1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý HOẠT ĐỘNG GIẢNG dạy của GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG cấp NGHỀ số 1 hà nội

107 339 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 107
Dung lượng 0,92 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã xác định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học... Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo,... Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

Trang 1

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG

1.2 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên

1.3 Những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động

giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề 32

Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG

2.1 Khái quát về Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội 382.2 Thực trạng hoạt động giảng dạy của giáo viên ở

2.3 Thực trạng quản lý và nguyên nhân thực trạng quản

lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở Trường

Chương 3 BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM BIỆN PHÁP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ

3.1 Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo

viên ở Trường Trung cấp nghề số 1 Hà Nội 623.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 83

Trang 2

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã xác định:

“Giáo dục là quốc sách hàng đầu Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ các yếu

tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất,năng lực của người học Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bịkiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Đổimới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, Phát triển đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục" [8, tr.27]

Giảng dạy là hoạt động trọng tâm trong các nhà trường nói chung vàcác trường dạy nghề nói riêng Hoạt động giảng dạy là nhiệm vụ chính củagiáo viên, mọi hoạt động giáo dục đều xoay quanh hoạt động giảng dạy Vìvậy, quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên là một nội dung quan trọngtrong quản lý đội ngũ giáo viên ở các trường dạy nghề Để nâng cao chấtlượng giảng dạy, bên cạnh việc xây dựng mục tiêu, nội dung, đổi mới phươngpháp và hình thức dạy học thì việc quản lý hoạt động giảng dạy là cần thiết và

có ý nghĩa hết sức quan trọng

Trong các trường dạy nghề, đội ngũ giáo viên là một trong nhữngyếu tố đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo.Giáo viên là người kích thích hứng thú, hình thành động cơ và mục đíchhọc; tổ chức và điều khiển hoạt động học tập, tu dưỡng, rèn luyện kỹ năngtay nghề của người học Để làm được những nhiệm vụ trên, người giáoviên dạy nghề, trước hết phải yêu nghề; phải có trình độ chuyên môn vàtay nghề giỏi, có năng khiếu về sư phạm, biết ngoại ngữ và sử dụng thànhthạo các trang thiết bị dạy nghề và phương tiện hỗ trợ dạy học

Trong suốt quá trình phát triển giáo dục nói chung và dạy nghề nóiriêng, người thầy luôn được khẳng định có vai trò then chốt đối với chấtlượng đào tạo Song thực tế đội ngũ giáo viên dạy nghề còn một số hạnchế như: Phương pháp giảng dạy chưa kích thích hứng thú học tập của

Trang 3

học sinh, kinh nghiệm thực tế sản xuất, trình độ ngoại ngữ, trình độ kỹnăng nghề…

Trong những năm qua, công tác quản lý giáo dục ở Trường trung cấpnghề số 1 Hà Nội nói chung và quản lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáoviên ở nhà trường nói riêng rất được quan tâm Nhà trường đã triển khai nhiềugiải pháp như: Xây dựng quy trình quản lý; Phân cấp mạnh mẽ hơn trongquản lý; Thực hiện tự kiểm định chất lượng đào tạo nghề Tuy nhiên, thựctiễn công tác quản lý vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định cần nghiên cứu

và cải tiến như: Kế hoạch giảng dạy đôi khi chưa hợp lý dẫn đến tình trạngquá tải ở một số khoa, bộ môn, giáo viên không còn đủ thời gian nghiên cứu;một số giáo viên còn chưa chủ động, tích trong bồi dưỡng, tự bồi dưỡngchuyên môn; đổi mới phương pháp chưa đều khắp, chưa thành quy định trong

tổ chức giảng dạy; Cơ sở vật chất của nhà trường vẫn chưa thực sự đáp ứngtốt yêu cầu đào tạo nghề

Thực tế trên đòi hỏi các nhà quản lý cần có những biện pháp hữu hiệu

để quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáoviên của nhà trường nói riêng, có như vậy mới nâng cao được chất lượng đàotạo nghề, đáp ứng yêu cầu của xã hội

Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cơbản, chuyên sâu vấn đề này

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề “Quản lý hoạt

động giảng dạy của giáo viên ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội” làm

đề tài luận văn cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục với mong muốn tìmlời giả cho bài toán thực tiễn trên

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Vấn đề giảng dạy, quản lý hoạt động giảng dạy là một trong những vấn

đề luôn thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học, nhà quản lý,nhà giáo trong nước và nước ngoài ở nhiều góc độ khác nhau

Trang 4

Trong công tác quản lý giáo dục, quản lý hoạt động giảng dạy luôn cónhiều khó khăn thách thức Nâng cao chất lượng giảng dạy luôn là mục tiêuhướng tới của việc quản lý giảng dạy

Ở một số nước trên thế giới, các nhà nghiên cứu giáo dục Xô Viết trướcđây thì khẳng định: Kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụthuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy củađội ngũ giáo viên

Ở Việt Nam, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề quản lýgiáo dục nói chung và vấn đề quản lý hoạt động giảng dạy nói riêng Trong

đó, có thể kể đến như:

“Một số hình thức tổ chức dạy học ở đại học” của tác giả Đặng Bá Lãm(1987); “Công tác quản lý giáo dục trong các trường đại học trên quan điểmtiếp cận hiện đại” của tác giả Phạm Văn Kha (1998); “Một số khái niệm vềquản lý giáo dục” của tác giả Đặng Quốc Bảo (1997); “Tiếp cận hiện đại hoạtđộng dạy học” của tác giả Đỗ Ngọc Đạt(1997); “Quản lý giáo dục, một sốkhái niệm và luận đề” của tác giả Đặng Quốc Bảo (1995); “Quản lý quá trìnhgiáo dục đào tạo” của tác giả Nguyễn Đức Trí (1999); “Tổ chức quản lý quátrình giáo dục đào tạo” của tác giả Nguyễn Minh Đường (1996)…

Những công trình nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản

lý hoạt động giảng dạy nói riêng đã xây dựng những cơ sở lý luận cơ bản vềquản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng, tạo nền móng cho nhữngnghiên cứu tiếp theo về quản lý giáo dục nhằm đóng góp cho sự nghiệp pháttriển giáo dục

Đề tài: “Nghiên cứu sự thay đổi diện đào tạo và cơ cấu ngành đào tạo Trung học chuyên nghiệp ở nước ta trong thời gian tới” của tác giả Nguyễn

Đức Trí, năm 1998 đã xác định qua các thời kỳ sự thay đổi các ngành nghềcũng như xu thế phát triển của diện đào tạo và cơ cấu ngành nghề đào tạo

Trang 5

trung cấp chuyên nghiệp và những định hướng xây dựng mục tiêu, nội dungchương trình đào tạo trung cấp chuyên nghiệp

Luận án Tiến sĩ “Nâng cao chất lượng, hiệu quả bài giảng các môn khoa học xã hội và nhân văn ở các trường đại học quân sự” của tác giả PGS, TS Trần

Đình Tuấn (2001), đã luận giải chất lượng hiệu quả bài giảng khoa học xã hội vànhân văn ở đại học quân sự

Đề tài: “Đổi mới phương pháp dạy học trong các trường Trung học chuyên nghiệp” do tác giả Nguyễn Thị Hải làm chủ nhiệm năm 2003, đã

nghiên cứu thực trạng các phương pháp dạy học truyền thống đang sử dụng,các phương pháp dạy học kỹ thuật nghề nghiệp tiên tiến trên thế giới, trên cơ

sở đó đề xuất tăng cường vận dụng một số phương pháp dạy học hiện đại vàoViệt Nam: Phương pháp dạy học nêu vấn đề, phương pháp học nhóm, phươngpháp hợp tác

Nghiên cứu về các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dụcđược các nhà nghiên cứu quan tâm Trong đó, chương trình nghiên cứukhoa học của Bộ Giáo dục và Đào tạo với 9 đề tài nhánh trong giai đoạn

2004 - 2006, đã đưa ra những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáodục - đào tạo, trong đó có giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học.Đây là cơ sở để các trường đại học vận dụng linh hoạt cho phù hợp với đặcđiểm của trường mình

Đề tài: “Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo đại học ở Học viện

Chính trị quân sự hiện nay” (2005), do tác giả Trương Thành Trung làm chủ

nhiệm đề tài, tiếp cận dưới góc độ lý luận giáo dục, đã khái quát những vấn đề

cơ bản về lý luận chất lượng và đánh giá chất lượng giáo dục - đào tạo, trongquá trình phân tích làm sáng tỏ cấu trúc của chất lượng giáo dục - đào tạo Đềtài đã chỉ ra mối quan hệ biện chứng của chất lượng giảng dạy, chất lượng

giáo dục và chất lượng hoạt động học của người học và cho rằng: “chất lượng quá trình dạy học phụ thuộc vào chất lượng hoạt động dạy và hoạt động

Trang 6

học”, đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong đó có giảng dạy của giảng viên

Công trình khoa học: “Sư phạm thực hành quân sự” (2010) do PGS,

TS Trần Đình Tuấn đã đề cập đến quy trình, kỹ năng tiến hành một số hìnhthức dạy học cơ bản mà giảng viên và sinh viên sư phạm cần nắm vững

Đề tài: “Đổi mới phương thức quản lý của Hiệu trưởng các trường Trung học chuyên nghiệp đáp ứng sự thực hiện chiến lược Giáo dục - Đào tạo giai đoạn 2001 - 2010” mã số B2002-49-32 của tác giả Nguyễn Viết

Sự, năm 2004, đã nêu lên cơ sở lý luận các ưu điểm của phương thức quản

lý của Hiệu trưởng, thực trạng công tác quản lý trong các trường trung cấpchuyên nghiệp, tồn tại và nguyên nhân Trên cơ sở đó đề xuất phương thứcquản lý mới giúp Hiệu trưởng điều hành hiệu quả và thông qua việc ápdụng công nghệ thông tin, các mô hình quản lý trên thế giới Đề tài:

“Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo của các trường Trung học chuyên nghiệp Hà Nội” do tác giả Vũ Đình Cường làm

chủ nhiệm, năm 2004

Đề tài dựa trên cơ sở nghiên cứu chất lượng đào tạo của 20 trườngtrung học chuyên nghiệp và Sở Giáo dục và đào tạo Hà Nội trên mọi lĩnh vựcngành nghề, đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo hệ thốngcác trường trung cấp chuyên nghiệp

Các công trình nghiên cứu trên với quy mô, cách tiếp cận và giá trịkhác nhau đã đưa ra những giải pháp quản lý phù hợp với yêu cầu, điều kiện,hoàn cảnh cụ thể của từng trường nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy củagiảng viên, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo

Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung nghiên cứu quản lý quá trìnhgiảng dạy, hoạt động giảng dạy nói chung và ở các trường đại học, cao đẳng.Tuy nhiên, chưa có tác giả nào nghiên cứu, xem xét, giải quyết vấn đề về Quản

lý hoạt động giảng dạy của giáo viên Trường Trung cấp nghề số 1 Hà Nội

Trang 7

Do vậy, việc lựa chọn vấn đề nghiên cứu này có ý nghĩa lý luận, thựctiễn và không trùng với các công trình nghiên cứu khác.

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luận quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ởtrường trung cấp nghề

Phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáoviên ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ởTrường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

4 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Khách thể nghiên cứu

Quản lý quá trình đào tạo ở ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở Trường Trung cấp nghề

số 1 Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy củagiáo viên ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội Các số liệu điều tra, khảosát tính từ năm 2013 đến nay

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viênTrường Trung cấp nghề số 1 Hà Nội nói riêng là chức năng, nhiệm vụ chính

Trang 8

của các cán bộ quản lý, đứng đầu là hiệu trưởng Nếu các chủ thể quản lý thực

hiện khoa học, chặt chẽ các biện pháp, như: Tổ chức giáo dục nâng cao nhậnthức và trách nhiệm cho các lực lượng sư phạm trong Nhà trường; kế hoạchhoá hoạt động giảng dạy của giáo viên; chỉ đạo thực hiện đúng chương trình,nội dung, kế hoạch giảng dạy; chỉ đạo giáo viên thực hiện kế hoạch và tíchcực đổi mới phương pháp giảng dạy; thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá

kết quả hoạt động giảng dạy của giáo viên, thì sẽ quản lý được tốt hơn nữa

hoạt động giảng dạy của giáo viên ở Trường Trung cấp nghề số 1 Hà Nội, gópphần trực tiếp vào nâng cao chất lượng giảng dạy nói riêng, chất lượng giáodục, đào tạo nói chung ở nhà trường trong tình hình mới

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng

và nhận thức luận mác-xít; Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáodục, quản lý giáo dục Đồng thời tác giả vận dụng các quan điểm hệ thống -cấu trúc, lôgíc - lịch sử và quan điểm thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem xétcác vấn đề nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcchuyên ngành và liên ngành, bao gồm các phương pháp chính sau:

* Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu lý luận vềdạy học - giáo dục, quản lý giáo dục, các công trình nghiên cứu về vấn đềquản lý hoạt động dạy học - giáo dục của các tác giả trong và ngoài nước cóliên quan để xây dựng cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu đề tài

Khảo cứu các chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam (Nghịquyết Đại hội đại biểu toàn quốc, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hànhTrung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ), các văn bản, chỉ thị hướng dẫn

Trang 9

của Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, củaThành uỷ, Uỷ ban nhân dân, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội HàNội, các sách chuyên khảo, các bài viết, bài báo có liên quan đến hoạtđộng giảng dạy của giáo viên ở các trường dạy nghề Qua đó rút ra nhậnđịnh trong việc đánh giá các sự kiện và luận giải các quan điểm, tư tưởng

có liên quan đến luận văn

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp trưng cầu ý kiến

Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Điều tra, khảo sát bằng phiếuhỏi (70 người) nhằm đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

Phương pháp quan sát sư phạm

Bằng phương pháp này đã tiến hành dự giờ một số buổi lên lớp lýthuyết, thực hành hoặc tích hợp một số buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt độngngoại khoá để thu thập thông tin phục vụ cho việc đánh giá thực trạng quản lýhoạt động giảng dạy của giáo viên

Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm quản lý

Tiến hành nghiên cứu các bản đề án đổi mới giáo dục - đào tạo, tổngkết công tác đào tạo nghề và quản lý giáo dục đào tạo nghề của ngành

Phương pháp chuyên gia

Tiến hành trực tiếp trao đổi và xin ý kiến của các chuyên gia (là cácnhà quản lý giáo dục, các nhà sư phạm có uy tín và kinh nghiệm trong tổ chứccác hoạt động dạy học ) để lấy ý kiến tư vấn, góp ý trong việc xây dựng đềcương nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy củagiáo viên ở Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

Phương pháp khảo nghiệm

Tổ chức khảo nghiệm nhằm mục đích kiểm chứng tính đúng đắn, tínhkhoa học, tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp hiệu trưởng quản lý hoạt

Trang 10

động giảng dạy của giáo viên Qua đó khẳng định tính đúng đắn của giảthuyết khoa học đã nêu.

Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng toán học thống kê để xử lý số liệu về kết quả điều tra, khảosát Qua đó rút ra những kết luận chính xác về kết quả thu được

7 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần làm sáng tỏ thêm lý luận quản lý giáo dục, nhất là quản lýđào tạo nghề từ thực tiễn quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở TrườngTrung cấp Nghề số 1 Hà Nội

Góp phần cung cấp những luận cứ khoa học giúp cho các cấp quản lý,nhất là Ban giám hiệu Nhà trường, vận dụng đề ra các biện pháp quản lý hoạtđộng giảng dạy đối với giáo viên ở nhà trường

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương (7 tiết)

Trang 11

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY

CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ 1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Giáo viên và hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề

* Giáo viên trường trung cấp nghề

Giáo viên là chức danh nghề nghiệp của nhà giáo làm công tác giảngdạy ở các trường trung cấp và trường dạy nghề Trên thế giới, nhà giáo ởcác trường đại học, cao đẳng, trung cấp và dạy nghề thường gắn với mộtchức vụ khoa bảng hoặc do các trường đề bạt hoặc do Chính phủ bổ nhiệm

Ở Việt Nam, theo quy định tại khoản 3 Điều 70 Luật sửa đổi, bổ sung một

số điều của Luật Giáo dục, năm 2009 nêu rõ: “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp gọi là giáo viên Nhà giáo giảng dạy ở các

cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng nghề gọi là giảng viên.”

Như vậy, giáo viên là lực lượng chủ yếu tham gia vào hoạt độnggiảng dạy, giáo dục học sinh, sinh viên, là người có vai trò quyết định trựctiếp đến quy mô, chất lượng, hiệu quả đào tạo của trường trung cấp vàtrường dạy nghề Thông qua hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học, laođộng sản xuất dịch vụ, đội ngũ giáo viên sẽ là người thực hiện mục tiêu đàotạo đội ngũ cán bộ có kiến thức khoa học có kỹ năng nghề nghiệp cần thiết,đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Trong quá trình hội nhập với nền văn hoá các nước trong khu vực vàthế giới, vai trò của giáo viên là xây dựng, bảo tồn và phát triển văn hoá ViệtNam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá củanhân loại Là một bộ phận của trí thức dân tộc - những trí thức có trình độ họcvấn và vốn hiểu biết xã hội sâu rộng, có óc phân tích, phê bình sâu sắc, giáo

Trang 12

viên có cơ sở để đảm nhận tốt vai trò này Trong bối cảnh hội nhập toàn cầuhiện nay, khi mà các luồng văn hoá tốt, xấu đan xen nhau thì vai trò này càng

tỏ rõ tầm quan trọng

Luật Dạy nghề năm 2006 (Điều 58) đã nêu: “Giáo viên dạy nghề là

người dạy lý thuyết, dạy thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành(dạy tích hợp) trong các cơ sở dạy nghề”

Tiêu chuẩn của giáo viên trường trung cấp nghề: Phẩm chất, đạo đức,

tư tưởng tốt, lý lịch bản thân rõ ràng

Trình độ chuẩn của giáo viên trường trung cấp nghề:

Giáo viên dạy sơ cấp nghề phải có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề trởlên hoặc là nghệ nhân, người có tay nghề cao;

Giáo viên dạy lý thuyết trình độ trung cấp nghề phải có bằng tốtnghiệp đại học sư phạm kỹ thuật hoặc đại học chuyên ngành; giáo viên dạythực hành phải lả người có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên hoặc là nghệnhân, người có tay nghề cao;

Nhiệm vụ của giáo viên trường trung cấp nghề:

Giảng dạy theo đúng nội dung, chương trình và kế hoạch được giao;Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật,chấp hành quy chế nội quy của trường; tham gia các hoạt động chung trongnhà trường và với địa phương nơi trường đặt trụ sở;

Thường xuyên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn,nghiệp vụ; rèn luyện phẩm chất đạo đức, giữ gìn uy tín, danh dự của nhà giáo;

Tôn trọng nhân cách và đối xử công bằng với người học nghề; bảo vệcác quyền lợi chính đáng của người học nghề;

Chịu sự giám sát của nhà trường về nội dung, chất lượng phương phápgiảng dạy và nghiên cứu khoa học;

Hoàn thành các công việc khác được nhà trường, khoa hoặc bộ mônphân công, các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật;

Trang 13

Quyền của giáo viên trường trung cấp nghề:

Được bố trí giảng dạy theo chuyên ngành được đào tạo và kế hoạchđược giao Được lựa chọn phương pháp, phương tiện giảng dạy nhằm pháthuy năng lực cá nhân, nâng cao chất lượng và hiệu quả của đào tạo;

Được sử dụng giáo trình, tài liệu, học liệu dạy nghề, cơ sở vật chất kỹthuật của trường để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy.Được đào tạo, bồi dưỡngnâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của pháp luật;

Được tôn trọng danh dự, nhân phẩm Được tham gia bàn bạc, thảo luận,góp ý về chương trình, nội dung, phương pháp dạy nghề Được thảo luận, góp

ý về các chủ trương, kế hoạch phát triển dạy nghề, tổ chức quản lý của trường

và các vấn đề liên quan đến quyền lợi của nhà giáo;

Được nghỉ hè, nghỉ tết âm lịch, nghỉ lễ và các ngày nghỉ khác theo quyđịnh của pháp luật;

Được hợp đồng thỉnh giảng và thực nghiệm khoa học tại các cơ sở dạynghề, cơ sở giáo dục khác, nhưng phải đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ quyđịnh tại Điều 29 của Điều lệ Trường trung cấp nghề;

Được hưởng các chính sách quy định tại điều 80, 81 và 82 của LuậtGiáo dục Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật

Vai trò của giáo viên: Giáo viên ở các trường trung cấp nghề là bộ

phận quan trọng của đội ngũ cán bộ, viên chức Đó là lực lượng lao độngtrực tiếp tham gia vào quá trình đào tạo nguồn lực chất lượng cao, tạo ralực lượng lao động mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội Chấtlượng giảng dạy của giáo viên là một trong những nhân tố quyết định đếnchất lượng của học sinh, sinh viên ra trường - những kiến thức và kỹ năng

về nghề nghiệp mà học sinh, sinh viên theo học

Vai trò của giáo viên còn được thể hiện ở sự góp phần nâng cao dân trí,phát triển nhân tài cho đất nước, tạo ra lớp những trí thức tài năng thông quaviệc truyền đạt những kiến thức tiên tiến của văn minh nhân loại

Trang 14

Giáo viên có vai trò nâng cao tiềm lực khoa học - công nghệ quốc giathông qua hoạt động nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu triển khai Đảm nhận vaitrò này, giáo viên đã, đang và sẽ góp phần nâng cao năng lực khoa học - côngnghệ của quốc gia Đây cũng chính là một nội dung quan trọng trong nhiệm

vụ của giáo viên

Trong quá trình hội nhập với nền văn hoá các nước trong khu vực vàthế giới, vai trò của giáo viên các trường trung cấp nghề là xây dựng, bảo tồn

và phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc, tiếpthu tinh hoa văn hoá của nhân loại Là một bộ phận của trí thức dân tộc -những trí thức có trình độ học vấn và vốn hiểu biết xã hội sâu rộng, có ócphân tích, phê bình sâu sắc, giáo viên có cơ sở để đảm nhận tốt vai trò này.Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu hiện nay, khi mà các luồng văn hoá tốt, xấuđan xen nhau thì vai trò này càng tỏ rõ tầm quan trọng

Giáo viên các trường trung cấp nghề còn có vai trò tham gia phát triểnkinh tế đất nước Theo nghĩa đơn giản nhất, mỗi giáo viên là một công dânhoạt động đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế quốc gia Hơn thế nữa,mỗi giáo viên có trách nhiệm phát huy lượng kiến thức của mình bằng việcxây dựng, đề xuất các mô hình phát triển kinh tế, tham gia tư vấn cho Chínhphủ về các vấn đề kinh tế - xã hội khác nhau

Giáo viên ở trường trung cấp nghề là người trực tiếp tham gia vàoquá trình đào tạo bậc trung cấp và dạy nghề, chuẩn bị nguồn nhân lực cótrình độ và tay nghề, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển kinh

tế và xã hội Quá trình đào tạo ở trường trung cấp nghề có sự tham gia củarất nhiều chủ thể, trong đó, giáo viên và học sinh, sinh viên là hai chủ thểtrực tiếp Giáo viên là người truyền đạt, hướng dẫn; còn học sinh, sinh viên

là người tiếp thu, chủ động học tập, rèn luyện các kiến thức, kỹ năng củamột nghề nào đó

Trang 15

Giáo viên trường trung cấp nghề vừa là nhà giáo vừa là nhà khoa học.

Họ hội tụ đủ cả năng lực, phẩm chất của nhà giáo và nhà khoa học Họ vừagiảng dạy, vừa tham gia nghiên cứu khoa học Đó là lý do mà giáo viên đượcgọi là “bộ phận đặc thù của trí thức Việt Nam”

Tóm lại, giáo viên có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của các

trường trung cấp nghề nói riêng và đất nước nói chung

* Hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề

Theo từ điển tiếng Việt hoạt động là: “Tiến hành những việc làm

có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội”.

Hoạt động giảng dạy của giáo viên theo nghĩa rộng là sự tác động có

ý thức của giáo viên đối với những người khác nhằm mục đích tạo ra ở họmột sự thay đổi về nhận thức và hành vi; theo nghĩa hẹp là xác định nộidung giảng dạy, vận dụng các phương pháp hoặc chiến lược giảng dạy phùhợp và có hiệu quả, đặc biệt thông qua giờ học ở Nhà trường, đạt được mụcđích giáo dục

Ở trường trung cấp nghề, hoạt động giảng dạy của giáo viên là hoạt độngtrung tâm, trong đó giáo viên giữ vai trò chủ thể, điều khiển mọi hoạt độnggiảng dạy và hoạt động nhận thức của người học, được tạo nên bởi các thành tốcấu trúc như: mục đích, nội dung, đối tượng, phương pháp, phương tiện giảngdạy và kiểm tra đánh giá kết quả giảng dạy, rút kinh nghiệm, cải tiến, đổi mớiphương pháp giảng dạy để phù hợp với từng đối tượng Đó là con đường quantrọng bậc nhất giúp cho mỗi giáo viên không ngừng tự hoàn thiện phẩm chấtnghề nghiệp của mình; đồng thời giúp người học phát triển một cách có hệthống năng lực hoạt động trí tuệ nói chung, đặc biệt là năng lực tư duy sángtạo, rèn luyện, hình thành kỹ xảo, kỹ năng và các phẩm chất cần thiết, đáp ứngvới mục tiêu giáo dục và giảng dạy ở từng trường

Vì vậy, hoạt động giảng dạy của giáo viên trường trung cấp nghề có vị trí

Trang 16

đặc biệt quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo đã xác định, đượcdiễn ra trong môi trường hoạt động đa dạng, chịu sự tác động của nhiều yếu tố,vừa thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của người giáo viên, vừa là chủ thể củahoạt động giảng dạy , tạo nên chất lượng giáo dục của nhà trường Do đó, chấtlượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường muốn đạt hiệu quả cao, cần phải thựchiện tốt hoạt động giảng dạy của giáo viên và phải được tổ chức hết sức chặtchẽ, thống nhất về mọi mặt, là điều hết sức cần thiết nhằm mục đích thực hiệntốt mục tiêu, yêu cầu giáo dục và đào tạo của nhà trường

Từ cách tiếp cận trên có thể rút ra: Hoạt động giảng dạy của giáo viên trường trung cấp nghề là tổng hợp các tác động có mục đích, có tổ chức, có

kế hoạch của giáo viên nhằm truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển

tư duy và giáo dục những phẩm chất nhân cách cho người học, qua đó thực hiện tốt mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường đã xác định.

Thực chất, hoạt động giảng dạy của giáo viên trường trung cấp nghề

là toàn bộ những tác động có mục đích, có tổ chức của người giáo viên,theo một chương trình, nội dung, kế hoạch, thời gian cụ thể, thống nhấtcao, cùng với việc xác định nội dung, lựa chọn phương pháp, hình thứcgiảng dạy phù hợp, tuân theo sự quản lý, điều hành của cơ quan cấp trên,

có sự tổ chức và được kiểm tra - đánh giá Qua đó, nhằm đạt được các yêucầu về trang bị các kiến thức kỹ xảo, kỹ năng nghề nghiệp chuyên môn,phát triển trình độ lý luận, tư duy khoa học, rèn luyện phẩm chất nhân cáchcho người học đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và đào tạocủa nhà trường và của xã hội

Mục đích hoạt động giảng dạy của giáo viên nhằm nâng cao chất

lượng, hiệu quả giảng dạy của giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng đàotạo của nhà trường

Chủ thể hoạt động giảng dạy: Là các khoa giáo viên; đội ngũ giáo viên

(kể cả số giáo viên kiêm nhiệm, thỉnh giảng)

Trang 17

Đối tượng hoạt động giảng dạy: Học sinh, sinh viên, tập thể học sinh,

sinh viên và hoạt động học tập của họ chịu sự tác động, điều khiển, quản lýcủa giáo viên trong suốt quá trình giảng dạy Bên cạnh đó, điều kiện đảm bảocho hoạt động giảng dạy là toàn bộ chương trình, nội dung kế hoạch, thời giangiảng dạy các đối tượng, cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ chonhiệm vụ giảng dạy đến kiểm tra đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên

Nội dung hoạt động giảng dạy của giáo viên bao gồm các hoạt động

chính sau:

Hoạt động lên lớp Đây là hình thức tổ chức hoạt động cơ bản đầu

tiên trong hoạt động giảng dạy, thể hiện tài nghệ sư phạm của giáo viêntrong truyền đạt tri thức và tổ chức điều khiển mọi hoạt động nhận thức củangười học Đòi hỏi giáo viên phải có khả năng hiểu biết sâu, rộng kiến thứccác môn khoa học cơ bản, cơ sở ngành, chuyên ngành , các lĩnh vực xãhội, làm tốt công tác chuẩn bị và thực hiện đúng quy trình các bước trongmột bài giảng Đồng thời phát huy cao nhất năng lực sư phạm, kết hợp sửdụng tổng hợp các phương pháp, hình thức giảng dạy tích cực, phù hợp,giúp người học tiếp thu kiến thức giảng dạy một cách có hiệu quả, là cơ sở

để họ lĩnh hội tri thức nền tảng của môn học, rèn luyện phương pháp tư duykhoa học, kỹ năng hoạt động trí tuệ và góp phần xây dựng những phẩmchất nhân cách cần thiết cho người học

Chỉ đạo tự học Là một hình thức cơ bản, quyết định không ngừng

đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Hoạt động của giáoviên tập trung tổ chức tốt các loại hình tự học cơ bản, bám sát mục đích,yêu cầu bài giảng đề ra, hướng dẫn nội dung, bồi dưỡng phương pháp, xâydựng động cơ, thái độ, trách nhiệm tự học, tự nghiên cứu và tạo môitrường, điều kiện thuận lợi để người học khám phá, chiếm lĩnh tri thức,phát triển tư duy khoa học, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy và mụctiêu đào tạo của Nhà trường

Trang 18

Tổ chức điều khiển xêmina (thảo luận) Là một hình thức tổ chức dạy

học mang tính tập thể hoặc cá nhân, có tác dụng kiểm tra và tự kiểm tra kếtquả giảng dạy của giáo viên, đòi hỏi phải có sự nỗ lực, cố gắng cao của giáoviên và người học Hoạt động của giáo viên là người trực tiếp tổ chức hướngdẫn, điều khiển và kết thúc vấn đề, nên phải tập trung xây dựng kế hoạch,chuẩn bị nội dung công phu, tỉ mỉ, tổ chức điều khiển một cách linh hoạt,khéo léo, phù hợp, giúp người học có phương pháp khám phá, lĩnh hội tiếpthu, xử lý, giải quyết các vấn đề giảng dạy đặt ra một cách khoa học, có hiệuquả, thực sự là chủ thể, trung tâm của quá trình giảng dạy đối với mỗi nộidung bài giảng và môn học

Chỉ đạo thực hành, thực tập Đây vừa là một hình thức, vừa là con

đường, biện pháp truyền thụ và lĩnh hội kiến thức trong giảng dạy của giáoviên Đây là hoạt động khó khăn, phức tạp, bởi lẽ phần lớn các môn học ởtrường trung cấp và trường dạy nghề luôn gắn với những vấn đề thực tiễn laođộng, sản xuất, của xã hội; hoạt động thực hành, thực tập diễn ra ở nhữngđiều kiện thời gian, không gian khác nhau Hoạt động giảng dạy của giáo viêncần tập trung phát huy cao độ lao động trí tuệ, sức khỏe và kinh nghiệm thựctiễn phong phú của mình, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các bước thựchành, thực tập theo kế hoạch một cách chính xác, khoa học, có tính khả thi.Qua đó giúp người học vận dụng tổng hợp kiến thức đã học vào giải quyếtnhững vấn đề thực tế nghề nghiệp đặt ra có hiệu quả

Tổ chức hoạt động bổ trợ Đây là hình thức tổ chức rất cần thiết để nâng

cao chất lượng giảng dạy của giáo viên đối với người học Căn cứ vào tính chất,nhiệm vụ giảng dạy, xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức triển khai thực hiện tốtcác hoạt động bổ trợ sát với nội dung môn học, bài giảng và mục tiêu đào tạo ởtừng đối tượng, là cơ sở giúp người học mở rộng hiểu biết sâu, củng cố vữngchắc kiến thức bài giảng

Trang 19

Tổ chức ôn tập, chuẩn bị, kiểm tra đánh giá kết quả Là hình thức quan

trọng để đánh giá, cung cấp thông tin phản hồi về thực trạng, nguyên nhân, kếtquả đạt được trong quá trình giảng dạy của giáo viên Đây là hoạt động, giáoviên chuẩn bị tốt nội dung, tổ chức hướng dẫn, chỉ đạo ôn tập và kiểm tra đánhgiá kết giảng dạy đúng kế hoạch, chặt chẽ, khách quan, phản ánh đúng thựcchất kết quả giảng dạy của giáo viên đối với học sinh, sinh viên Qua đó, giúpnhà trường và mỗi giáo viên phát hiện, giải quyết kịp thời những vướng mắc,bất cập nảy sinh trong giảng dạy, điều chỉnh, bổ sung kịp thời nội dung,phương pháp, hình thức tổ chức giảng dạy cho phù hợp với từng bài giảng,môn học, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên ở nhà trường

Mối quan hệ giữa các hoạt động của giáo viên trong giảng dạy, cùng vớicác nhân tố của quá trình giảng dạy như mục tiêu, chương trình, kế hoạch giảngdạy, các điều kiện đảm bảo cho giảng dạy của giáo viên là mối quan hệ biệnchứng, không thể tách rời với quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, tạo nênmột chỉnh thể thống nhất trong quá trình giảng dạy, nhằm đạt được mục đíchgiảng dạy ở trường trung cấp và trường dạy nghề

1.1.2 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên

Theo “Đại bách khoa toàn thư”(Liên Xô cũ): “Quản lý là chức năng

của những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau, nó bảo toàncấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện nhữngchương trình, mục đích hoạt động”…

Trang 20

Trong các giáo trình tài liệu về quản lý, khi trình bày khái niệm quản

lý, ngoài việc trích dẫn những tư tưởng của các tác giả kinh điển của lý luậnchủ nghĩa Mác - Lênin, các tác giả thường dẫn ra quan điểm của một số tácgiả nước ngoài như:

Tác giả Henri Fayol đại diện cho thuyết quản lý hiện đại người đặt nềnmóng cho lý luận tổ chức cổ điển: “Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉhuy, phối hợp và kiểm tra”

Theo tác giả Taylor F.W, nhà quản lý người Mỹ đại diện cho thuyết

“Quản lý theo khoa học” coi: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốnngười khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc mộtcách tốt và rẻ nhất

Khi xem xét quản lý với tư cách là một hoạt động, một lao động tất yếutrong các tổ chức của con người thì “Quản lý là sự tác động liên tục, có tổchức, có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý về các mặtchính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế… bằng một hệ thống các luật lệ, các chínhsách, các nguyên tắc, các phườ pháp, biện pháp cụ thể, nhằm tạo ra môitrường và điều kiện cho sự phát triển đối tượng”

Trong các diễn đạt trên đều cho thấy những điểm chung như sau: Quản lý

là cách thức tổ chức - điều khiển (cách thức tác động) của chủ thể quản lý đếnkhách thể quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu mà tổ chức đã đề ra

Từ đó, có thể thấy được bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động

có mục đích của người quản lý (chủ thể quản lý) đến người bị quản lý(khách thể quản lý) nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra Theo khái niệm vềquản lý, quá trình quản lý chỉ diễn ra khi có hai yếu tố: chủ thể quản lý vàđối tượng quản lý

Chủ thể quản lý là người quản lý, còn đối tượng quản lý bao gồm cácnguồn lực, nội dung quản lý, mục tiêu, kế hoạch, điều kiện và phương tiệnquản lý Các nguồn lực quản lý trong trường học, bao gồm: nguồn nhân lực

Trang 21

(giáo viên, nhân viên, các nhà quản lý); nguồn tài lực (các nguồn đầu tư củaNhà nước, thu nhập để lại); nguồn vật lực (tài sản cố định, thiết bị, bằng phátminh sang chế….); nguồn thông tin (các báo cáo nghiên cứu khoa học, hệthống giáo trình) Trong các nguồn lực trên, nguồn nhân lực con người là yếu

tố quan trọng quyết định sự thành bại của một nhà trường

Quá trình quản lý bao gồm các khâu: dự báo, lập kế hoạch, thực hiện, điềuphối, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá Trong quá trình quản lý thì chủ thểquản lý là tác nhân tạo ra các tác động quản lý nhằm dẫn dắt đối tượng quản lý

đi đến mục tiêu Chủ thể có thể là một người, một bộ máy quản lý gồm nhiềungười Đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý

Trong trường trung cấp nghề, quản lý chính là sự tác động của các nhàquản lý giáo dục đến các đối tượng quản lý như: giáo viên, nhân viên… Vàcác tác nhân xã hội khác nhằm đạt mục tiêu đào tạo của trường và ngành đề

ra Thông qua các chức năng quản lý để phối hợp nỗ lực của các thành viêntrong nhà trường Như vậy, mọi công việc hoạt động quản lý thực chất đều là

sự quản lý con người, cách quản lý con người có hiệu quả nhằm tại điều kiệnthúc đẩy họ phát huy khả năng của mình vì mục tiêu chung của tổ chức

Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý đặc biệt thông qua

đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm đạt được một mụctiêu nhất định Có bốn chức năng: Chức năng kế hoạch hóa: chức năng tổchức; chức năng chỉ đạo; chức năng kiểm tra

Hoạt động giảng dạy là hoạt động mang tính đặc trưng của tất cả cácloại hình nhà trường Theo đó, mọi hoạt động khác của nhà trường đều phải

hỗ trợ đắc lực cho hoạt động giảng dạy Quản lý hoạt động giảng dạy trongtrường trung cấp nghề là quản lý trực tiếp các hoạt động giáo dục diễn ra ởnhà trường nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo Hoạt động giảng dạy chiếm hầuhết thời gian trong các hoạt động giáo dục, đồng thời chi phối các hoạt độngkhác trong nhà trường Bởi thế, quản lý hoạt động giảng dạy chính là quản lý

Trang 22

quá trình dạy học, là sự tác động có quy luật của nhà quản lý đến giáo viênbằng các giải pháp quản lý nhằm đạt được mục đích giảng dạy.

Quản lý hoạt động giảng dạy là nội dung vô cùng quan trọng trong quản

lý trường trung cấp nghề hiện nay, vì giáo dục thực hiện cả chức năng giáo dục

và chức năng phát triển Giáo viên không chỉ là chủ thể của mọi hoạt độnggiảng dạy mà còn là người điều khiển quá trình học tập của sinh viên Nhiệm

vụ chính của giáo viên là hoạt động giảng dạy, đó là việc truyền đạt kiến thức,

kỹ năng, kỹ xảo và những giá trị về tư tưởng, văn hoá, đạo đức, phẩm chất cầntrang bị cho học sinh, sinh viên Đồng thời, giáo viên có nhiệm vụ phải thườngxuyên học tập, rèn luyện, bồi dưỡng, tu dưỡng để nâng cao trình độ về mọi mặtnhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giảng dạy của mình

Từ cách tiếp cận trên, chúng tôi cho rằng: Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề là những tác động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể quản lý đến quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động giảng dạy của giáo viên, nhằm bảo đảm cho hoạt động này đạt được mục đích đã xác định

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên là một bộ phận hữu cơ trong hệthống quản lý giáo dục của trường trung cấp nghề, có sự tham gia của các nhân tố:

Một là: chủ thể quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên trường trung

cấp nghề là: Ban Giám hiệu nhà trường, phòng Đào tạo, một số phòng khác,trực tiếp là các khoa chuyên môn và chính bản thân đội ngũ giáo viên

Hai là, đối tượng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên là giáo viên

và các khoa chuyên môn chịu sự tác động, điều khiển của chủ thể quản lý Nhưvậy, giáo viên vừa là chủ thể vừa là khách thể trong hệ thống quản lý

Ba là, mục đích quản lý hoạt động giảng dạy, nhằm bảo đảm cho hoạt

động giảng dạy của giáo viên đạt kết quả ngày càng cao, góp phần thực hiện tốtmục tiêu quản lý và nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của nhà trường

Bốn là, nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên trường

Trang 23

trung cấp nghề thực chất là quản lý việc thực hiện tốt các thành tố của quátrình giảng dạy, các nhiệm vụ quyết định đến chất lượng giảng dạy của giáoviên nhà trường, đó là việc cụ thể hoá mục tiêu đào tạo, thông qua: quản lýthực hiện tốt chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy; quản lý các hoạtđộng giảng dạy của giáo viên theo đúng quy chế, các quy định giáo dục - đàotạo của nhà trường; công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Đồng thờiquản lý tốt hoạt động kiểm tra, đánh kết quả hoạt động giảng dạy của giáoviên, hoạt động học tập của học sinh, sinh viên Quản lý cơ sở vật chất kỹthuật phục vụ cho hoạt động giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng giảngdạy, đạt được mục đích quản lý của nhà trường.

Năm là, phương pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên

trường trung cấp nghề rất phong phú, đa dạng, bao gồm toàn bộ nhữngcách thức, biện pháp tác động, điều khiển của chủ thể quản lý đến đốitượng quản lý bằng hệ thống công cụ, phương tiện nhằm đạt được mục tiêuquản lý đã xác định Việc xác định phương pháp quản lý hoạt động giảngdạy phải bảo đảm tính khoa học, thống nhất, khả thi, phù hợp với chứcnăng, nhiệm vụ của giáo viên, tăng cường hiệu quả quản lý nhằm tạo ra sứcmạnh tổng hợp, trong đó phương pháp giáo dục - tâm lý, phương pháp kíchthích là những phương pháp chủ đạo, được sử dụng phổ biến Hoạt độnggiảng dạy là hoạt động trí tuệ, hết sức căng thẳng, do đó cần lựa chọn và sửdụng các phương pháp quản lý phù hợp với đối tượng quản lý là con ngườimới mang lại tác dụng, hiệu quả cao

1.2 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghềthực chất là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ của đội ngũ giáo

Hoạt động giảng dạy là hoạt động trọng tâm của trường trung cấp nghề,đồng thời là hoạt động chuyên môn quan trọng nhất do đội ngũ giáo viên thực

Trang 24

hiện Hoạt động giảng dạy đòi hỏi phải đầu tư phần lớn thời gian, sức lực củagiáo viên Quản lý hoạt động giảng dạy nhằm đảm bảo cho giáo viên thựchiện đúng quy chế, đúng kế hoạch và nội dung chương trình, đảm bảo chấtlượng giảng dạy của giáo viên Công tác giảng dạy chính là tổ chức quá trìnhnhận thức của học sinh vì vậy chất lượng giảng dạy là yếu tố quyết định chấtlượng nhận thức của học sinh, tức là quyết định chất lượng đào tạo.

Trong quản lý hoạt động giảng dạy, giáo viên vừa là khách thể quản lýnhưng cũng vừa là chủ thể quản lý của quá trình đó, gồm các nội dung:

1.2.1 Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Kế hoạch giảng dạy là việc làm rất quan trọng của nhà quản lý giáo dục

ở các trường trung cấp nghề nhằm đạt tới các mục tiêu của hoạt động quản lýgiáo dục nói chung và quản lý hoạt động giảng dạy nói riêng Đồng thời, còn

là cơ sở cho các cấp, các khoa chuyên môn kịp thời điều chỉnh thời lượng saugiảng dạy ở từng môn học, bài giảng, ở từng đối tượng, chống tình trạng quátải, dồn ép chương trình dẫn đến hiệu quả giảng dạy không cao

Quản lý kế hoạch giảng dạy, bao gồm từ việc xây dựng kế hoạch tổngthể từng đối tượng (kế hoạch khoá học, năm học, từng chu kỳ, học vụ, kếhoạch giảng dạy từng môn học, khối lớp) đến xác định mục tiêu, chỉ tiêu, nộidung công tác giảng dạy của mỗi giáo viên; thời gian, hình thức tổ chức,phương pháp giảng bài, điều kiện phương tiện bảo đảm cho quá trình giảngdạy; kế hoạch thi, kiểm tra hết môn, các hoạt động thanh tra, kiểm tra giảngdạy Quá trình này, chủ thể quản lý cần tính đến các nguồn lực, điều kiệnhiện có của nhà trường để lựa chọn, xây dựng và ban hành các loại kế hoạchcho phù hợp; tổ chức bố trí, sử dụng và phát huy vai trò của các lực lượng sưphạm, các công cụ quản lý, phương pháp, phương tiện quản lý để đạt đượchiệu quả tối ưu trong tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên

Trang 25

Kế hoạch giảng dạy của một trường trung cấp nghề là một văn bảnđược xây dựng trên cơ sở hoàn cảnh thực tế của nhà trường phù hợp với mụctiêu chung của ngành giáo dục như: chỉ tiêu tuyển sinh, thực trạng đội ngũgiáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề Từ đó, nhàtrường sẽ có kế hoạch, nhiệm vụ cụ thể cho phù hợp từng giai đoạn phát triển.

Trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường, mỗi khoa, bộ môn và mỗigiáo viên phải xây dựng kế hoạch giảng dạy của mình trước khi bước vàonăm học, đó là yêu cầu bắt buộc đối với từng giáo viên Tuy nhiên, trong quátrình lập kế hoạch, các khoa, bộ môn, giáo viên cùng cần có sự theo dõi vàđiều phối chung để tạo khả năng phối hợp có hiệu quả cao giữa các cơ quantrong nhà trường

Trên cơ sở kế hoạch giảng dạy, nhà trường phân công nhiệm vụ chokhoa chuyên môn, phòng, ban chức năng Căn cứ vào nhiệm vụ, khả năng,trình độ chuyên môn và định mức của từng giáo viên để trưởng khoa, trưởng

bộ môn phân công nhiệm vụ cho từng giáo viên Kế hoạch cụ thể của từnggiáo viên phải thể hiện rõ nội dung công việc, thời gian thực hiện và kết quảcông việc đạt được Kế hoạch này cần phải được thông qua bộ môn, lãnh đạokhoa để mọi người biết và có sự quan tâm chia sẻ lẫn nhau

Căn cứ vào kế hoạch đã đăng ký của từng giáo viên để đôn đốc, độngviên, tạo điều kiện cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ và đạt được kết quả.Cuối mỗi kỳ có tổng kết, đánh giá xếp loại giáo viên theo các tiêu chí quyđịnh, coi việc giáo viên thực hiện tốt kế hoạch giảng dạy là quan trọng nhấtbảo đảm chất lượng đào tạo

Việc quản lý giáo viên dựa theo kế hoạch giảng dạy là thể hiện sự đềcao, tôn trọng tính chủ động của giáo viên, thể hiện sự quản lý nghiêm túc củacán bộ quản lý Tuy nhiên, trong bản kế hoạch cũng cần có sự điều chỉnh linhhoạt khi hoàn cảnh thực tế thay đổi ảnh hưởng đến việc hoàn thành kế hoạch

Trang 26

1.2.2 Quản lý nội dung, chương trình giảng dạy của giáo viên

Nội dung, chương trình giảng dạy là văn bản do Bộ Giáo dục và Đàotạo, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, các bộ, ngành chủ quản ban hành,được triển khai thực hiện cụ thể đối với các nhà trường; đồng thời quy định cụthể cụ thể mục đích, mục tiêu của mỗi mô đun, môn học, phạm vi và hệ thốngnội dung môn học, số tiết dành cho môn học nói chung và dành cho từngphần, chương của môn học; là căn cứ để cấp trên chỉ đạo, thanh tra, kiểm tracác hoạt động giảng dạy, nhà trường và mỗi giáo viên triển khai hoạt độnggiảng dạy và học sinh, sinh viên học tập; chi phối trực tiếp, là khâu trọng yếuquyết định chất lượng giảng dạy của giáo viên, chất lượng giáo dục - đào tạo

về mặt chuyên môn của trường trung cấp nghề Quản lý, thực hiện chươngtrình, nội dung giảng dạy của giáo viên là nhiệm vụ của tất cả các cán bộ quản

lý nhà trường, của giáo viên và học sinh, sinh viên

Nội dung, chương trình giảng dạy được thể hiện rõ trong bản kế hoạchgiảng dạy Trong đó, quy định thành phần các môn học trong chương trìnhđào tạo, trình tự các môn học trong từng năm, từng chuyên ngành, số họctrình dành cho từng môn học trong cả năm, cả khoá học

Trong chương trình các môn học quy định mục tiêu môn học, quanđiểm chính của việc xây dựng chương trình môn học, chuẩn kiến thức, kỹnăng môn học, gợi ý cần thiết về phương pháp, phương tiện dạy học và kiểmtra đánh giá kết quả học tập môn học của học sinh Chương trình giảng dạy hệchính quy của các trường trung cấp và trường dạy nghề được xây dựng trên

cơ sở chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động, Thươngbinh và Xã hôi, các bộ, ngành chủ quản đã ban hành

Nội dung giảng dạy các môn học là bước cụ thể hoá chương trình đàotạo Nội dung này do các trường tổ chức biên soạn, duyệt và thẩm định theotừng chuyên ngành trên cơ sở chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đàotạo Nội dung giảng dạy ở trường trung cấp và trường dạy nghề nhằm cung

Trang 27

cấp hệ thống những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo gắn với nghề nghiệp trong tươnglai cho học sinh, sinh viên; phát triển ở họ năng lực, phẩm chất, trí tuệ, đặcbiệt là năng lực tư duy nghề nghiệp đáp ứng kịp thời yêu cầu của xã hội, củamục tiêu đào tạo.

Quản lý nội dung, chương trình giảng dạy từng môn học được thựchiện theo những quy định trong khung chương trình của nhà trường; giáotrình; hệ thống các văn bản pháp quy hiện hành khác Các khoa, bộ môn căn

cứ vào quy định về yêu cầu, chất lượng, nội dung của từng môn học để tổchức giảng dạy và kiểm tra

Quản lý nội dung, chương trình là việc Ban Giám hiệu quản lý giáoviên thực hiện đúng, đầy đủ, nghiêm túc mục tiêu, nội dung, chương trìnhgiảng dạy và nắm toàn bộ hoạt động giảng dạy của giáo viên: soạn bài, chuẩn

bị bài giảng; thực hiện giảng dạy trên lớp, ôn tập kiểm tra, đánh giá kết quảhọc tập của học sinh, sinh viên…, bằng việc yêu cầu giáo viên phải bảo đảmcác nội dung: nắm vững nội dung chương trình môn học, thực hiện đúng, đủnội dung chương trình theo quy định; thực hiện kế hoạch giảng dạy đúng thờigian được phê duyệt; giáo viên bảo đảm quy trình trong một tiết giảng; thựchiện nghiêm túc quy chế chuyên môn và nề nếp giảng dạy Quản lý việc thựchiện kế hoạch, nội dung chương trình giảng dạy của giáo viên là yêu cầuthường xuyên, bắt buộc nhằm bảo đảm kế hoạch đào tạo, chất lượng đào tạotheo đúng mục tiêu, kế hoạch mà nhà trường đã đề ra

1.2.3 Quản lý hoạt động giảng dạy trên lớp của giáo viên

Quản lý hoạt động giảng dạy giữ vai trò rất quan trọng trong quá trìnhthực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục - đào tạo của giáo viên ở nhà trường.Đội ngũ cán bộ quản lý tham gia quản lý giáo viên với hoạt động giảng dạybao gồm Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo, cán bộ khoa và các chủ nhiệm bộmôn, và chính bản thân giáo viên Nội dung quản lý đội ngũ giáo viên vớihoạt động giảng dạy được đề cập ở đây là quản lý về mặt chuyên môn, nghiệp

Trang 28

vụ giảng dạy, quản lý việc thực hiện chương trình, nội dung giảng dạy; quản

lý các khâu, các bước quá trình giảng dạy (quản lý công tác chuẩn bị giảngdạy; quản lý phân công giảng dạy; quản lý việc thực hiện các hoạt động giảngdạy; quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của giáo viên đối với họcsinh); cùng với việc quản lý, bồi dưỡng phát triển tốt đội ngũ giáo viên, quản

lý hoạt động giảng dạy của giáo viên là điều kiện tiên quyết có ảnh hưởng lớnđến chất lượng giảng dạy ở các trường trung cấp nghề

Hoạt động giảng dạy là sự định hướng tổ chức, điều khiển tối ưu quátrình truyền thụ tri thức, kỹ năng và kỹ xảo đến người học một cách hợp lýkhoa học của nhà sư phạm Hoạt động giảng dạy có chức năng kép là truyềnđạt và điều khiển nội dung giảng dạy theo chương trình quy định Vì vậy,công tác quản lý hoạt động giảng dạy là tổ chức và điều khiển quá trình giảngdạy thực hiện đúng và tốt các chương trình, nội dung, kế hoạch môn học đểbảo đảm khối lượng và chất lượng kiến thức cho học sinh theo đúng với mụctiêu đào tạo, nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục - đào tạo của nhà trường

Ở trường trung cấp nghề, giáo viên không chỉ đơn thuần là ngườitruyền thụ kiến thức một chiều mà họ dần chuyển sang vai trò là người tổchức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động học tập của học sinh, còn học sinh làngười chủ động, tích cực tiếp nhận tri thức, kỹ năng, kỹ xảo Như vậy,phương pháp giảng dạy ở trường trung cấp nghề là sự kế thừa và phát triểnphương pháp các cấp học phổ thông, tuy nhiên vẫn nổi bật tính đặc thù đó làhoạt động giảng dạy chuyển từ việc truyền đạt thông tin khoa học sang việc tổchức quá trình nhận thức, giảng dạy không chỉ là cung cấp thông tin mà là chỉđạo, hướng dẫn người học tự mình tìm ra thông tin mới, mở rộng đào tạo sâutri thức, tự mình hoàn thành và phát triển kỹ năng, kỹ xảo cho mình Phươngtiện để giáo viên thực hiện hoạt động giảng đó là các phương pháp giảng dạy

mà họ lựa chọn Vì vậy, để nâng cao chất lượng bài giảng, thu hút sự tham giacủa người học, bên cạnh việc áp dụng phương pháp truyền thống giáo viên

Trang 29

cần kết hợp nhuần nhuyễn, linh hoạt những biện pháp giảng dạy hiện đại theohướng lấy người học làm trung tâm vào trong bài giảng của mình.

Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trungtâm là yêu cầu cấp thiết hiện nay đối với các trường trung cấp và trường dạynghề Nhưng một câu hỏi đặt ra là cần phải làm những gì để tạo tiền đề chođổi mới phương pháp giảng dạy?

Để xây dựng phương pháp dạy học của một môn học, chúng ta xemxét mối quan hệ giữa các thành tố: mục tiêu đào tạo của chương trình vàmục tiêu đào tạo của môn học; chương trình đào tạo và nội dung chươngtrình đào tạo, nội dụng cụ thể của môn học; hình thức tổ chức giảng dạy;điều kiện trang thiết bị và cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập củahọc sinh

Đặt vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy trong mối quan hệ giữa cácthành tố như đã phân tích ở trên, muốn quản lý việc thực hiện đổi mới phươngpháp giảng dạy, các nhà quản lý cần phải quan tâm các vấn đề như: kế hoạchđổi mới phương pháp giảng dạy; việc nâng cao nhận thức về đổi mới phươngpháp dạy học; tổ chức học tập, bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tích cực,phương pháp giảng dạy phù hợp với môn học; trang bị đầy đủ các phươngtiện hỗ trợ phương pháp giảng dạy; bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng sử dụngphương tiện kỹ thuật hiện đại trong dạy học; tổ chức thao giảng về đổi mớiphương pháp dạy học

1.2.4 Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên

Mỗi giáo viên, theo phân công của khoa, bộ môn chuyên môn có tráchnhiệm quản lý hoạt động dạy học tại lớp học mà mình đảm nhận Nội dung tựquản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên bao gồm:

Thực hiện chương trình dạy học được phân công:

Để thực hiện chương trình dạy học được phân công, yêu cầu bắt buộcđối với giáo viên là phải nắm vững chương trình dạy học môn học mà họ

Trang 30

đảm nhận Trên cơ sở đó, triển khai các công việc: lập kế hoạch giảng dạy cánhân (chuẩn bị cho hoạt động giảng dạy); lên lớp theo lịch giảng đã đượcphân công.

Quản lý hoạt động học tập của người học:

Ngoài những vấn đề chung về quản lý hoạt động học tập của người học

mà các chủ thể quản lý trong nhà trường đã thực hiện, giáo viên là người có

ưu thế trong việc quản lý và tác động trực tiếp đến hoạt động của học sinh.Giáo viên thực hiện quản lý hoạt động học tập của học sinh, là thực hiện cácnội dung cơ bản sau: quản lý hoạt động nhận thức của họ; quản lý hoạt độnggiao tiếp của học sinh, trong quá trình học tập; điều khiển người học tự quản

lý hoạt động của bản thân…

1.2.5 Đầu tư và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm cho hoạt động giảng dạy của giáo viên

Cơ sở vật chất kỹ thuật là điều kiện trực tiếp để nâng cao hiệu quảgiảng dạy Do đó, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giảng dạy là sự tác động phùhợp với quy luật của chủ thể quản lý trường học đến đối tượng quản lý có liênquan tới lĩnh vực cơ sở vật chất kỹ thuật giảng dạy, bao gồm: phương tiện vậtchất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học - công nghệ được huy động vào hoạtđộng giảng dạy trong nhà trường, nhằm hỗ trợ các hoạt động giảng dạy củanhà trường vận hành đạt tới mục tiêu đào tạo

Mục tiêu, nội dung hoạt động quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giảng dạycủa giáo viên ở trường trung cấp nghề là: phát huy được hiệu lực các chế độquy định của nhà trường về quản lý, xây dựng mua sắm, trang bị, sử dụng,sửa chữa và bảo quản cơ sở vật chất kỹ thuật giảng dạy Phát huy trách nhiệmcủa các tổ chức và các lực lượng tham gia quản lý, đặc biệt nâng cao hiệu quả

sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật vào hoạt động giảng dạy của giáo viên

Trang 31

1.3 Những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường trung cấp nghề

1.3.1 Tác động từ phương hướng, mục tiêu phát triển mới của nhiệm

vụ giáo dục - đào tạo của trường trung cấp nghề hiện nay

Trong bối cảnh xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế hiện nay đãtạo ra sự biến đổi sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đốivới tất cả các quốc gia trong đó có nước ta, đòi hỏi về giáo dục, đặt ranhững yêu cầu mới về giảng dạy, quản lý hoạt động giảng dạy, để đáp ứngyêu cầu về giáo dục - đào tạo cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước

Hiện nay và những năm tiếp theo, giáo dục Việt Nam đang tập trunglãnh đạo tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, vững chắc về chất lượng giáo dục - đàotạo Nâng cao chất lượng dạy tốt, học tốt, phục vụ tốt và quản lý tốt Tiếp tụcnâng cao chất lượng cán bộ, giáo viên thông qua các khoá đào tạo, bồi dưỡngtrong và ngoài nước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản lý và giảngdạy Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, lấy người học làmtrung tâm, chuẩn hoá về phương pháp đào tạo, bồi dưỡng, tăng cường bổ sungkiến thức thực tế và kỹ năng thực hành nghề nghiệp cho học sinh Mở rộng quy

mô các loại hình đào tạo một cách hợp lý trên cơ sở phát huy hết các nguồnnhân lực

Vì vậy, trong tương lai, mục tiêu xây dựng và phát triển của các trườngtrung cấp sẽ có những bước phát triển mới Mở rộng quy mô, đối tượng, loạihình đào tạo ngày càng tăng theo nhiều cấp học, bậc học, thực hiện “chuẩn hoá,hiện đại hoá” theo quan điểm Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Chiến lượcPhát triển giáo dục Việt Nam

Đây là những mục tiêu lớn, chi phối và tác động mạnh mẽ, toàn diệnđến quá trình giáo dục - đào tạo mà trực tiếp là giảng dạy và quản lý hoạtđộng giảng dạy của giáo viên; đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với

Trang 32

quá trình giảng dạy của giáo viên để đáp ứng với sự phát triển mới của nhiệm

vụ giáo dục - đào tạo ở các trường trung cấp nghề hiện nay

1.3.2 Tác động từ chương trình, nội dung, kế hoạch, các văn bản pháp quy về quản lý hoạt động giảng dạy ở trường trung cấp nghề

Chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy là khâu trọng yếu, tác độngtoàn diện, sâu sắc tới toàn bộ quy trình quản lý, tới nhận thức và hành động củagiảng viên trong hoạt động giảng dạy, thúc đẩy việc đổi mới chương trình, nộidung kế hoạch giảng dạy một cách phù hợp, bảo đảm chất lượng, hiệu quảhoạt động giảng dạy của trường trung cấp nghề

Do đó, mỗi nhà trường phải thiết kế được hệ thống chương trình, nộidung, kế hoạch giảng dạy cụ thể, rõ ràng, chính xác, thiết thực và khả thi.Chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy phải được sắp xếp theo hệ thốngthống nhất, bảo đảm tính ổn định, lâu dài và phù hợp với xu thế phát triển củagiáo dục, đối tượng đào tạo và nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên, đồng thời phảiđược đạt được mục tiêu quản lý

Chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy phải sát với mục tiêu đàotạo, thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ và kiểm tra đánh giákết quả hoạt động giảng dạy của giáo viên Cấu trúc của chương trình, nộidung, kế hoạch giảng dạy phải mang tính mềm dẻo, linh hoạt và khoa học,trong đó được chỉ rõ khối lượng kiến thức giảng dạy, các kỹ năng và các giá trịtinh thần khác mà giáo viên, học sinh cần đạt được của từng môn học

Các văn bản quản lý, quy chế, quy định… trong quản lý hoạt độnggiảng dạy vừa là công cụ mang tính pháp lý trong quản lý mọi hoạt động,vừa là căn cứ quy định rõ ràng đối với tổ chức và mọi giáo viên trongthực hiện nhiệm vụ, trong kiểm tra, đánh giá hoạt động giảng dạy của giáoviên, bảo đảm cho hoạt động giáo dục, giảng dạy của nhà trường ngàycàng đi vào nền nếp và có hiệu quả hơn

Trang 33

Như vậy, chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy là những địnhhướng, điều khiển, chỉ đạo việc xác lập và thực hiện các biện pháp quản lýnâng cao chất lượng hoạt động giảng dạy ở mỗi trường trung cấp và trườngdạy nghề hiện nay.

1.3.3 Tác động từ đối tượng tuyển sinh của trường trung cấp nghề

Đối tượng tuyển sinh (đầu vào) ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảngdạy của trường trung cấp và trường dạy nghề Để đáp ứng mục đích, nhiệm vụgiảng dạy, thì chất lượng tuyển sinh có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng

Trong thực tế hiện nay, chất lượng học sinh sau khi hoàn thành bậc họctrung học là đối tượng tuyển sinh dự thi vào các trường trung cấp và trườngdạy nghề về mặt bằng kiến thức chưa cao Do vậy, dẫn đến chất lượng đầuvào đối với các trường trung cấp nghề còn thấp, khiến quá trình đào tạo kiếnthức cho học sinh gặp nhiều khó khăn (về trình độ nhận thức, trình độ tư duy,chất lượng tự học, tự nghiên cứu, các hoạt động khoa học, các hoạt độngngoại khoá, dẫn đến kết quả học tập thấp), không có kiến thức cơ bản để tiếptục nắm bắt hệ thống kiến thức cao hơn, điều này dẫn đến tình trạng giáo viênmất nhiều thời gian để củng cố lấp lỗ hổng về kiến thức cho học sinh, gây ảnhhưởng lớn đến hiệu quả hoạt động giảng dạy của nhà trường

1.3.4 Tác động từ trình độ giảng dạy của đội ngũ giáo viên và công tác quản lý hoạt động giảng dạy ở trường trung cấp nghề

* Trình độ giảng dạy của đội ngũ giáo viên

Để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ giảng dạy, đòi hỏi đội ngũ giáo viênphải được biên chế đủ về số lượng, đạt chuẩn về trình độ học vấn, có kinhnghiệm, tuổi đời phù hợp với vị trí, nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên, nhất làtrình độ chuyên môn vững, nghiệp vụ sư phạm tốt, đây là vấn đề đáng quantâm hiện nay trong quá trình hoạt động giảng dạy của giáo viên ở mỗi nhàtrường Nhìn chung, trình độ giảng dạy của đội ngũ giáo viên trường trung cấpnghề hiện nay cơ bản đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ

Trang 34

Tuy vậy, với quy mô đào tạo ngày càng được mở rộng như hiện nay,nhìn một cách tổng thể, đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề còn thiếu về

số lượng Một số giáo viên là cán bộ khoa, bộ môn có trình độ, kinh nghiệmtrong hoạt động giảng dạy lại có tuổi đời cao, quỹ thời gian công tác khôngcòn nhiều Đội ngũ giáo viên trẻ còn hạn chế nhất định về kiến thức, trình độ

sư phạm, kinh nghiệm hoạt động giảng dạy còn ít, chưa đáp ứng được tất cảyêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy trong tình hình mới Những vấn đề trên đã vàđang tác động một cách cơ bản, toàn diện, tạo ra không ít khó khăn đến quátrình quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên và việc bồi dưỡng, sử dụng,phát huy nguồn nhân lực trong giảng dạy

* Đội ngũ cán bộ quản lý

Cán bộ quản lý là những người trực tiếp điều hành, quản lý hoạt động

giáo dục - đào tạo, nhất là hoạt động giảng dạy ở các khoa chuyên môn Dovậy, cán bộ quản lý phải là những người có trình độ chuyên môn sư phạm vữngvàng và nghiệp vụ quản lý nhất định để thực hiện tốt quản lý các hoạt động dạy

và học, bởi vì cán bộ quản lý, lãnh đạo có khả năng tập hợp và phát huy đầy đủsức mạnh các hoạt động của từng giáo viên và tập thể khoa chuyên môn, nhằmlàm chuyển biến vị trí của người sinh viên từ đối tượng tiếp nhận tri thức sangchủ thể tìm kiếm tri thức từ đó nâng cao hiệu quả học tập, tác động lớn đếnchất lượng hoạt động giảng dạy của giáo viên trong nhà trường

1.3.5 Tác động từ môi trường đảm bảo cho hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên trường trung cấp nghề

Môi trường bảo đảm cho hoạt động giảng dạy là sự hợp thành củanhiều yếu tố chất lượng con người, tổ chức, vật chất, tinh thần, có ảnh hưởng,tác động đến tất cả các khâu, các bước, các nhân tố của quá trình giảng dạy,theo đó, quản lý hoạt động giảng dạy chịu sự tác động lớn nhất kể cả mặt tíchcực và chưa tích cực từ môi bảo đảm cho hoạt động giảng dạy của giáo viên.Nội dung môi trường bảo đảm cho hoạt động giảng dạy bao gồm:

Trang 35

Chất lượng con người, tổ chức và yếu tố chính trị tinh thần, đó là:

năng lực lãnh đạo, quản lý ở các cấp; năng lực bảo đảm các điều kiện chohoạt động giảng dạy của giáo viên; sự liên kết, phối hợp giữa các cơ quan,các khoa; truyền thống đoàn kết, bầu không khí dân chủ, mối quan hệ ứng

xử, hợp tác trong hoạt động giảng dạy của các tổ chức với các khoa, từnggiảng viên, bảo đảm cho các hoạt động giảng dạy, quản lý hoạt động giảngdạy đạt kết quả tốt nhất

Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ giảng dạy (gồm hệ thống hạ tầng cơ

sở, phương tiện trang bị kỹ thuật, hệ thống phòng học và phòng bổ trợ, hệthống thư viện ) đóng vai “người minh chứng khách quan” những vấn đề lýluận, liên kết lý luận và thực tiễn, góp phần rất lớn vào khả năng sư phạm củagiảng viên trong việc cải tiến và đổi mới phương pháp giảng dạy, các hìnhthức lao động sư phạm, khả năng tổ chức một cách khoa học và điều khiểnhoạt động giảng dạy đạt hiệu quả cao

Thiết chế môi trường hoạt động giảng dạy: là hệ thống văn bản pháp quy

bảo đảm cho sự vận hành và phát triển hoạt động giảng dạy của giáo viên như:quy chế, quy định, chỉ thị, công văn, hướng dẫn để chỉ đạo, điều hành các hoạtđộng giảng dạy của giảng viên đạt được mục tiêu quản lý của nhà trường

Ngoài những yếu tố trên, quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ởmỗi nhà trường còn chịu tác động cả tích cực và tiêu cực của môi trường giáodục - đào tạo của đất nước Các yếu tố khác ảnh hưởng đến quản lý hoạt độnggiảng dạy của giáo viên về không gian, thời gian, địa điểm giảng dạy, đặc biệt

là quản lý chương trình, nội dung, kế hoạch, đánh giá kết quả hoạt động giảngdạy của giáo viên

*

Quản lý hoạt động giảng dạy là một trong những chức năng, nhiệm vụ

của lãnh đạo, quản lý, giáo viên ở các trường trung cấp nghề, là nội dung rất

Trang 36

quan trọng nhằm bảo đảm cho việc tổ chức và thực hiện các hoạt động giảngdạy của giáo viên vận hành theo đúng mục tiêu, yêu cầu đào tạo đề ra, đồngthời đáp ứng yêu cầu quản lý giảng dạy, yêu cầu giáo dục - đào tạo trong tìnhhình mới Đây là quá trình hoạt động có mục đích, có kế hoạch của cả chủ thể

và đối tượng quản lý,… xác định rõ quan niệm, chủ thể, đối tượng, nội dung,hình thức, phương pháp, các nhân tố tác động đến quản lý hoạt động giảngdạy ở các trường trung cấp nghề và nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển

cả về lý luận và thực tiễn đào tạo nghề hiện nay

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên bao gồm các nội dung: quản

lý việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy; quản lýnội dung chương trình giảng dạy; quản lý hoạt động giảng dạy trực tiếp trênlớp của giáo viên; quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật bảo đảm tốt cho hoạt độnggiảng dạy; quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giảng dạycủa giáo viên nhà trường,

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên chịu sự tác động của cácyếu tố: phương hướng, mục tiêu phát triển mới của nhiệm vụ giáo dục - đàotạo; chương trình, mục tiêu, kế hoạch, hệ thống các văn bản pháp luật về quản

lý giáo dục; đối tượng tuyển sinh; trình độ giảng dạy của đội ngũ giáo viên vàcông tác quản lý hoạt động giảng dạy; môi trường bảo đảm cho hoạt độnggiảng dạy của đội ngũ giáo viên

Trang 37

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY

CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SỐ 1 HÀ NỘI 2.1 Khái quát về Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội

* Quá trình thành lập và phát triển

Trường được thành lập ngày 10/8/2006 trên cơ sở nâng cấp từ Trungtâm dạy nghề cơ khí Phú Xuyên Trường có trụ sở chính tại Thị trấn PhúXuyên, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội Trường Trung cấp Nghề số 1

Hà Nội trực thuộc và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Sở Lao động

Thương binh và Xã hội thành phố Hà Nội Bên cạnh đó chi bộ nhà trường là

chi bộ trực thuộc huyện Ủy và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Banthường vụ Huyện ủy Phú Xuyên

* Địa vị pháp lý

Trường Trung cấp Nghề số 1 Hà Nội là cơ sở dạy nghề công lập thuộc

hệ thống giáo dục quốc dân Trường là đơn vị sự nghiệp có thu, bao gồm hoạtđộng dạy nghề và hoạt động sản xuất kinh doanh khác theo quy định của phápluật Trường có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản tại kho bạc Nhànước huyện Phú Xuyên và các tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật

Tên giao dịch (tiếng Anh): HaNoi Numberronr VocationalSecondary School

Trụ sở chính của trường: Tiểu khu Phú Mỹ, thị trấn Phú Xuyên, huyệnPhú Xuyên, thành phố Hà Nội

Tổng diện tích đất sử dụng gần 44.989 m2 gồm 3 khu ở cạnh nhau làkhu hiệu bộ, nhà học lý thuyết; khu xưởng thực hành và khu ký túc xá

Tại quyết định số 673/QĐ- UBND ngày 24 tháng 01 năm 2014 củaUBND thành phố Hà Nội, nhà trường đã được phê duyệt quy hoạch nâng cấpthành trường cao đẳng nghề chất lượng cao giai đoạn 2016 - 2020

Trang 38

* Chức năng nhiệm vụ của nhà trường hiện tại là:

Xây dựng và tổ chức thực hện chương trình kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng,đào tạo mới, đào tạo lại các ngành nghề có trình độ sơ cấp và trung cấp nghề;

Đào tạo công nhân cho các doanh nghiệp; Đào tạo nguồn lao độngphục vụ cho xuất khẩu lao động Liên doanh liên kết với các trường cao đẳng,đại học để đào tạo liên thông, liên kết một số ngành nghề kỹ thuật theo nhucầu của địa phương;

Trường là nơi nghiên cứu ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật vàoquá trình sản xuất; Tổ chức việc tuyển sinh đào tạo, cấp bằng trung cấp nghề,

sơ cấp nghề theo quy định của pháp luật;

Tuyển dụng, quản lý, sử dụng cán bộ, giáo viên; Xây dựng cơ sở vậtchất và quản lý tài sản, tài chính được giao theo quy định của pháp luật

Mục tiêu của nhà trường là đào tạo nhân lực kỹ thuật trực tiếp trong sảnxuất, dịch vụ có năng lực thực hành nghề tương xứng với trình độ đào tạo, cóđạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, cósức khỏe nhằm tạo điều kiện cho người học nghề sau khi tốt nghiệp có khảnăng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc học lên trình độ cao hơn, đáp ứng yêucầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Cơ cấu tổ chức bộ máy hiện tại của Trường gồm có:

Ban giám hiệu (Hiệu trưởng và 01 Phó Hiệu trưởng);

Các hội đồng tư vấn (Hội đồng Trường; Hội đồng thi đua khen thưởng, kỷ luật); Các tổ chức đảng, đoàn thể (Chi bộ; Công đoàn; Đoàn thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh);

Các phòng chức năng (Phòng Tài vụ; Phòng Đào tạo; Phòng Tổ chức Hành chính);

-Các khoa: Khoa Cơ khí; Khoa điện; Khoa kinh tế( gồm bộ môn Côngnghệ thông tin và bộ môn kế toán)

Trung tâm đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe mô tô hạng A1

Trang 39

* Tình hình đội ngũ cán bộ và giáo viên

Lĩnh vực

Số lượng Tỉ lệ (%) Số

lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)Quản lý, phục

*Kết quả tuyển sinh hệ trung cấp các năm của trường

TT Nghề đào tạo Thời gian

* Đánh giá chung: Giáo viên của nhà trường phần đa tốt nghiệp các

trường Đại học Sư phạm kỹ thuật, một phần còn lại là kỹ sư, cử nhân tốt

Trang 40

nghiệp các trường Đại học trong nước Nhìn chung giáo viên luôn tham giahọc tập, nghiên cứu về chuyên môn, đổi mới nội dung chương trình, đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạocủa học sinh Song phần lớn là giáo viên trẻ về tuổi đời và tuổi nghề nên kinhnghiệm giảng dạy và tay nghề còn hạn chế

Số giáo viên có trình độ đào tạo chuyên ngành ít, còn thiếu tính thực tế.Mặt khác một số giáo viên tốt nghiệp các trường Đại học, mặc dù nghiệp vụ

sư phạm đã được hoàn thiện song vẫn cần phải tiếp tục bồi dưỡng

* Các ngành nghề đào tạo tại trường

Hiện nay nhà trường đang đào tạo ở 2 cấp trình độ là sơ cấp nghề vàtrung cấp nghề với các nghề đào tạo sau:

7 Quản trị cơ sở dữ liệu 40480205 90

9 Quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa 40340402 50

Ngày đăng: 11/06/2017, 09:46

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thành Vinh (2011), Quản lý nhà trường, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý nhà trường
Tác giả: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thành Vinh
Nhà XB: NxbGiáo dục Việt Nam
Năm: 2011
2. Nguyễn Phúc Châu (2006), Các yếu tố cơ bản tác động đến chất lượng quản lý trường học, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Các yếu tố cơ bản tác động đến chất lượngquản lý trường học
Tác giả: Nguyễn Phúc Châu
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2006
3. Chính phủ (2012), Quyết định 630/QĐ-TTg ngày 29/5/2012 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển dạy nghề đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quyết định 630/QĐ-TTg ngày 29/5/2012 của Thủ tướngchính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển dạy nghề đến năm 2020,tầm nhìn đến năm 2030
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2012
4. Vũ Dũng (2006), Tâm lý học quản lý, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tâm lý học quản lý
Tác giả: Vũ Dũng
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2006
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X ,Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ X
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 2006
6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI , Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ XI
Tác giả: Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhà XB: Nxb Chính trị Quốc gia
Năm: 2011
7. Đảng Cộng sản Việt Nam (20161), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII , Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốclần thứ XII
8. Trần Khánh Đức (2004), Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO& TQM, Nxb Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhânlực theo ISO& TQM
Tác giả: Trần Khánh Đức
Nhà XB: Nxb Giáo dục
Năm: 2004
9. Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục
Tác giả: Phạm Minh Hạc
Nhà XB: Nxb Giáo dục
Năm: 1986
10. Phạm Minh Hạc (1999), Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI
Tác giả: Phạm Minh Hạc
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 1999
11. Bùi Minh Hiền (2006), Quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý giáo dục
Tác giả: Bùi Minh Hiền
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2006
12. M.I. Kônđakôp (1984), Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục, Trường Cán bộ quản lý và Viện Khoa học giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục
Tác giả: M.I. Kônđakôp
Năm: 1984
13. Trần Kiểm (2011), Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáodục
Tác giả: Trần Kiểm
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2011
14. Đặng Bá Lãm (2005), Quản lý nhà nước về giáo dục lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý nhà nước về giáo dục lý luận và thực tiễn
Tác giả: Đặng Bá Lãm
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia
Năm: 2005
16. Lưu Xuân Mới (2005), Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục, Tập bài giảng sau đại học, Học viện Cán bộ quản lý giáo dục & đào tạo, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục
Tác giả: Lưu Xuân Mới
Năm: 2005
17. Hà Thế Ngữ (1990), Giáo dục học, tập 1, Nxb Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học, tập 1
Tác giả: Hà Thế Ngữ
Nhà XB: Nxb Giáo dục
Năm: 1990
18. Hà Thế Ngữ (1990), Giáo dục học, tập 2, Nxb Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học, tập 2
Tác giả: Hà Thế Ngữ
Nhà XB: Nxb Giáo dục
Năm: 1990
19. Trần Thị Tuyết Oanh, Phạm Khắc Chương, Phạm Viết Vượng, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Ngọc Bảo, Bùi Văn Quân, Phan Hồng Vinh, Từ Đức Văn (2013), Giáo trình giáo dục học, tập 1, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình giáo dục học
Tác giả: Trần Thị Tuyết Oanh, Phạm Khắc Chương, Phạm Viết Vượng, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Ngọc Bảo, Bùi Văn Quân, Phan Hồng Vinh, Từ Đức Văn
Nhà XB: Nxb Đại học Sưphạm
Năm: 2013
20. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý, Trường Cán bộ quản lý Trung ương, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý
Tác giả: Nguyễn Ngọc Quang
Năm: 1989
22. Quốc hội (2006), Luật dạy nghề, Nxb Lao động xã hội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Luật dạy nghề
Tác giả: Quốc hội
Nhà XB: Nxb Lao động xã hội
Năm: 2006

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w