Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một nội dung cơ bản trong hệ thống tư tưởng của Người. Đây là một trong những cống hiến quan trọng của Hồ Chí Minh vào sự phát triển lý luận Mác Lênin, có ý nghĩa to lớn đối với thực tiễn cách mạng Việt Nam, cũng như cách mạng thế giới.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU 2
1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 31.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở
1.2 Những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa
2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ
2.1 Về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 132.2 Về bước đi và phương thức, biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội
3 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ
CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀO CÔNG CUỘC
3.1 Trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
3.2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ tất cả
các nguồn lực, trước hết là nguồn lực nội sinh, kết hợp sức mạnh
dân tộc với sức mạnh thời đại để thực hiện công nghiệp hóa
3.3 Xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy Nhà nước,
đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu tham nhũng, thực hiện cần,
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lênchủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một nội dung cơ bản trong hệ thống tư tưởngcủa Người Đây là một trong những cống hiến quan trọng của Hồ Chí Minhvào sự phát triển lý luận Mác - Lênin, có ý nghĩa to lớn đối với thực tiễn cáchmạng Việt Nam, cũng như cách mạng thế giới
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đườngquá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam giúp chúng ta nhận thức đúng đắnquá trình chuyển biến không ngừng từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dânlên cách mạng xã hội chủ nghĩa; về mục tiêu, con đường, biện pháp xây dựngchủ nghĩa xã hội ở Việt Nam…
1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Hồ Chí Minh tiếp thu học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủnghĩa Mác - Lênin, kế thừa và phát triển chủ nghĩa yêu nước, truyền thốngvăn hoá của dân tộc Việt Nam khi nghiên cứu lý luận cũng như trực tiếp lãnhđạo, chỉ đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Trước hết, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ học thuyết hìnhthái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin Trong sự vận động và pháttriển của xã hội loài người, hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa tất yếu
sẽ được thay thế bằng một hình thái kinh tế - xã hội cao hơn, đó là hình tháikinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội.C.Mác và Ph.Ăngghen đã từng bước xây dựng những luận điểm cơ bản vềchủ nghĩa xã hội, chỉ ra những phương hướng phát triển chủ yếu và nhữngđặc trưng bản chất của nó mà đặc trưng cơ bản nhất là xoá bỏ chế độ tư hữu
về tư liệu sản xuất, giải phóng con người khỏi tình trạng bị bóc lột về kinh tế,
bị áp bức về chính trị, bị nô dịch về tinh thần, tạo điều kiện cho con ngườiphát triển mọi khả năng của mình
V.I.Lênin phát triển lý luận đó trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đãchuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Sau thắng lợi của cách mạng ThángMười Nga năm 1917, chủ nghĩa xã hội đã trở thành hiện thực với tư cách là
Trang 3một chế độ xã hội phát triển cao hơn và tốt đẹp hơn so với chủ nghĩa tư bản.V.I.Lênin đã chia sự phân kỳ hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩathành một thời kỳ và hai giai đoạn: thời kỳ quá độ - chủ nghĩa xã hội - chủnghĩa cộng sản Trong đó, chủ nghĩa xã hội là một giai đoạn tất yếu phải trảiqua với những đặc trưng cơ bản là: chế độ chính trị do nhân dân lao động làmchủ, đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua đội tiền phong làĐảng Cộng sản; xoá bỏ từng bước chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thiết lậpchế độ sở hữu công cộng để giải phóng sức sản xuất; có nền đại công nghiệp
cơ khí với trình độ khoa học và công nghệ hiện đại có khả năng cải tạo nôngnghiệp, tạo ra năng suất lao động cao hơn chủ nghĩa tư bản; thực hiện sảnxuất có kế hoạch; thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động; khắc phục sựkhác biệt giữa các giai cấp, giữa nông thôn và thành thị, giữa lao động trí óc
và lao động chân tay, tiến tới một xã hội tương đối thuần nhất về giai cấp; giảiphóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột, nâng cao trình độ tư tưởng và vănhoá cho nhân dân, tạo điều kiện cho con người phát triển toàn diện; sau khiđạt được những điều nói trên, khi giai cấp không còn nữa thì chức năng chínhtrị của nhà nước sẽ dần dần tiêu vong… V.I.Lênin cũng khẳng định tính tấtyếu và những đặc điểm, nhiệm cơ bản của thời kỳ quá độ, chỉ ra các hình thứcquá độ lên chủ nghĩa xã hội… Những tư tưởng đó là cơ sở lý luận trực tiếp để
Hồ Chí Minh xác định những đặc trưng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hộicũng như xác định con đường, biện pháp thực hiện sự quá độ lên chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam
Tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ lập trường yêu nước và khát vọng giảiphóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường chân chính để cứu nước,giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng nhân loại Đó là conđường tiến lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Người khẳng định:
"Lúc đầu, chính là do chủ nghĩa yêu nước mà tôi theo Lênin Rồi, từng bướcmột, tôi đi đến kết luận là chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mớigiải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế giới"1
Trang 4Nghĩa là chỉ có xây dựng chủ nghĩa xã hội, khát vọng ngàn đời của nhân dânmới được thực hiện.
Hồ Chí Minh cũng đồng thời tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diệnđạo đức, truyền thống lịch sử, văn hoá của con người Việt Nam
Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của đạo đức trong đời sống xãhội, coi trọng giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và quầnchúng Người coi đó là đạo đức cao cả, đạo đức giải phóng dân tộc, giảiphóng loài người Vì vậy, chủ nghĩa xã hội cũng là giai đoạn phát triển mớicủa đạo đức, nó hoàn toàn xa lạ với chủ nghĩa cá nhân "Cho nên thắng lợicủa chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏchủ nghĩa cá nhân"1 Người còn khẳng định: "Có gì sung sướng vẻ vang hơn
là trau dồi đạo đức cách mạng để góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội và giải phóng loài người"2
Đặc trưng truyền thống văn hoá của con người Việt Nam là lấy nhânnghĩa làm gốc, có truyền thống trọng dân, khoan dung, độ lượng, là văn hoá
"trọng trí thức, hiền tài"… Chính truyền thống tốt đẹp đó là một trong những
cơ sở dẫn dắt Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa xã hội Đối với Hồ Chí Minh,chủ nghĩa xã hội mang trong bản thân nó bản sắc văn hoá, truyền thống tốtđẹp của dân tộc Việt Nam, thể hiện tính nhân văn, nhân đạo cao cả Chủ nghĩa
xã hội là giai đoạn phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản về mặt văn hoá và giảiphóng con người
Từ chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hoá Việt Nam, Hồ Chí Minh
đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và tìm thấy con đường cách mạng ViệtNam Đó là cơ sở lý luận để Hồ Chí Minh hình thành tư tưởng về chủ nghĩa
xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Hồ Chí Minh tiếp thu kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội của cácnước trên thế giới và đánh giá đúng tình hình thực tiễn ở Việt Nam
Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Trung Quốc đã tácđộng rất lớn đến tư tưởng Hồ Chí Minh Cách mạng xã hội chủ nghĩa đãgiành thắng lợi từ một nước đơn lẻ năm 1917, đến sau chiến tranh thế giới lần
Trang 5thứ 2 mà đặc biệt, những năm 50 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội đã trởthành hệ thống thế giới do Liên Xô làm trụ cột với một nền kinh tế phát triển
và một nền quốc phòng vững mạnh Với hơn 40 năm xây dựng và phát triển,của chủ nghĩa xã hội hiện thực đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên tất cảcác lĩnh vực và để lại những bài học kinh nghiệm sâu sắc đối với cách mạng củacác nước, các dân tộc Qua đó, Hồ Chí Minh nghiên cứu tiếp thu và vận dụngsáng tạo vào Việt Nam
Nhân dân Việt Nam đã bao đời chịu cảnh khổ cực, lầm than Vì vậy,độc lập, tự do, ấm no hạnh phúc không những là nguyện vọng thiết tha từ baođời của mỗi con người Việt Nam mà còn là đòi hỏi trực tiếp của cả dân tộcViệt Nam sau khi giải phóng khỏi sự thống trị của thực dân đế quốc Thựctiễn đó là cơ sở để Hồ Chí Minh lựa chọn con đường cách mạng Việt Nam.Năm 1954, sau khi đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minhcùng với Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo dân tộc Việt Nam bước vàocông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc Trong sự nghiệp đấu tranhchống Mỹ, cứu nước, miền Bắc đã trở thành hậu phương vững chắc cho cuộcđấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Khi Việt Nam bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ mộtnước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không kinh qua giaiđoạn phát triển tư bản chủ nghĩa với biết bao khó khăn, thử thách Quá trìnhlãnh đạo, chỉ đạo cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, vừa xây dựng, vừabảo vệ… cũng là cơ sở trực tiếp để Hồ Chí Minh hình thành tư tưởng về chủnghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
1.2 Những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam
1.2.1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Tiếp thu và vận dụng sáng tạo lý luận hình thái kinh tế - xã hội của chủnghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã nêu lên quan niệm về chủ nghĩa xã hộinhư là một xã hội hoàn chỉnh, bao gồm nhiều mặt khác nhau của đời sống xãhội Đó là một chế độ xã hội ưu việt; mọi người được ấm no, tự do, hạnh
Trang 6phúc; không còn người bóc lột người, không còn cảnh áp bức, bất công nhưdưới chế độ thực dân - phong kiến; đem lại cho mọi người tự do, bình đẳng,bác ái, việc làm, niềm vui và hòa bình Trong chế độ xã hội mới, Đảng Cộngsản, Nhà nước và các đoàn thể nhân dân lo cho dân, lấy việc xây dựng mộtnước Việt Nam độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần vào sự phát triểncủa cách mạng thế giới làm mục tiêu chung
Hồ Chí Minh đề cập chủ nghĩa xã hội dưới nhiều góc độ khác nhau.Khi xem xét chủ nghĩa xã hội như là một chế độ xã hội hoàn chỉnh, Ngườiviết: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi ngườikhông phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết
ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoàbình, hạnh phúc”1 Có khi Người chỉ ra một mặt nào đó của chủ nghĩa xã hộinhư: kinh tế, chính trị, văn hoá… hoặc xác định mục tiêu, động lực, phươnghướng xây dựng chủ nghĩa xã hội: “Chủ nghĩa xã hội là nhằm nâng cao đờisống vật chất và văn hoá của nhân dân và do nhân dân tự xây dựng lấy”2
Từ đó, chúng ta có thể khái quát thành những đặc trưng cơ bản của chủnghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh:
- Chủ nghĩa xã hội là một chế độ do nhân dân làm chủ, nhà nước pháthuy quyền làm chủ của nhân dân để huy động tính tích cực và sáng tạo củanhân dân vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.Người viết: "… chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa là chế độ donhân dân lao động làm chủ"3 "Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất làdân, vì dân là chủ"4
- Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sảnxuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm khôngngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Người nhấnmạnh nhân tố quyết định thắng lợi của chủ nghĩa xã hội chính là phát triển sản
Trang 7xuất Trong nền sản xuất đó, "chủ nghĩa xã hội lấy nhà máy, xe lửa, ngânhàng,… làm của chung"1, đó là đặc trưng của chế độ sở hữu xã hội chủ nghĩa.
- Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hoá, đạo đức,trong đó, người với người là bè bạn, đồng chí, anh em, con người được giảiphóng khỏi áp bức, bóc lột, có cuộc sống vật chất và tinh thần phong phú,được tạo điều kiện để phát huy hết mọi khả năng của mình Theo Hồ ChíMinh: chỉ có trong chế độ xã hội chủ nghĩa thì mỗi người mới có điều kiện đểcải thiện đời sống riêng của mình, phát huy tính cách riêng và sở trường riêngcủa mình; cũng chỉ trong xã hội này, nền văn hoá, khoa học, giáo dục mớiphát triển hợp lý
- Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý: làm nhiều hưởngnhiều, làm ít hưởng ít, có sức khoẻ mà không làm thì không hưởng; các dântộc đều bình đẳng, miền núi được giúp đỡ để tiến kịp miền xuôi Theo Hồ ChíMinh, đó là "một xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hộibình đẳng, nghĩa là ai cũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm nhiềuthì hưởng nhiều, làm ít thì hưởng ít, không làm không hưởng"2 Tư tưởng củaNgười thể hiện rõ nguyên tắc phân phối theo lao động: "Ai làm nhiều thì ănnhiều, ai làm ít thì ăn ít, ai không làm thì không ăn, tất nhiêu là trừ nhữngngười già cả, đau yếu và trẻ con"3
- Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân tựxây dựng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Đó là sản phẩm của trí tuệ tập thể, của
sự đoàn kết thống nhất cao trên cơ sở tự nguyện, tự giác "Cho nên, thắng lợicủa chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏchủ nghĩa cá nhân"4
Như vậy, quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội là một quanniệm khoa học và cách mạng, hoàn chỉnh, có tính hệ thống, dựa trên họcthuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin, có bổ sung, pháttriển thêm một số đặc trưng phản ánh truyền thống và đặc điểm của ViệtNam Theo đó, chủ nghĩa xã hội là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công
Trang 8bằng, dân chủ, đạo đức, văn minh, một chế độ xã hội ưu việt nhất trong lịch
sử, phản ánh khát vọng thiết tha của nhân loại
Quan niệm trên được Đảng ta vận dụng sáng tạo trong thời kỳ đổi mớiđất nước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X nêu lên tám đặc trưng cơ bản của
xã hội mà nhân dân ta xây dựng: "… là xã hội dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triểncao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp vớitrình độ phát triển của lực lượng sản xuất; có nền văn hoá tiên tiến, đậm đàbản sắc dân tộc; con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộcsống ấm no, tự do, hạnh phúc, phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộngđồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ;
có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản; có quan hệ hữu nghị và hợp tác vớinhân dân các nước trên thế giới"1
1.2.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về mục tiêu của chủ nghĩa xã hội
Những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội sau khi đã được nhậnthức đều trở thành những mục tiêu cơ bản cần đạt tới trong quá trình xây dựngchủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh đã xác định các mục tiêu chung và mục tiêu
cụ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta trong các giai đoạn, thời kỳ cáchmạng Theo Hồ Chí Minh, mục tiêu chung của chủ nghĩa xã hội cũng là: độclập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, độc lập dân tộc gắn liền với chủnghĩa xã hội Người nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, làlàm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”2
Các mục tiêu cụ thể như sau:
- Mục tiêu về chính trị:
Theo Hồ Chí Minh, chế độ chính trị phải do nhân dân lao động làmchủ, nhà nước là của dân, do dân, vì dân Người nói: “Nhà nước ta là nhànước dân chủ nhân dân dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp
Quốc gia, Hà Nội, 2006, tr.68.
Trang 9công nhân lãnh đạo”1 Một mặt, Hồ Chí Minh nhấn mạnh phải phát triển nềndân chủ và sinh hoạt chính trị của nhân dân; mặt khác, Người lại yêu cầu phảichuyên chính với thiểu số phản động chống lại lợi ích của nhân dân, chống lạichế độ xã hội chủ nghĩa Người còn đòi hỏi mọi công dân trong xã hội dânchủ phải có nghĩa vụ lao động, nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, tôn trọng và chấphành pháp luật, tôn trọng và bảo vệ của công, đồng thời có nghĩa vụ học tậpnâng cao trình độ về mọi mặt để xứng đáng là người làm chủ.
- Mục tiêu về kinh tế:
Theo Hồ Chí Minh, chế độ chính trị của chủ nghĩa xã hội chỉ được bảođảm và đứng vững trên cơ sở một nền kinh tế vững mạnh Người chỉ rõ mụctiêu của ta là phải "… biến nền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế xã hộichủ nghĩa với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, khoa học và kỹ thuật tiêntiến”2 Nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ở nước ta cần phát triển toàn diện cácngành mà chủ yếu là công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, trong đó,công nghiệp và nông nghiệp là "hai chân" của nền kinh tế nước nhà Trong
đó, cách bóc lột theo chủ nghĩa tư bản bị xoá bỏ, đời sống vật chất của nhândân ngày càng được cải thiện
Về thành phần kinh tế, ngay từ năm 1953, Hồ Chí Minh đã xác định rõcác thành phần kinh tế cơ bản (ở vùng tự do) của nước ta là: kinh tế địa chủphong kiến, kinh tế quốc doanh, các hợp tác xã, kinh tế cá nhân của nông dân
và thủ công nghệ, kinh tế tư bản tư nhân, kinh tế tư bản quốc gia3 Về chế độ
sở hữu, theo Hồ Chí Minh, trong thời kỳ quá độ còn tồn tại các hình thức sởhữu: “Sở hữu của Nhà nước tức là của toàn dân Sở hữu của hợp tác xã tức là
sở hữu tập thể của nhân dân lao động Sở hữu của người lao động riêng lẻ.Một ít tư liệu sản xuất thuộc sở hữu của nhà tư bản Mục đích của chế độ ta làxoá bỏ các hình thức sở hữu không xã hội chủ nghĩa, làm cho nền kinh tế gồmnhiều thành phần phức tạp trở nên một nền kinh tế thuần nhất, dựa trên chế độ
sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể"4 Điều đó cho thấy Hồ Chí Minh cũng cóchủ trương xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, nhiều hình thức sở hữu
Trang 10trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Kết hợp hài hoà các lợi ích kinh tế
là vấn đề được Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm Người cho rằng chế độ khoántrong sản xuất là một trong những hình thức của sự kết hợp lợi ích kinh tế,khuyết khích người lao động
- Mục tiêu văn hoá – xã hội:
Theo Hồ Chí Minh, đây là một mục tiêu cơ bản của chủ nghĩa xã hộivới tư cách là một xã hội phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản về việc giảiphóng con người Văn hoá thể hiện trong mọi sinh hoạt tinh thần của xã hội,
đó là xoá nạn mù chữ, phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, xây dựng và pháttriển văn hoá giáo dục Trong đó, Hồ Chí Minh rất coi trọng văn hoá – tưtưởng, đạo đức, lối sống mới, bài trừ mê tín dị đoan, khắc phục phong tục tậpquán lạc hậu
Về bản chất của nền văn hoá, Hồ Chí Minh khẳng định: “… văn hoáphải xã hội chủ nghĩa về nội dung và dân tộc về hình thức”1; để có một nềnvăn hoá như thế ta phải tiếp thu truyền thống quý báu của dân tộc đồng thờihọc tập văn hoá tiên tiến của thế giới Phương châm xây dựng nền văn hoámới là dân tộc, khoa học và đại chúng
Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủnghĩa là đào tạo con người Bởi lẽ mục tiêu cao nhất, động lực quyết địnhnhất của chủ nghĩa xã hội chính là con người Hồ Chí Minh cho rằng: muốn
có con người xã hội chủ nghĩa, phải có tư tưởng xã hội chủ nghĩa Tư tưởng
xã hội chủ nghĩa ở mỗi con người là kết quả của việc học tập, vận dụng, pháttriển chủ nghĩa Mác - Lênin, nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội.Người cũng đề cao việc trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng gắn với bồidưỡng tài năng trong đào tạo, xây dựng con người mới Con người xã hội chủnghĩa theo Hồ Chí Minh phải là con người có tinh thần và năng lực làm chủ;
có đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; có kiến thức khoa học - kỹthuật, nhạy bén với cái mới; có tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dámchịu trách nhiệm… Đó là nguồn lực quan trọng nhất để xây dựng thành côngchủ nghĩa xã hội Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội là giải phóng con người, giải