Pháp luật về quản trị công ty đại chúng, thực trạng áp dụng tại Công ty Cổ phần VINAFCO

KHOA LUẬT HÀ THỊ THU HẰNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG, THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VINAFCO LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Hà Nội - 2010... Các quy định pháp lý về q

KHOA LUẬT

HÀ THỊ THU HẰNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG, THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

VINAFCO

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2010

KHOA LUẬT

HÀ THỊ THU HẰNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG, THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

VINAFCO

Chuyên ngành : Luật Kinh tế

Mã số : 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TSKH Phạm Duy Nghĩa

Hà nội - 2010

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các

số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo

vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Hà Thị Thu Hằng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 1

MỤC LỤC 1

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu 5

2 Tình hình nghiên cứu 6

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 7

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

5 Phương pháp nghiên cứu: 8

6 Giới hạn thời điểm nghiên cứu: 8

7 Kết cầu của luận văn 9

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY VÀ QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG Error! Bookmark not defined

1.1 Khái luận về Quản trị công ty Error! Bookmark not defined.

1.1.1 Nguồn gốc và khái niệm về Quản trị Công ty Error! Book mark not defined. 1.1.2 Khái niệm về Quản trị Công ty tại Việt Nam Error! Book mark not defined. 1.1.3 Phân biệt quản trị công ty một số khái niệm liên quan Error! Book mark not

defined.

1.2 Công ty đại chúng tại Việt Nam Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm công ty đại chúng Error! Book mark not defined. 1.2.2 Nguyên tắc quản trị công ty đại chúng Error! Book mark not defined. CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ CÔNG TY CỦA OECD Error! Bookmark not defined

1.2.3 Cơ cấu tổ chức nội bộ công ty đại chúng: Error! Book mark not defined. 1.2.4 Ưu điểm, nhược điểm của hình thức tổ chức công ty đại chúng: Error!

Book mark not defined.

1.2.5 Vai trò của Bộ Tài chính, UBCK, Sở Giao dịch/ Trung tâm chứng khoán, các Công ty kiểm toán đối với quản trị Công ty đại chúng: Error!

Book mark not defined.

CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG Ở VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát chung: Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Cổ đông và đại hội đồng cổ đông Error! Book mark not defined.

2.2.1.1 Cổ đông Error! Bookmark not defined.

2.2.1.2 Điều lệ Công ty và quy định nội bộ về Quản trị Công ty đại chúng:

Error! Bookmark not defined.

2.2.1.3 Những vấn đề liên quan đến cổ đông lớn Error! Bookmark not defined.

defined.

2.2.1.5 Báo cáo hoạt động của Hội đồng Quản trị tại Đại hội đồng cổ đông

Error! Bookmark not defined.

2.2.1.6 Báo cáo hoạt động của Ban kiểm soát tại Đại hội đồng cổ đông

Error! Bookmark not defined. 2.2.2 Hội đồng Quản trị và thành viên Hội đồng Quản trị Error! Book mark not

defined.

2.2.2.1 Hội đồng Quản trị Error! Bookmark not defined.

2.2.2.2 Chủ tịch Hội đồng Quản trị Error! Bookmark not defined.

2.2.2.3 Thành viên Hội đồng Quản trị Error! Bookmark not defined.

2.2.2.4 Họp Hội đồng Quản trị Error! Bookmark not defined.

2.2.2.5 Các tiểu ban của Hội đồng Quản trị Error! Bookmark not defined.

2.2.2.6 Thư ký công ty Error! Bookmark not defined. 2.2.3 Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc Công ty Error! Book mark not defined. 2.2.4 Ban Kiểm soát và thành viên Ban Kiểm soát Error! Book mark not defined.

2.2.4.1 Ban Kiểm soát: Error! Bookmark not defined.

2.2.4.2 Thành viên Ban Kiểm soát Error! Bookmark not defined. 2.2.5 Ngăn ngừa xung đột lợi ích và giao dịch với các bên có quyền lợi liên quan đến công ty Error! Book mark not defined.

2.2.5.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined.

2.2.5.2 Ngăn ngừa xung đột lợi ích và giao dịch với các bên có quyền lợi liên quan đến công ty niêm yết: Error! Bookmark not defined. 2.2.6 Công bố thông tin và minh bạch: Error! Book mark not defined.

2.2.6.1 Công bố thông tin định kỳ Error! Bookmark not defined.

2.2.6.2 Công bố thông tin bất thường Error! Bookmark not defined. 2.2.7 Chế độ báo cáo, giám sát và xử lý vi phạm Error! Book mark not defined. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CÔNG TY TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VINAFCO Error! Bookmark not defined

3.1.Tổng quan giới thiệu về Công ty Cổ phần VINAFCO (VFC) Error!

Bookmark not defined

3.2 Thực trạng vấn đề quản trị công ty tại Công ty Cổ phần VINAFCO.

Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Sơ lược quản trị công ty tại Công ty Cổ phần VINAFCO Error! Book mark

not defined.

3.2.2 Thực trạng quản trị công ty tại Công ty Cổ phần VINAFCO Error!

Book mark not defined.

3.2.2.2 Mối quan hệ giữa Hội đồng Quản trị, Ban Tổng Giám đốc và Ban Kiểm soát tại VFC Error! Bookmark not defined.

3.2.2.3 Thực hiện mục tiêu của các cổ đông lớn Error! Bookmark not defined.

3.3 Những bất cập về vấn đề quản trị công ty tại Công ty cổ phần VINAFCO Error! Bookmark not defined.

3.3.1 Các quy định pháp lý về quản trị công ty nói chung và công ty Cổ phần VINAFCO nói riêng mang tính hình thức Error! Book mark not defined. 3.3.2 Kiểm soát nội bộ còn hình thức và kém hiệu quả Error! Book mark not defined. 3.3.3 Chất lượng hoạt động của Hội đồng Quản trị không cao Error! Book mark

not defined.

3.3.4 Công bố thông tin và cách thức công bố thông tin Error! Book mark not

defined.

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY Error! Bookmark not defined

4.1 Phải luật hóa các quy định, chế tài về Quản trị công ty cho các công ty, đặc biệt là công ty đại chúng Error! Bookmark not defined.

4.2 Tăng cường vai trò và năng lực của các cơ quan quản lý và cơ quan hỗ trợ các công ty đại chúng Error! Bookmark not defined.

4.2.1 Tăng cường vai trò của Ủy ban chứng khoán Nhà nước và làm rõ vai trò của trung tâm giao dịch chứng khoán Error! Book mark not defined. 4.2.2 Nâng cao vai trò của các Hiệp hội nghề nghiệp Error! Book mark not defined. 4.2.3 Phối hợp nỗ lực của các tổ chức thuộc khu vực nhà nước trong việc xúc tiến cải cách quản trị công ty Error! Book mark not defined. 4.2.4 Tăng cường sự độc lập và thực hiện kiểm toán để quản trị công ty tốt hơn Error! Book mark not defined.

4.3 Nâng cao vị thế của Hội đồng Quản trị phù hợp với địa vị pháp lý và ý

4.4 Tăng cường và nâng cao vai trò của hệ thống kiểm tra, kiểm soát và

defined

4.5 Công khai hóa thông tin và mức độ minh bạch trong quản trị công ty

Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

Phụ lục 01: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VINAFCO GIAI ĐOẠN 2005 – 2009 Error! Bookmark not defined

Phụ lục 02: QUY MÔ VÀ TỐC ĐỘ TĂNG VỐN CỦA VINAFCO Error! Bookmark not defined

Phụ lục 3: MÔ HÌNH TỔ CHỨC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VINAFCO Error!

Bookmark not defined

Phụ lục 4: TÓM TẮT TÌNH HÌNH TUÂN THỦ CÁC NGUYÊN TẮC Error!

Bookmark not defined

QUẢN TRỊ CÔNG TY CỦA OECD Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO: 10

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu

Trong hơn 10 năm qua, kinh tế Việt Nam duy trì tăng trưởng với tốc độ cao Với vai trò là thành viên của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) từ năm 2007, chúng ta càng phải thúc đẩy việc cải tổ và phát triển kinh tế theo hướng thị trường

Sự phát triển này đòi hỏi sự tập trung nhiều hơn vào hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp Chính doanh nghiệp sản xuất ra những sản phẩm và dịch vụ khác nhau để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong và ngoài nước và tăng cường chất lượng cuộc sống Hơn thế nữa, kinh tế tăng trưởng cũng thay đổi cách phân bổ quyền kiểm soát nguồn lực của nền kinh tế Đặc biệt là quá trình cổ phần hoá, phát triển thị trường chứng khoán và cải tổ hệ thống đã làm biến đổi cách các doanh nghiệp kiểm soát tài nguyên kinh tế và vận hành Những thay đổi này thể hiện ở hình thức

sở hữu, cơ cấu đầu tư, mô hình tổ chức, chính sách hành chính và nhân sự và đặc biệt là cách thức quản trị doanh nghiệp

Ở quan điểm vĩ mô, hệ thống quản trị công ty (QTCT) tốt giúp doanh nghiệp hoà nhập với nền kinh tế toàn cầu Chất lượng QTCT tại từng quốc gia ảnh hưởng lớn đến khả năng duy trì năng suất, tăng trưởng và phát triển bền vững trong dài hạn Ở cấp độ vi mô, mục đích của QTCT là tạo điều kiện thuận lợi và kích thích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp bằng cách tạo ra và duy trì động lực của người bên trong doanh nghiệp làm việc hiệu quả cao nhất QTCT tốt có thể hạn chế người bên trong lạm dụng quyền lực đồng thời là công cụ kiểm soát hành

vi quản lý để đảm bảo uy tín của doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và

xã hội

Tuy nhiên, quá trình cổ phần hóa và sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian vừa qua bộc lộ nhiều vấn đề liên quan đến QTCT nói chung và Quản trị công ty đại chúng nói riêng (QTCTĐC) Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank, 2006) về QTCT tại Việt Nam cho thấy chúng ta chưa tuân thủ các nguyên tắc QTCT của thế giới, còn nhiều lỗ hổng từ khuôn khổ pháp

lý cho đến cách vận hành của doanh nghiệp Sự khác biệt giữa tuân thủ luật pháp

và thực thi trong thực tế, hệ thống kiểm soát nội bộ yếu, các chính sách bảo vệ cổ đông nhỏ chưa rõ ràng, thiếu cơ chế công bố thông tin minh bạch Đặc biệt là thiếu nhiều khuôn khổ luật pháp để hướng dẫn và kiểm soát cũng như vấn đề cơ chế thực thi luật pháp và quyền sở hữu

Ngoài những vấn đề nêu trên, đối với Công ty đại chúng tại Việt Nam còn chưa hiểu rõ về công bố thông tin, phương án phát hành cổ phần của các công ty niêm yết, hạn chế tín dụng đầu tư chứng khoán v.v Những thông tin này khiến nhiều nhà đầu tư phân vân và đã gây ra tranh cãi Trong điều kiện thông tin bất cân xứng, các nhà đầu tư bên ngoài khó có thể thẩm định cơ hội đầu tư của mình cũng như những hành động của người bên trong Cần có những công cụ mà xã hội có thể sử dụng để đảm bảo rằng các doanh nghiệp vận hành hiệu quả qua đó các nhà đầu tư và nhà tài trợ có thể hoàn toàn yên tâm đầu tư nguồn lực và nỗ lực của mình vào Công ty Với một hệ thống công bình và minh bạch, QTCTĐC có thể tạo ra những lá chắn cho những hành vi gian lận, đồng thời thu hút niềm tin và nguồn vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài

Chính vì vậy xem xét khung pháp luật và thể chế của QTCTĐC; thực trạng quản trị tại một công ty cụ thể (Công ty Cổ phần VINAFCO) để tìm ra những giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện pháp luật, cách thức quản trị công ty đại chúng một cách hiệu quả sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trong nền kinh tế hội nhập của Việt Nam hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Cho đến thời điểm hiện nay đã có rất nhiều bài báo, công trình nghiên cứu của các học giả trong nước và ngoài nước về lĩnh vực quản trị công ty, nghiên cứu đáng chú ý nhất là ”Báo cáo đánh giá tình trạng quản trị Công ty của Việt Nam” của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB) được thực hiện vào tháng 6/2006 trong khuôn khổ chương trình ”Báo cáo tình hình tuân thủ các tiêu chuẩn và chuẩn mực (ROSC)” của Ngân hàng Thế giới và Quỹ tiền tệ Quốc tế Tuy nhiên, các đề tài này thường nghiên cứu về vấn đề quản trị công ty cổ phần nói chung, chưa có

đề tài nào nghiên cứu đề cập đánh giá một cách hệ thống và đầy đủ về vấn đề quản

trị Công ty đại chúng trên cơ sở quy định pháp luật hiện tại và áp dụng thực tiễn quản trị công ty tại một doanh nghiệp cụ thể, đặc biệt là đối với công ty cổ phần hóa từ doanh nghiệp nhà nước và hoạt động trong lĩnh vực logistics

Dựa trên những thông tin từ các nghiên cứu về quản trị công ty, tác giả chọn đề

tài “ Pháp luật về quản trị Công ty đại chúng, thực tiễn áp dụng tại Công ty cổ

phần VINAFCO” làm luận văn với hi vọng đề tài sẽ là một tài liệu tham khảo góp

phần làm phong phú hơn việc nghiên cứu Công ty nói chung và quản trị công ty đại chúng nói riêng trong môi trường pháp luật kinh doanh tại Việt Nam hiện nay

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu:

Nghiên cứu vấn đề lý luận và thực tiễn của các quy định pháp lý điều chỉnh

về QTCT nói chung và QTCT đại chúng nói riêng Đánh giá khách quan thực trạng quản trị công ty Cổ phần VINAFCO để thấy được những điểm bất cập, hạn chế, nguyên nhân sự hạn chế, từ đó đưa ra kiến nghị và giải pháp hoàn thiện pháp

luật và cách thức quản trị công ty hiệu quả

Nhiệm vụ:

- Nghiên cứu làm rõ khái niệm và khung pháp luật và thể chế cho quản trị công ty nói chung và quản trị công ty đại chúng nói riêng, mô hình, cách thức quản trị Công ty đại chúng ở Việt Nam và các nước trên thế giới

- Tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển, mô hình, cách thức quản trị VINAFCO từ khi công ty được công nhận là Công ty đại chúng để đánh giá ưu điểm và nhược điểm của pháp luật hiện hành về quản trị công ty, từ đó rút ra những vấn đề cần xây dựng và hoàn thiện pháp luật và quản trị công ty hiệu quả

- Đưa ra những kiến nghị và giải pháp hoàn thiện khung pháp lý về quản trị công ty

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

áp dụng quản trị Công ty tại Công ty Cổ phần VINAFCO

Phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ tập trung chủ yếu vào các những nội dung quản trị công ty đại chúng từ khi Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Chứng khoán năm 2006 và Điều lệ mẫu và Quy chế Quản trị Công ty niêm yết có hiệu lực pháp luật và quản trị công ty tại Công ty CP VINAFCO trên cơ sở nghiên cứu mô hình quản trị Công ty ở Việt Nam và các nước trên thế giới

5 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ trên, luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp nghiên cứu bao gồm:

Phương pháp phân tích, tổng hợp: các quy định của khung pháp luật hiện hành về quản trị công ty nói chung và quản trị công ty đại chúng nói riêng Trong

đó tập trung vào các quy định tại Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Chứng khoán năm

2006, Điều lệ mẫu áp dụng cho các Công ty niêm yết; Quy chế quản trị công ty niêm yết

Phương pháp so sánh: để thấy điểm giống và khác nhau giữa khung pháp luật về Quản trị Công ty nói chung và Quản trị Công ty đại chúng nói riêng với thông lệ Quốc tế Cách thức quản trị công ty tại Công ty Cổ phần VINAFCO với quy định pháp luật về quản trị Phương pháp này được sử dụng trong chương 2, 3 khi phân tính và đánh giá pháp luật quản trị công ty đại chúng tại Việt Nam và VINAFCO

Bên cạnh các phương pháp nói trên, luận văn còn sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận kết hợp với thực tiễn và đặc biệt là phương pháp nghiên cứu hệ thống, coi doanh nghiệp là một hệ thống có cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động thích nghi với môi trường Khi môi trường kinh doanh thay đổi thì cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động của hệ thống, của doanh nghiệp cũng thay đổi nhằm thích nghi với

môi trường kinh doanh mới

6 Giới hạn thời điểm nghiên cứu:

Các số liệu phân tích và khung pháp luật về quản trị công ty đại chúng được luận văn nghiên cứu cập nhật và có giá trị tại thời điểm 15/8/2010