Trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng với giáo dục và đào tạo, KHCN được coi là quốc sách hàng đầu. Sự phát triển khoa học và công nghệ đã và đang trở thành động lực cơ bản thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội. Trên lĩnh vực giáo dục đại học, bất cứ một trường đại học, cao đẳng nào cũng đều có hai nhiệm vụ chính và quan trọng nhất đó là đào tạo và NCKH. Đây là hai hoạt động có mối quan hệ hữu cơ, hai nhiệm vụ cơ bản chiến lược của mỗi nhà trường, trong đó việc cán bộ, giảng viên và học viên nhà trường tích cực tham gia các hoạt động NCKH là một trong những biện pháp quan trọng, cần thiết, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đào tạo của nhà trường, đồng thời đáp ứng tốt nhu cầu phát triển của xã hội.
Trang 1MỞ ĐẦU 3
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN
1.2 Nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của
1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học của giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 31
Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN
CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO
2.1 Khái quát Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 402.2 Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng
viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 432.3 Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của
giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 56
Chương 3 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN Ở
3.1 Yêu cầu trong xây dựng biện pháp quản lý hoạt động
nghiên cứu khoa học của giảng viên ở Trường Cao đẳng
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
của giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 773.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
94
K ẾT LUẬN 104 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 107 PHỤ LỤC 110
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng với giáo dục và đàotạo, KH&CN được coi là quốc sách hàng đầu Sự phát triển khoa học và côngnghệ đã và đang trở thành động lực cơ bản thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xãhội Trên lĩnh vực giáo dục đại học, bất cứ một trường đại học, cao đẳng nàocũng đều có hai nhiệm vụ chính và quan trọng nhất đó là đào tạo và NCKH.Đây là hai hoạt động có mối quan hệ hữu cơ, hai nhiệm vụ cơ bản chiến lượccủa mỗi nhà trường, trong đó việc cán bộ, giảng viên và học viên nhà trườngtích cực tham gia các hoạt động NCKH là một trong những biện pháp quantrọng, cần thiết, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đào tạo của nhàtrường, đồng thời đáp ứng tốt nhu cầu phát triển của xã hội
Tại Hội nghị lần thứ 6 khóa XI, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sảnViệt Nam đã ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 01/11/2012 về “Phát triểnKH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, trong đó xác định:
“KH&CN là vấn đề đặc biệt quan trọng, là quốc sách hàng đầu, là động lực pháttriển kinh tế -xã hội”; “nhân lực khoa học công nghệ là nhân tố quyết định đối vớiphát triển KH&CN”, trong đó “đội ngũ giáo viên tại các cơ sở đào tạo là nguồnnhân lực quan trọng và tiềm năng” [1, tr.64,65,66] Hội nghị lần thứ 8 khóa XI,Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số29/NQ-TƯ ngày 04/11/2013 chỉ rõ “Quan tâm NCKH giáo dục và khoa học quản
lý, tập trung đầu tư nâng cao năng lực, chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơquan NCKH giáo dục quốc gia Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu
và chuyên gia giáo dục” [2] Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng(2016), Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh “Nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu vàứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là khoa học giáo dục và khoa học quảnlý” [3, tr.90] Chính vì vậy, hơn lúc nào hết đầu tư cho hoạt động NCKH là rất cầnthiết và vô cùng quan trọng đối với sự phát triển chung của mỗi Nhà trường
Trang 3Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động NCKH và quản lý hoạtđộng NCKH, Trường Cao đẳng ANND I đã luôn quan tâm và coi đây là mộtnội dung trọng điểm để tiếp tục xây dựng trường trở thành trung tâm đào tạochất lượng cao Với đội ngũ giảng viên có uy tín, kinh nghiệm trong thời gianqua nhà trường đang tiếp tục phối hợp với các trường Công an, Công an cácđơn vị, địa phương trong cả nước, đặc biệt là các địa bàn trọng điểm thực hiệncác nhiệm vụ khoa học các cấp góp phần bảo vệ An ninh quốc gia Công tácquản lý hoạt động NCKH cũng đã được triển khai theo quy định, hướng dẫncủa các cấp có thẩm quyền Tuy nhiên hoạt động NCKH của giảng viên nhàtrường chưa phát huy hết tiềm năng cũng như lợi thế, bộc lộ những hạn chế vàbất cập, nguồn lực cho NCKH còn thiếu Một số cán bộ, giảng viên tham giaNCKH chưa nhận thức được đầy đủ về lý luận NCKH, việc NCKH chưa thực
sự kích thích năng lực nghiên cứu của mỗi giảng viên Đặc biệt, công tác quản
lý hoạt động NCKH chưa hiệu quả, chưa khoa học, thiếu đồng bộ, chưa đápứng được sự phát triển chung, việc quản lý còn mang nặng tính hình thức, cơ
sở vật chất phục vụ cho nghiên cứu còn yếu và thiếu đã làm ảnh hưởng, hạnchế đến hiệu quả, chất lượng hoạt động NCKH của giảng viên
Để quản lý hoạt động NCKH của giảng viên có hiệu quả, góp phần nângcao chất lượng GD&ĐT của nhà trường, trước hết cần được nghiên cứu lýluận, khảo sát đánh giá đúng thực trạng và chỉ ra nguyên nhân của thực trạngquản lý hoạt động NCKH của giảng viên trong nhà trường hiện nay, trên cơ
sở đó đề xuất những biện pháp quản lý phù hợp để từng bước đưa công tácquản lý hoạt động NCKH của nhà trường nói chung quản lý hoạt động NCKHcủa giảng viên nói riêng vào nề nếp, tạo nên sự chuyển biến tích cực trongcông tác quản lý hoạt động NCKH
Từ thực tiễn trên, việc nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống cơ sở lý luận,thực trạng công tác quản lý và đề ra những biện pháp quản lý phù hợp có ý nghĩa
lý luận và thực tiễn sâu sắc Do vậy, tôi chọn vấn đề “Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục.
Trang 42 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Các công trình nghiên cứu trên thế giới có liên quan đến đề tài
Các thành tựu nghiên cứu của khoa học giáo dục đã thừa nhận quản lýgiáo dục là nhân tố then chốt bảo đảm cho sự thành công của các hoạt độngGD&ĐT trong đó có hoạt động NCKH Đây là nội dung đã được các nhànghiên cứu, các học giả trên thế giới hết sức quan tâm
Năm 1990 t ác giả Gary Anderson (Hoa Kỳ), biên soạn “Các nguyên tắc
cơ bản của NCKH giáo dục”, nội dung tài liệu tập trung hướng dẫn cho ngư
ời nghiên cứu cách xây dựng kế hoạch, phương pháp cũng như dụng công cụ,
kỹ thuật cần thiết khi nghiên cứu khoa học giáo dục
Trong cuốn “Quản lý công tác NCKH” (1993), K.Bexle, E.deisen,Xlasinxki, do Nguyễn Văn Lân dịch từ bản tiếng Nga, Nguyễn Xuân Khoahiệu đính, bản viết tay, đã phản ánh những vấn đề lý luận về quản lý xã hộichủ nghĩa của thời kỳ Liên Xô (cũ) và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩađang phát triển Dù có điểm chưa phù hợp với giai đoạn hiện nay, nhưngnhiều vấn đề lý luận vẫn còn giá trị; như các tác giả đã đề cao vị trí, vai tròcủa NCKH trong sự phát triển xã hội và chỉ ra điểm đặc thù của công tác quản
lý hoạt động NCKH so với các lĩnh vực khác, nhất là việc xây dựng các chínhsách ưu tiên về điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ để động viên các nhàkhoa học toàn tâm toàn ý cho nhà nghiên cứu
Luật giáo dục Cao đẳng của nước Cộng hoà nhân dân Trung hoa, trongChương I, điều 10 có ghi: “Nhà nước bảo đảm quyền tự do NCKH, sáng tácvăn học nghệ thuật và các hoạt động văn hoá khác trong các trường cao đẳngtheo đúng luật ”, trong đó có quyền và nghĩa vụ NCKH của giảng viên, coiđây là một biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo
Công trình nghiên cứu “Foundations of American higher education”của
nhiều tác giả Hoa Kỳ, bàn về nền giáo dục đại học và việc tổ chức NCKHtrong các trường đại học của quốc gia này Khi nghiên cứu về việc tổ chức
Trang 5NCKH trong các trường đại học ở Hoa Kỳ các tác giả cho rằng, trong cáctrường đại học ở Hoa Kỳ, nghiên cứu được quan niệm là một hình thức học tậptích cực, góp phần hình thành nên tư duy phê phán và kỹ năng giải quyết vấnđề; nó là một công cụ tự nhiên của làm việc theo nhóm và xây dựng kỹ nănggiao tiếp Hơn thế nữa NCKH còn phát huy hiệu quả trong việc làm phong phúnội dung dạy học Nghiên cứu tạo ra bối cảnh cho nội dung dạy học, làm cho
nó trở nên phù hợp và có ý nghĩa hơn Một bài giảng dựa trên nghiên cứu làcách làm tuyệt vời để đạt được các kết quả mà chúng ta mong giảng viên đạtđược
Các công trình nghiên cứu trên thực sự là những gợi mở quan trọng, hữu ích,
là tiền đề giúp tác giả xây dựng cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu đề tài
* Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài
Năm 1992, giáo trình “Phương pháp luận và các phương pháp nghiêncứu khoa học giáo dục” của tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thị Đức, đã đưa ranhững khái niệm chung về phương pháp luận khoa học giáo dục, nhữngnguyên tắc phương pháp luận và những giai đoạn nghiên cứu một đề tài khoahọc, những kỹ năng cần thiết về NCKH
Tác giả Vũ Cao Đàm với công trình “Phương pháp luận nghiên cứu khoahọc” đã chỉ ra cấu trúc của một công trình NCKH, cách trình bày vấn đề khoahọc theo một mối liên hệ lô gic với ý tưởng khoa học và những hướng dẫn cụthể để mọi người bước vào con đường NCKH một cách thuận lợi Đây thực
sự là những kiến thức lý luận quan trọng giúp cho người nghiên cứu có thểtiến hành các công trình nghiên cứu khoa học của mình đạt hiệu quả
Tác giả Phạm Viết Vượng (2001), với giáo trình “Phương pháp luậnnghiên cứu khoa học” đã trình bày những vấn đề chung nhất về khoa học vàNCKH; lý thuyết về phương pháp NCKH; nội dung cơ bản của hoạt độngNCKH, trong đó có những nội dung đề cập đến quản lý tiềm lực khoa học,
Trang 6quản lý, tổ chức triển khai các đề tài NCKH, đánh giá công trình nghiên cứu
và công bố kết quả NCKH
Tác giả Trần Kiểm, với “Khoa học quản lý giáo dục-Một số vấn đề lý luận vàthực tiễn” đã trình bày một cách khái quát về khoa học quản lý giáo dục Trong đó đềcập đến quản lý các hoạt động nghiên cứu về khoa học quản lý giáo dục, dự báo xuthế giáo dục và quản lý giáo dục trên thế giới, những thách thức và thời cơ đối vớiquản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động NCKH trong nhà trường nói riêng.Tác giả Trần Hồ Thảo (2006), với luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục “Một
số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động NCKH ở Trường Đại học Văn hoáThành phố Hồ Chí Minh” đã góp phần khẳng định vai trò, tầm quan trọng củahoạt động NCKH đối vớ giáo dục đại học và sự cần thiết phải tăng cường quản
lý nâng cao chất lượng hoạt động này trong quá trình đổi mới giáo dục đại học.Đồng thời đề xuất một số giải pháp có tính khả thinhằm nâng cao chất lượnghoạt động NCKH của Trường Đại học Văn hoá Thành phố Hồ chí Minh
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Nga ( 2007 ), với luận văn thạc sĩ Giáo dụchọc: “Quản lý hoạt động giảng dạy và NCKH của giảng viên Trường Đại học
Sư Kĩ thuật Thành phố Hồ Chí Minh”, đã tập trung nghiên cứu, khảo sát côngtác quản lý của cán bộ quản lý đối với hoạt động giảng dạy và NCKH củagiảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó
đã tìm ra những giải pháp quản lý hoạt động chuyên môn của giảng viên, đápứng yêu cầu phát triển của nhà trường
Tác giả Nguyễn Đức Hiếu (2013) với công trình “Quản lý hoạt độngnghiên cứu khoa học của giảng viên, Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay”, luậnvăn thạc sĩ Quản lý giáo dục, đã khái quát những cơ sở lý luận và thực tiễn quản
lý hoạt động NCKH của giảng viên, xác định những yêu cầu xây dựng biện phápquản lý và đưa ra một số biện pháp quản lý hoạt động NCKH của giảng viên ởtrường Sĩ quan Chính trị Luận văn đã cung cấp những luận cứ khoa học giúp
Trang 7cho các cấp lãnh đạo, chỉ huy ở trường Sĩ quan Chính trị quản lý hoạt độngNCKH của giảng viên có chất lượng và hiệu quả.
Tác giả Đỗ Thanh Tùng (2015), với công trình, “Quản lý hoạt độngNCKH sư phạm ứng dụng của giáo viên trung học phổ thông thành phố LàoCai, tỉnh Lào Cai”, luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, đã làm rõ được cơ sở
lý luận, thực tiễn để xây dựng hệ thống biện pháp quản lý hoạt động nghiêncứu khoa học sư phạm ứng dụng của giáo viên trung học phổ thông, góp phầnthúc đẩy và nâng cao chất lượng giảng dạy các môn văn hóa, từ đó nâng caochất lượng NCKH trong các trường trung học phổ thông thành phố Lào Cai.Năm 2015, tác giả Nguyễn Như Duẩn, “Quản lý hoạt động NCKH của sinhviên Trường Đại học khoa học tự nhiên-Đại học Quốc gia Hà Nội” [43], luậnvăn thạc sĩ Quản lý giáo dục, đã làm rõ được cơ sở lý luận, thực tiễn để xây dựng
hệ thống biện pháp quản lý hoạt động NCKH của sinh viên trường Đại học khoahọc tự nhiên-Đại học Quốc gia Hà Nội góp phần thúc đẩy và nâng cao chấtlượng giáo dục và đào tạo của nhà trường
Trong Tạp chí Khoa học và Giáo dục An ninh đã công bố kết quả nghiêncứu của khá nhiều tác giả về hoạt động NCKH và quản lý hoạt động NCKH
với các góc độ tiếp cận khác nhau như: Bài viết “Đổi mới tổ chức và hoạt
động công tác NCKH lịch sử Công an nhân dân trong tình hình mới” của tác
giả Nguyễn Bình Ban, bài viết “Một số vấn đề về chế độ, chính sách đối với
đội ngũ cán bộ làm công tác khoa học Công tác khoa học Công an hiện nay”
của tác giả Nguyễn Quang Chữ “Đổi mới công tác lưu trữ góp phần nâng caohiệ quả nghiên cứu khoa học ở Học viện An ninh nhân dân” của tác giả NguyễnHữu Hòa
Baì viết “Một số giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học Xãhội nhân văn của giảng viên các trường Đại học hiện nay”, tác giả Mai Văn Hóa,trên cơ sở nhận định đánh giá khái quát về chất lượng NCKH Xã hội nhân văncủa giảng viên các trường đại học, cũng trong bài viết tác giả đề xuất một số giải
Trang 8pháp nâng cao chất lượng NCKH Xã hội nhân văn bao gồm: Tạo bước chuyển
cơ bản tronh nhận thức của giảng viên về hoạt động NCKH Xã hội nhân văn; Đadạng hóa các hình thức bồi dưỡng năng lực NCKH cho đội ngũ giảng viên; Tiếptục đổi mới cơ chế quản lý, tổ chức và điều hành hoạt động NCKH của giảngviên; Đưa yếu tố khoa học thâm nhập sâu vào hoạt động giảng dạy; Tăng cườngcác chính sách đãi ngộ tạo động lực cho giảng vên NCKH
Kết quả nghiên cứu của các đề tài trên đã cung cấp những tài liệu hữu ích,giúp chúng tôi tiếp tục tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động NCKH của giảngviên, đồng thời xác định những chủ trương, giải pháp quản lý hoạt động NCKHcủa giảng viên Trường Cao đẳng ANNDI đạt hiệu quả Nội dung này từ trướcđến nay đã thu hút được nhiều công trình nghiên cứu khác nhau, tuy nhiên chưa
được thực hiện ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I Vì vậy đề tài “Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I ” không trùng với công trình khoa học nào đã công bố.
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn quản lý hoạt động NCKH củagiảng viên trường Cao đẳng, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạtđộng NCKH của giảng viên, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động nghiêncứu khoa học của giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, đáp ứngmục tiêu đào tạo của nhà trường trong tình hình mới
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động NCKH củagiảng viên trường cao đẳng
- Đánh giá thực trạng hoạt động NCKH và quản lý hoạt động NCKHcủa giảng viên ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I
- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động NCKH của giảng viênnhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
Trang 9của giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trong thời gian tới vàhoàn thành mục tiêu đào tạo của nhà trường.
4 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của
giảng viên
* Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động NCKH của giảng viên ở
Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I
* Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến quản lý hoạt độngNCKH của giảng viên ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I
Thời gian nghiên cứu từ 2010 đến nay
5 Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động NCKH của giảng viên phụ thuộc vào nhiều yếu tố Nếutrong quản lý, thực hiện tốt việc tổ chức giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệmcho giảng viên; hoàn thiện các văn bản quy phạm và tạo môi trường thuận lợicho hoạt động NCKH của giảng viên; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bangiám hiệu và sự phối hợp trong các lực lượng trong quản lý; xây dựng kế hoạch
và tổ chức thực hiện tốt các bước quản lý; tổ chức tốt việc lưu trữ, khai thác vàứng dụng sản phẩm khoa học; thường xuyên kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm
về hoạt động NCKH của giảng viên, thì sẽ nâng cao chất lượng nghiên cứu củagiảng viên, góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của nhà trường
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác- Lênin, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm củaĐảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục và quản lý giáo dục, phát triển khoa họccông nghệ, đồng thời tiếp cận nội dung nghiên cứu theo quan điểm hệ thống -cấu trúc, quan điểm lịch sử - lô gic và quan điểm thực tiễn
* Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Trang 10Các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bảnpháp quy của Nhà nước, của ngành; các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị về quản lýhoạt động NCKH
Nghiên cứu các tài liệu, sách báo, tạp chí, các báo cáo, văn bản tổngkết… về quản lý hoạt động NCKH
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của đội
ngũ cán bộ quản lý giáo dục trong công tác quản lý hoạt động NCKH của giảngviên để rút ra những kết luận có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài
Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học bằng phiếu hỏi đối với lãnh
đạo các đơn vị, giảng viên của nhà trường
Phương pháp tạ đàm, trao đổi: tọa đàm trao đổi với đội ngũ giảng viên,
cán bộ quản lý về thực trạng hoạt động NCKH và quản lý hoạt động NCKHcủa giảng viên trong những năm qua
- Các phương pháp bổ trợ
Phương pháp chuyên gia: xin ý kiến của các nhà khoa học giáo dục, các
nhà khoa học trong lực lượng Công an nhân dân, cán bộ quản lý giáo dục vềmột số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc quản lý hoạt động
nghiên cứu khoa học của giảng viên
Phương pháp thống kê toán học: sử dụng phần mềm tin học để xử lý,
phân tích các dữ liệu, thông tin được điều tra thu thập
7 Ý nghĩa của đề tài
Luận văn nghiên cứu thành công sẽ là những đóng góp có ý nghĩa quantrọng góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản
lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường Cao đẳng ANND IKết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho các cấp quản lý tham khảo đểtiến hành quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên ở các trườngCông an nhân dân nói chung và trường Cao đẳng An ninh nhân dân I nói riêng
Trang 118 Kết cấu của đề tài
Kết cấu của luận văn gồm: Phần mở đầu; Phần nội dung có 3 chương (9tiết) và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
* Nghiên cứu khoa học
Nghiên cứu, được hiểu là “xem xét tìm hiểu kỹ lưỡng để nắm vững vấn
đề, giải quyết vấn đề hay rút ra những hiểu biết mới” [25, tr.680] Với quanniệm như vậy, NCKH là lĩnh vực lao động nhằm tạo ra tri thức mới về tựnhiên, xã hội và tư duy Nó là quá trình các nhà khoa học sử dụng tri thức,năng lực, trình độ và kinh nghiệm của mình với sự hợp tác lao động, sự hỗ trợcủa trang bị thực nghiệm, thí nghiệm để nghiên cứu tạo ra hệ thống tri thứcmới phục vụ cho nhu cầu tồn tại và phát triển của con người
NCKH là một quá trình diễn ra phức tạp, không ngừng giải quyết nhữngmâu thuẫn của sự tìm tòi, phát hiện những tri thức mới, khám phá nhữngnguyên lý, quy luật, con đường mới của sự phát triển Quá trình đó luôn xuấthiện những giả thuyết, những ý tưởng, những xu hướng, dự báo khác nhau,thậm chí trái ngược nhau Thành công của NCKH là tìm ra tri thức mới phùhợp với sự phát triển của hiện thực, đem lại lợi ích cho con người
NCKH là quá trình nhận thức hướng vào việc khám phá những thuộc tínhbản chất của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan nhằm phát triển nhậnthức khoa học về thế giới Hoạt động NCKH là hoạt động sáng tạo, sản phẩmcủa hoạt động NCKH tạo ra là những tri thức mới, kinh nghiệm mới, phươngpháp mới Chính vì thế nên NCKH là một dạng hoạt động đặc biệt của conngười, diễn ra hết sức khó khăn, phức tạp, đòi hỏi giải quyết những mâu thuẫn
để tìm tòi, phát hiện ra nguyên lý, quy luật mới cho nhân loại
Trang 12NCKH trong giáo dục nhằm góp phần xây dựng hệ thống lý luận củakhoa học giáo dục; nâng cao hiệu quả, chất lượng làm cơ sở cho việc hoạchđịnh các chính sách giáo dục.
Theo tác giả Phạm Viết Vượng: NCKH là hoạt động nhận thức thế giớikhách quan, là quá trình sáng tạo, phát hiện chân lý, phát hiện những qui luậtcủa thế giới, do đội ngũ các nhà khoa học thực hiện, nhằm vận dụng nhữnghiểu biết ấy vào cuộc sống [34]
Nghiên cứu khoa học là hoạt động tạo ra sản phẩm mới dưới dạng trithức mới có giá trị mới về nhận thức hoặc phương pháp NCKH là quá trìnhkhám phá những thuộc tính bản chất của sự vật, hiện tượng; phát hiện nhữngquy luật vận động vốn có của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hộinhằm phát triển nhận thức khoa học về thế giới NCKH là hoạt động trí tuệsáng tạo góp phần cải tạo hiện thực Đó là hoạt động vận dụng quy luật đểsáng tạo các giải pháp tác động tích cực vào sự vật, hiện tượng
Có thể thấy tất cả các quan điểm trên đều thống nhất ở chỗ xem NCKH
là quá trình hoạt động với mục đích tìm tòi, phát hiện ra những điều mà nhânloại chưa biết về bản chất, quy luật, cơ chế, phương pháp, quy trình, phươngthức tồn tại và phát triển của các hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy
Như vậy, từ những vấn đề trên, có thể quan niệm: Nghiên cứu khoa học là
hoạt động sáng tạo của các chủ thể nhằm nhận thức thế giới, tạo ra hệ thống tri thức có giá trị và ứng dụng chúng vào việc cải tạo thế giới khách quan Bản chất của NCKH là hoạt động sáng tạo của các nhà khoa học nhằm
nhận thức thế giới, tạo ra hệ thống tri thức để sử dụng vào cải tạo thế giới
Chủ thể của NCKH là cá nhân và tập thể các nhà khoa học Đó là một
đội ngũ những người được đào tạo cơ bản, có phẩm chất và khả năng nghiêncứu sáng tạo với những phẩm chất trí tuệ và tài năng đặc biệt, được đào tạochu đáo Sự thành công hay thất bại trong NCKH phụ thuộc rất lớn vào phẩmchất, tài năng sáng tạo và sự phối hợp của cá nhân và tập thể nhà khoa học.Trong đó, các cá nhân thường là khởi điểm đột phá, đề xuất ý tưởng sáng tạo
Trang 13khoa học và thu hút những người khác tham gia nghiên cứu Tập thể các nhàkhoa học có vai trò quan trọng trong việc góp ý, phản biện, thẩm định và hợptác nghiên cứu theo ý tưởng đề xuất của cá nhân.
Khách thể của NCKH là các sự vật, hiện tượng của tự nhiên, xã hội và tư
duy mà các nhà khoa học nghiên cứu để khám phá, sáng tạo ra tri thức khoa học
Đối tượng của NCKH là tri thức khoa học Tri thức khoa học có những
điểm khác với tri thức thông thường Tri thức thông thường là những tri thức
mà “Bằng các giác quan, con người tri giác, cảm nhận về bản thân, về thế giới
và xã hội xung quanh, từ đó có những kinh nghiệm sống, những hiểu biết vềmọi mặt” Tri thức thông thường được hình thành trong cuộc sống hàng ngày,được con người sử dụng, trao đổi với nhau, truyền đạt lại cho nhau, chúng dầnđược hoàn thiện Tri thức khoa học là “ kết quả của quá trình nhận thức cómục đích, có kế họach, có phương pháp và phương tiện đặc biệt, do đội ngũcác nhà khoa học thực hiện” Mặc dù tri thức khoa học và tri thức thôngthường có sự khác nhau nhưng lại có mối quan hệ mật thiết với nhau
Mục đích của NCKH là tìm tòi, khám phá ra bản chất và các qui luật
vận động của thế giới khách quan, tạo ra thông tin mới, nhằm ứng dụng vàosản xuất vật chất hay tạo ra các giá trị tinh thần để thoả mãn nhu cầu cuộcsống của con người
Phương pháp tiến hành NCKH thực chất là phương pháp nhận thức thế
giới, bao gồm các quan điểm tiếp cận và các thao tác cụ thể tác động đốitượng nghiên cứu làm bộc lộ bản chất của đối tượng
Sản phẩm và giá trị của NCKH được đánh giá bởi cái mới của những tri
thức được khái quát và những giải pháp thực tiễn được đề xuất Những thôngtin đó phải có tính khách quan, độ tin cậy, tính ứng dụng, đáp ứng với nhu cầucủa thực tiễn
Quá trình nghiên cứu thường thực hiện trong một cơ quan nghiên cứu
được tổ chức chặt chẽ, có chương trình chiến lược hoạt động
* Hoạt động nghiên cứu khoa học
Trang 14Bàn về hoạt động, các nhà nghiên cứu tâm lý học cho rằng hoạt động làphương thức tồn tại của con người, là sự tác động một cách tích cực giữa conngười với hiện thực, thiết lập mối quan hệ giữa con người với thế giới kháchquan Nhằm tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới, cả về phía con người Hoạtđộng là phương thức tồn tại của con người, phương thức tồn tại của mọi sựvật, hiện tượng, quy định tồn tại của sự vật, hiện tượng đó Khi phương thứcthay đổi sự vật, hiện tượng bị thay đổi thành sự vật, hiện tượng khác.
Thực chất hoạt động NCKH chính là các quá trình NCKH và là một nộidung của hoạt động KH&CN Với tư cách là một nội dung của hoạt động
KH&CN, hoạt động nghiên cứu khoa học được hiểu là tổ hợp những nghiên
cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và triển khai được thực hiện để đạt mục tiêu của khoa học đã đặt ra Trong một tổ chức, người ta nói “hoạt động
NCKH” là chỉ một lĩnh vực hoạt động đặc thù, để phân biệt với các lĩnh vựchoạt động khác như “hoạt động sản xuất”, “hoạt động giáo dục”,
NCKH là hoạt động cơ bản, bắt buộc nhằm nâng cao chất lượng đào tạotrong trường đại học, cao đẳng Hoạt động này đang được đổi mới theo hướnggắn lý thuyết với thực tiễn, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của xu thế hội nhập
và phát triển, phấn đấu vì một nguồn nhân lực chất lượng cao Mục tiêu củahoạt động NCKH nhằm xây dựng nền khoa học tiên tiến, hiện đại để pháttriển lực lượng sản xuất, nâng cao trình độ quản lý; sử dụng hợp lý tài nguyênthiên nhiên, bảo vệ môi trường; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xâydựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cao chất lượng cuộcsống của nhân dân… Xây dựng và phát huy năng lực nội sinh về khoa học,kết hợp với sự tiếp thu có chọn lọc các thành tựu KH&CN thế giới, phù hợpvới thực tiễn nước nhà Bảo đảm sự phát triển ổn định, liên tục cho nghiêncứu cơ bản trong các lĩnh vực khoa học, nhất là một số lĩnh vực khoa học đặcthù của Việt Nam Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, nhanh chóng đưa thànhquả nghiên cứu vào thực tiễn cuộc sống góp phần đẩy nhanh tiến trình côngnghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước
Trang 15* Hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường cao đẳng
Không chỉ các trường đại học, cao đẳng trên thế giới mà hiện nay ở ViệtNam các trường đại học, cao đẳng xem NCKH là sức sống của nhà trường.Bởi lẽ, mục đích của NCKH là nâng cao trình độ giảng dạy trong mỗi giảngviên Qua NCKH, mỗi giảng viên đều nhanh chóng tiếp cận được những kiếnthức mới về khoa học công nghệ, làm quen với việc tổ chức thực hiện các đềtài khoa học có cơ hội được vận dụng các kiến thức được trang bị để giảiquyết các vấn đề cụ thể đặt ra từ khoa học và thực tiễn
Hoạt động NCKH là con đường ngắn và hiệu quả nhất để nâng cao trình
độ chuyên môn và khả năng sư phạm của giảng viên, qua hoạt động NCKHmới có khả năng đưa các kết quả NCKH ứng dụng vào thực tiễn, vào giảngdạy Đồng thời khi tham gia NCKH, giảng viên phải tuân thủ các nguyên tắcphương pháp luận, huy động kiến thức đã lĩnh hội và tìm tòi phương phápkhoa học để giải quyết các vấn đề lý luận, thực tiễn, do đó họ sẽ củng cố, mởrộng và phát triển những kiến thức, kỹ năng đã được tích luỹ trong quá trìnhgiảng dạy Theo logic đó hoạt động giảng dạy và NCKH của giảng viênkhông ngừng được củng cố, hoàn thiện và phát triển thâm nhập vào nhau,chuyển hóa lẫn nhau cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giảng dạy, là conđường giúp giảng viên tiếp tục rèn luyện các kỹ năng phân tích, tổng hợp, hệthống hóa, khái quát hóa những sự kiện khoa học và nâng cao nhận thức Hoạt động NCKH của giảng viên trường cao đẳng cũng nằm trong sự chỉđạo chung của Đảng và Nhà nước Bên cạnh việc tuân thủ các chủ trương,chính sách, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, các trường đại học, cao đẳngcòn có nhiệm vụ quan trọng là tùy theo yêu cầu của ngành mà có trách nhiệmđào tạo nguồn nhân lực cho ngành cũng như đầu tư NCKH phục vụ sự nghiệpxây dựng và phát triển của ngành
Trang 16Tùy theo yêu cầu cụ thể của từng thời kỳ, từng giai đoạn mà các trườngcao đẳng cần xây dựng phương hướng, chiến lược nhằm hoàn thành nhiệm vụ
và sứ mạng trong lĩnh vực mà Đảng, Nhà nước và ngành giao phó
Ngày nay, khi đánh giá chất lượng của một trường cao đẳng thì NCKHtrở thành một tiêu chí không thể thiếu trong bộ đánh giá tiêu chuẩn, đó cũngchính là thước đo của nhà trường trong việc đảm bảo nâng cao chất lượngtrong quá trình đào tạo, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu ra phục vụ cho xã hội.Phải nói rằng, hoạt động NCKH của giảng viên trở thành một hoạt độngkhông thể thiếu trong nhà trường, nhất là đối với bậc đại học, cao đẳng
Như vậy, từ cách tiếp cận trên chúng ta có thể hiểu: Hoạt động nghiên cứu
khoa học của giảng viên trường cao đẳng là quá trình giảng viên vận dụng những tri thức khoa học, các kỹ năng nghiên cứu vào việc tìm tòi, khám phá, phát hiện cái mới để giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra, nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ của nhà trường Mục đích hoạt động NCKH của giảng viên trường cao đẳng là nhằm
củng cố, mở rộng, khám phá, tìm tòi những tri thức khoa học mới; giúp giảngviên nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng, phương pháp nghiên cứu phục
vụ cho việc giảng dạy đạt kết quả cao
Chủ thể hoạt động NCKH là giảng viên làm nhiệm vụ giảng dạy và
nghiên cứu ở các trường cao đẳng Đó là những người được đào tạo cơ bản,
có phẩm chất và chuyên sâu về một lĩnh vực khoa học nhất định
Đối tượng hoạt động NCKH là thế giới tự nhiên và xã hội, trong đó mỗi
bộ môn khoa học có một lĩnh vực, một góc độ, một đối tượng nghiên cứuriêng của mình
Phương thức hoạt động NCKH thực chất là phương pháp nhận thức, tìm
tòi, khám phá, phát hiện cái mới trong hiện thực khách quan, bao gồm cácquan điểm tiếp cận và các thao tác cụ thể tác động tới đối tượng nghiên cứulàm bộc lộ bản chất của đối tượng
Trang 17Đối với trường đại học, cao đẳng sẽ không thể có chất lượng cao trongđào tạo nếu không tăng cường hoạt động NCKH, đó là một đòi hỏi kháchquan của quá trình đào tạo Bởi vì, NCKH trước hết là phương thức tự đào tạocủa giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục, tự tạo ra tiềm lực để nâng cao trình
độ, nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, trên cơ sở đó nâng cao chấtlượng GD&ĐT Thực tiễn luôn đặt ra cho khoa học những vấn đề cần nghiêncứu để thúc đẩy quá trình nghiên cứu chung, đồng thời cũng là nơi thử thách,kiểm nghiệm và chứng minh những thành quả NCKH Công việc giảng dạy,quản lý chỉ có thể thực sự hấp dẫn và hứng thú khi mỗi giảng viên tham giavào các hoạt động NCKH cụ thể
1.1.2 Quản lý và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường cao đẳng
* Quản lý
Từ khi xã hội loài người xuất hiện thì nhu cầu quản lý cũng hình thành,
xã hội càng phát triển thì trình độ tổ chức, điều hành cũng được nâng lên, pháttriển theo Sự phát triển của xã hội loài người dựa vào nhiều yếu tố, trong đó
có 3 yếu tố cơ bản là lao động, tri thức và quản lý Khái niệm quản lý đã đượccác nhà khoa học định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau:
Theo C.Mác, quản lý là chức năng đặc biệt được sinh ra từ tính chất
xã hội hóa lao động Nó có tầm quan trọng đặc biệt vì mọi sự phát triển của
xã hội đều thông qua hoạt động của con người và như vậy quản lý tức làhoạt động của con người điều khiển con người
Theo các nhà khoa học: Harold Koontz, Cyril Odonell và HeinzWeihrich trong cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý”, Nhà xuất bản Khoahọc và kỹ thuật, Hà Nội, 1994 cho rằng: “Quản lý là hoạt động thiết yếu củanhà quản lý đảm bảo sự phối hợp, sự lỗ lực của mỗi cá nhân trong tổ chứcnhằm đạt đến một mục tiêu nhất định trong những điều kiện thời gian, côngsức và kinh phí bỏ ra ít nhất nhưng đạt hiệu quả cao nhất” [19]
Trang 18Trong cuốn “Khoa học tổ chức và quản lý, Một số vấn đề lý luận và thựctiễn” khẳng định “Quản lý được xem là công nghệ-công nghệ điều hành, phốihợp và sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực, tài lực và thông tin của một tổchức để đạt được mục tiêu đã đề ra” [33, tr.179].
Tác giả Trần Kiểm cho rằng, quản lý giáo dục thực chất là những tácđộng của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thểgiáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằmhình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạocủa nhà trường
Theo góc độ chính trị xã hội thì quản lý được hiểu là sự kết hợp giữa trithức với lao động Vận hành sự kết hợp này cần có một cơ chế phù hợp, cơchế đúng và hợp lý thì xã hội phát triển, ngược lại thì xã hội chậm phát triển.Theo góc độ hành động thì quản lý được hiểu là chỉ huy, điều hành, điềukhiển, “là sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý (ngườiquản lý) đến đối tượng bị quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằmđạt được mục đích nhất định” [21, tr.326]
Như vậy, có thể hiểu khái niệm quản lý như sau: Quản lý là những tác
động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản
lý trong tổ chức để vận hành tổ chức nhằm đạt được mục đích nhất định Mục đích hoạt động quản lý khoa học là sử dụng hợp lý các nguồn lực
nhằm đảm bảo cho hoạt động khoa học ngày càng phát triển, đáp ứng tốt hơncác nhu cầu của xã hội
Chủ thể hoạt động quản lý khoa học là cơ quan quản lý và đội ngũ cán
bộ quản lý khoa học, được tổ chức thành hệ thống quản lý thống nhất Trong
hệ thống quản lý thường bao gồm các bộ phận chuyên môn thực hiện cácchức năng cụ thể như kế hoạch, tổ chức, phối hợp, điều khiển, kiểm tra… Đểchủ thể quản lý phát huy tốt vai trò trong hệ thống quản lý khoa học đòi hỏiphải xây dựng được đội ngũ cán bộ quản lý có đủ phẩm chất và năng lực,
Trang 19hoàn thành được chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, đảm bảo sự vậnhành của bộ máy đạt hiệu quả cao.
Đối tượng hoạt động quản lý khoa học, được hiểu rộng ra đó là các nguồn
lực: nhân lực, vật lực, tài lực, thông tin Việc sử dụng và phát huy các nguồnlực đó sao cho có hiệu quả là tùy thuộc vào năng lực của chủ thể quản lý
Phương thức hoạt động quản lý khoa học là cách thức mà chủ thể quản lý
sử dụng các công cụ quản lý tác động vào đối tượng quản lý nhằm đạt đượccác mục tiêu xác định Việc sử dụng phương pháp sao cho có hiệu quả còntùy thuộc vào năng lực của chủ thể quản lý
* Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường cao đẳng Quản lý hoạt động NCKH của giảng viên trường cao đẳng là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến toàn bộ hoạt động NCKH của giảng viên, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng NCKH, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường
Theo quan niệm đó quản lý hoạt động NCKH của giảng viên trường caođẳng bao gồm:
Mục tiêu quản lý hoạt động NCKH của giảng viên là phát huy tối đa
tiềm năng, trí tuệ, sự năng động, sáng tạo, tính tích cực của đối tượng quản lýnhằm nâng cao chất lượng hoạt động NCKH của giảng viên; góp phần nângcao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường
Chủ thể quản lý hoạt động NCKH của giảng viên là Đảng ủy, Ban giám
hiệu nhà trường, các phòng chức năng, lãnh đạo các đơn vị Khoa, Phòng, Bộmôn, Trung tâm; cán bộ quản lý giáo dục và chính bản thân mỗi giảng viên
Đối tượng quản lý là các nguồn lực bao gồm nhân lực, vật lực, tài lực,
thông tin có liên quan đến quá trình hoạt động NCKH của giảng viên cáctrường cao đẳng
Phương pháp quản lý hoạt động NCKH của giảng viên rất phong phú, đa
dạng; trong đó phương pháp quản lý hành chính, phương pháp giáo dục tâm
Trang 20lý, phương pháp kích thích là những phương pháp chủ đạo được sử dụng phổbiến Hoạt động NCKH của giảng viên là hoạt động trí tuệ, hết sức phức tạp,
do đó cần lựa chọn và sử dụng các phương pháp quản lý phù hợp với đốitượng quản lý là con người và hoạt động khoa học mới mang lại tác dụng,hiệu quả tích cực trong công tác quản lý
1.2 Nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường cao đẳng
1.2.1 Quản lý mục tiêu, kế hoạch hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
Mục tiêu hoạt động NCKH của giảng viên có vai trò đặc biệt quan trọngtrong việc định hướng toàn bộ hoạt động NCKH của giảng viên Mục tiêu nàyluôn bị chế định bởi chức năng, nhiệm vụ của nhà trường; bởi các quy định vềNCKH của giảng viên; bởi chương trình, nội dung đào tạo, các nguồn nhânlực, vật lực, tài lực và các điều kiện đảm bảo khác Vì vậy, chủ thể quản lýhoạt động NCKH trước hết là Ban giám hiệu và phòng có chức năng quản lýkhoa học phải phân tích các yếu tố chế định đó để xác lập mục tiêu tổng thể
về NCKH của giảng viên theo từng năm học, hoặc theo kế hoạch trung hạn,dài hạn cho phù hợp với mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà trường
Trên cơ sở mục tiêu tổng thể của nhà trường nói chung và mục tiêu vềNCKH của giảng viên nói riêng, theo phân cấp quản lý trong nhà trường, cácKhoa, Bộ môn phải cụ thể hóa thành chỉ tiêu thực hiện nhiệm vụ NCKH chotừng giảng viên sao cho phù hợp Những chỉ tiêu này phải phù hợp vớichương trình đào tạo chung của nhà trường và tiềm lực thực hiện của từnggiảng viên, đồng thời có thể kiểm soát được bằng các sản phẩm khoa học như:Các đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Cơ sở; các sáng kiến cải tiến; các chuyên đề,tham luận khoa học; bài báo khoa học
Để điều hành quá trình thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu đã xác định, bộ máyquản lý giáo dục nói chung, quản lý khoa học nói riêng của nhà trường phải
Trang 21xây dựng kế hoạch hoạt động NCKH của giảng viên Đây là khâu có vai tròđặc biệt quan trọng trong nội dung quản lý hoạt động NCKH của giảng viên.
Kế hoạch này thực chất là sự cụ thể hóa các chủ trương, nhiệm vụ, chỉ tiêuNCKH của giảng viên thành hệ thống các công việc, phương thức, thời gian,địa điểm, lực lượng tiến hành và sự phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượngtrong nhà trường Để kế hoạch hoạt động NCKH của giảng viên có căn cứ pháp
lý, tính thực tiễn, tính khả thi cao, các chủ thể quản lý phải tập hợp các tài liệulàm căn cứ xây dựng kế hoạch, trước hết là các văn bản pháp quy, các quy định,hướng dẫn của các cơ quan quản lý cấp trên về hoạt động NCKH; các chươngtrình, kế hoạch, ngắn hạn, trung hạn, dài hạn của nhà trường về công tác nghiêncứu khoa học của giảng viên Đồng thời từng cấp quản lý phải nắm vững nhucầu, nguyện vọng và khả năng thực hiện các nhiệm vụ NCKH của từng đơn vịgiáo dục, từng giảng viên Từ đó đề xuất kế hoạch hoạt động NCKH của giảngviên, chỉ rõ các phần việc, lực lượng thực hiện, có quy định cụ thể về mốc thờigian, nội dung và phương thức triển khai và điều kiện hiệp đồng, đảm bảo
Xây dựng kế hoạch là hành động đầu tiên của nhà quản lý nhằm đạt đượccác mục tiêu của hoạt động quản lý Xây dựng kế hoạch hoạt động bao gồmxác định mục tiêu, thời gian, lộ trình thực hiện, điều kiện con người và các điềukiện đảm bảo khác để đạt được mục tiêu đề ra Việc xây dựng kế hoạch giúpcác chủ thể quản lý có tầm nhìn tổng thể, bao quát, đồng thời xác định đượcnhững công việc cụ thể để đưa ra những quyết định chính xác, điều chỉnh vàlựa chọn những phương án tối ưu, tiết kiệm được nhân lực, vật lực, tài chínhxong vẫn đạt tới hiệu quả tối đa của hoạt động Mặt khác, thông qua kế hoạch,đối tượng quản lý biết được nhiệm vụ của mình, biết được phương pháp hoạtđộng nhằm chủ động thực hiện có hiệu quả mục tiêu của nhà trường
Xây dựng kế hoạch hoạt động NCKH của nhà trường phải mang tínhtoàn diện, cân đối, hài hòa, thống nhất và cụ thể, phản ánh toàn diện cácchuyên ngành hiện có đang đào tạo và nội dung của chương trình dạy học Kế
Trang 22hoạch được xây dựng cần có sự cân đối giữa các mục tiêu với các biện phápthực hiện mục tiêu, giữa hoạt động dạy học, giáo dục và NCKH của nhàtrường Đặc biệt hàng năm, khi xây dựng kế hoạch cán bộ quản lý khoa họcnhà trường cần xác định rõ mục đích, yêu cầu, thời gian thực hiện, hình thứcnghiên cứu, lực lượng tham gia, điều kiện thực hiện để đạt hiệu quả cao nhất.
1.2.2 Quản lý nội dung, phương thức hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
Nội dung NCKH trong nhà trường là một vấn đề thuộc về chế định đượcthể hiện qua các văn bản, kế hoạch, thông báo hàng năm của Hiệu trưởng vềcông tác NCKH và được các cấp quản lý trong trường triển khai xây dựngphù hợp với tinh thần của Khoa và Bộ môn
Để đảm bảo chất lượng hoạt động NCKH của giảng viên, các chủ thểquản lý khoa học ở nhà trường phải quản lý chặt chẽ nội dung, phương thứchoạt động này Theo đó Phòng Quản lý NCKH và lãnh đạo các Khoa, Bộ môntrực tiếp chỉ đạo, điều hành nội dung, phương thức hoạt động NCKH củagiảng viên Đây là khâu quan trọng trong quản lý nội dung hoạt động NCKHtrong nhà trường Thông thường các hướng nghiên cứu của giảng viên được
đề xuất bởi các Khoa, Bộ môn sao cho phù hợp với yêu cầu tăng cường lýluận nói chung và phù hợp với yêu cầu phát triển lý luận, bám sát thực tiễntheo nội dung từng Khoa, Bộ môn đang giảng dạy trong nhà trường Trên cơ
sở đăng ký chỉ tiêu NCKH từ đầu năm học của các giảng viên và các Khoa,
Bộ môn để Phòng Quản lý NCKH tập hợp đưa vào kế hoạch NCKH chungcủa nhà trường theo từng năm học cụ thể cho phù hợp với kế hoạch giáo dục
và đào tạo của nhà trường
Các hoạt động NCKH trong các trường cao đẳng được tổ chức, tiếnhành đồng thời với các hoạt động giảng dạy, dưới các hình thức tổ chức thựchiện các công trình NCKH, tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học, nghiêncứu sáng kiến kinh nghiệm, biên soạn đề cương bài giảng, viết bài cho Đặc
Trang 23san Khoa học An ninh của trường và các tạp chí chuyên ngành, hướng dẫnsinh viên NCKH và tham gia các cuộc thi tìm hiểu chuyên đề
Nội dung nghiên cứu của đề tài thường tập trung vào các hướng cơ bảnsau: đề tài nghiên cứu về nghiệp vụ chuyên ngành của trường, nghiên cứu vềtâm lý và khoa học giáo dục, quản lý và các lĩnh vực khoa học khác có liênquan đến các chuyên ngành đào tạo của nhà trường Ngoài ra còn một sốnghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượngđào tạo của nhà trường, của ngành trong tình hình hiện nay
Quản lý nội dung hoạt động NCKH của giảng viên bao gồm các bước:Lựa chọn vấn đề nghiên cứu, giao quyết định nghiên cứu, xây dựng kế hoạchnghiên cứu, thu thập tài liệu, dự thảo, hội thảo, nghiệm thu sản phẩm khoahọc, ban hành sử dụng
Nội dung chương trình NCKH của nhà trường phải đảm bảo thực hiệnđược nội dung, chương trình NCKH do Bộ GD&ĐT ban hành, Bộ Công anquy định, trong đó lưu ý đến trọng tâm nghiên cứu của nhà trường trên cơ sởcân đối giữa đề tài mang nội dung khoa học chung và khoa học chuyên ngành Nội dung chương trình NCKH của giảng viên phải đảm bảo tính phù hợpvới mỗi chuyên ngành đào tạo, phù hợp với tình hình của từng đơn vị, nănglực nghiên cứu của giảng viên và chú trọng đến tính thừa kế và phát triển các
ý tưởng của những đề tài đã nghiên cứu trước Đồng thời để tránh việc lựachọn nội dung nghiên cứu trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.Hàng năm cơ quan quản lý khoa học phải thông báo danh mục các sản phẩmkhoa học của nhà trường tới các đơn vị
Bên cạnh việc quản lý nội dung hoạt động NCKH, các chủ thể quản lýkhông được xem nhẹ quản lý phương thức hoạt động NCKH của từng giảng viênhoặc nhóm giảng viên Cơ quan quản lý khoa học, các Khoa, Bộ môn phải duy trìnghiêm túc các thủ tục lựa chọn, xét duyệt đề cương, kiểm tra tiến độ, hội thảo,thẩm định kết quả nghiên cứu của giảng viên để nắm và chỉ đạo thực hiện phương
Trang 24pháp và quy trình nghiên cứu Việc quản lý không thể mang tính hình thức mà cầndựa trên các quy định cụ thể của Luật Khoa học Công nghệ, quy định của ngành
và của nhà trường Ở đây các chủ thể quản lý cần lưu ý rằng, NCKH của giảngviên là hoạt động đòi hỏi người giảng viên cần có sự tư duy sáng tạo và năng lựcnghiên cứu; cần có sự đầu tư thích đáng về mặt trí tuệ, thời gian, công sức Chính
vì vậy, cơ quan quản lý khoa học phải biết phát huy năng lực sáng tạo của giảngviên, đồng thời có những tư vấn cần thiết nhằm giúp họ lựa chọn nội dung nghiêncứu, cách thức giải quyết vấn đề Việc định hướng giúp cho giảng viên thực hiệncác nội dung trên có ý nghĩa rất quan trọng đối với chất lượng nghiên cứu
Trong điều kiện phát triển khoa học công nghệ hiện đại thì phương
thức hoạt động NCKH của giảng viên cần đa dạng, phong phú như thông qua
viết báo khoa học, biên soạn giáo trình, tài liệu học tập, hướng dẫn sinh viênNCKH, làm đề tài khoa học, viết sáng kiến cải tiến hoặc thông qua họcnghiên cứu tài liệu qua mạng Hoạt động khoa học được thực hiện liên tục,thường xuyên theo từng học kỳ, năm học, theo kế hoạch ngắn hạn, trung hạn,
dài hạn …Khi quản lý nội dung, phương thức hoạt động NCKH của giảng
viên cần có sự đúc kết lại xem hình thức nào đạt hiệu quả cao nhất để phát
huy đồng thời cũng điều chỉnh bổ sung các hình thức cho phù hợp tình hìnhthực tiễn
1.2.3 Quản lý các điều kiện bảo đảm cho hoạt động hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
Các yếu tố bảo đảm phục vụ cho hoạt động NCKH của giảng viên baogồm: Con người (nhân lực), nguồn lực về vật chất (vật lực), tài chính (tài lực)
và nguồn thông tin (tin lực) Các yếu tố đó thực sự là điều kiện thiết yếu đảmbảo cho việc lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo và khả năngNCKH của giảng viên
Nguồn nhân lực NCKH là chủ thể của hoạt động NCKH, đó là nhữngngười có đủ phẩm chất, năng lực và trí tuệ để trực tiếp tham gia NCKH,
Trang 25thường là những người có tài năng, được đào tạo cơ bản.
Nguồn tài lực NCKH là nguồn tài chính chi phí cho hoạt động NCKHbao gồm: Ngân sách nhà nước chi cho hoạt động NCKH, kinh phí của tổ chứcdành cho NCKH và sự đầu tư của các giảng viên phục vụ cho NCKH Quản
lý nguồn tài lực cho hoạt động NCKH tuân theo một quy trình chặt chẽ baogồm: Lập dự toán cho hoạt động NCKH hàng năm theo tài chính, duyệt dự
án, cấp phát (chi), thanh quyết toán, kiểm tra
Nguồn vật lực NCKH là toàn bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị, vật tưchuyên dùng cho NCKH bao gồm: Cơ sở hạ tầng (như trụ sở làm việc, phòngthí nghiệm,phòng thực hành, ); máy móc thiết bị dùng cho NCKH; hệ thốngmạng, máy tính, trang thiết bị phục vụ dạy học, văn phòng phẩm
Quản lý hoạt động NCKH của giảng viên phải quan tâm đến thông tin, tưliệu khoa học Đây được coi là nguồn vật chất không thể thiếu được của quátrình nghiên cứu vì thông tin, tư liệu đối với nhà khoa học như là “cơm ăn,nước uống, không khí ” hàng ngày đối với con người Làm khoa học mà thiếuthông tin cũng giống như con người thiếu dinh dưỡng đến một lúc nào đó sẽkhông còn đủ sức để nghiên cứu
Quy trình cơ bản của hoạt động thông tin NCKH bao gồm: Thu thậpthông tin, xử lý thông tin, lưu trữ bảo quản thông tin Quản lý nguồn thôngtin trong NCKH là làm sao cho quy trình trên được thực hiện thuận lợi và cóhiệu quả cao Vì vậy các chủ thể quản lý hoạt động NCKH của giảng viênphải biết phát huy hiệu quả vai trò của thư viện và hệ thống sách, báo, tài liệu,phòng thực hành, hệ thống mạng, máy tính, trang thiết bị phục vụ dạy học.Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, có hai mâu thuẫn đã vàđang tồn tại: Mâu thuẫn giữa khối lượng thông tin khoa học ngày càng tăngvới khả năng tiếp thu các thông tin đó của cán bộ khoa học và mâu thuẫn giữanhu cầu thông tin ngày càng lớn, đa dạng với khả năng nhận được nhữngthông tin có nội dung phù hợp với yêu cầu nghiên cứu Việc cung cấp nguồn
Trang 26tin cũng như giúp đỡ các giảng viên NCKH cập nhật được thông tin là tráchnhiệm và cũng là khó khăn của nhà quản lý, vì hơn ai hết chính những nhàquản lý phải là những người có hiểu biết tốt về nguồn thông tin khoa họccũng như kĩ năng xử lý thông tin đó.
Để khai thác, sử dụng các nguồn lực trên một cách có hiệu quả trong dạyhọc và NCKH của giảng viên, nhà trường cần tạo nên một môi trường làm việctốt, hiệu quả đáp ứng nhiệm vụ giảng dạy và NCKH của giảng viên Đồng thờiphải tăng cường sự phối hợp các lực lượng trong nhà trường, tránh các hoạtđộng chồng chéo, đảm bảo về thời gian, về kinh phí phục vụ cho hoạt độngnghiên cứu của giảng viên trong nhà trường Bên cạnh đó, cần tăng cường côngtác thanh tra, kiểm tra hoạt động NCKH của giảng viên tại các đơn vị giảngdạy và tổ chức lực lượng quản lý hoạt động NCKH của giảng viên có cơ cấuhợp lý, tổ chức tốt công tác thi đua khen thưởng để động viên, khích lệ tính chủđộng, tích cực hoạt động NCKH của từng giảng viên góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục và đào tạo của nhà trường
1.2.4 Quản lý sản phẩm hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
Sản phẩm NCKH của giảng viên có ý nghĩa vô cùng quan trọng tronghoạt động giảng dạy của nhà trường Các sản phẩm khoa học là nguồn tài liệuphong phú giúp giảng viên nghiên cứu để hỗ trợ cho các bài giảng của mìnhđược đầy đủ nhất Đó còn là nguồn tài liệu trợ giúp tích cực việc thực hiệnhoạt động NCKH cũng như quá trình dạy học của mỗi giảng viên
Quản lý về số lượng sản phẩm NCKH của giảng viên chính là quản lý về
số lượng các đề tài khoa học, các giáo trình của giảng viên đã được nghiệmthu; quản lý các sáng kiến cải tiến, các bài báo, bài hội thảo khoa học đã đượcđăng tải trên các sách, báo, tạp chí, kỷ yếu hội thảo
Quản lý về chất lượng sản phẩm NCKH của giảng viên chính là quản lýhiệu quả khoa học và hiệu quả xã hội của các sản phẩm, công trình khoa học
đã được nghiên cứu dưới cả góc độ lý luận và thực tiễn Về lý luận, chấtlượng nghiên cứu các đề tài khoa học của giảng viên đã được hội đồng khoa
Trang 27học đánh giá cho điểm, xếp loại; về thực tiễn chất lượng các công trìnhNCKH được ứng dụng vào thực tiễn học tập, giảng dạy và NCKH của giảngviên, nhà trường và xã hội.
Quản lý việc ứng dụng kết quả NCKH của giảng viên là khâu khá phứctạp bao gồm quá trình triển khai các hoạt động ứng dụng, quản lý việc tổ chứchoạt động ứng dụng và quản lý kết quả ứng dụng Quá trình này bao gồm hàngloại các hoạt động như: Công bố, giới thiệu, định hướng ứng dụng các sảnphẩm, công trình khoa học; xây dựng kế hoạch, xác định nội dung, mục tiêu,phương pháp tổ chức ứng dụng; phối kết hợp với các trường trong CAND, đơn
vị thực tiễn và các Khoa, Bộ môn, học viên trong nhà trường nghiên cứu cácsản phẩm khoa học vào hoạt động thực tiễn giảng dạy, học tập và công tác.Tuy nhiên, việc quản lý các sản phẩm khoa học đòi hỏi phải khách quan,khoa học và sự phối kết hợp của tất cả các đơn vị và cá nhân tham gia hoạtđộng NCKH (như Viện nghiên cứu lịch sử CAND, Viện Chiến lược và Khoahọc Công an, Phòng quản lý NCKH nhà trường, lãnh đạo các đơn vị giảngdạy, Trung tâm Lưu trữ và Thư viện và các cán bộ quản lý giáo dục, cá nhângiảng viên, học viên nhà trường ) Sự phối kết hợp chặt chẽ sẽ giúp cho cán
bộ quản lý khoa học nhà trường có điều kiện thuận lợi trong việc quản lý sảnphẩm khoa học của giảng viên cũng như quản lý về chất lượng đào tạo củanhà trường đạt hiệu quả
1.2.5 Kiểm tra, đánh giá hoạt động hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên
Kiểm tra, đánh giá là một trong các chức năng cơ bản của quản lý giáodục, do đó cần phải được thực hiện nghiêm túc Kiểm tra, đánh giá có tácdụng làm cho giảng viên nhận thức đúng đắn về tiến độ và chất lượng sảnphẩm nghiên cứu theo từng giai đoạn, đồng thời tạo động lực thúc đẩy ngườinghiên cứu nỗ lực thực hiện kế hoạch và đề cương nghiên cứu
Trang 28Để quản lý tốt việc kiểm tra đánh giá hoạt động NCKH của giảngviên, phòng Quản lý NCKH phải tham mưu giúp Đảng ủy, Ban giám hiệunhà trường xác định tiêu chí đánh giá theo từng giai đoạn triển khai nhiệm
vụ NCKH của giảng viên Thông thường đánh giá hoạt động NCKH củagiảng viên dựa trên ý thức, động cơ, thái độ, trách nhiệm của giảng viênkhi tham gia hoạt động NCKH và hoạt động giảng dạy; trên các bằngchứng rõ ràng, cụ thể về các hoạt động, hành động thực hiện các chỉ tiêu đề
ra, quy trình thực hiện, tiến độ thực hiện, kết quả, số lượng và chất lượngsản phẩm khoa học của giảng viên khi tham gia nghiên cứu và quá trìnhGD&ĐT
Việc đánh giá thường xuyên ý thức, động cơ, thái độ, trách nhiệm củagiảng viên nhà trường khi tham gia hoạt động NCKH và hoạt động giảngdạy sẽ giúp cho giảng viên có động cơ, thái độ tích cực, trách nhiệm hơn.Đồng thời cần thường xuyên rà soát các chỉ tiêu khoa học của giảng viêntrong từng tháng, từng học kỳ, từng năm học theo kế hoạch; có kế hoạchkiểm tra quy trình, tiến độ thực hiện các sản phẩm NCKH của giảng viêntrong các đơn vị giảng dạy theo kế hoạch Bởi NCKH là công tác mangtính độc lập cao, xong do bận công tác giảng dạy và nhiều lý do khác,giảng viên rất dễ kéo dài thời hạn thực hiện đề tài và đôi khi thực hiệnkhông theo quy trình Việc không đảm bảo quy trình, tiến độ sẽ ảnh hưởngtới chất lượng nghiên cứu, chất lượng giảng dạy đặc biệt ảnh hưởng đến uytín nhà trường
Việc kiểm tra còn có tác dụng giúp cho cán bộ quản lý nhà trường đưa ranhững nhận định, phán đoán về thực trạng quá trình NCKH của từng giảngviên, trên cơ sở đó, phối hợp với lãnh đạo các đơn vị giáo dục có những quyếtđịnh phù hợp, khách quan nhằm góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng cácsản phẩm khoa học, xác định những nguyên nhân ảnh hưởng từ đó đề ra biệnpháp giúp đỡ kịp thời khi phát hiện thấy giảng viên khó khăn về thời gian,
Trang 29kinh phí, có những điều chỉnh hợp lý trong quá trình tổ chức NCKH Ngoài raviệc kiểm tra còn giúp cán bộ quản lý đưa ra quyết định khen thưởng kịp thời
để động viên giảng viên tham gia NCKH
Để đảm bảo tính khách quan, chính xác trong đánh giá hoạt động NCKHcủa giảng viên, theo phân cấp quản lý hoạt động NCKH của nhà trường,Phòng Quản lý NCKH phối hợp với các đơn vị giảng dạy lựa chọn những cán
bộ nghiên cứu, giảng dạy có phẩm chất, năng lực, có uy tín tham gia tổ chứcthẩm định, nghiệm thu, đánh giá sản phẩm khoa học của giảng viên
Một trong những yếu tố quan trọng quyết định trực tiếp hiệu quảhoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên chính là đánh giá đội ngũgiảng viên qua trình độ nghiên cứu được thể hiện trong quá trình học tập,nghiên cứu, giảng dạy kiến thức chuyên môn dựa trên kết quả sản phẩmkhoa học
Bản lĩnh và uy tín khoa học của người giảng viên được coi là một trongnhững thước đo quan trọng khi đánh giá, phân loại giảng viên Cơ sở đánh giánăng lực giảng viên phải dựa vào kiến thức, năng lực nghiên cứu
Như vậy, hoạt động NCKH và giảng dạy là hai nhiệm vụ quan trọnghàng đầu trong các trường đại học, cao đẳng, trong đó có các trường CAND.Hai nhiệm vụ này có quan hệ biện chứng, tác động qua lại và hỗ trợ lẫn nhau.NCKH là nền tảng, là động lực nâng cao chất lượng giảng dạy Nâng cao chấtlượng giảng dạy là mục tiêu, yêu cầu đối với nhiệm vụ NCKH
Nhận thức rõ được vị trí, vai trò của hoạt động NCKH, Trường Caođẳng ANND I luôn coi trọng công tác này Nhà trường đã tập trung đầu
tư và tổ chức nhiều cuộc hội thảo lớn, thực hiện nhiều đề tài khoa họccác cấp, tạo điều kiện cho giảng viên nghiên cứu các sáng tiến cải tiến vàbiên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo, đồng thời khuyến khích giảngviên tham gia viết các bài báo khoa học, hướng dẫn sinh viên NCKHnhằm nâng cao trình độ lý luận, khả năng nghiên cứu cho giảng viên
Trang 30Chính vì vậy, trong những năm qua, hoạt động NCKH của giảng viên đãgiúp cho Trường Cao đẳng ANND I không ngừng nâng cao chất lượngGD&ĐT, khẳng định vai trò, vị thế của nhà trường trong các khối cáctrường CAND.
1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trường Cao đẳng An ninh nhân dân I
1.3.1 Tác động từ sự phát triển của khoa học và công nghệ trong thời đại ngày nay
Cuộc cách mạng KH&CN trong thời kỳ toàn cầu hóa đã và đang diễn ramạnh mẽ, tác động đến mọi quốc gia, dân tộc KH&CN đã trở thành một lựclượng sản xuất quan trọng hàng đầu của nhân loại Trong bối cảnh đó, thìĐảng và Nhà nước ta luôn coi trọng việc phát triển giáo dục và KHCN, coigiáo dục là “quốc sách hàng đầu”; là nhân tố quyết định sức mạnh và vị thếcủa mỗi quốc gia trên trường quốc tế; là một trong những điều kiện cần thiết
để góp phần giữ vững độc lập, dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội và là khâuđột phá để đưa nước ta vượt lên trở thành quốc gia giàu mạnh, văn minh Với sự phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng của khoa học và công nghệtrong thời đại ngày nay đã giúp cho đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công táckhoa học cả nước nói chung, giảng viên khối các trường CAND nói riêng cóđiều kiện để học tập, trau dồi kiến thức, mở rộng tầm nhìn, sự hiểu biết sâu,rộng về tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội phục vụ đắc lực cho công táchọc tập và NCKH
Tuy nhiên, sự phát triển như vũ bão của KH&CN, nhịp độ ngày càngtăng của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt ra trướcmỗi trường đại học, cao đẳng nói chung và đội ngũ giảng viên nói riêngkhông ít thử thách (về đào tạo, NCKH…) Bởi kiến thức cũ sẽ rất nhanh bị
Trang 31lạc hậu, nếu giảng viên không cập nhật kịp thời, không thường xuyên thamgia NCKH thì sẽ khó có thể cập nhật những kiến thức mới, bài giảng sẽ thiếutính thực tiễn Việc tham gia thực hiện đề tài NCKH buộc giảng viên phải tìmtòi tài liệu, phải đọc rất nhiều để tìm ra những tri thức mới Và hơn lúc nàohết, trong các trường CAND nói chung và Trường Cao đẳng ANND I nóiriêng rất cần một đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công tác khoa học đủ tâm,
đủ tầm để đủ sức vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành sứ mệnh màĐảng, Nhà nước và ngành Công an giao phó
Sự phát triển mạnh mẽ của KH&CN còn là cơ hội để khối các trườngtrong CAND phát huy thế mạnh của mình trong quá trình GD&ĐT, đáp ứngyêu cầu trong quá trình hội nhập và phát triển của đất nước Trước yêu cầuchung đó, Trường Cao đẳng ANND I cần phải tiếp tục đổi mới nội dung,phương pháp, chương trình đào tạo, đồng thời đẩy mạnh hoạt động NCKH,phát huy những thế mạnh về tiềm lực khoa học trong CAND, khắc phụcnhững khó khăn, thử thách đang tiềm ẩn và những nguy cơ phức tạp ảnhhưởng đến an ninh quốc gia để góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT và đápứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ,từng bước hiện đại
1.3.2 Tác động từ chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học và công nghệ
Nhiều văn kiện, nghị quyết của Đảng và quy định của Nhà nước về giáodục đã nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động NCKH, góp phầnthúc đẩy và đưa các tiến bộ KH&CN vào sản xuất và đời sống, từng bước đưanước ta ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế xã hội, tạo ra những tiền đềcần thiết, căn bản để thực hiện giáo dục toàn diện, bước vào thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hóa
Năm 2000, Quốc hội Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã ban hànhLuật KH&CN, đã sửa đổi 2013 Đây là đạo luật gốc về KH&CN, làm cơ sở
Trang 32pháp lý quan trọng cho việc đề ra và thực hiện các chiến lược về NCKH choquốc gia cũng như các Bộ, ngành.
Để triển khai chương trình nghiên cứu quốc gia về khoa học giáo dục,
Bộ Chính trị (2014) đã ra Nghị quyết số 37-NQ/TW Khóa XI “Về công tác
lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030” đã xác định "Nâng caonăng lực khoa học phục vụ phát triển công tác lý luận, bảo đảm cung cấp cácluận cứ khoa học, lý luận vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc ”[7]
Nghị định số 169/2007/NĐ-CP, ngày 19 tháng 11 năm 2007 của Chínhphủ về huy động tiềm lực KH&CN phục vụ công tác công an, quy định mục
tiêu huy động là: Tăng cường tiềm lực KH&CN của CAND, góp phần xây
dựng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Nghị quyết số 29 ngày 04/11/2013 (khóa XI) đã chỉ ra: “Quan tâmNCKH giáo dục và khoa học quản lý, tập trung đầu tư nâng cao năng lực, chấtlượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan NCKH giáo dục quốc gia Nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ nghiên cứu và chuyên gia giáo dục” [2]
Thông tư 01/TT-BGD&ĐT, ngày 15/1/2015 của Bộ GD&ĐT ban hànhĐiều lệ trường cao đẳng nêu rõ: “giảng viên trường cao đẳng có quyền và nghĩa
vụ nghiên cứu, phát triển ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ, bảođảm chất lượng đào tạo bên cạnh công tác giảng dạy và các hoạt động chuyênmôn khác” Và khi làm nhiệm vụ khoa học, người giảng viên cần phải lưu
ý các vấn đề sau: “Phát hiện những mâu thuẫn, những khó khăn, những cản trởtrong thực tiễn giáo dục và lựa chọn trong số đó những vấn đề nổi cộm, cấp thiếtlàm đề tài nghiên cứu; phân tích sâu sắc những vấn đề của thực tiễn giáo dục,tìm được bản chất của chúng Những thông tin từ thực tiễn giúp ta minh hoạ,chứng minh cho những nguyên lí, lí thuyết giáo dục và giúp ta khái quát tạothành những quy luật giáo dục hoặc là hình thành những nguyên lý giáo dục
Trang 33mới; Luôn bám sát thực tiễn giáo dục, làm sao cho lí luận và thực tiễn phải luôngắn bó với nhau Thực nghiệm những lý thuyết khoa học giáo dục để kiểmnghiệm lý thuyết, từ đó mà ứng dụng vào thực tiễn một cách có hiệu quả; Lí luậngiáo dục và thực tiễn phải song hành Lí luận không được xa rời thực tế, thựctiễn không thể chống đối, phủ định lí luận” [10].
Nhận thức thức được tầm quan trọng của các chủ trương, đường lối, nghịquyết của Đảng và Nhà nước về hoạt động NCKH, Đảng ủy, Ban giám hiệuTrường Cao đẳng ANND I yêu cầu toàn thể giảng viên, cán bộ quản lý giáodục của nhà trường cần hiểu và nắm được chủ trương của cấp trên trong quátrình tham gia hoạt động NCKH Và đây cũng là một yêu cầu giúp giảng viênnhà trường có rất nhiều thuận lợi khi tham gia NCKH Đồng thời, giảng viênnhà trường cũng luôn có tinh thần tự học hỏi, tự rèn luyện, cập nhật tri thức,trau dồi các kĩ năng nghiên cứu, để từ đó biết vận dụng một cách linh hoạt cácphương pháp nghiên cứu, sử dụng các phương tiện kĩ thuật phù hợp khi thamgia NCKH góp phần vào sự phát triển chung của nhà trường
1.3.3 Tác động từ yêu cầu, nhiệm vụ tăng cường công tác khoa học của lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới
Vấn đề phát triển tiềm lực KH&CN trong CAND đã được Đảng ủy Công
an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an quan tâm chỉ đạo trong các văn kiệnquan trọng của Ngành như:
Chỉ thị 02/2003/CT/BCA(V23) ngày 07/3/2003 của Bộ trưởng BộCông an về nhiệm vụ phát triển KH&CN trong lực lượng CAND, xác định:
Tăng cường năng lực nghiên cứu, bổ sung cán bộ có chất lượng cho các viện nghiên cứu, các nhà trường CAND, các bệnh viện; từng bước xây dựng các phòng thí nghiệm công nghệ cao nhằm tạo điều kiện cho cán bộ khoa học
nghiên cứu, ứng dụng triển khai kết quả NCKH phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự.
Trang 34Luật CAND năm 2005, sửa đổi năm 2014, Điều 14 quy định: Khoa học
kỹ thuật là một trong bẩy biện pháp hoạt động quan trọng của lực lượngCAND nhằm bảo vệ An ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội [27].Ngày 06/6/2012, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an raNghị quyết số 08-NQ/ĐUCA và Chỉ thị số 05/CT-BCA-V21 “Về công tác lýluận CAND trong tình hình mới”; Thông tư số 11/2012/TT-BCA ngày8/3/2012 của Bộ trưởng Bộ Công an Quy định về quản lý nhiệm vụ KH&CNtrong CAND; Nghị quyết số 16-NQ/ĐUCA, ngày 05/3/2014 của Đảng ủyCông an Trung ương “Về công tác khoa học Công an trong tình hình mới”
Từ những chủ trương, chỉ đạo và yêu cầu trên, dưới sự lãnh đạo của Đảng
ủy, Ban giám hiệu nhà trường, công tác NCKH đã từng bước phát triển vữngchắc, đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực nghiên cứu, quản lý,thông tin ứng dụng khoa học và ngày càng khẳng định vị trí, vai trò quan trọngtrong xây dựng, phát triển nhà trường và đóng góp quan trọng vào giữ vững sự
ổn định chính trị để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tuy nhiên, công tác NCKH của nhà trường còn chưa đáp ứng đầy đủ yêucầu ngày càng cao của thực tiễn Chất lượng một số công trình khoa học chưacao, một số công trình còn có nội dung chồng chéo, chưa mang tính cấp thiếtcao, chưa bám sát với yêu cầu, nhiệm vụ của ngành; việc thẩm định, kiểm tra,đánh giá, nghiệm thu các công trình, đề tài khoa học còn mang tính hình thức,chưa thực sự hiệu quả Trong khi đó mục tiêu của công tác NCKH trong tìnhhình mới là phát triển khoa học Công an trở thành nhân tố quan trọng trongviệc nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn Do vậy, cần đổi mới sâu sắc toàndiện, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác GD&ĐT, trong đó quan tâm đặcbiệt đến công tác quản lý hoạt động NCKH; đảm bảo cung cấp luận cứ khoahọc cho việc hoạch định chủ trương, chính sách trên các lĩnh vực chuyên môn
cụ thể; tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác khoa học; xây dựng vàphát huy vai trò của đội ngũ cán bộ khoa học, chuyên gia nghiên cứu có trình
Trang 35độ, tâm huyết, trung thực, tận tụy, với nòng cốt là các nhà khoa học có uy tíntrong ngành Công an, góp phần vào sự phát triển chung của nhà trường.
1.3.4 Tác động từ ý thức, thái độ, năng lực nghiên cứu khoa học và chế độ, chính sách cho giảng viên
Phẩm chất đạo đức, ý thức, thái độ NCKH của giảng viên và chế độ,chính sách trong nhà trường là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến quản lý hoạtđộng NCKH của giảng viên và hoạt động giáo dục của nhà trường Trước hếtngười làm khoa học phải trung thực, tận tụy, có tinh thần trách nhiệm cao đốivới công việc được giao; gương mẫu, không vụ lợi, luôn đặt lợi ích của nhàtrường lên trên lợi ích cá nhân Đồng thời, sản phẩm khoa học có chất lượng,hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều vào năng lực nghiên cứu của mỗigiảng viên khi tham gia nghiên cứu, giảng dạy
Đối với sự nghiệp GD&ĐT, đội ngũ giảng viên nói chung và giảng viêncác trường trong CAND nói riêng có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, quyếtđịnh đến chất lượng nguồn nhân lực của đất nước Chính vì vậy, hơn lúc nàohết việc chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống,lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của giảng viên Trường Caođẳng ANND I được Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường hết sức quan tâm,chú trọng Điều đó, đòi hỏi mỗi giảng viên nhà trường cần phải ý thức sâusắc, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao trách nhiệm và quyết tâm họctập trau dồi kiến thức để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lựcNCKH, năng lực giảng dạy Làm tốt được điều đó sẽ giúp cho mỗi giảng viênnhà trường hoàn thành tốt chỉ tiêu NCKH, chỉ tiêu giảng dạy của mình Đồngthời giúp cho cán bộ quản lý khoa học của nhà trường hoàn thành nhiệm vụ,đạt được mục tiêu quản lý khoa học hàng năm, đáp ứng yêu cầu GD&ĐTchung của nhà trường
Bên cạnh đó, chế độ chính sách đãi ngộ là một trong những thành phần
cơ bản có tác động quan trọng đến công tác quản lý hoạt động NCKH ở
Trang 36Trường Cao đẳng ANND I Hiện nay, chế độ chính sách cho đội ngũ giảngviên nhà trường còn gặp những khó khăn nhất định Những vấn đề bức xúcnhất đó là áp lực về chỉ tiêu NCKH, kinh phí dành cho NCKH, chế độ khenthưởng… Một thực tế rất bất cập hiện nay đó là: Nhà trường có tỉ lệ giảngviên trẻ tuổi rất cao chiếm 75%, trong khi đó kinh phí dành cho NCKH rấthạn hẹp, mà yêu cầu để hoàn thiện chức danh giảng viên, giảng viên chính,giảng viên cao cấp đòi hỏi rất nhiều chỉ tiêu, trong đó có chỉ tiêu về NCKHrất chặt, trong khi đó hàng năm Bộ Công an duyệt cho nhà trường số lượngrất ít Kinh phí dành để thực hiện chế độ khen thưởng cho hoạt động NCKHrất hạn hẹp, chưa kịp thời Những thiếu thốn, khó khăn ấy đã làm ảnh hưởng
về tâm lý, về chất lượng, số lượng tham gia nghiên cứu của đội ngũ giảngviên nhà trường Đây cũng là một trong những yếu tố tác động đến công tácquản lý hoạt động NCKH, công tác GD&ĐT của nhà trường
Chế độ chính sách là yếu tố khách quan bên ngoài nhưng lại làm ảnhhưởng rất lớn đến việc quản lý hoạt động NCKH của giảng viên, vì mục tiêucủa giáo dục nước ta đã xác định “Thực tiễn giáo dục kết hợp với lao động sảnxuất, NCKH, lý luận gắn với thực tế, học đi đôi với hành, nhà trường gắn liềnvới gia đình và xã hội” [16] Do vậy các trường CAND nói chung và TrườngCao đẳng ANND I nói riêng cần chú trọng công tác thi đua khen thưởng, chế
độ chính sách phục vụ trực tiếp cho quá trình giảng dạy và NCKH đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ dạy học; có chính sách đãi ngộ và khuyến khích hợp lý đối vớigiảng viên, để họ chuyên tâm vào sự nghiệp khoa học, GD&ĐT
1.3.5 Tác động từ cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học đối với giảng viên
Điều 18 Luật Giáo dục nêu rõ: “Nhà nước tạo điều kiện cho nhà trường
tổ chức nghiên cứu, ứng dụng, phổ biến khoa học, công nghệ; kết hợp đào tạovới NCKH và sản xuất nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phục vụ xã hội,từng bước thực hiện vai trò trung tâm văn hóa, khoa học, công nghệ của địa
Trang 37phương hoặc của cả nước” [28] Đây chính là cơ sở pháp lý để các nhà trườngtriển khai hoạt động NCKH gắn với đào tạo.
Nhiệm vụ NCKH của trường cao đẳng đã được cụ thể hoá tại mục 2, Điều
9, chương I trong “Điều lệ trường Cao đẳng” năm 2003 Trong đó trường caođẳng có nhiệm vụ “Tiến hành NCKH và phát triển công nghệ, kết hợp đào tạovới NCKH và sản xuất, dịch vụ KH&CN theo quy định của luật KH&CN, luậtgiáo dục và các quy định khác của pháp luật” Điều 45, mục 1 chương IV Điều
lệ trường Cao đẳng năm 2015 cũng quy định: “Giảng viên tham gia hoạt độngKH&CN được được hưởng quyền theo quy định tại Luật KH&CN” [9]
Chính vì vậy, Trường Cao đẳng ANND I hàng năm có quy định cứng vềđịnh mức giờ NCKH theo chức danh giáo viên, học hàm, học vị trên cơ sởhướng dẫn số 1010/X11/X14 ngày 15/2/2011 của Tổng cục Chính trị CAND)thực hiện Thông tư số 57/2010/TT-BCA ngày 14/12/2010 của Bộ trưởng BộCông an quy định về chế độ làm việc của các chức danh giảng dạy, huấnluyện trong các học viện, trường đại học, cao đẳng, trung cấp CAND
Từ những quy định cụ thể về NCKH của giảng viên trường cao đẳngtrong CAND, từ đặc điểm về tổ chức biên chế, mục tiêu, chương trình và nộidung đào tạo, quy trình và đặc điểm trong đào tạo từng chuyên ngành cụ thể,đòi hỏi Trường Cao đẳng ANND I phải xây dựng một cơ chế quản lý phù hợpvới tình hình thực tiễn đặt ra, thúc đẩy hoạt động NCKH của nhà trường diễn rathuận lợi Trong hoạt động quản lý NCKH của nhà trường cần có cơ chế thốngnhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, cơ chế phối hợp giữa các đơn vị; cơ chế kết hợpgiữa hoạt động NCKH và hoạt động dạy học của giảng viên; cơ chế thi đua khenthưởng và vinh danh những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong NCKH.Việc xác lập và tổ chức thực hiện cơ chế quản lý hoạt động NCKH là tráchnhiệm chung của tất cả các lực lượng tham gia GD&ĐT trong nhà trường
Từ cơ chế quản lý trên giúp cho giúp cho giảng viên chủ động, tích cựckhi tham gia NCKH, đồng thời giúp cho việc quản lý hoạt động NCKH cũng
Trang 38có những thuận lợi nhất định Tuy nhiên, các cơ chế đó đôi khi còn không phùhợp, hoặc yêu cầu khắt khe đối với giảng viên Chính vì vậy, giảng viên thựchiện còn chống đối, chưa đảm bảo, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng sản phẩm khoa học và chất lượng đào tạo Trước thực tế đó, yêu cầucác nhà quản lý khoa học tiếp tục điều chỉnh cơ chế quản lý khoa học trongnhà trường sao cho phù hợp, khuyến khích giảng viên tham gia NCKH mộtcách chủ động, tích cực, tự giác đạt hiệu quả cao góp phần nâng cao chấtlượng GD&ĐT.
Trang 39* *
Chương 1, tác giả đã nêu rõ cơ sở lý luận về quản lý NCKH trong cáctrường cao đẳng và hệ thống hóa các khái niệm về NCKH, hoạt động NCKH,quản lý hoạt động NCKH của giảng viên; qua đó xác định nội dung quản lýhoạt động NCKH của giảng viên trường cao đẳng
Để nâng cao chất lượng NCKH trong Trường Cao đẳng ANND I, mộtvấn đề bức thiết đặt ra là không chỉ nâng cao chất lượng hoạt động NCKH màcòn phải tăng cường công tác quản lý hoạt động này Qua đó nhà trường phải
có những biện pháp quản lý chặt chẽ, phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tếcủa nhà trường trong tình hình hiện nay để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạtđộng NCKH của giảng viên
Qua chương này, tác giả thể hiện cơ sở lý luận giúp cho việc nghiên cứuđược đúng hướng, đúng chuẩn mực, phù hợp với yêu cầu chung của ngành,của GD&ĐT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và tăng cường công tác khoahọc Công an trong tình hình hiện nay Đây là những vấn đề cơ bản, từ đó có
cơ sở để nghiên cứu, phân tích thực trạng quản lý hoạt động NCKH của giảngviên và đề xuất những biện pháp góp phần nâng cao chất lượng hoạt độngNCKH của giảng viên ở Trường Cao đẳng ANND I
Trang 40Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I 2.1 Khái quát về Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I
Trường Cao đẳng ANND I là cơ sở giáo dục đại học công lập trực thuộc
Bộ Công an, hoạt động theo Điều lệ trường cao đẳng, chịu sự quản lý Nhà nước
về giáo dục của Bộ GD&ĐT, chịu sự quản lý toàn diện của Bộ Công an và sựquản lý, chỉ đạo trực tiếp của Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND
Trường Cao đẳng ANND I có chức năng đào tạo cán bộ có trình độ caođẳng, trình độ trung cấp và bồi dưỡng ngắn hạn trong lĩnh vực an ninh choCông an các tỉnh, thành phố từ Quảng Bình trở ra và cho một số đơn vị trựcthuộc Bộ Công an; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng sinh viên, học viên quốc tếtheo quyết định của Bộ Công an
Đào tạo cán bộ có trình độ cao đẳng và trình độ trung cấp an ninh về lĩnhvực phòng ngừa đấu tranh với tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia theo quychế văn bằng của Nhà nước và quy định của Bộ trưởng Bộ Công an Tổ chức
bộ máy của Trường gồm Ban Giám hiệu, 06 bộ môn ,03 khoa, 09 phòng và 03trung tâm Hiện tại trường có 05 khóa học viên,trong đó có 03 khóa cao đẳng:H01S, H02S, H03S; 02 khóa trung cấp: K46S, K47S với tổng số 2245 học viênhọc tập tập trung tại trường và hàng nghìn học viên học tại chức tại các tỉnh.Trong những năm qua Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường luôn quantâm và chỉ đạo sát các phong trào thi đua học tập và làm theo 6 điều Bác Hồdạy CAND, không ngừng tu dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, nâng caotrình độ chuyên môn; thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốtcác mặt công tác của nhà trường như công tác giáo dục đào tạo, quản lý giáodục học viên, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, xây dựng cơ sở vật chất,đặc biệt là công tác NCKH với nhiều hoạt động thiết thực, bổ ích giúp cho độingũ giảng viên nâng cao khả năng nghiên cứu cũng như những hiểu biết sâusắc hơn về chuyên môn nghiệp vụ Chính vì vậy mà năm 2015 Nhà trường đãđược đón nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Công an về thành tích NCKH
