nghiên cứu khoa học theo mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo đã xácđịnh; tham gia các hoạt động trong các tổ chức quần chúng theo quy định, tíchcực tham gia các hoạt động xã hội, các phong trào, các cuộc vận động do nhàtrường và các tổ chức phát động góp phần xây dựng Nhà trường vững mạnh,xứng đáng là trung tâm đào tạo cán bộ sư phạm và nghiên cứu khoa học giáodục của cả nước

Cũng như sinh viên cả nước, sinh viên Trường ĐHSPHN vừa mangnhững đặc điểm chung, vừa có những đặc điểm riêng cần được xem xét, cânnhắc trong quá trình đào tạo, nhất là trong công tác quản lý học tập, rèn luyện.

Trường ĐHSPHN là một trong những trường có số lượng sinh viên lớnnhất trong cả nước Sinh viên Trường ĐHSPHN thường có độ tuổi từ 18 đến

25, chủ yếu là con em nhân dân lao động của các dân tộc chủ yếu ở khu vựcphía Bắc, không ít gia đình còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống Sinhviên Trường ĐHSPHN là lớp người sinh ra và lớn lên trong hoà bình, sự hiểubiết về công cuộc dựng nước, giữ nước, về chiến tranh cách mạng và đấutranh giải phóng dân tộc… chủ yếu thông qua sách vở, các phương tiện thôngtin đại chúng Cũng như các đối tượng khác, hơn nữa lại là lớp người đangtrưởng thành, bản lĩnh, niềm tin chưa thật vững chắc, sinh viên là đối tượngchịu tác động mạnh mẽ của những biến động của đời sống kinh tế - văn hoá -

xã hội, trước sự tấn công, lôi kéo, mua chuộc, dụ dỗ của các thế lực thù địch

Hơn nữa, vào học ngành sư phạm - một ngành mà hiện tại còn không ítkhó khăn, vất vả: thu nhập thấp, lao động căng thẳng… cũng như rất nhiềubức xúc xã hội trong ngành giáo dục đang tác động không nhỏ làm hạn chếđộng cơ, ý thức phấn đấu của không ít giáo sinh Trong tình trạng chung đó,cũng không ít sinh viên chưa tích cực học tập, nghiên cứu, được chăng haychớ, học qua lần, qua lượt, chỉ chú trọng những môn chính, môn chuyênngành, còn các môn khác, trong đó có môn GDQP-AN bị xem nhẹ…

Tình hình trên đặt ra rất nhiều vấn đề cho công tác quản lý nói chung,quản lý từng môn học nói riêng, trong đó có môn GDQP-AN Phải đổi mớicông tác quản lý, quản lý phải là công cụ hữu hiệu để nâng cao chất lượngdạy và học trong Nhà trường, trong dạy, học môn GDQP-AN

* Đặc điểm GDQP-AN cho sinh viên Trường ĐHSPHN

Giáo dục quốc phòng và an ninh là một hoạt động đặc biệt so với cácnội dung giáo dục khác của nhà trường Ngoài truyền thụ kiến thức quốc phòng

và kỹ năng hoạt động quân sự, GDQP-AN còn nâng cao ý thức trách nhiệmcho sinh viên đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và rèn luyện các phẩm chấtnhân cách của con người Việt Nam mới Hiện nay GDQP-AN cho sinh viênTrường ĐHSPHN bị chi phối bởi những đặc điểm cơ bản sau:

Quá trình dạy và học môn GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN có liên quan

và chịu sự chỉ đạo, quản lý của nhiều cấp, nhiều bộ, ngành, cơ quan và các tổchức, các lực lượng khác nhau

Lực lượng trực tiếp tham gia GDQP-AN cho sinh viên là những sĩ quanquân đội được biệt phái làm nhiệm vụ giảng dạy môn GDQP-AN trong nhàtrường Họ là cán bộ, đảng viên của Nhà trường, đồng thời vẫn chịu sự quản lý

và bảo đảm chế độ tiêu chuẩn của đơn vị quân đội cử biệt phái

Đối tượng GDQP-AN là sinh viên hết sức đa dạng, phong phú, nằmtrong độ tuổi đang trưởng thành và đang tích luỹ tri thức để sau này phục vụ sựnghiệp phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước

Chương trình nội dung của môn GDQP-AN nằm trong khối kiến thứcgiáo dục đại cương, bao gồm các học phần bắt buộc thuộc sáu lĩnh vực: khoahọc xã hội – nhân văn, toán, khoa học tự nhiên, ngoại ngữ, giáo dục thể chất,giáo dục quốc phòng Trong sáu lĩnh vực đó chỉ có môn GDQP-AN yêu cầunhà trường phải giữ đúng chương trình nội dung theo quyết định của BộGD&ĐT, năm lĩnh vực còn lại các nhà trường được lựa chọn nội dung, thờigian cho phù hợp với chuyên ngành đào tạo của mình

* Vai trò giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở Trường

ĐHSPHN: Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên là một bộ phận rấtquan trọng của công tác GDQP toàn dân Học tập nâng cao kiến thức, ý thứcquốc phòng là quyền lợi, nghĩa vụ của mỗi sinh viên Qua GDQP-AN giúpcho sinh viên xây dựng, củng cố lập trường tư tưởng, ý thức chính trị và tinh

thần, thái độ, trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc XHCN Việt Nam; biết tránh xa những cám dỗ tầm thường, những cạmbẫy của mặt trái cơ chế thị trường và những tiêu cực xã hội đang diễn ra hiệnnay; cảnh giác với những âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, nhận biết và đấutranh có hiệu quả với sự lôi kéo của các thế lực thù địch, phản động chống lại

sự nghiệp cách mạng, chống lại những giá trị truyền thống và lịch sử dân tộc,phá hoại đất nước Thông qua GDQP-AN còn khơi dậy lòng tự hào dân tộccủa người sinh viên, nhắc nhở họ không ngừng nỗ lực học tập, trau dồi kiếnthức, tiếp thu khoa học - công nghệ tiên tiến, cống hiến hết mình cho sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc để đưa đất nước ta “sánh vai với cáccường quốc năm châu” GDQP-AN giúp cho một bộ phận sinh viên khắcphục lối sống thực dụng, chỉ biết hưởng thụ, đề cao tự do cá nhân để biết khépmình vào tổ chức, tôn trọng tập thể, có ý thức tổ chức kỷ luật, biết sống vìmọi người và có ý chí phấn đấu vượt qua mọi khó khăn để vươn lên trongcuộc sống và trong sự nghiệp Và do vậy, GDQP-AN cho sinh viên sẽ trựctiếp góp phần hoàn thiện mô hình mục tiêu đào tạo, nâng cao chất lượng giáoGD&ĐT của Trường ĐHSPHN

1.1.6 Quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

* Quan niệm về quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho

sinh viên

Hiện nay, xung quanh vấn đề quản lý còn có nhiều quan điểm, quanniệm và cách hiểu khác nhau do cách tiếp cận và phương pháp xử lý vấn đề.Một số nhà khoa học cho rằng, quản lý là quá trình tổ chức, điều khiển hoạtđộng của cơ quan, đơn vị theo những quy tắc, quy định nhất định để đạt mụcđích đề ra

Từ điển Giáo dục học quan niệm, quản lý là hoạt động hay tác động cóđịnh hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thểquản lý (người bị quản lý) làm cho khách thể quản lý vận hành theo nhữngnguyên tắc, quy định nhất định và đạt được mục đích đã xác định Giáo trìnhquản lý hành chính nhà nước quan niệm rằng, quản lý là sự tác động có ý thứccủa chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm chỉ huy, điều khiển, hướngdẫn các quá trình xã hội và hành vi của con người hướng đến mục đích hoạtđộng chung, phù hợp với những quy luật khách quan.

Quản lý giáo dục là quản lý một lĩnh vực đặc thù của xã hội và cũngnhư quản lý nói chung, quản lý giáo dục hiện vẫn có nhiều cách tiếp cận vàquan niệm, cách hiểu khác nhau Tuy còn có nhiều cách tiếp cận và quanniệm, cách hiểu khác nhau, song các nhà khoa học, các cơ quan quản lý nhànước về GD-ĐT đều thống nhất cho rằng, muốn có quan niệm khoa học vềquản lý giáo dục cần phải tiếp cận nó ở hai cấp độ vĩ mô và vi mô

Ở cấp độ vĩ mô, các nhà khoa học thường cho rằng, quản lý giáo dục là

hệ thống tác động có mục đích, có khoa học của chủ thể quản lý nhằm huyđộng, tổ chức, điều hành, giám sát, kiểm tra có hiệu quả các nguồn lực giáodục phục vụ cho mục tiêu phát triển GD-ĐT, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ pháttriển kinh tế, văn hoá, xã hội, QP-AN… của quốc gia, hay khu vực rộng lớn

Ở cấp độ vi mô, có thể quan niệm quản lý giáo dục là hệ thống tácđộng có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý vào quátrình giáo dục - đào tạo của nhà trường nhằm hình thành, phát triển toàn diệnnhân cách người học theo mục tiêu đã xác định Như vậy, ở cấp độ vĩ mô hay

vi mô, nói tới quản lý giáo dục bao giờ cũng phải đề cập tới các yếu tố: mụctiêu quản lý, chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, nội dung quản lý và hìnhthức biện pháp quản lý

Quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên cũng là một nội dung, một

bộ phận của quản lý GD-ĐT của Nhà trường Đó là một quá trình tác độngliên tục, có hệ thống của chủ thể quản lý đến quá trình GDQP-AN cho sinhviên về nhiều mặt bằng hệ thống các nguyên tắc, quy chế, chế độ quy định,phương pháp và các chính sách cụ thể bảo đảm cho các mục tiêu GDQP-ANđược thực hiện Luật GDQP-AN quy định nội dung quản lý nhà nước vềGDQP-AN gồm: xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật,chương trình, kế hoạch GDQP-AN; chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiệnGDQP-AN; đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ giáo viên GDQP-AN;quản lý GDQP-AN; tổng kết công tác GDQP-AN và thanh tra, kiểm tra, giảiquyết tố cáo khiếu nại về GDQP-AN…

Nghị định số 13/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và biệnpháp thi hành luật GDQP-AN đã quy định, các cơ sở giáo dục đại học nóichung, Trường ĐHSPHN nói riêng đều phải tiến hành GDQP-AN cho các đốitượng sinh viên nhằm bồi dưỡng cho thế hệ trẻ những "kiến thức QP-AN đểphát huy tinh thần yêu nước, truyền thống dựng nước và giữ nước, lòng tựhào, tự tôn dân tộc, nâng cao ý thức, trách nhiệm tự giác thực hiện nhiệm vụQP-AN, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN" [10] Vấn đề cần bàn ở đây làcông tác quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên phải được diễn ra nhưthế nào để hoạt động GDQP-AN cho sinh viên đạt hiệu quả thiết thực, đúngmục tiêu, yêu cầu đã xác định Tiến hành GDQP-AN bao gồm các hoạt độngxây dựng chương trình nội dung, biên soạn tài liệu, tổ chức các hình thức,phương pháp GDQP-AN như: thông qua các quá trình dạy học ở nhà trường;hoạt động công tác tư tưởng, tổ chức; tổ chức kiểm tra đánh giá kết quảGDQP-AN…

Ở góc độ quản lý giáo dục, các chủ thể quản lý không trực tiếp 'canthiệp" vào việc xác định mục tiêu, xây dựng chương trình nội dung, thông quagiáo án, các khả năng sư phạm của người giảng viên cũng như việc rèn luyện

của sinh viên mà là quá trình tổ chức, điều khiển, hướng dẫn, giám sát cáchoạt động của người dạy và người học, bảo đảm cho các hoạt động đó tuânthủ đúng quy chế GD&ĐT, các quy định của Luật GDQP-AN Cần phân định

rõ hoạt động GDQP-AN với tính chất là một môn học với quản lý hoạt độngGDQP-AN cho sinh viên phải thông qua các hình thức, biện pháp xây dựngquy chế, quy trình, kế hoạch, thanh tra, kiểm tra, giám sát… các hoạt độngGDQP-AN… bảo đảm cho quá trình GDQP-AN diễn ra theo một trình tựnhất định, chặt chẽ, khoa học, đúng mục tiêu đã đề ra

Từ những luận giải, phân tích trên, có thể quan niệm: Quản lý hoạt

động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là một quá trình tác động liên tục, có hệ thống, có mục đích của chủ thể quản lý đến quá trình GDQP-

AN cho sinh viên bằng hệ thống các quy phạm, quy định, nguyên tắc, chế độ,

kế hoạch…nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung GDQP-AN cho sinh viên mà Nhà trường đã xác định.

Kết quả thực hiện mục tiêu GDQP-AN cho sinh viên ở TrườngĐHSPHN phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cả khách quan và chủ quan, trong đóquản lý hoạt động GDQP-AN giữ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng Quản lý

hoạt động GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN nhằm mục đích bảo

đảm cho quá trình đó diễn ra một cách thuận lợi, đúng kế hoạch, có sự thamgia và phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, các lực lượng trong và ngoài nhàtrường, hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng GDQP-AN cho sinhviên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới

Chủ thể quản lý GDQP-AN cho ở Trường ĐHSPHN là: Ban giám hiệu

Nhà trường; thành viên hội đồng nhà trường, các cơ quan chức năng, cán bộ,giảng viên khoa GDQP; cán bộ quản lý học viên và sinh viên với tư cách vừa

là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trình tự học tập, rèn luyện Các chủ thể cóchức năng, nhiệm vụ, phạm vi quyền hạn khác nhau nhưng luôn có quan hệ

chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng cùng hướng tới mục tiêu trong quản lý

GDQP-AN cho sinh viên

Đối tượng quản lý GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là

toàn bộ hoạt động GDQP-AN cho sinh viên của Nhà trường, bao gồm từ việcxác định mục tiêu, xây dựng chương trình nội dung, lựa chọn và sử dụngphương pháp, hình thức GDQP-AN, huy động các nguồn lực đáp ứng yêu cầuGDQP-AN đến hoạt động của đội ngũ giảng viên, sinh viên và quản lý kếtquả GDQP-AN của Nhà trường

1.2 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Quản lý hoạt động GDQP-AN cho sinh viên là một bộ phận của quátrình quản lý GD-ĐT bao gồm việc quản lý mục tiêu GDQP-AN cho sinhviên, quản lý kế hoạch GDQP-AN, quản lý nội dung hoạt động của các chủthể GDQP-AN, quản lý đối tượng sinh viên học tập môn GDQP-AN, quản lýhình thức biện pháp GDQP-AN, quản lý cơ sở vật chất và kinh phí đảm bảocho hoạt động GDQP-AN, quản lý kết quả GDQP-AN cho sinh viên

1.2.1 Quản lý mục tiêu giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Mục tiêu GDQP-AN chính là cái mà chủ thể quản lý mong muốn đạtđược thông qua việc thực hiện các nội dung, hình thức, biện pháp GDQP-ANcho sinh viên Mục tiêu GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là nhậnthức, trách nhiệm, lòng yêu nước, tự hào về truyền thống dựng nước và giữnước, tự tôn dân tộc; là trình độ kiến thức QP-AN và các khả năng quân sự,quốc phòng cần thiết bảo đảm cho sinh viên có đủ khả năng đóng góp sứcmình vào công cuộc củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc Mục tiêu GDQP-

AN định hướng toàn bộ hoạt động GDQP-AN từ xây dựng chương trình, nộidung, lựa chọn hình thức, biện pháp đến công tác bảo đảm công cụ, phương

tiện… Vì vậy, để nâng cao chất lượng GDQP-AN cho sinh viên đòi hỏi cácchủ thể phải quản lý chặt chẽ mục tiêu GDQP-AN đã xác định.

Quản lý mục tiêu GDQP-AN là quản lý quá trình xây dựng và thựchiện mục tiêu Mục tiêu GDQP-AN phải thống nhất với mục tiêu đào tạo củanhà trường, phù hợp với từng đối tượng, từng chuyên ngành đào tạo Mục tiêuGDQP-AN cho sinh viên phải được các chủ thể quán triệt, cụ thể hoá phù hợpvào từng khâu, từng bước, từng nội dung của quá trình GDQP-AN từ việcnghiên cứu ban hành các quy chế, quy định, xây dựng chương trình, nội dung,đến xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch, việc lựa chọn hìnhthức, biện pháp và quản lý cơ sở vật chất, quản lý kết quả GDQP-AN cho sinh viên

1.2.2 Quản lý kế hoạch giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Cùng với quản lý mục tiêu, các chủ thể phải chú trọng quản lý tốt kếhoạch GDQP-AN cho sinh viên Trong hoạt động GDQP-AN cho sinh viên,việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch là nội dung rất quan trọng củaquá trình quản lý hoạt động GDQP-AN Kế hoạch GDQP-AN cho sinh viên

là một bộ phận rất quan trọng trong hệ thống kế hoạch đào tạo của nhàtrường, đòi hỏi trong quá trình xây dựng phải bảo đảm tính thống nhất với các

kế hoạch khác của Nhà trường: kế hoạch dạy học trên lớp, kế hoạch ngoạikhoá và kế hoạch hoạt động khác

Quản lý kế hoạch GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN phải tập trung quản

lý việc xây dựng các kế hoạch như sau:

Kế hoạch GDQP-AN theo chương trình chính khoá Đây là kế hoạchgiảng dạy môn GDQP-AN theo quy định của Hội đồng GDQP-AN Trungương và Bộ GD&ĐT; được xây dựng trong kế hoạch GD&ĐT của từng khoá,năm học và học kỳ Căn cứ vào kế hoạch này, các chủ thể và đối tượng giáo

dục xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch GDQP-AN chi tiết Quản lýviệc xây dựng kế hoạch được tiến hành cùng với quản lý việc xây dựng kếhoạch GD&ĐT, tập trung chủ yếu quản lý việc xây dựng các kế hoạch bộphận của từng chủ thể để thực hiện kế hoạch GDQP-AN trong chương trìnhchính khoá của nhà trường như kế hoạch giảng dạy, kế hoạch giảng bài, tổchức thảo luận của từng giảng viên; kế hoạch tổ chức, quản lý học sinh thựchiện các kế hoạch tự học tập môn GDQP-AN.

Quản lý việc xây dựng kế hoạch GDQP-AN ngoại khoá Đây là kếhoạch được xây dựng trên cơ sở kế hoạch, hướng dẫn Vụ GDQP (Vụ 1) vàthực tiễn đơn vị Kế hoạch GDQP-AN ngoại khoá của nhà trường có thể là tổchức cho sinh viên học tập trung theo chuyên đề hoặc tổ chức các cuộc thi tìmhiểu về quân sự, quốc phòng hoặc lồng ghép trong các hoạt động sinh hoạt tậpthể, văn hoá văn nghệ… Vì vậy, để quản lý việc xây dựng kế hoạch đòi hỏichủ thể phải nắm vững, bám sát kế hoạch, hướng dẫn của trên và thực tiễn củaNhà trường để kế hoạch bảo đảm tính khả thi, thiết thực và phù hợp với đốitượng giáo dục

Quản lý việc xây dựng kế hoạch GDQP-AN thông qua hoạt động củacác tổ chức, lực lượng Hàng năm, tuỳ theo tình hình thực tiễn nhà trường cầnxây dựng kế hoạch GDQP-AN thông qua hoạt động của các tổ chức quầnchúng Để quản lý tốt việc xây dựng các kế hoạch, chủ thể quản lý phải phốihợp chặt chẽ với các tổ chức quần chúng để cùng bàn bạc, thống nhất lồngghép nội dung và lựa chọn hình thức GDQP-AN phù hợp

Quản lý việc xây dựng kế hoạch GDQP-AN tuy rất quan trọng, nhưng

để kế hoạch GDQP-AN triển khai thực hiện có hiệu quả, đạt được mục đích,yêu cầu đề ra đòi hỏi chủ thể quản lý ở Trường ĐHSPHN phải quản lý tốtviệc phổ biến, triển khai thực hiện và thường xuyên bổ sung, điều chỉnh kếhoạch GDQP-AN đã xây dựng

Trước hết, chủ thể quản lý phải tổ chức, sắp xếp bộ máy vận hành kếhoạch GDQP-AN cho sinh viên; giao nhiệm vụ phổ biến, triển khai thực hiện

kế hoạch GDQP-AN cho sinh viên đến tất cả các cơ quan, đơn vị và cán bộ,giảng viên, sinh viên Quá trình thực hiện kế hoạch, chủ thể quản lý phảithường xuyên nắm chắc tình hình triển khai thực hiện, phát hiện, tháo gỡ kịpthời những vướng mắc, bất cập và điều chỉnh, bổ sung kế hoạch cho phù hợpvới thực tiễn

Ngoài ra, thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra thực hiện kế hoạch,chủ thể quản lý phải tiến hành đánh giá kết quả GDQP-AN và hiệu quả quản

lý hoạt động GDQP-AN Quá trình đánh giá kết quả GDQP-AN phải bảo đảmkhách quan, chính xác, dân chủ, công bằng và thực chất; tránh chạy theothành tích hoặc hình thức, chiếu lệ Thông qua đánh giá kết quả GDQP-AN vàquản lý hoạt động GDQP-AN, chủ thể quản lý xác định những biện phápquản lý, bảo đảm cơ sở vật chất, nguồn kinh phí, các cơ chế, chính sách đãingộ phù hợp nhằm không ngừng cải thiện và nâng cao chất lượng, hiệu quảGDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN

1.2.3 Quản lý nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Nội dung GDQP-AN cho sinh viên là hệ thống kiến thức QP-AN cầntrang bị cho sinh viên Quản lý nội dung GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN làquản lý việc xây dựng nội dung GDQP-AN cho sinh viên đúng quy định,hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ GD&ĐT và Hội đồng GDQP-AN Trungương Trong đó, các nội dung trong chương trình chính khoá bảo đảm đúng,

đủ khối lượng kiến thức, thời lượng giáo dục của môn học quy định; nội dungngoại khoá, ngoài giờ lên lớp phải được xây dựng đúng quy định, hướng dẫnhàng năm; nội dung liên quan đến ngành nghề đào tạo phải bám sát quy định,hướng dẫn của Bộ GD&ĐT; nội dung GDQP-AN khi sinh viên đi dã ngoại,

tham quan… phải bám sát với đặc điểm tình hình và quy định của địaphương, đơn vị nơi sinh viên đến dã ngoại, tham quan…

Để quản lý tốt nội dung GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN đòi hỏi cácchủ thể quản lý phải nghiên cứu, quán triệt đầy đủ quy định, hướng dẫncủa cấp trên về nội dung GDQP-AN đối với sinh viên; kiến thức cơ bảntrong nội dung GDQP-AN phải được chuẩn bị thành đề cương, giáo án,bài giảng và phải được kiểm duyệt chặt chẽ; những thông tin bổ sung, cậpnhật hàng năm phải được phân cấp kiểm duyệt, phê chuẩn; chủ thểGDQP-AN phải chịu trách nhiệm về những kiến thức, thông tin cung cấp,trang bị cho sinh viên

1.2.4 Quản lý hoạt động của các chủ thể giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Tham gia vào hoạt động GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN gồm có nhómchủ thể có tính chất chuyên trách; nhóm chủ thể có tính chất không chuyêntrách và nhóm chủ thể phối hợp ngoài trường Quá trình GDQP-AN cho sinhviên, trên cơ sở chức trách, nhiệm vụ được giao, phân cấp quản lý cũng nhưmối quan hệ theo quy định mà mỗi tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trìnhquản lý hoạt động GDQP-AN ở Trường ĐHSPHN có phạm vi quyền hạn vànhiệm vụ quản lý ở các cấp độ khác nhau Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý làchủ thể trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch GDQP-ANcho sinh viên Thành viên hội đồng nhà trường thực hiện nhiệm vụ tham mưucho ban giám hiệu Nhà trường về chủ trương, biện pháp lãnh đạo, quản lýhoạt động GDQP-AN cho sinh viên Đội ngũ cán bộ cơ quan chức năng thựchiện nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho đảng uỷ, ban giám hiệu nhà trườngtrong việc xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo, quản lý; xây dựng vàtriển khai thực hiện mục tiêu, kế hoạch GDQP-AN; tiến hành kiểm tra, đánh

giá kết quả GDQP-AN cũng như hiệu quả quản lý hoạt động GDQP-AN củaNhà trường.

Đội ngũ giảng viên bộ môn GDQP và các báo cáo viên, tuyên truyềnviên vừa là chủ thể GDQP-AN, vừa là chủ thể quản lý trực tiếp hoạt độngGDQP-AN theo kế hoạch Thành viên ban chấp hành các tổ chức quần chúng

là lực lượng đông đảo tham gia vào quá trình quản lý hoạt động GDQP-ANcủa Nhà trường; nắm bắt, phát hiện sớm nhất và kịp thời nhất những nhu cầu,vướng mắc, hạn chế bất cập của hoạt động quản lý GDQP-AN Trong quátrình quản lý, cá nhân mỗi sinh viên là đối tượng GDQP-AN đồng thời cũng

là những chủ thể trực tiếp quản lý quá trình tự học môn GDQP-AN và thamgia quản lý hoạt động tự GDQP-AN của sinh viên khác Học viên tự xây dựng

và thực hiện kế hoạch GDQP-AN của mình trên cơ sở mục tiêu, kế hoạch, nộidung… GDQP-AN của nhà trường

1.2.5 Quản lý đối tượng sinh viên học tập môn giáo dục quốc phòng

và an ninh

Đối tượng GDQP-AN là sinh viên các chuyên ngành đào tạo củaTrường ĐHSPHN Trong quản lý hoạt động GDQP-AN, mọi sinh viên củanhà trường phải chịu sự quản lý giáo dục của đảng uỷ, ban giám hiệu; đội ngũcán bộ quản lý, giáo viên; hội đồng nhà trường và ban chấp hành tổ chức quầnchúng các cấp Các chủ thể trên tiến hành quản lý học viên thuộc đối tượngGDQP-AN là quản lý về động cơ, ý thức, thái độ trách nhiệm trong học tập;quản lý việc quán triệt mục tiêu, nội dung, kế hoạch GDQP-AN; quản lý việcthực hiện mục tiêu GDQP-AN qua hoạt động học tập, sinh hoạt, thể dục thểthao, giao lưu văn hoá, văn nghệ, giao tiếp với thầy cô giáo, bạn bè, đồng đội,đồng nghiệp và nhân dân hàng ngày…

Để quản lý tốt đối tượng sinh viên, chủ thể GDQP-AN ở TrườngĐHSPHN phải nghiên cứu, học tập, quán triệt để nắm vững những văn bản

quy phạn pháp luật và quy phạm nội bộ liên quan đến các chế độ học tập, rènluyện của sinh viên Nghiên cứu nắm chắc trình độ văn hoá, đặc điểm tâmsinh lý, thành phần xuất thân, dân tộc, tôn giáo… của sinh viên; nắm chắcbiểu hiện hành vi của sinh viên, nhất là những biểu hiện, hành vi chưa phùhợp với quy phạm pháp luật, quy phạm nội bộ và chuẩn mực xã hội để kịpthời tác động, điều chỉnh nhằm thực hiện thống nhất mục tiêu GDQP-AN vàmục tiêu quản lý đã xác định Đồng thời, các chủ thể giáo dục cần quan tâmlãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức duy trì các chế độ, nền nếp sinh hoạt, học tập, xâydựng môi trường văn hoá lành mạnh; tổ chức tốt các hoạt động giao lưu, kếtnghĩa, tự quản lý… và chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáodục, các lực lượng khác ngoài Nhà trường để cùng quản lý sinh viên.

1.2.6 Quản lý hình thức, biện pháp giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Hình thức, biện pháp GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là

hệ thống cách thức, biện pháp được chủ thể quản lý sử dụng trong quá trìnhGDQP-AN để tác động đến đối tượng sinh viên nhằm nâng cao nhận thứctrách nhiệm, tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc…; kiến thức, trình độ vàkhả năng quân sự, quốc phòng cần thiết Hình thức, biện pháp GDQP-AN chosinh viên chịu sự chi phối của mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chủ thể, đốitượng GDQP-AN cũng như cơ sở vật chất và nguồn kinh phí bảo đảm

Để quản lý tốt hình thức, biện pháp GDQP-AN cho sinh viên đòi hỏichủ thể quản lý ở nhà trường phải nắm vững các hình thức GDQP-AN đượcquy định tại Luật GDQP-AN; quy định, hướng dẫn của cấp trên về GDQP-

AN Phải thường xuyên tổ chức kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng các hìnhthức, biện pháp của các chủ thể để chỉ đạo vận dụng linh hoạt, sáng tạo phùhợp đặc điểm tình hình và từng đối tượng sinh viên trong Nhà trường

1.2.7 Quản lý cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động GDQP-AN là toàn

bộ những trang thiết bị kỹ thuật, giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu và kinhphí từ ngân sách nhà nước

Quản lý cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động GDQP-AN

ở Trường ĐHSPHN là hoạt động của chủ thể quản lý trong tổ chức xây dựng

dự trù, dự toán cũng như khi sử dụng, phân bổ, cấp phát, bảo quản, thanh lý…

cơ sở vật chất và kinh phí trong hoạt động GDQP-AN của nhà trường bảođảm đúng mục đích, chỉ tiêu, định mức, có hiệu quả, "giữ tốt, dùng bền, antoàn, tiết kiệm", chống thất thoát, lãng phí

Để quản lý cơ sở vật chất và kinh phí bảo đảm cho hoạt động

GDQP-AN cho sinh viên, các chủ thể quản lý phải quán triệt thực hiện tốt các quyđịnh, hướng dẫn của cơ quan quản lý, cơ quan nghiệp vụ cấp trên khi xâydựng dự trù, dự toán, kế hoạch sử dụng, kế hoạch chi; thường xuyên kiểm trađánh giá công tác quản lý, sử dụng và có các biên pháp phòng ngừa, xử lýnhững hành vi vi phạm

1.2.8 Quản lý kết quả giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Kết quả GDQP-AN là mức độ thực hiện mục tiêu GDQP-AN cho sinhviên đã xác định Đó chính là nhận thức trách nhiệm, lòng yêu nước, tự hàodân tộc; trình độ, kiến thức, năng lực quân sự, quốc phòng và các khả năngquân sự cần thiết đáp ứng yêu cầu tham gia có hiệu quả vào sự nghiệp củng

cố QP-AN, bảo vệ Tổ quốc

Quản lý kết quả GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHN là hoạtđộng của chủ thể quản lý trong việc kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quảGDQP-AN của Nhà trường so với mục tiêu đã đặt ra

Để quản lý tốt kết quả GDQP-AN cho sinh viên ở Trường ĐHSPHNđòi hỏi chủ thể quản lý phải tổ chức phối hợp tốt giữa các lực lượng của Nhàtrường trong quá trình quản lý; kiểm tra, đánh giá, kiểm định phải bảo đảm