LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý HOẠT ĐỘNG học tập của học VIÊN TRƯỜNG đào tạo cán bộ lê HỒNG PHONG, THÀNH PHỐ hà nội

Trong quá trình đổi mới giáo dục, đào tạo ở nước ta hiện nay, việc lấy người học làm trung tâm đã trở thành nhu cầu, động lực để cho đội ngũ nhà giáo nói chung và ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội nói riêng không ngừng hoàn thiện mình cả về phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bước chuyển đổi, đánh giá đó là sự thống nhất biện chứng giữa chủ thể và khách, giữa người dạy và người học, bởi đây là hai chủ thể năng động nhất, tích cực nhất, chủ động nhất, quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở nước ta hiện nay.

MỤC LỤC

Trang

HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG, THÀNH PHỐ

1.2. Nội dung quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường

Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội 25 1.3. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động học tập của học viên

ở Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội 30

TẬP CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ

2.1. Khái quát về Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành

2.2. Thực trạng hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo

cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội 412.3. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường

Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội 50

HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 703.1. Yêu cầu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động học tập của học

viên ở Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố

3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học viên ở

Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội 733.3. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 96

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong quá trình đổi mới giáo dục, đào tạo ở nước ta hiện nay, việc lấyngười học làm trung tâm đã trở thành nhu cầu, động lực để cho đội ngũ nhà giáonói chung và ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội nói riêngkhông ngừng hoàn thiện mình cả về phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu ngàycàng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Bước chuyểnđổi, đánh giá đó là sự thống nhất biện chứng giữa chủ thể và khách, giữa ngườidạy và người học, bởi đây là hai chủ thể năng động nhất, tích cực nhất, chủ độngnhất, quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở nước ta hiệnnay Để đạt được mục đích, yêu cầu đề ra cả người dạy và người học đều thamgia vào những hoạt động khác nhau, trong đó có hoạt động quản lý hoạt độnghọc tập của học viên, đây là hoạt động mang tính thường xuyên, liên tục, diễn ratrong suốt thời gian học tập ở Nhà trường và trên cương vị, chức trách sau nay

Do đó, muốn đạt hiệu quả tốt phải tổ chức đúng các yêu cầu sư phạm đặt ra, xácđịnh mục đích, xây dựng động cơ, lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thứchọc tập hợp lý Song để có được những điều đó thì tổ chức quản lý các cấp phảinhận thức sâu sắc về tầm quan trọng việc quản lý HĐHT của học viên, qua đóxác định được phương pháp, biện pháp quản lý phù hợp nhằm mang lại hiệu quảhọc tập tốt

Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội với nhiệm vụ chínhtrị trung tâm đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị và kiến thức về quản lý Nhànước cho cán bộ, công chức, viên chức của thành phố Hà Nội Đối tượng đi học

là những cán bộ, công chức, viên chức đã có trình độ chuyên môn, do nhu cầucủa công việc và lĩnh vực đang công tác nên họ cần được học các lớp đào tạo,bồi dưỡng để nâng cao trình độ lý luận chính trị, kiến thức và kinh nghiệm vềquản lý Nhà nước Bởi vậy, để nâng cao chất lượng học tập của học viên, góp

phần nâng cao chất lượng GD&ĐT của nhà trường thì công tác quản lý học tậpcủa học viên đóng vai trò rất quan trọng.

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của việc học, trong thời gianqua Nhà trường đã tiến hành đồng bộ nhiều hình thức, biện pháp để nâng caohoạt động học tập của học viên Hoạt động học tập của học viên đã có sự chuyểnbiến tích cực trên tất cả các mặt cả về kiến thức, phương pháp và năng lựcchuyên môn, có được kết quả như vậy, thì công tác quản lý có vai trò rất quantrọng Quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,Thành phố Hà Nội vừa là một quá trình, vừa là hoạt động diễn ra các tác độngquản lý đan xen, liên tục, được tiến hành trong quá trình đào tạo với quy trình tổchức chặt chẽ Trên thực tế, hoạt động quản lý hoạt động học tập của học viên ởTrường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội có thời điểm chưa đượcquan tâm đúng mức; đội ngũ cán bộ quản lý chưa có nhiều kinh nghiệm quản lý,cán bộ quản lý chủ yếu thiên về tình cảm là chính… Mặt khác, sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đã và đang diễn ra trong bốicảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước có những diễn biến phức tạp, khólường có mặt còn quyết liệt và sâu sắc hơn Tình hình đó, đặt ra yêu cầu kháchquan phải quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường ĐTCB Lê HồngPhong, Thành phố Hà Nội với những cách thức, biện pháp quản lý khoa học,hợp lý, khả thi đáp ứng ngày càng cao yêu cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp giáodục, đào tạo của đất nước

Trong thời gian đã có không ít công trình nghiên cứu về hoạt động họctập và quản lý hoạt động học tập của học sinh, sinh viên, nhưng tới nay chưa cócông trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống về quản lý hoạt động họctập của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội Với lý do

đó, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội” làm luận văn

thạc sĩ, chuyên ngành quản lý giáo dục

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

HĐHT và quản lý HĐHT của học viên đã được nhiều nhà khoa họctrong và ngoài nước nghiên cứu, tiếp cận dưới những góc độ khác nhau, cónhững nhìn nhận, đánh giá một cách khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể vềHĐHT và quản lý HĐHT của người học Có thể phân theo nhóm các công trình

về HDHT và quản lý HĐHT của học viên như sau:

* Những nghiên cứu về hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập thể hiện trong các sách chuyên khảo và tham khảo

Những năm gần đây có khá nhiều công trình nghiên cứu về công tácquản lý giáo dục, quản lý HĐHT Xét về khía cạnh các sách chuyên khảo vàtham khảo bàn về tổ chức dạy học, dạy cách học và đo lường đánh giá kết quả

học tập của người học đã có nhiều tác giả nghiên cứu như: Học và dạy cách học của tác giả Nguyễn Cảnh Toàn [42]; Phương pháp học tập hiệu quả của tác giả

Đỗ Linh [21]; Tổ chức quá trình dạy học các môn KHXH&NV ở đại học quân

sự của tác giả Lê Minh Vụ [56]; Đánh giá và đo lường kết quả học tập của tác

giả Trần Thị Tuyết Oanh [28]

Các công trình trên đã làm rõ nhiều vấn đề về lý luận hoạt động dạy vàhọc; vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trong tổ chức hoạt động dạy vàhọc, đề cập đến nhiều lĩnh vực liên quan đến công tác tổ chức hoạt động học,quản lý hoạt động học nhằm không ngừng phát huy tính sáng tạo, chủ động;nâng cao chất lượng HĐHT của người học Song nhìn tổng thể các nhà khoa họcđều thống nhất cho rằng để nâng cao chất lượng GD&ĐT cần phải tăng cườngquản lý HĐHT của người học Đây là một nhiệm vụ, một nội dung quan trọngkhẳng định và bảo đảm chất lượng đào tạo, bồi dưỡng hiện nay Đồng thời là cơ

sở lý luận quan trọng cho việc nghiên cứu, lý giải vấn đề quản lý HĐHT của họcviên ở các trường chính trị tỉnh, thành phố, trong đó có Trường ĐTCB Lê HồngPhong, thành phố Hà Nội hiện nay

* Những nghiên cứu về hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập thể hiện trong các luận văn, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ

Trực tiếp bàn về quản lý HĐHT trong trường đại học có một số luậnvăn, luận án nghiên cứu các hướng và nội dung nghiên cứu về thực trạng quản lýhoạt động học tập và xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng học tập của người

học nói chung và học viên nói riêng, chẳng hạn như: Thực trạng quản lý hoạt động học tập của sinh viên đại học Yersin Đà lạt của tác giả Nguyễn Thanh Sơn [32]; Công tác quản lý hoạt động học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh của tác giả Đinh Ái Linh [20] Đối với nhà trường quân đội có các luận văn Quản lý giáo dục như: Biện pháp quản

lý học viên cấp phân đội ở Học viện chính trị quân sự của tác giả Phan Lê Long [22]; Biện pháp quản lý chất lượng học tập của học viên ở Trường Sĩ quan Đặc công của tác giả Nguyễn Xuân Điệp [9]; Giải pháp quản lý chất lượng dạy học

ở Trường sỹ quan Pháo binh của tác giả Kim Văn Thanh [34]; Thực trạng quản

lý hoạt động học tập của học viên trường trung cấp kỹ thuật hải quân của tác giả

Phạm Trung Thành [50]

Ngoài ra các nhà trường phổ thông có khá nhiều luận văn nghiên cứu về

HĐHT của học sinh như: Biện pháp quản lý hoạt động dạy - học của hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Kim Động tỉnh Hưng Yên của Vũ Thị Quỳnh Hoa [14]; Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trường trung học phổ thông huyện Châu Thành A, tỉnh Cần Thơ của Trần Thị Tư [54]

Bên cạnh đó có các luận án tiến sỹ Giáo dục học và Tâm lý học nghiên

cứu về vấn đề này, đó là: Những phương hướng tổ chức hoạt động tự học của sinh viên các trường quân sự của tác giả Trịnh Quang Từ [53]; Hứng thú học tập các môn KHXH&NV ở các nhà trường quân đội của tác giả Đặng Quốc Thành [35]; Cơ sở tâm lý của tính tích cực học tập ở học viên đào tạo sỹ quan quân đội của tác giả Lê Duy Tuấn [52]… Những luận văn, luận án này đã phân

tích lý luận về quản lý HĐHT khá toàn diện, đồng thời chỉ ra thực trạng của vấn

đề từ đó đưa ra các tiêu chí đánh giá và đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quảcông tác quản lý HĐHT tại đơn vị đó

Qua tìm hiểu cho thấy các luận văn đã khái quát những vấn đề cơ bản về

lý luận của chất lượng GD&ĐT và đánh giá chất lượng GD&ĐT, trong đó đã đềcập những dấu hiệu cơ bản HĐHT của học viên; đề xuất những giải pháp nângcao chất lượng dạy học Qua đó chỉ ra mối quan hệ biện chứng của chất lượngdạy, chất lượng giáo dục và chất lượng hoạt động học của người học Ngoài ra,các tác giả đã tập trung phân tích những vấn đề về chất lượng, quản lý chấtlượng và hệ thống các biện pháp quản lý chất lượng học tập của học viên, rút ranhững nguyên nhân về mặt mạnh và hạn chế từ đó đề xuất các biện pháp nângcao chất lượng học tập Tuy nhiên, các công trình chỉ mang tính chất khái quát,những nét cơ bản nhất, phổ biến nhất về quản lý chất lượng học tập của học viên,sinh viên trong các nhà trường

Nhìn chung công trình khoa học của các tác giả đều xem HĐHT là một

bộ phận không thể tách rời hoạt động dạy - học, một thành phần không thể thiếuđược của quá trình dạy học Qua đó các tác giả cũng chỉ ra những nguyên nhânchủ quan và khách quan ảnh hưởng đến HĐHT như động cơ, mục đích, tài liệutham khảo, công tác đánh giá kết quả học tập Các luận văn đã luận giải sâu sắcnhững vấn đề lý luận và thực tiễn của việc nâng cao chất lượng quản lý giáo dục

và đào tạo trong nhà trường; đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng quản

lý giáo dục và đào tạo trong đó có những giải pháp nâng cao chất lượng quản lýHĐHT của học viên trong hệ thống nhà trường Cụ thể các tác giả đã đề cậpnhững vấn đề quản lý học viên theo cách tiếp cận quản lý toàn diện đó là về sốlượng, chất lượng, kỷ luật của học viên; nội dung, mục tiêu đào tạo; điều kiệnbảo đảm cơ sở vật chất học tập và đưa ra những giải pháp thiết thực, có tính khảthi cao trong đánh giá chất lượng học tập của học viên, đây là nguồn tư liệu thamkhảo quan trọng khi nghiên cứu quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB

Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội

* Những nghiên cứu về hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập thể hiện ở các bài báo khoa học

Vấn đề học tập không chỉ được thể hiện qua các công trình nghiên cứukhoa học mà còn được nhiều tác giả đề cập thông qua các bài báo khoa học bàn

về động cơ, cách đánh giá kết quả học tập và chất lượng hiệu quả học tập của

học viên, đã được đăng trên các tạp chí, đó là: Nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý quá trình học tập của học viên của tác giả Phạm Xuân Lý[26]; Đổi mới cách đánh giá kết quả học tập của tác giả Đỗ Minh Thái [33]; Hình thành động

cơ đúng đắn trong hoạt động học tập của sinh viên đại học quân sự hiện nay của tác giả Trương Thành Trung [49]; Dạy cho sinh viên tự học và học sáng tạo của

tác giả Phan Trọng Luận [25]… Những bài viết này đã đề cập một số vấn đề cơbản về HĐHT của học viên ở nhà trường quân sự, đồng thời đề xuất phươnghướng và biện pháp để nâng cao chất lượng học tập của học viên, đây là nguồntài liệu phong phú để tác giả có cách nhìn cụ thể hơn về HĐHT các môn học nóiriêng và HĐHT nói chung

Như vậy, có thể thấy đã có nhiều công trình nghiên cứu về HĐHT vàquản lý HĐHT của học viên Do góc độ của từng chuyên ngành và mục tiêu,nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của mỗi luận văn khác nhau mà vấn đềquản lý HĐHT của học viên được đề cập ở các nội dung cụ thể cũng có sự khácnhau Ở góc độ khoa học quản lý giáo dục một số luận văn tập trung nghiên cứuthế nào là HĐHT, vai trò của HĐHT đối với việc đổi mới phương pháp dạy họcđối với một môn khoa học gắn với một đối tượng cụ thể Kết quả nghiên cứu củacác luận văn đã cung cấp cơ sở khoa học cho việc xác định các chủ trương, giảipháp để đổi mới quản lý phương pháp học tập của học viên ở Trường ĐTCB LêHồng Phong, Thành phố Hà Nội nói riêng và trên địa bàn thành phố Hà Nội nóichung Cho đến nay chưa có luận văn nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống

về quản lý HĐTH của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố HàNội với tính chất là một công trình khoa học độc lập dưới góc độ chuyên ngành

quản lý giáo dục Vì vậy, luận văn luận văn không trùng lặp với các công trìnhkhoa học, luận văn, luận án đã công bố trong những năm trước đây.

Tác giả luận văn trân trọng kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình

có liên quan để luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về “Quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội”, dưới góc độ chuyên ngành quản lý giáo dục.

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn quản lý hoạtđộng học tập của học viên Từ đó, đề xuất hệ thống biện pháp quản lý hoạtđộng học tập của học viên, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứngmục tiêu và yêu cầu đào tạo cán bộ ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thànhphố Hà Nội hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập của họcviên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội

- Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động học tập và quản lý hoạt độnghọc tập của học viên ở Trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố HàNội hiện nay

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học viên ởTrường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội hiện nay

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động học tập của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,Thành phố Hà Nội

* Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê HồngPhong, Thành phố Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu sâu về các dhạt động quản lý đổi mới HĐHT củahọc viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội, các lớp đàotạo, bồi dưỡng tại trường có thời gian học tập từ 6 tháng đến 2 năm Thời giannghiên cứu, khảo sát và các số liệu thống kê, tính toán sử dụng trong luận văn

từ năm 2012 đến nay

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,Thành phố Hà Nội hiện nay phụ thuộc vào sự tác động tổng hợp của nhiềuyếu tố, trong đó quản lý HĐHT của học viên giữ vai trò chủ đạo và trực tiếp.Nếu các chủ thể quản lý tiến hành một cách khoa học, đồng bộ các nội dungnhư: Tổ chức giáo dục, xây dựng động cơ và thái độ học tập cho học viên; chỉđạo đổi mới xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch học tập của học viên;phát huy vai trò của cán bộ quản lý, giảng viên và tự quản lý của học viêntrong dạy và học; bảo đảm cơ sở vật chất, phương tiện kĩ thuật cho học tậpcủa học viên; đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của họcviên… thì chất lượng quản lý HĐHT sẽ được nâng lên, góp phần nâng caochất lượng đào tạo, bồi dưỡng ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố

Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của ĐảngCộng sản Việt Nam; Nghị quyết của các cấp về giáo dục, đào tạo và quản lýgiáo dục, đào tạo Đề tài sử dụng cách tiếp cận vấn đề theo quan điểm hệthống - cấu trúc; lịch sử - lôgíc; quan điểm thực tiễn để xem xét, phân tíchnhững vấn đề liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu lý luận:

Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, hệthống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá những vấn đề lí luận về quan điểm củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các Văn kiện, Nghị quyết củaĐảng, Bộ GD&ĐT, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy,UBND thành phố Hà Nội về quản lý GD&ĐT; Luật Giáo dục; các giáo trình,sách tham khảo, tài liệu về khoa học quản lý và quản lý giáo dục; các côngtrình nghiên cứu, báo khoa học có liên quan đến luận văn đã được công bố vàđăng tải trên các tạp chí, kỷ yếu hội thảo khoa học

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học đối với học viên, cán bộquản lý giáo dục, giảng viên để làm cơ sở đánh giá thực trạng, tìm ra nguyênnhân và đề xuất biện pháp quản lý HĐHT của học viên

Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát hoạt động lãnh đạo, quản lýcủa đội ngũ cán bộ; hoạt động dạy học của giáo viên; HĐHT và việc tự quản

lý HĐHT của học viên để rút ra những kết luận về nội dung nghiên cứu

Phương pháp tọa đàm, phỏng vấn: Toạ đàm, phỏng vấn với cán bộquản lý, giáo viên và học viên từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụnghiên cứu

Phương pháp tổng kết thực tiễn: Nghiên cứu những vấn đề đã và đangdiễn ra nhằm rút ra những kinh nghiệm về quản lý HĐHT của học viên ởTrường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội

Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến một số nhà khoa học, nhà quản lý,nhà sư phạm về một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến luận văn

- Phương pháp hỗ trợ

Tác giả sử dụng phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học đểtổng hợp, tính toán các số liệu điều tra khảo sát thực trạng và tổ chức khảonghiệm

7 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm phong phú thêm lý luận

về quản lý đổi mới HĐHT của học viên; cung cấp cơ sở khoa học cho Đảng

ủy, Ban giám hiệu Nhà trường xác định các chủ trương, giải pháp để quản lýđổi mới HĐHT của học viên hiện nay Luận văn có thể làm tài liệu tham khảocho các Trường Chính trị tỉnh, thành phố và trung tâm bồi dưỡng chính trị cácquận, huyện, thị xã nhất là đối với học viên đang học tập tại các TrườngChính trị tỉnh, thành phố

8 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm phần mở đầu; 3 chương (9 tiết ); kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm hoạt động học tập

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định: Bản chấtcon người không phải là cái gì cố hữu, trừu tượng vốn có của những cá nhânriêng biệt Trong tính hiện thức của nó, bản chất con người là tổng hòa nhữngmối quan hệ xã hội Do đó, để tồn tại và phát triển, con người tham gia vàonhững hoạt động xã hội khác nhau, chính trong hoạt động thực tiễn phongphú, đa dạng muôn hình, muôn vẻ đã bộc lộ tài năng, sở trường của conngười, trong đó có HĐHT, đã có những quan điểm khác nhau xung quanh vềhoạt động của con người như:

Theo từ điển Tiếng Việt: Hoạt động là làm những việc khác nhau vớimục đích nhất định trong đời sống xã hội [58, tr.827]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Hoạt động là quá trình tác động qua lạigiữa con người với thế giới xung quanh để tạo ra sản phẩm về phía thế giới vàsản phẩm về phía con người Trong quá trình tác động qua lại đó, có hai chiềutác động diễn ra đồng thời, thống nhất và bổ sung cho nhau”

Từ những phân tích trên có thể hiểu hoạt động là quá trình tham gia tích cực, chủ động vào những hoạt động xã hội khác nhau để đạt được mục đích nhất định đề ra của con người Như vậy, hoạt động không phải là hoạt

động biệt lập, tách rời thực tiễn, mà nó luôn gắn liền với hoạt động thực tiễn,chính thực tiễn là mảnh đất màu mỡ để kiểm nghiệm, chứng minh cho hoạtđộng của con người, con người không tham gia vào thực tiễn, thì sẽ không cóhoạt động thực tiễn, học tập là hoạt động thực tiễn, đòi hỏi mỗi con ngườiphải huy động tổng hợp những tố chất vốn có của mình để tham gia có hiệuquả vào hoạt động học tập của bản thân

Khác với những hoạt động khác, hoạt động học tập là hoạt động đặctrưng của con người, là quá trình lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, phươngthức hành vi và thái độ mới Để lĩnh hội, người ta có những cách học khácnhau như: học một cách ngẫu nhiên trong cuộc sống, học ở mọi lúc, mọi nơi,bất cứ ở đâu… Đặc điểm của cách học này là việc nắm những tri thức, kinhnghiệm, kỹ năng, kỹ xảo cũng như các phương thức hành vi được thực hiệnthông qua một số hoạt động khác trong cuộc sống hàng ngày Đó là cách họckhông có mục đích đặt ra từ trước (học không có chủ định) Muốn làm chủcuộc sống, muốn cải biến thế giới khách quan, đòi hỏi con người phải có hệthống tri thức khoa học thực sự Để đạt được điều này cần phải có một hoạtđộng đặc biệt mà mục đích cơ bản của nó là học tập “Việc học tập chỉ xảy ra

ở nơi nào mà những hoạt động của con người được điều khiển bởi mục đích

tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ xảo, kỹ năng, những hình thức hành vi vànhững dạng hoạt động nhất định”[27, tr.62] HĐHT là một dạng hoạt độngđặc thù của con người, nó chỉ có thể được thực hiện ở một trình độ nhất địnhkhi con người có khả năng xác định mục đích và có khả năng điều khiển, điềuchỉnh những hành động của mình thực hiện mục đích đã định

Khi bản về HĐHT của sinh viên, N.V Cudơmina cho rằng: HĐHT làhoạt động nhận thức cơ bản của sinh viên được thực hiện dưới sự hướng dẫncủa cán bộ giảng dạy Trong quá trình đó, việc nắm vững nội dung cơ bản củacác thông tin mà thiếu nó thì không thể tiến hành được hoạt động nghề nghiệptrong tương lai

Theo nghĩa hẹp, Từ điển Giáo dục học Quân sự quan niệm “Hoạtđộng học tập là quá trình tiếp thu kiến thức và rèn luyện kĩ năng của học viêndưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của nhà giáo”[4, tr.139]

Từ các quan điểm khác về HĐHT, tác giả cho rằng: HĐHT là hoạt động đặc thù của con người được điều khiển bởi mục đích tự giác nhằm lĩnh hội những

tri thức, kỹ xảo mới, những hình thức hành vi và những dạng hoạt động nhất định.

Quan niệm trên đã chỉ ra nội hàm khái niệm học, nó vừa xác định tínhđặc thù xã hội của loài người (con người xuất hiện và phát triển bởi lao động có

tư duy), lại vừa chỉ ra các nhân tố bên trong và biểu hiện bên ngoài cũng nhưmục đích hướng tới của hoạt động học Đặc trưng cơ bản của hoạt động học làtính mục đích, tính tự giác của người học trong quá trình học tập Hoạt động ấybao gồm những đặc điểm cơ bản sau:

Đối tượng của HĐHT là những tri thức khoa học và những kỹ năng,

kỹ xảo tương ứng với nó Tri thức, kỹ năng, kỹ xảo chính là những kinhnghiệm xã hội được loài người tích lũy, được cô đọng trong các nội dungkhoa học Hoạt động học là hoạt động con người lĩnh hội các tri thức đó, biếnchúng thành cái riêng của từng người Tức là cá nhân phải tái tạo được hệthống những tri thức đó trên cơ sở vốn tri thức đã có của bản thân và ý thức tựgiác tích cực độc lập, tự học Việc tái tạo này diễn ra dưới sự chỉ đạo, tổ chức,hướng dẫn của giáo viên Quá trình này sẽ không đạt kết quả nếu người họcchỉ là khách thể bị động của những tác động sư phạm Muốn học có kết quảngười học phải tích cực tiến hành hoạt động học tập bằng sự tự giác và nănglực trí tuệ của bản thân Muốn có tính tự giác trong học tập, phải làm chongười học ý thức được đối tượng cần chiếm lĩnh

HĐHT là hoạt động được điều khiển một cách có ý thức nhằm tiếpthu tri thức, kỹ năng, kỷ xảo đã được các nhà khoa học chọn lọc tinh tế, tổchức lại trên cơ sở khoa học sư phạm, giúp người học nhanh chóng tự chiếmlĩnh đối tượng nhận thức Những tri thức đó không chỉ đúng một tình huống

cụ thể, mà còn đúng với nhiều tình huống tương tự Do vậy, còn có thể vậndụng vào việc giải quyết hàng loạt tình huống tương tự Hoạt động học chỉ đạtkết quả như thế nếu được tổ chức một cách thích hợp, được người dạy điềukhiển một cách ý thức theo một quy trình khoa học phù hợp với đặc trưng

môn học, phù hợp với người học và điều kiện dạy học, đồng thời phải đượcngười học tự giác, lĩnh hội với sự nỗ lực và trí tuệ của bản thân

Mục đích của HĐHT làm thay đổi chính bản thân người học Thôngthường, các hoạt động khác hướng vào làm thay đổi khách thể của hoạt động,tức là làm biến đổi đối tượng hoạt động theo mục đích hoạt động mà chủ thể

đề ra Còn trong học tập, đối tượng của hoạt động vẫn không thay đổi sau khichiếm lĩnh Nhưng nhờ có việc chiếm lĩnh tri thức, kỹ xảo, kỹ năng mà vốnkinh nghiệm của cá nhân tăng lên, nhân cách phát triển - chủ thể biến đổi

1.1.2 Hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

Như đã phân tích ở trên HĐHT là hoạt động đặc thù chỉ có riêng ởcon người, vận dụng vào HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê HồngPhong, Thành phố Hà Nội có thể thấy HĐHT diễn ra trong một không gian,thời gian xác định, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức dưới sự định hướng,điều khiển của người dạy, nhằm lĩnh hội tri thức, hình thành các kỹ năng, kỷxảo cho người học, đáp ứng yêu cầu, mục tiêu của sự nghiệp đổi mới quátrình giáo dục, đào tạo trong giai đoạn hiện nay HĐHT của học viên bao giờcũng nhằm thỏa mãn những nhu cầu nhất định, được kích thích bởi hệ thốngđộng cơ học tập và được thực hiện bởi một hoạt động chuyên biệt - hoạt độnghọc với nội dung, phương pháp, phương tiện học tập

Trong quá trình học tập, học viên là chủ thể năng động, tích cực trongtiếp nhận và chuyển hóa những tri thức ra bên ngoài thông qua những hànhđộng, việc làm cụ thể như thi, kiểm tra đánh giá… để xem xét, nhận định xemHĐHT của học viên đạt ở mức độ nào, vừa là kiểm tra người học, cũng vừa làkiểm tra người dạy, đó là sự lũy tiến về trình độ, phương pháp, năng lựcHĐHT của cả chủ thể và khách thể, với mong muốn hình thành phương pháphọc tập tốt nhất cho người học, người dạy phải có sự uyên thâm về kiến thức,

về khả năng truyền tải thông tin đến người học, sự tác động đó đòi hỏi từ hai

phía luôn có sự ham học hỏi, cầu tiến bộ thì mới đạt được mục đích củaHĐHT đề ra

Ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội, HĐHT của họcviên diễn ra trong điều kiện với cường độ cao, có đối tượng thời gian ngắn,đối tượng thời gian dài (trung cấp chính trị gần hai năm) HĐHT của học viên

là toàn bộ những hành động mang tính tự giác cao, có chủ định, được điềukhiển, chỉ đạo bởi các chủ thể quản lý theo một chương trình, nội dung, kếhoạch cụ thể nhằm đạt được các yêu cầu về lĩnh hội tri thức, củng cố và vậndụng các kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng, phát triển tư duy khoa học, rèn luyệnphẩm chất nhân cách đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục của Nhà trường

HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

là tổng thể những cách thức, biện pháp học tập của học viên nhằm lĩnh hội những tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo thông qua hoạt động tổ chức dạy học, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cho thành phố Hà Nội

Quan niệm trên đã chỉ ra:

+ Đối tượng của hoạt động học tập là những tri thức, kỹ năng, kỹ xảotương ứng Học viên phải chiếm lĩnh được hệ thống kiến thức trong chươngtrình học tập để vận dụng trong học tập và công tác

+ Mục đích của hoạt động học tập hướng vào việc làm thay đổi chínhchủ thể của hoạt động

Bên cạnh đó HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong cóđặc điểm riêng nổi bật sau:

HĐHT góp phần bồi dưỡng, phát triển thế giới quan, niềm tin khoa học và các phẩm chất nhân cách của học viên.

Nhân cách người cán bộ chủ yếu được hình thành, phát triển trong quátrình đào tạo ở nhà trường Ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, học viên đượclĩnh hội nhiều tri thức về các môn KHXH&NV, khoa học quản lý Nhà nước

nội dung các môn học luôn tạo ra những tác động mạnh mẽ nhằm phát triểnphẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tinh thần ý thức, tránh nhiệm… Cácmôn học trong chương trình đào tạo ngày càng khẳng định vai trò trong xâydựng, bồi dưỡng trình độ chính trị, bản lĩnh, rèn luyện phẩm chất đạo đức lốisống, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Qua đó trang bị cho Ngườihọc thế giới quan, phương pháp luận khoa học nên vừa có tính cách mạng,vừa có tính khoa học

Học tập các môn học mang tính lý luận đòi hỏi gắn liền với thực tiễn

và nhiệm vụ công tác của mỗi học viên. Nội dung các môn học mang tính lýluận với nhiều khái niệm, nguyên tắc, quy luật có sự trừu tượng, khái quát Do

đó quá trình học tập các môn này phải gắn liền với thực tiễn xã hội, thực tiễncông tác, phải có sự cập nhật, gắn kết với quan điểm, đường lối, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước với các phương tiện thông tin đại chúng để nắm chắcvấn đề Với khối lượng kiến thức lớn, cơ bản, hệ thống, chuyên sâu, hình thứcdạy học đa dạng Vì vậy, mỗi học viên phải tìm phương pháp tiếp cận phùhợp để hình thành tư duy lý luận linh hoạt, sáng tạo, xử lý nhanh chóng vàchính xác các tình huống đặt ra; luôn có ý thức gắn lý luận với thực tiễn cuộcsống và hoạt động công tác của bản thân, biết vận dụng sáng tạo lý luận vào

xử lý các tình huống hoạt động thực tiễn công tác của bản thân

HĐHT của học viên diễn ra trong môi trường sư phạm và môi trường công tác của họ.Môi trường sư phạm trong nhà trường mang những đặc trưngriêng, được tổ chức đáp ứng với đòi hỏi của hoạt động giáo dục cho nênchương trình, nội dung học tập, nghiên cứu các môn học được xây dựng, kếtcấu phản ánh đặc thù của hoạt động đào tạo bồi dưỡng cán bộ Học viên lànhững người có phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, lý lịch rõràng, bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ, viên chức, công chức với phẩm chất vànăng lực, thái độ và trách nhiệm cao với nghề Môi trường sư phạm của Nhàtrường được tổ chức chặt chẽ với tinh thần trách nhiệm cao, là một hình thái

của môi trường xã hội bao gồm tổng thể các nhân tố và những điều kiện vậtchất, tinh thần thường xuyên tác động đến cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên

và học viên từ đó bồi dưỡng những phẩm chất và năng lực chuyên môn, kỹnăng, kỹ xảo phục vụ thực tiễn công tác

Nội dung học tập của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội chủ yếu là các môn KHXH&NV và khoa học quản lý nhà nước.

Các môn KHXH&NV và khoa học quản lý Nhà nước là những mônhọc nghiên cứu về lĩnh vực chính trị xã hội và con người KHXH&NV liênquan mật thiết đến lĩnh vực chính trị xã hội, đạo đức nhân cách, tư tưởng vănhóa và lý luận về công tác quản lý nhà nước, quản lý xã hội Những thiếu sót

về kinh tế, kỹ thuật vẫn có thể khắc phục được trong thời gian nhất định, songnhững sai lầm thuộc về lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hóa, giáo dục… sẽ đểlại hậu quả rất lớn

Các môn KHXH&NV và khoa học quản lý Nhà nước là những mônhọc lý luận có vai trò chỉ đạo, định hướng việc xây dựng ở người cán bộ, côngchức, viên chức về thế giới quan khoa học, niềm tin cộng sản và các phẩmchất chính trị - tinh thần trách nhiệm phục sự Tổ quốc, phục sự nhân dân, kỹxảo, kỹ năng trong quản lý nhà nước Trong tổng số kiến thức, kĩ xảo, kĩ năng

mà người học lĩnh hội được trong thời gian đào tạo thì kiến thức, kĩ xảo, kĩnăng của các môn KHXH&NV và kỹ năng quản lý nhà nước thực sự chiếmmột phần rất quan trọng cho quá trình công tác, giúp họ phát triển tư duy sángtạo và hình thành phong cách tư duy khoa học Nội dung dạy học các mônKHXH&NV và khoa học quản lý nhà nước ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,thành phố Hà Nội luôn phải gắn bó chặt chẽ với các vấn đề kinh tế, chính trị -

xã hội và luôn gắn chặt với thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước; luôn mangtính trừu tượng và phức tạp, tính hệ thống và khái quát cao, tính đa dạng vàphong phú, tính biến động và phát triển, tính thống nhất giữa lý luận với thực

tiễn, tính khoa học và cách mạng Các nội dung thường được thể hiện ở cácdạng lý thuyết, quan điểm, phạm trù, khái niệm, nguyên lý, nguyên tắc, quyluật…với đặc điểm này việc giảng dạy và học tập rất dễ rơi vào giáo điều,kinh viện, xa rời thực tiễn Đặc điểm này đòi hỏi người học phải nhận thức rõđược vai trò, tầm quan trọng của các môn KHXH&NV và khoa học quản lýNhà nước để vận dụng sáng tạo, linh hoạt vào thực tiễn nhằm nâng cao hiệuquả hoạt động lãnh đạo, quản lý của cơ quan, đơn vị Đồng thời các chủ thểphải có những nguyên tắc, biện pháp quản lý phù hợp để phát huy điểm mạnhcủa các môn khoa học này và tìm cách khắc phục những điểm còn tồn tạinhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

1.2.3 Khái niệm quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

Quản lý HĐHT của học viên về thực chất là quản lý: Mục tiêu học tập,xây dựng động cơ, thái độ học tập, nội dung học tập, phương pháp học tập,lực lượng tham gia, hình thức tổ chức, điều kiện, môi trường học tập, qui chếđào tạo, bộ máy tổ chức đào tạo Quản lý HĐHT của học viên là một quátrình có mục đích, có kế hoạch, vì vậy nó cần được tổ chức và quản lý chặtchẽ để bảo đảm cho quá trình đào tạo vận hành đúng mục tiêu yêu cầuGD&ĐT của nhà trường đã xác định Quản lý HĐHT của học viên nghĩa làthông qua các chức năng quản lý mà tác động vào các thành tố của quá trìnhhọc tập của học viên

Quản lý HĐHT của học viên là một trong hai mặt quản lý chủ yếu củanhà trường Chủ thể quản lý có thể thực hiện quản lý một cách trực tiếp haygián tiếp các HĐHT của học viên, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục là: “Đàotạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe,thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực củacông dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Bởi vậy, quản lý

HĐHT của học viên trong nhà trường chính là nội dung, cách thức mà chủ thểquản lý cụ thể hóa và sử dụng có hiệu quả các công cụ quản lý trong việc thựchiện các chức năng, mục tiêu và nguyên lí giáo dục Trong quá trình đào tạo,mối quan hệ giữa thầy và trò, giữa hoạt động dạy và hoạt động học cùng lúcdiễn ra trong điều kiện cơ sở vật chất, kĩ thuật nhất định.

Trên cơ sở khái niệm quản lý, vận dụng vào lĩnh vực quản lý HĐHT

của học viên, theo tác giả: Quản lý HĐHT của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội là quá trình tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý thông qua việc vận dụng các chức năng và phương tiện quản lý nhằm đạt được mục tiêu đào tạo của nhà trường.

Đối với hoạt động quản lý các cấp ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,Thành phố Hà Nội hiện nay thì quản lý hoạt động đào tạo là nhiệm vụ trungtâm, phải mất nhiều thời gian, vật lực, tài lực, vận dụng nhiều kĩ năng để xâydựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra một cách kịp thời đảm bảo sự kháchquan và chính xác góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT của nhà trường.Trên cơ sở làm rõ các quan niệm về HĐHT của học viên và quản lý HĐHTcủa học viên, theo tác giả, quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB LêHồng Phong, thành phố Hà Nội là một bộ phận không thể thiếu trong quátrình quản lý GD&ĐT của Nhà trường, có thể khái quát như sau:

Quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường ĐTCB

Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội là hoạt động có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý trong quá trình học tập của học viên nhằm làm cho học viên đạt kết quả cao nhất trong học tập, rèn luyện theo theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán

bộ, công chức, viên chức cho thành phố Hà Nội

Thực chất quản lý HĐHT của học viên là những tác động quản lý có

tổ chức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lýnhằm phát huy tính chủ động, tích cực, tự giác, sáng tạo của người học để tìmtòi, nghiên cứu, lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành, phát triển,hoàn thiện phẩm chất nhân cách theo mục tiêu yêu cầu đào tạo

Mục tiêu quản lý HĐHT của học viên: Là những kết quả dự kiến sẽ

đạt được do quá trình vận động của đối tượng quản lý dưới sự tác động củachủ thể quản lý Mục tiêu quản lý HĐHT của học viên ở Trường Đào tạo cán

bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội hiện nay là đào tạo học viên trở thànhnhững cán bộ, công chức, viên chức, hoàn thiện văn bằng chứng chỉ đáp ứngyêu cầu chuẩn hóa cán bộ, công chức, viên chức

Chủ thể quản lý HĐHT của học viên: Là những tập thể, cá nhân được

tổ chức giao nhiệm vụ, quyền hạn trong lãnh đạo, quản lý giáo dục, bồidưỡng, rèn luyện học viên Ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố HàNội, chủ thể quản lý HĐHT đó là Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo, PhòngQuản lý khoa học, Tư liệu - Thư viện; Phòng Tổ chức - Hành chính và cáckhoa chuyên môn mỗi chủ thể có vai trò, nhiệm vụ khác nhau và được xácđịnh cụ thể:

Ban giám hiệu có chức năng chỉ đạo, quản lý tất cả các mặt của Nhàtrường Phân công trách nhiệm quản lý HĐHT đến từng cơ quan, bộ phậntrong toàn trường

Phòng Đào tạo là cơ quan tham mưu cho Ban giám hiệu về quản lýđiều hành hoạt động đào tạo cho mọi đối tượng học viên Có vai trò trung tâm

để phối hợp các lực lượng trong nhà trường nhằm quản lý, điều hành, kiểmtra, giám sát HĐHT của học viên

Phòng Quản lý khoa học, Tư liệu - Thư viện là cơ quan bảo đảm tàiliệu, sách, báo, lưu giữ thông tin, xây dựng và quản lý kế hoạch nghiên cứukhoa học của nhà trường

Phòng Tổ chức - Hành chính là cơ quan tham mưu giúp Ban Giámhiệu về hoạt động của nhà trường, công tác nhân sự, vật lực, công tác xâydựng Đảng, hoạt động hành chính

Khoa chuyên môn là lực lượng sư phạm chủ yếu và trực tiếp giảngdạy, quản lý nội dung, phương pháp, chương trình môn học Thông qua quátrình sư phạm và phẩm chất nhân cách của giáo viên ảnh hưởng rất lớn đến sựhình thành, phát triển phẩm chất của học viên sau khi ra trường

Cán bộ quản lý học viên là bộ phận trực tiếp quản lý, giáo dục rènluyện học viên Tổ chức cho họ tham gia các hoạt động học tập, nhận xétđánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học viên Ngoài ra cán bộ quản lý giáodục còn có nhiệm vụ tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm tạo động cơ, hứngthú cho học viên trong HĐHT

Khách thể quản lý HĐHT của học viên: Là học viên, tập thể học viên

và HĐHT của họ chịu sự tác động, điều khiển, quản lý của chủ thể lãnh đạo,quản lý trong suốt quá trình đào tạo Như vậy, học viên và tập thể học viênvừa là khách thể, vừa là chủ thể trong quá trình tổ chức tự quản lý nhữngHĐHT của mình

Nội dung quản lý HĐHT của học viên: Quản lý hoạt động xây dựng

động cơ, thái đô học tập của học viên; Quản lý kế hoạch hoạt động học tậpcủa học viên theo tiến trình dạy học; Quản lý thực hiện chương trình nộidung, phương pháp học tập của học viên; Quản lý hoạt động kiểm tra, đánhgiá kết quả học tập của học viên; Theo dõi, kiểm tra việc tự học tập của họcviên; Quản lý cơ sở vật chất phục vụ hoạt động học tập của học viên

Phương pháp quản lý HĐHT của học viên: Bao gồm toàn bộ những

cách thức, biện pháp tác động, điều khiển của cán bộ quản lý giáo dục và giáoviên đến học viên bằng hệ thống công cụ quản lý như: Các chỉ thị, nghị quyếtcủa các tổ chức đảng; pháp luật của Nhà nước; quy chế, quy định giáo dục,đào tạo… để đạt được các mục tiêu dạy và học đã được xác định Trong quản

lý và giảng dạy nội dung các môn học chủ thể quản lý cần sử dụng tổng hợpcác cách thức, biện pháp đó là phương pháp hành chính; phương pháp giáodục trong đó lấy thuyết phục làm chủ đạo; phương pháp kích thích bằng vậtchất, tinh thần Chủ thể quản lý phải biết phát huy ưu điểm của từng phươngpháp để phối hợp một cách đồng bộ mang lại hiệu quả cao nhất.

Thời gian quản lý hoạt động học tập bao gồm toàn bộ thời gian học

tập chính khoá, ngoại khoá, tự học, nghiên cứu thực tế, thi, kiểm tra trong quátrình đào tạo

Không gian quản lý bao gồm tất cả những địa điểm diễn ra các hành

động học tập của học viên như các giảng đường, thư viện, đơn vị công tác,đơn vị thực tế, nơi tham quan

Như vậy, quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng

Phong, thành phố Hà Nội vừa là một quá trình, vừa là hoạt động diễn ra các

tác động quản lý đan xen, liên tục, được tiến hành trong quá trình đào tạo vớiquy trình tổ chức chặt chẽ Điểm khác khác biệt cơ bản nhất so với quản lýHĐHT của học viên ở các nhà trường khác là: mục tiêu đào tạo học viên ởTrường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội để trở thành những cán bộlãnh đạo ở các cơ quan hành chính, sự nghiệp thuộc thành phố Hà Nội Điều

đó đặt ra yêu cầu khách quan về mục tiêu, kế hoạch, chủ thể, khách thể, nộidung, phương pháp, thời gian và không gian quản lý mang tính đặc thù, yêucầu cao và phải xác định các biện pháp quản lý khoa học, khả thi, phù hợp

Theo đó, biện pháp quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB LêHồng Phong, thành phố Hà Nội là tổng hợp các cách thức quản lý của các chủthể quản lý thuộc Nhà trường, tác động tới quá trình học tập nhằm khôngngừng nâng cao chất lượng học tập của học viên theo mục tiêu, yêu cầu đàotạo đã xác định Biện pháp quản lý HĐHT của học viên có vai trò rất quantrọng nhằm xây dựng, củng cố các căn cứ khoa học, công cụ quản lý; giúpnâng cao nhận thức, bồi dưỡng kỹ năng quản lý; phát huy tốt vai trò của các

tổ chức, lực lượng giáo dục trong nhà trường, góp phần nâng cao chất lượnghọc tập, hiện thực hoá các mục tiêu, yêu cầu đào tạo - bồi dưỡng của Nhàtrường hiện nay Việc xác định các biện pháp quản lý HĐHT của người họcđược tiến hành theo nhiều cách thức tiếp cận khác nhau như: Tiếp cận theophương pháp quản lý; tiếp cận theo quy trình, chức năng quản lý; tiếp cậntheo nguyên tắc quản lý giáo dục Ở đây, trong xác định các biện pháp quản

lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội,chúng tôi đã kế thừa và tích hợp các cách thức tiếp cận nêu trên, nhằm đề xuất

hệ thống các biện pháp mang tính toàn diện, hệ thống; kết hợp hài hoà cácbiện pháp, tạo ra sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi trạng thái quản lý nhưmong muốn của chủ thể quản lý trong những điều kiện cụ thể nhất định Đặcbiệt, các biện pháp này vừa bảo đảm tính hiệu quả, toàn diện, đồng thời vừa làkhoa học, vừa là nghệ thuật, được xây dựng dựa trên những căn cứ sư phạm

và thực tiễn công tác quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê HồngPhong, thành phố Hà Nội hiện nay Từ đó, chúng tôi cho rằng, hệ thống biệnpháp quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thànhphố Hà Nội hiện nay có thể xác định như sau: Tổ chức giáo dục, xây dựngđộng cơ và thái độ học tập đúng đắn cho hoc viên; chỉ đạo thực hiện kế hoạchhọc tập của học viên; Tích cực hóa hoạt động của cán bộ quản lý, giảng viên

và tự quản lý của học viên trong giảng dạy và học tập; Tăng cường cơ sở vậtchất, phương tiện kĩ thuật cho HĐHT của học viên; đổi mới hoạt động kiểmtra, đánh giá kết quả học tập của học viên

1.2 Nội dung quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

1.2.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động học tập của học viên theo tiến trình dạy học

Công tác tổ chức HĐHT có ý nghĩa rất quan trọng, quyết định đến kếtquả học tập cao hay thấp của người học Để xây dựng kế hoạch học tập của

học viên thì cán bộ quản lý và học viên phải bám sát vào tiến trình dạy họcđồng thời chú ý những bước sau: Thống kê lại những môn đang học theo lịchhọc tập nhà trường ban hành, theo từng tuần, tháng và ghi rõ cụ thể môn học

đó bao nhiêu bài, số lượng tiết, có bao nhiêu tiết thảo luận, thi, từ đó lập biểu

đồ phân phối, sắp xếp thời gian cho phù hợp Đồng thời, cần xác định mốcthời gian phải hoàn thành công việc như kế hoạch đã lập ra, tiếp theo là tựkiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch đã đạt ở mức độ nào và rút kinhnghiệm Tuy nhiên, để kế hoạch học tập của học viên được thực hiện thì cán

bộ quản lý giáo dục và giảng viên phải có sự hướng dẫn trong xây dựng vàtạo điều kiện về mặt thời gian, vật chất đảm bảo làm cho kế hoạch học tậpphát huy tác dụng, không phải là một hình thức đối phó Học viên phải căn cứmục tiêu, nhiệm vụ, chương trình nội dung, tiến trình dạy học để xây dựng kếhoạch học tập phù hợp

1.2.2 Xây dựng động cơ, thái độ học tập của học viên

Việc xây dựng động cơ, thái độ học tập đúng đắn của học viên là rấtquan trọng, nó là hệ thống những nhu cầu nảy sinh, thôi thúc con ngườihoạt động, nếu không có động cơ, thái độ học tập đúng đắn, sẽ không đạtđược mục đích đề ra, HĐHT của học viên cũng chỉ mang tính hình thức,chiếu lệ Theo tác giả Phan Trọng Ngọ: “Động cơ học tập của học viên làcái mà việc học của họ phải đạt được để thỏa mãn nhu cầu của mình Nóingắn gọn, học viên học vì cái gì thì cái đó chính là động cơ học tập của họcviên” [27, tr.371]

HĐHT của học viên có tính độc lập cao và mang đậm sắc thái cánhân, điều này càng khẳng định nó phải được thúc đẩy bởi một hệ thống động

cơ học tập Bên cạnh đó động cơ học tập cũng có nhiều cấp độ khác nhau, bắtđầu từ sự thỏa mãn nhu cầu phải hoàn thành nhiệm vụ học tập, khẳng địnhmình, mong muốn thành thạo nghề nghiệp tương lai…

Xây dựng động cơ, trách nhiệm, thái độ học tập của học viên đượctiến hành thường xuyên, nhằm giúp cho người học xác định mục đích, nhiệm

vụ học tập đúng đắn Để học viên xác định đúng động cơ, thái độ, trách nhiệmhọc tập, các chủ thể quản lý cần giáo dục, động viên, để người học nắmvững các yêu cầu, mục tiêu cần đạt được trong học tập; ý nghĩa đối với sựphát triển nhân cách, nghề nghiệp của họ; giúp người học đánh giá đúng khảnăng và trách nhiệm trong quá trình học tập; trên cơ sở đó hình thành, pháttriển lòng ham muốn, sự hứng thú coi việc học tập tốt các môn học là độnglực thôi thúc nội tâm, nâng cao ý thức hăng say học tập

Hướng mọi hoạt động của học viên vào mục tiêu đào tạo; tích cực, chủđộng, vượt qua những khó khăn trong học tập; xoá bỏ mục đích, động cơ họctập sai trong quá trình học học tập tại Nhà trường Quản lý hoạt động xâydựng động cơ học tập của học viên phải tiến hành thường xuyên, liên tục, có

hệ thống trong quá trình học tập Các chủ thể quản lý cần phải thực hiện tốtviệc nghiên cứu học viên một cách toàn diện, ở các phương diện, thời giankhác nhau Ở năm thứ nhất có thể tìm hiểu hồ sơ cá nhân khi học viên nhậphọc; các kết quả thi của họ; tiến hành điều tra trình độ, động cơ vào trườngcủa học viên v.v Thời gian sau đó việc nghiên cứu, quản lý động cơ học tậpcủa học viên thông qua thái độ học tập, sự hứng thú, nhu cầu về các mặt chínhtrị, xã hội, đạo đức, thẩm mỹ, kết quả học tập của học viên

1.2.3 Tổ chức thực hiện chương trình nội dung, phương pháp học tập của học viên

Chương trình, nội dung học tập của học viên là khối lượng kiến thức họcviên phải tiếp nhận trong quá trình học tập dưới sự hướng dẫn, giảng dạy củagiáo viên Để truyền thụ khối lượng kiến thức ấy vào nội dung học tập, giáo viênphải chọn lọc những vấn đề cơ bản, khoa học và sát với thực tiễn để chuyển vàoquá trình dạy học ở mức độ hợp lý nhất Muốn vậy, cán bộ quản lý giáo dục ở cơquan đào tạo cần theo dõi đôn đốc thực hiện đúng tiến trình học tập của học viên

theo kế hoạch đề ra, đồng thời tích cực kiểm tra việc thực hiện chương trình, nộidung và phương pháp học tập của học viên nhằm nâng cao chất lượng học tậpcủa học viên Với mục đích quản lý nội dung học tập của học viên một cáchkhoa học, cán bộ quản lý giáo dục trong trường cần hướng nội dung học tập phùhợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo; mục tiêu, yêu cầu môn học

1.2.4 Theo dõi, kiểm tra việc tự học tập của học viên

Trong hệ thống các trường chính trị tỉnh, thành phố công tác quản lýHĐHT giao cho giáo viên chủ nhiệm lớp, đồng thời được thực hiện theo cơchế phối hợp với sự tham gia quản lý của khoa chủ quản, Phòng Đào tạo vàgiáo viên trực tiếp đứng lớp

Theo dõi, kiểm tra việc tự học tập cuả học viên là một khâu quantrọng của chu trình quản lý ở mỗi nhà trường, có sự ảnh hưởng rất lớn đếnchất lượng và hiệu quả hoạt động quản lý Mục đích của theo dõi, kiểm trađánh giá là nhằm duy trì kỷ cương, nền nếp học tập, bảo đảm giờ nào việc ấy,nâng cao vai trò tự quản của cá nhân người học từ đó điều chỉnh nhiệm vụ,nội dung học tập, thay đổi phương pháp và cách thức quản lý cho phù hợp vớitừng môn học, bài học

Theo dõi, kiểm tra việc tự học tập cuả học viên tập trung vào việcthực hiện kế hoạch học tập của học viên, chấp hành giờ giấc, lịch học, nộidung tự học, tự nghiên cứu, thực hiện nội dung thi kiểm tra là cơ sở quantrọng giúp cán bộ quản lý và giáo viên nắm được chất lượng học tập của họcviên và đưa ra các quyết định quản lý phù hợp, từ đó cải tiến và khắc phụcnhững nhược điểm trong HĐHT và giảng dạy; đảm bảo cho chất lượng họctập được nâng cao đáp ứng với mục tiêu đào tạo

Để quản lý HĐHT của học viên có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm lớpkhông chỉ dựa vào quy chế, quy định về quản lý học viên của Nhà trường màcòn phải tham gia quản lý bằng tinh thần nhiệt tình, trách nhiệm, bằng uy tín,

nhân cách cá nhân Giáo viên chủ nhiệm lớp được coi là “cánh tay nối dài”của Hiệu trưởng tới học viên.

1.2.5 Bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ hoạt động học tập của học viên

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động học tập quyết địnhgián tiếp đến chất lượng giảng dạy và học tập, có tác dụng hỗ trợ hoạt độnghọc tập của học viên diễn ra hiệu quả hơn Các môn học của học viên trongTrường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong không đòi hỏi lớn về cơ sở vật chất,trang thiết bị nhưng phải đảm bảo được các điều kiện cơ bản như: Giáo trình,tài liệu tham khảo; hệ thống giảng đường, phòng học, thư viện Ngoài ra cóthể trang bị thêm các thiết bị kỹ thuật như là Projector, màn chiếu, máy vitính, sơ đồ, tranh vẽ… nhằm tăng thêm tính trực quan, tránh tình trạng nhàmchán trong học tập và nghiên cứu các môn học này Muốn vậy, Nhà trườngphải quan tâm đến việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợdạy và học; cán bộ - giảng viên cần chủ động bám sát kế hoạch học tập để có

sự chủ động trong công tác bảo đảm vật chất với các phòng chức năng trongNhà trường nhằm đảm bảo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất trong khả năngcho phép để phục vụ giảng dạy và học tập đạt hiệu quả cao Đồng thời tổ chứckhai thác tối đa tiềm năng của các loại vất chất bảo đảm, giữ gìn, bảo quản tốttrang, thiết bị phục vụ cho hoạt động học tập của học viên

1.2.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên

Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học viên là một khâuquan trọng của chu trình quản lý ở mỗi nhà trường, có sự ảnh hưởng rất lớnđến chất lượng và hiệu quả hoạt động quản lý Mục đích kiểm tra đánh giá lànhằm duy trì kỷ cương, nền nếp học tập, nâng cao vai trò tự quản, tự học, tựbồi dưỡng của cá nhân người học Do sự đa dạng, phong phú của các môn học

về cả nội dung, phương pháp và hình thức nên công tác kiểm tra đánh giá kếtquả học tập giúp chủ thể quản lý nắm chắc được chất lượng học tập của học

viên từ đó điều chỉnh nhiệm vụ, nội dung học tập, thay đổi phương pháp vàcách thức quản lý cho phù hợp với từng môn học, bài học

Chất lượng học tập của học viên được thực hiện thông qua hoạt độngkiểm tra, đánh giá sẽ tạo động cơ, thái độ học tập đúng đắn cho học viên Kếtquả học tập các là cơ sở quan trọng giúp cán bộ quản lý và giáo viên nắmđược chất lượng học tập các môn học và đưa ra các quyết định quản lý phùhợp, từ đó cải tiến và khắc phục những nhược điểm trong hoạt động học tập

và giảng dạy; đảm bảo cho chất lượng học tập luôn được nâng cao đáp ứngvới mục tiêu đào tạo Để nâng cao chất lượng quản li hoạt động kiểm tra,đánh giá kết quả học tập của học viên, các chủ thể quản lý cần tiến hành nhiềunội dung như: tổ chức chỉ đạo việc ra đề thi, đáp án thi; giám sát việc coi thi,chấm thi, vào điểm thi, nhận xét, đánh giá và công bố kết quả thi v.v

1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

Xét trên bình diện của công tác quản lý, từ những mối quan hệ kháchquan và chủ quan, trực tiếp và gián tiếp, cơ bản và không cơ bản, có thể phântích một số nhân tố và mối liên hệ cơ bản nhất như sau:

1.3.1 Tác động từ mục tiêu, yêu cầu dạy học trong bối cảnh đổi mới đào tạo - bồi dưỡng, nâng cao chất lượng, chuẩn hóa cán bộ, công chức, viên chức

Nghị quyết TW8 khóa XI nêu rõ “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học,thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp

lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng;chuẩn hóa, hiện đại hoá, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thốnggiáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc”[8, tr.120] Văn kiện Đại hội Đảng XII xác định ‘‘Phấn đấu trong những năm tới,tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo;đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học

tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huytốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổquốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả Phấn đấu đến năm 2030, nềngiáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực” [7 tr.115].

1.3.2 Tác động của kế hoạch đào tạo - bồi dưỡng, các công cụ quản

lý, cơ chế quản lý tới quản lý hoạt động học tập của học viên

Kế hoạch đào tạo - bồi dưỡng, các công cụ quản lý và cơ chế quản lý

là những thiết chế có tính pháp lý, thống nhất, chính quy, đồng bộ, chặtchẽ; là những tác động điều khiển, chỉ đạo và là tiền đề cho việc xây dựngcác biện pháp quản lý HĐHT của học viên Bao gồm: hệ thống các kếhoạch về đào tạo - bồi dưỡng; các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn, quy chế, quyđịnh và cơ chế tổ chức quản lý HĐHT của học viên Cụ thể:

Tác động của kế hoạch trong đào tạo - bồi dưỡng, bao gồm kế hoạch đào

tạo - bồi dưỡng tạo giai đoạn, năm học, lịch học tập và các loại kế hoạch khácnhư nghiên cứu thực tế, thi tốt nghiệp Những kế hoạch này tác động đến tiếntrình, thứ tự, nội dung, phương pháp quản lý HĐHT của học viên

Tác động của các công cụ quản lý tới quản lý HĐHT của học viên, đó là:

Luật Giáo dục; Quy chế Đào tạo của Học viện và Nhà trường; Quy định về hoạtđộng hành chính và một số quy định, chỉ thị, hướng dẫn khác Các công cụ quản

lý tác động trực tiếp trong quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn, điều khiển, tổ chức quản lýHĐHT của học viên

Tác động của cơ chế quản lý tới quản lý HĐHT của học viên: Cơ chế

hoạt động của bộ máy quản lý được thực hiện theo các nguyên tắc nhằm nângcao chất lượng và hiệu quả học tập của học viên; sự phối hợp giữa các khoa,phòng trong tham mưu, thực hiện quản lý nhà nước về phát triển bộ máy quản

lý, xây dựng và thực hiện các quy chế quản lý về đào tạo - bồi dưỡng, quản lýHĐHT của học viên Cơ chế quản lý tác động toàn diện đến sự vận hành các

hoạt động của bộ máy quản lý, nguyên tắc quản lý, phương pháp quản lý vàgiải quyết mối quan hệ giữa các chủ thể quản lý.

1.3.3 Tác động từ mục tiêu, nội dung, phương pháp quản lý và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo - bồi dưỡng tới quản lý hoạt động học tập của học viên

Mục tiêu, nội dung, phương pháp quản lý là nhân tố quyết định chấtlượng đào tạo - bồi dưỡng ở mỗi nhà trường Thực chất, đây là những tácđộng toàn diện, sâu sắc tới toàn bộ quy trình quản lý, tới nhận thức và hànhđộng của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Đồng thời, định hướng, điềukhiển, chỉ đạo việc xác lập và thực hiện các biện pháp quản lý giáo dục củanhà trường nói chung và quản lý HĐHT, nâng cao chất lượng học tập của họcviên nói riêng Do đó, cần căn cứ vào mục tiêu, nội dung, phương pháp quản

lý và yêu cầu nâng cao chất đào tạo - bồi dưỡng mà lựa chọn cách tiếp cậnphù hợp, xác định biện pháp quản lý chính xác và hiệu quả

1.3.4 Tác động từ chất lượng hoạt động giảng dạy, quản lý trong quá trình dạy học của giảng viên tới quản lý hoạt động học tập của học viên

Chất lượng hoạt động giảng dạy, quản lý của giảng viên là yếu tố rấtquan trọng, trực tiếp quyết định đến chất lượng học tập và đào tạo - bồidưỡng Chất lượng giảng dạy, quản lý trong quá trình dạy học của giảng viênđược đánh giá bằng chất lượng bài soạn, tài nghệ sư phạm, hoạt động giảngbài, phương pháp quản lý, kinh nghiệm thực tiễn, uy tín nghề nghiệp củagiảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy nói chung Chấtlượng giảng dạy, quản lý còn phụ thuộc vào nghệ thuật điều khiển của giảngviên đối với sự tích cực hưởng ứng, tham gia các hoạt động nhận thức, tiếpthu bài giảng, khả năng vận dụng kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng của học viên;dẫn dắt học viên biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục, tự học,

tự rèn luyện và phát triển nhân cách Do đó, chất lượng giảng dạy, quản lý củagiảng viên có vai trò quan trọng, quan hệ gắn bó mật thiết và tương tác với

HĐHT, rèn luyện của học viên, trực tiếp tác động đến ý thức tự giác của họcviên trong HĐHT; khả năng nhận thức tiếp thu bài giảng, việc chấp hành kỷluật trong học tập và tác động đến kết quả học tập, việc hình thành kỹ xảo, kỹnăng công tác của học viên.

1.3.5 Tác động từ chất lượng hoạt động quản lý của cán bộ quản lý giáo dục các cấp, tập thể học viên và tự quản lý của mỗi học viên

Cán bộ quản lý giáo dục ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong bao gồm cáccấp lãnh đạo, quản lý của Nhà trường, cán bộ thuộc các cơ quan nghiệp vụ, cáckhoa giáo viên Chất lượng hoạt động quản lý của đội ngũ cán bộ thể hiện ởphẩm chất, năng lực công tác trong quản lý HDHT của học viên trong Nhàtrường Bao gồm phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp; năng lực, nghệthuật tổ chức, chỉ đạo, điều hành, quản lý tác động đến việc hoạch định chủtrương, chiến lược phát triển Nhà trường, hệ thống các văn bản, quy chế, quyđịnh, chỉ thị, hướng dẫn quản lý, xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch

Chất lượng tự quản lý của tập thể học viên và từng học viên trongHĐHT ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong có nét đặc sắc riêng xuất phát từyêu cầu đào tạo học viên trở thành những cán bộ lãnh đạo, quản lý trong cơquan hành chính, sự nghiệp của Thành phố Hà Nội Đây là những tác độngtrực tiếp tới thái độ, động cơ ở trình độ tự giác cao, khả năng tập hợp cáchoạt động nhằm làm chuyển biến vị trí của người học viên từ đối tượng tiếpnhận tri thức sang chủ thể tìm kiếm tri thức để nâng cao hiệu quả học tập

Đó là sự hứng thú trong học tập, chú ý tới bài giảng, vận dụng sáng tạonhững tri thức được học trong quá trình học tập và hoạt động thực tiễn; chấtlượng thi, kiểm tra và tự rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp đáp ứngvới mục tiêu, yêu cầu đào tạo

1.3.6 Tác động từ các điều kiện đảm bảo về cơ sở vật chất, kỹ thuật trong giảng dạy, học tập tới quản lý hoạt động học tập của học viên

Cơ sở vật chất, kỹ thuật và các điều kiện bảo đảm cho công tác giảngdạy, học tập và quản lý là một trong những thành phần cơ bản có tác độngquan trọng đến chất lượng học tập, chất lượng công tác quản lý HĐHT vàchất lượng đào tạo - bồi dưỡng Hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật được thựchiện thống nhất theo quy chuẩn bảo đảm cho công tác đào tạo - bồi dưỡng ởcác chính trị thuộc tỉnh, thành phố

Ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, điều kiện bảo đảm của Nhà trườngthường xuyên gặp phải những khó khăn nhất định Những năm qua, mặc dùNhà trường đã có nhiều biện pháp khắc phục khó khăn như: thường xuyên ràsoát và giải quyết những vấn đề cấp bách, nổi cộm, những vấn đề bức xúcnhất; tiếp tục đệ trình việc tăng cường bổ sung cơ sở vật chất và các điều kiệnbảo đảm khác Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tồn tại rất nhiều khó khăn, đâychính là nhân tố tác động sâu sắc tới HĐHT và công tác quản lý HĐHT củahọc viên Hiện nay Nhà trường xác định chủ trương: “Chăm lo bảo đảm tốtcác điều kiện bảo đảm làm việc, công tác, triển khai xây dựng cơ bản đúngthiết kế, tiến độ, bảo đảm chất lượng” [47, tr.10]

1.3.7 Tác động từ môi trường, yêu cầu phát triển đào tạo - bồi dưỡng tới quản lý hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ

Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

* Tác động từ môi trường đào tạo - bồi dưỡng, môi trường giáo dục

bao gồm: môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, môi trường văn hoá đạođức, môi trường tâm sinh lý, môi trường sư phạm Trong đó, những tác độngcủa môi trường tâm sinh lý, môi trường văn hoá, môi trường sư phạm lànhững nhân tố tác động trực tiếp, mạnh mẽ tới HĐHT và quản lý HĐHT củahọc viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong hiện nay

Đây là tác động quan trọng trực tiếp, toàn diện và sâu sắc đến tâm lý,động cơ, thẩm mỹ, nhận thức của chủ thể quản lý và tới mỗi học viên, tácđộng đến việc hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của học viên Sự tác

động đó rất phong phú, đa dạng, phức tạp và đan xen lẫn nhau Mức độ tácđộng tuỳ thuộc vào trình độ và tính tiếp nhận của mỗi đối tượng tác động.Nếu môi trường đào tạo - bồi dưỡng tác động tích cực thì thúc đẩy chất lượngHĐHT, quản lý HĐHT, phát triển phẩm chất, năng lực và ngược lại

Điểm nổi bật và khác biệt về môi trường đào tạo - bồi dưỡng ở TrườngĐTCB Lê Hồng Phong với các trường chính trị khác là sự quản lý chuyên môncủa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội,UBND Thành phố Hà Nội và đối tượng học viên cơ bản là cán bộ được đào tạo

để trở thành cán bộ lãnh đạo tương lai của thành phố Hà Nội, trung tâm chính trịcủa cả nước Những tác động của môi trường đào tạo - bồi dưỡng tới tâm sinh

lý học viên là rất lớn, sự tác động này gắn bó hữu cơ với tính trội của yếu tố

“hoạt động” trong học tập mang tính tích cực, tự giác, sáng tạo Do vậy, trongxác định các biện pháp quản lý cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng đảm bảo tính hiệuquả cao, tránh chủ quan nóng vội dẫn tới những hệ quả diễn ra khó lường

Đây là những yếu tố tác động toàn diện, sâu sắc tới toàn bộ quy trìnhquản lý, tới nhận thức và hành động của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý.Giúp cho chủ thể quản lý có cơ sở để định hướng, điều khiển, chỉ đạo việc xáclập các biện pháp quản lý HĐHT và nâng cao chất lượng học tập của học viên

Những nhân tố trên đã và đang tác động mạnh, toàn diện tới công tácđào tạo - bồi dưỡng của Nhà trường, trong đó có tác động tới nhiệm vụ, kếhoạch đào tạo - bồi dưỡng; tác động tới chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo của hệthống tổ chức lãnh đạo; tác động tới các lực lượng cán bộ, giảng viên, họcviên Đặc biệt, những nhân tố trên sẽ tác động trực tiếp tới công tác quản lýHĐHT của học viên

*

Quản lý HĐHT của học viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thànhphố Hà Nội hiện nay là một trong những nhiệm vụ quan trọng Để giải quyếtvấn đề này, trước hết cần tập trung làm rõ những vấn đề lý luận về HĐHT vàquản lý HĐHT của học viên HĐHT của học viên là tổ hợp các thành tố vậnđộng trong quá trình GD&ĐT, công tác quản lý HĐHT của học viên là mộttrong những yếu tố cơ bản để đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra

Để làm cơ sở cho đánh giá chính xác thực trạng, trong phần cơ sở lýluận tác giả đã xây dựng những khái niệm cơ bản của luận văn như: HĐHT,HĐHT của học viên, quản lý HĐHT của học viên, đồng thời chỉ ra các nộidung quản lý HĐHT của học viên: Quản lý hoạt động xây dựng động cơ, thái

độ học tập, quản lý kế hoạch HĐHT của học viên theo tiến trình dạy học,quản lý thực hiện chương trình, nội dung, phương pháp học tập của học viên,quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên, theo dõi,kiểm tra việc tự học tập của học viên, quản lý cơ sở vật chất phục vụ HĐHTcủa học viên; đồng thời làm rõ những nhân tố tác động đến quản lý HĐHTcủa học viên như: sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, tác động từmục tiêu, yêu cầu dạy học trong bối cảnh đổi mới GD&ĐT, nâng cao chấtlượng, chuẩn hóa cán bộ, công chức, viên chức, tác động từ chương trình nộidung môn học, tác động từ chất lượng giảng dạy của giảng viên và hoạt độngquản lý của đội ngũ cán bộ, tác động từ môi trường học tập, các điều kiệnđảm bảo cho HĐHT của học viên Đó là những nội dung quan trọng để tác giả

có cách nhìn toàn diện hơn về quản lý HĐHT của học viên, đồng thời là căn

cứ để đưa ra những đánh giá khách quan về thực tiễn quản lý HĐHT của họcviên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ

LÊ HỒNG PHONG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong, Thành

phố Hà Nội

2.1.1 Đặc điểm chung và đối tượng đào tạo ở Trường Đào tạo Cán

bộ Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội

Theo quy định hiện hành, Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố

Hà Nội là đơn vị hành chính sự nghiệp trực thuộc Thành uỷ, UBND Thànhphố Hà Nội, Trường có vị trí như một ban, ngành của Thành phố, thực hiệncác chức năng, nhiệm vụ theo quy định và chịu sự chỉ đạo của các cơ quanĐảng, Nhà nước địa phương và Trung ương, cụ thể là:

Thành uỷ Hà Nội ra quyết định về tổ chức bộ máy, biên chế cán bộ

-giảng viên, các chế độ, chính sách đối với cán bộ - -giảng viên và học viên của nhàtrường, lãnh đạo, chỉ đạo nội dung, quy hoạch, kế hoạch đào tạo của nhà trường

UBND Thành phố quản lý, hướng dẫn quy chế đào tạo, kế hoạch ngân

sách, kinh phí đào tạo hàng năm, kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết

bị và các nhu cầu khác của nhà trường

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì và phối hợp với các

đơn vị liên quan xây dựng chương trình đào tạo, hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tranội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; bồi dưỡng, đào tạo đội ngũcán bộ, giảng viên của nhà trường, hướng dẫn nội dung, phương pháp giảngdạy, quy chế đào tạo và công tác nghiên cứu khoa học của nhà trường

Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Học viện

Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và các ban, ngành liên quan hướng dẫn về tổchức bộ máy, biên chế, đối tượng đào tạo, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Khác với các trường học trong hệ thống giáo dục quốc dân, TrườngChính trị nói chung và Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội nóiriêng là nơi đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, các cơ quan Đảng vàchính quyền cấp xã, phường, thị trấn; cán bộ, chuyên viên các phòng, ban cấpquận, huyện, thị xã và cán bộ chuyên viên phòng, ban cấp thành phố Đặcđiểm nổi bật của đối tượng được đào tạo và bồi dưỡng tại Trường là nhữngngười đã lớn tuổi, có trình độ học vấn, đang trực tiếp tham gia quản lý mộtlĩnh vực nhất định ở địa phương, có kinh nghiệm thực tế Nhiều cán bộ đãđược đào tạo nghề nghiệp chuyên môn nhất định, nhất là đội ngũ cán bộ cấpquận, huyện, cấp thành phố, họ là những người đang hàng ngày thực hiện cácchủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đơn vị, địa phương Tuy vậy,

về mặt lý luận cơ bản, nhất là những vấn đề lý luận mới thì đội ngũ cán bộnày cần phải được tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng một cách có hệ thống hơn

2.1.2 Đặc điểm về tổ chức lớp học

Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội là trung tâm đàotạo cán bộ lớn nhất của Thành phố Đối tượng học tập do Trường đào tạo cóthể chia ra các loại hình tổ chức lớp như sau:

- Các lớp trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính tập trung: Đây là

loại hình đào tạo cơ bản nhất trong kế hoạch đào tạo hàng năm của nhàtrường Bình quân mỗi lớp học từ 60 đến 80 học viên Trình độ văn hoá củahọc viên chủ yếu tốt nghiệp trung học phổ thông Đại bộ phận học viên thuộccác lớp này đang là cán bộ nguồn, hoặc giữ chức vụ cấp phó các ban ngànhcấp xã, phường, sở, ban, ngành, độ tuổi trung bình dưới 40 tuổi Loại hình lớptập trung được đào tạo trong thời gian 16 tháng Cuối khoá học, 20% học viênđược viết tiểu luận tốt nghiệp, số còn lại phải thi tốt nghiệp So với các loạihình đào tạo khác, các lớp trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính đào tạotập trung có chất lượng tốt hơn, nguyên nhân là do: Học viên có chế độ ănnghỉ tại trường trong suốt khoá học, điều kiện cơ sở vật chất, tài liệu học tập

đầy đủ Mỗi học viên được trợ cấp ăn trưa 50.000đồng/ngày Công tác kiểmtra quy trình giảng dạy và học tập cũng được tiến hành thường xuyên theoquy định của nhà trường Ngoài việc học tập chính khóa, học viên các lớp tậptrung còn được tham gia các hoạt động khác do đoàn thể trong trường chủ trìnhư: Nghe thời sự trong nước, quốc tế, tham gia các cuộc thi tìm hiểu về chủtrương của Đảng, pháp luật của Nhà nước,

- Các lớp trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính tại chức học tại trường: Loại hình này chủ yếu mở cho các đối tượng là cán bộ cơ quan ban

ngành của Thành phố, các đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn, có độ tuổitrên 40 So với các đối tượng khác thì trình độ văn hóa của các lớp trung cấp

lý luận Chính trị - Hành chính tại chức cao hơn nhiều Số người có trình độCao đẳng, Đại học chiếm tỷ lệ cao, thậm chí có người đạt đến trình độ Thạc

sỹ, Tiến sĩ Học viên tham gia loại hình đào tạo này là những người có nghiệp

vụ giỏi về quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực Do vậy, việc giảng dạy, truyềnthụ kiến thức cho đối tượng này đòi hỏi yêu cầu rất cao đối với người dạy cả

về tri thức, kinh nghiệm thu thập, xử lý thông tin, phương pháp giảng dạy

- Các lớp trung cấp lý luận chính trị - Hành chính tại chức mở tại các trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện, thị xã.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình học tập cũng như làm việccủa học viên, hơn nữa do nhu cầu đào tạo cán bộ của các quận, huyện, thị xã,đây cũng là mục tiêu và nhiệm vụ chính trị của Thành phố trong nhiều nămqua, cùng với các lớp trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính tập trung và tạichức nói trên, Trường đã phối hợp với các quận, huyện, thị xã mở các lớptrung cấp lý luận Chính trị - Hành chính tại chức được đặt tại trung tâm bồidưỡng Chính trị quận, huyện, thị xã Toàn bộ nội dung, chương trình, giáoviên và quản lý đều do Nhà trường đảm nhận, trung tâm chịu trách nhiệm về

cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, nơi ăn nghỉ cho giáo viên và cùng với nhàtrường tham gia quản lý lớp học Hình thức học mỗi tháng 1 kỳ, 1 kỳ học 10

ngày Loại hình lớp này chủ yếu mở cho các đối tượng cán bộ cơ sở trên 40tuổi hoặc một số trường hợp đặc biệt không có điều kiện đi học tập trung Họcviên vừa tham gia học tập vừa đảm nhận công việc của mình ở địa phương,đơn vị, tuy có thuận lợi nhưng cũng có những khó khăn do vừa học, vừa làm.

Ngoài các loại hình đào tạo nói trên, Trường ĐTCB Lê Hồng Phong,thành phố Hà Nội còn đảm nhận chức năng bồi dưỡng kiến thức quản lý nhànước chương trình chuyên viên, chuyên viên chính, công vụ cho đội ngũ cán

bộ, chuyên viên các quận, huyện, sở, ban ngành Thành phố Thời gian học tạichức 6 tháng/1 lớp

Theo chức năng, nhiệm vụ của mình, hàng năm Trường ĐTCB LêHồng Phong, thành phố Hà Nội phối hợp với các tổ chức đoàn thể mở các lớptập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ

nữ, Hội Cựu Chiến binh, Đoàn Thanh niên, Mặt trận Tổ quốc các loại hìnhlớp này thường tổ chức từ 3 - 7 ngày Chương trình chuyên môn do các đoànthể phụ trách

Ngoài ra trường còn mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng ngoài các đốitượng đã nêu trên theo chỉ đạo của Thành uỷ, UBND Thành phố

Có thể khẳng định rằng, Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố HàNội là một trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quan trọng nhất của Thànhphố Trong những năm qua, Nhà trường đã có sự cố gắng lớn trong việc đàotạo cán bộ, đóng góp vào sự phát triển chung của Thủ đô Tuy vậy, so với yêucầu nhiệm vụ đề ra, đặc biệt là trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, phấn đấu

để Thủ đô Hà Nội phải trở thành một đô thị văn minh, hiện đại, Thành phố dulịch hấp dẫn của khu vực; phát huy tốt vai trò là trung tâm lớn về văn hóa,khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, kinh tế và giao dịch quốc tế của cảnước… dịch vụ chất lượng và trình độ cao đóng vai trò trọng yếu trong nềnkinh tế Thủ đô; hình thành mạng lưới công nghiệp áp dụng công nghệ cao vàphát triển nông nghiệp đô thị sinh thái thì yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra cho nhà

trường là rất lớn Vì vậy, trường cần phải được phát triển về số lượng và chấtlượng đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị.

2.2 Thực trạng hoạt động học tập của học viên ở Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội

Để đánh giá khách quan, chính xác về thực trạng quản lý HĐHT củahọc viên ở Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội, tác giả đã tiếnhành khảo sát bằng phiếu trưng cầu ý kiến, kết hợp trao đổi trực tiếp với họcviên đang đào tạo tại Nhà trường, với các giáo viên ở khoa giáo viên, cán bộ ởphòng ban có liên quan Đồng thời trực tiếp quan sát hoạt động quản lýHĐHT ở Nhà trường để thu thập những bằng chứng, số liệu cần thiết vềHĐHT và quản lý HĐHT của học viên Ngoài ra tác giả còn nghiên cứu nghịquyết Đảng bộ Nhà trường, quy chế về công tác quản lý HĐHT, kế hoạch đàotạo, báo cáo tổng kết năm học Thiết kế hai mẫu phiếu trưng cầu ý kiến chohai nhóm đối tượng (mẫu 1 dùng cho cán bộ quản lý - giảng viên, mẫu 2 dùngcho học viên)

Đối với mẫu phiếu dành cho học viên: Tác giả tiến hành khảo sát cáckhóa đào tạo trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính tập trung, trung cấp lýluận Chính trị - Hành chính tại chức, các khóa bồi dưỡng kiến thức quản lýnhà nước chương trình chuyên viên, chuyên viên chính cho đội ngũ cán bộ,chuyên viên các quận, huyện, sở, ban ngành của Thành phố tổng số học viênđược khảo sát là 130 đồng chí

Đối với mẫu dành cho cán bộ quản lý - giảng viên: Tác giả tiến hànhkhảo sát với tổng số là 108 cán bộ quản lý - giảng viên, cụ thể: cán bộ quản lý

32 đồng chí; giảng viên 76 đồng chí

2.2.1 Thực trạng nhận thức về vai trò và mục đích học tập của học viên

Trường ĐTCB Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội là trung tâm đàotạo cán bộ lớn nhất của Thành phố nên khối lượng kiến thức giới thiệu chongười học được tiếp thu rất phong phú, đa dạng so với trường phổ thông, đó

là kiến thức về KHXH&NV và khoa học quản lý Nhà nước; kiến thức với