LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN dân i

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đã mang lại những thành tựu vĩ đại và những thành tựu ấy đã tạo điều kiện để từng bước hình thành một nền kinh tế mới: kinh tế tri thức (Knowledge Economy). Muốn phát triển nền kinh tế tri thức thì cần thông qua giáo dục đào tạo, vì giáo dục đào tạo mới có thể tạo dựng, động viên và phát huy có hiệu quả mọi nguồn lực mà trước hết là nguồn lực của con người cho sự phát triển kinh tế xã hội, giúp người lao động nâng cao trình độ học vấn ứng dụng và sáng tạo khoa học công nghệ tốt hơn. Từ đó, yêu cầu về đào tạo con người có tri thức được đặt lên trên vai của hệ thống giáo dục.

MỤC LỤC Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY

1.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng 231.3 Những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học ở

Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY

HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN

2.1 Khái quát về giáo dục đào tạo của Trường Cao đẳng An

2.2 Thực trạng hoạt động dạy học ở Trường cao đẳng An ninh

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng

Chương 3. BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM BIỆN PHÁP QUẢN

LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO

3.1 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng

3.2 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 89

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đã mang lại những thành tựu

vĩ đại và những thành tựu ấy đã tạo điều kiện để từng bước hình thành mộtnền kinh tế mới: kinh tế tri thức (Knowledge Economy) Muốn phát triển nềnkinh tế tri thức thì cần thông qua giáo dục đào tạo, vì giáo dục đào tạo mới cóthể tạo dựng, động viên và phát huy có hiệu quả mọi nguồn lực mà trước hết

là nguồn lực của con người cho sự phát triển kinh tế xã hội, giúp người laođộng nâng cao trình độ học vấn ứng dụng và sáng tạo khoa học công nghệ tốthơn Từ đó, yêu cầu về đào tạo con người có tri thức được đặt lên trên vai của

hệ thống giáo dục

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã có nhiều chủ trương,chính sách phát triển giáo dục - đào tạo, coi phát triển giáo dục là quốc sáchhàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển Với mục tiêu: “đào tạocon người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ,thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lựccông dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” và

“Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao,tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân”.Ngày 29 tháng 10 năm 2012, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI đãban hành Kết luận số 51-KL/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

Là một trường trọng điểm, có uy tín và truyền thống lâu đời, TrườngCao đẳng An ninh nhân dân I có sứ mệnh đi đầu trong giáo dục và đào tạonhững cán bộ, chiến sỹ an ninh nhân dân có bản lĩnh chính trị vững vàng, có

chức kỉ luật nghiêm, có kiến thức và kỹ năng thực hành các mặt công tácchuyên môn theo chuyên ngành đã được đào tạo, có sức khoẻ đạt tiêu chuẩnquy định của Ngành, đáp ứng nhiệm vụ thực thi pháp luật, đảm bảo trật tự anninh xã hội

Nhận thức đúng đắn vai trò của hoạt động dạy học nói chung và quản lýhoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I nói riêng, nhữngnăm qua, Thường vụ, Đảng ủy, Ban giám hiệu Nhà trường đã rất quan tâmđến hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học Tuy nhiên, trong xu thếđổi mới giáo dục việc quản lý hoạt động dạy học cũng đã bộc lộ những hạnchế và bất cập, những hạn chế đó phần nào ảnh hưởng đến chất lượng giáodục và đào tạo của Nhà trường Vì vậy, vấn đề này cần được nghiên cứunhững vấn đề lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng chỉ ra những nguyên nhâncủa thực trạng quản lý hoạt động dạy học, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp hợp

lý trong quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân Ihiện nay

Quản lý hoạt động dạy học đã thu hút nhiều công trình nghiên cứu khácnhau Tuy nhiên, quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninhnhân dân I chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách cụ thể Xuất

phát từ những lý do trên đây, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I” làm đề tài luận văn cao

học chuyên ngành quản lý giáo dục với hy vọng đề xuất được một số biệnpháp cơ bản nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạyhọc ở nhà trường

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Giáo dục là hoạt động xã hội, có vai trò hết sức quan trọng trong đờisống kinh tế - xã hội và phát triển nhân cách con người Chất lượng giáo dụcliên quan trực tiếp đến lợi ích, nghĩa vụ và quyền lợi của mọi người dân, mọi

tổ chức kinh tế - xã hội; đồng thời có tác động mạnh mẽ đến tiến trình phát

triển của quốc gia Do đó quản lý quá trình giáo dục luôn được các nước, cácnhà khoa học, nhà giáo hết sức quan tâm cả ở tầm vĩ mô và vi mô

Những vấn đề của ngành giáo dục hiện đang được cả xã hội quan tâm

đó là: quá trình tổ chức dạy học và nhận thức đúng về bản chất của quá trìnhđó; mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học; vai trò của người dạy

và người học; đặc biệt là thực trạng việc đổi mới nội dung, phương pháp, hìnhthức chức dạy học, công tác quản lý dạy học, việc đầu tư trang thiết bị cơ sởvật chất phục vụ cho dạy học

Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu về giáo dục, quản lýgiáo dục, như Trần Kiểm, Thái Duy Tuyên, Trần Văn Kim, Vũ Như Thành,

Lê Minh Đức, Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo… đã có nhữngnghiên cứu làm sáng tỏ quan niệm khác nhau về quản lý, quản lý giáo dục,quản lý nhà trường và quản lý các hoạt động có liên quan

Về quản lý hoạt động dạy học, trong tài liệu “Những bài giảng về quản

lý trường học”, tác giả Hà Sĩ Hồ đã nêu rõ mục tiêu quản lý, nội dung và giảipháp quản lý nhà trường phổ thông Tác giả cho rằng “trong việc thực hiệnmục tiêu đào tạo, việc quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) là nhiệm vụ trungtâm của nhà trường”

Công trình khoa học: “Sư phạm thực hành quân sự” (2010) của tậpthể các nhà khoa học do Trần Đình Tuấn chủ biên đã đề cập đến quy trình,

kỹ năng tiến hành một số hình thức dạy học cơ bản mà giảng viên và sinhviên sư phạm cần nắm vững

Đề tài: “Nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo đại học ở Học viện

Chính trị quân sự hiện nay” (2005), do tác giả Trương Thành Trung làm chủ

nhiệm đề tài, tiếp cận dưới góc độ lý luận giáo dục, đã khái quát những vấn

đề cơ bản về lý luận chất lượng và đánh giá chất lượng Giáo dục - đào tạo,trong quá trình phân tích làm sáng tỏ cấu trúc của chất lượng Giáo dục - đào

lượng giáo dục và chất lượng hoạt động học của người học và cho rằng:

“chất lượng quá trình dạy học phụ thuộc vào chất lượng hoạt động dạy và hoạt động học”, đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng giáo

dục - đào tạo trong đó có giảng dạy của giảng viên.

Nghiên cứu về các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đượccác nhà nghiên cứu quan tâm Trong đó, Chương trình nghiên cứu khoa họccủa Bộ Giáo dục và Đào tạo với 9 đề tài nhánh trong giai đoạn 2004 - 2006, đãđưa ra những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, trong đó

có giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học Đây là cơ sở để các trườngđại học vận dụng linh hoạt cho phù hợp với đặc điểm của trường mình

Ngoài ra, còn có các đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ liên quan đếnvấn đề này như:

Đề tài khoa học cấp Bộ (2000): “Những giải pháp nâng cao chất lượngđào tạo bậc đại học ở Học viện an ninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay” dotác giả Nguyễn Văn Thắng, Học viện An ninh nhân dân làm chủ nhiệm Đềtài đã tập trung nghiên cứu làm rõ căn cứ để xây dựng, đổi mới công tác đàotạo đại học; các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo đại học ở Học viện Anninh nhân dân;

Đề tài khoa học cấp Bộ (2002): “Đổi mới phương pháp giảng dạy nhằmnâng cao chất lượng đào tạo ở Đại học Kinh tế quốc dân ” Đề tài chỉ đề cập đếnviệc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới trong giảng dạy, các giải phápthúc đẩy đổi mới giảng dạy đối với giảng viên Trường Đại học Kinh tế quốcdân

Trong quân đội, quản lý giáo dục được quan tâm nghiên cứu ở các

góc độ, phạm vi như: Vũ Quang Lộc (chủ nhiệm), Nâng cao chất lượng quản

lý giáo dục - đào tạo trong các học viện, trường sĩ quan quân đội đáp ứng yêu cầu mới Phạm Đình Dũng, Quản lý quá trình giáo dục kỷ luật cho cán

bộ, đảng viên Trường Sĩ quan Tăng, thiết giáp Phạm Văn Long, Quản lý

chất lượng giáo dục chính trị ở các trung đoàn bộ binh trên địa bàn Quân khu 9 hiện nay

Tác giả Vũ Quang Lộc đặc biệt quan tâm việc giáo dục, xây dựngđộng cơ, thái độ học tập đúng đắn cho cán bộ, đảng viên trong quá trình họctập, rèn luyện

Theo tác giả Phạm Đình Dũng, biện pháp quản lý quá trình giáo dục

kỷ luật cho cán bộ, đảng viên là đổi mới việc xây dựng kế hoạch quản lý;quản lý một cách khoa học quá trình giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ,đảng viên về kỷ luật quân sự; quản lý chặt chẽ quá trình tổ chức giáo dục, rènluyện kỷ luật cho cán bộ, đảng viên; phát huy vai trò của các tổ chức, các lựclượng quản lý; tăng cường kiểm tra, đánh giá công tác quản lý quá trình giáodục kỷ luật cho cán bộ, đảng viên

Về quản lý chất lượng giáo dục chính trị, tác giả Phạm Văn Long xácđịnh năm biện pháp cơ bản gắn với thực hiện quy trình và các chức năng quản

lý, đó là: thực hiện kế hoạch hoá quá trình giáo dục, quản lý quá trình tổ chứcthực hiện, đánh giá khách quan kết quả giáo dục chính trị, bồi dưỡng phẩmchất, năng lực quản lý cho các chủ thể tiến hành giáo dục chính trị, kích thíchbằng vật chất và tinh thần cho các đối tượng của quá trình giáo dục chính trị.Tuy nhiên, các biện pháp cũng cần kết hợp chặt chẽ với những hoạt độngcông tác đảng, công tác chính trị và hoạt động xây dựng đơn vị

Luận văn thạc sỹ “Biện pháp nâng cao chất lượng bài giảng chính trị ởcác cơ quan tàu hải quân hiện nay” (2011) của tác giả Nguyễn Duy Tư, tiếpcận dưới góc độ khoa học giáo dục, tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận của vấn

đề nghiên cứu, đồng thời phân tích thực trạng, nguyên nhân và những đặcđiểm chi phối chất lượng bài giảng, đồng thời đề xuất các giải pháp liênquan đến hoạt động giảng dạy ở cơ quan của cán bộ giảng dạy, nhấn mạnh

“Chất lượng bài giảng phụ thuộc lớn vào chất lượng hoạt động của ngườigiảng viên”

Bên cạnh đó, những năm gần đây, vấn đề quản lý hoạt động giảngdạy ở các trường đại học, cao đẳng, học viện đã có nhiều tác giả chọnnghiên cứu, nhiều Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý giáo dục như:

“Các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ngành cơkhí chế tạo ở Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng, Thành phố Hồ ChíMinh” của tác giả Nguyễn Văn Tấn (2008);

“Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại KhoaCông tác xã hội, Trường Đại học Lao động - Xã hội” của tác giả Đặng ThịPhương Lan (2007);

“Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy tại Trường đại học mởThành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyện Thị Nhận (2008);

“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trườngtrung cấp Cảnh sát nhân dân 1” của tác giả Nguyễn Đức Thạch (2012);

“Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên thỉnh giảng tạiTrường Cao đẳng Du lịch Hà Nội” của tác giả Nguyễn Hữu Luyến (2012)…

Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên đây đã đề cập đến quản lý hoạtđộng dạy học và đưa ra những biện pháp nâng cao khả năng quản lý hoạt độngdạy học của các nhà trường Tuy nhiên trước những nhu cầu được học tập của

xã hội ngày càng to lớn, trách nhiệm của các nhà quản lý giáo dục là phải làmthế nào để tổ chức và quản lý việc dạy học cho có hiệu quả, đồng thời có thể đềxuất được một số biện pháp có tính khả thi trong điều kiện thực tế nhằm đápứng được nhu cầu ngày càng cao của xã hội Trong phạm vi cho phép, tác giảchỉ đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học tại Trường Cao đẳng An ninhnhân dân I Đây là một vấn đề chưa có tác giả nào nghiên cứu Từ thực tế củahoạt động đào tạo và những kết quả nghiên cứu đạt được, tác giả hy vọng cóthể đưa ra những biện pháp quản lý hoạt động dạy học hữu hiệu nhằm nâng caochất lượng đào tạo của Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện phápquản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I nhằm gópphần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trườngcao đẳng

- Đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường Caođẳng An ninh nhân dân I

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng

An ninh nhân dân I

- Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lý

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Quản lý quá trình đào tạo ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

* Phạm vi nghiên cứu

Tập trung nghiên cứu thực trạng và biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc cho đối tượng hệ Trung cấp chính quy ở Trường Cao đẳng An ninh nhândân I

Các số liệu được lấy từ năm 2012 đến nay

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động dạy học ở Trường caođẳng An ninh nhân dân 1 nói riêng là chức năng, nhiệm vụ chính của các cán

bộ quản lý, đứng đầu là hiệu trưởng Nếu các chủ thể quản lý ở Trường cao

đẳng An ninh nhân dân I sử dụng tổng hợp các biện pháp như: Tổ chức giáodục nâng cao nhận thức và trách nhiệm cho các lực lượng tham gia hoạt động

đạo thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung và đổi mới phương pháp dạyhọc; tổ chức tốt hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng năng lực sư phạm củagiảng viên; tổ chức chặt chẽ các khâu, các bước trong kiểm tra, đánh giá kết

quả hoạt động dạy học, thì sẽ quản lý được hoạt động dạy học, qua đó chất

lượng dạy học ở nhà trường sẽ được nâng lên

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng, duy vật lịch sử và nhận thức luận mác-xít; quan điểm của ĐảngCộng sản Việt Nam về giáo dục, quản lý giáo dục Đồng thời tác giả dựkiến vận dụng các quan điểm hệ thống - cấu trúc, lôgíc - lịch sử và quanđiểm thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem xét các vấn đề nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcchuyên ngành và liên ngành, bao gồm các phương pháp chính sau:

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Trên cơ sở phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu

lý luận về dạy học - giáo dục, quản lý giáo dục, các công trình nghiên cứu vềvấn đề quản lý hoạt động dạy học - giáo dục của các tác giả trong và ngoàinước có liên quan để xây dựng cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu đề tài

Khảo cứu các chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam (Nghịquyết Đại hội đại biểu toàn quốc, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trungương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ), các văn bản, chỉ thị hướng dẫn của BộGiáo dục & Đào tạo, Bộ Công an, của Đảng uỷ, Ban giám hiệu Trường caođẳng An ninh nhân dân I về giáo dục - dạy học, quản lý giáo dục, công tácquản lý hoạt động dạy học; các sách chuyên khảo, công trình, đề án, đề tàinghiên cứu, các luận án, luận văn quản lý giáo dục, các bài viết, bài báo có

liên quan đến hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học Qua đó rút ranhận định trong việc đánh giá các sự kiện và luận giải các quan điểm, tưtưởng có liên quan đến luận văn.

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp trưng cầu ý kiến

+ Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Điều tra, khảo sát 95 cán bộ quản lý và giảng viên và 120 học viên

- Phương pháp quan sát sư phạm

Bằng phương pháp này, học viên đã tiến hành dự giờ một số buổi lên lớp

lý thuyết, một số buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt động ngoại khoá để thu thậpthông tin phục vụ cho việc đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học ởTrường cao đẳng An ninh nhân dân I

Toạ đàm với giáo viên, cán bộ quản lý, học viên về kinh nghiệm quản lýhoạt động dạy học ở Trường cao đẳng An ninh nhân dân I

- Phương pháp chuyên gia

Học viên đã tiến hành trao đổi và xin ý kiến của các chuyên gia (là cácnhà quản lý giáo dục, các nhà sư phạm có uy tín và kinh nghiệm trong tổ chứccác hoạt động dạy học - giáo dục, ) để lấy ý kiến tư vấn, góp ý trong việc xâydựng đề cương nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ởTrường cao đẳng An ninh nhân dân I

- Phương pháp khảo nghiệm

80 cán bộ quản lý và giảng viên) nhằm mục đích kiểm chứng tính đúng đắn,tính khoa học, tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc ở Trường cao đẳng An ninh nhân dân I Qua đó khẳng định tính đúng đắncủa giả thuyết khoa học đã nêu.

- Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng toán học thống kê để xử lý số liệu về kết quả điều tra, khảosát, Qua đó rút ra những kết luận chính xác về kết quả thu được

7 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần làm sáng tỏ thêm lý luận quản lý giáo dục từ thực tiễnquản lý hoạt động dạy học ở Trường cao đẳng An ninh nhân dân I

Góp phần cung cấp những luận cứ khoa học giúp cho các cấp quản lý,nhất là hiệu trưởng Nhà trường vận dụng đề ra các biện pháp quản lý hoạtđộng dạy học ở các trường khối Công an nói chung và trường Cao đẳng Anninh nhân dân I nói riêng

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo luận vănđược trình bày trong 3 chương (8 tiết)

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

Trong lịch sử phát triển của giáo dục và nhà trường, dạy học tồn tại nhưmột hoạt động xã hội, nó gắn liền với hoạt động của con người Để thực hiệncác nhiệm vụ giáo dục: giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thể chất,giáo dục thẩm mỹ và giáo dục lao động, nhà trường phải dựa vào nhiều conđường có mối quan hệ biện chứng với nhau là dạy học, lao động sản xuất,trong đó dạy học là phương tiện quan trọng nhất Như vậy, dạy học là conđường cơ bản nhằm phát triển trí tuệ nói riêng và hình thành phát triển nhâncách cho thế hệ trẻ nói chung Dạy học là hoạt động được tiến hành một cách

có tổ chức, có kế hoạch có nội dung và phương pháp sư phạm của người giáoviên phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và đặc điểm nhận thức của người học

Hoạt động dạy học là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt độnghọc luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau Sựtương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác, trong đó giảng dạy giữ vaitrò chủ động, định hướng, hướng dẫn người học thực hiện tốt việc lĩnh hộikiến thức, rèn luyện kỹ xảo, kỹ năng nghề nghiệp

Dạy học là sự tổ chức điều khiển tối ưu quá trình người học lĩnh hội trithức hình thành và phát triển nhân cách người học Vai trò chủ đạo của hoạtđộng dạy với nghĩa là tổ chức và điều khiển sự học tập của người học, giúpngười học nắm kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Dạy có chức năng kép

là truyền đạt và điều khiển Học là quá trình tự giác tích cực, tự lực chiếm lĩnhkhái niệm khoa học của người học, biến nó từ kho tàng văn hóa xã hội củanhân loại thành kiến thức riêng của mình, người học sẽ hình thành cho mình

khách quan, một phẩm chất đạo đức mới, dưới sự điều khiển sư phạm củagiáo viên Đó là quá trình tự điều khiển tối ưu, sự chiếm lĩnh khái niệm khoahọc, bằng cách đó hình thành cấu trúc tâm lý mới, phát triển nhân cách toàndiện Hoạt động học của học sinh là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệthống những kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hoàn thiệnnhân cách của bản thân.

Dạy học bao gồm hai hoạt động, đó là hoạt động dạy của thầy và hoạtđộng học của người học Hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau,tồn tại cho nhau và vì nhau

Hoạt động dạy của giáo viên:

Mục đích của hoạt động dạy học là sự tổ chức, điều khiển tối ưu quátrình người học lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách Vai tròchủ đạo của hoạt động dạy với ý nghĩa là tổ chức và điều khiển quá trình họctập của người học, giúp cho họ nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái

độ Nội dung dạy học được thực hiện trong một môi trường thuận lợi, chính lànhà trường, ở đó được thực hiện một nội dung chương trình quy định, phùhợp với từng trình độ

Hoạt động học của học sinh:

Theo GS.TSKH Lâm Quang Thiệp thì hoạt động học giúp cho ngườihọc tự mình chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và hình thành hoặc biếnđổi tình cảm, thái độ Là hoạt động đặc thù của con người được điều khiểnbởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, nhữnghình thức hành vi và những hoạt động nhất định Sự tiếp thu tri thức, kỹxảo trong hoạt động học là sự tiếp thu có tính tự giác cao Hoạt động học lànhững hoạt động hướng vào làm thay đổi nhận thức của bản thân, khôngchỉ hướng mình vào việc tiếp thu tri thức của nhân loại mà còn phải biếtcách tiếp nhận các phương pháp để lĩnh hội tri thức một cách hiệu quả vàthành công nhất

Hoạt động học của người học bao gồm: Chủ động học tập, tiếp thu kiếnthức mới, phối hợp hoạt động với giáo viên trên lớp Ngoài kiến thức trên lớpngười học cần đọc thêm tài liệu, nghiên cứu chiều sâu để làm rõ các ý, cácphương pháp đã được học trên lớp.

Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh tri thức khoa họcdưới sự điều khiển sư phạm của người thầy Hoạt động học là hoạt động cóđối tượng, trong đó người học là chủ thể, tri thức khoa học là đối tượng đểchiếm lĩnh Có thể nói, về bản chất hoạt động học là thực hiện hai chức năng:lĩnh hội (tiếp thu thông tin của người dạy) và tự điều khiển quá trình chiếmlĩnh hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo phát triển năng lực hình thành nhâncách theo mục tiêu giáo dục một cách tự giác, tích cực, chủ động

Nội dung của hoạt động học bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm củamôn học, phương pháp đặc trưng của môn học, của khoa học đó với ngôn ngữcủa khoa học và biết vận dụng những hiểu biết đó vào việc tiếp tục học tập vàlao động Hoạt động học có 2 chức năng thống nhất với nhau: lĩnh hội thôngtin và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm một cách tự giác, tích cực

và tự lực Quá trình học là quá trình người học biến kinh nghiệm xã hội lịch

sử loài người thành kiến thức, kinh nghiệm của bản thân, từ đó mà hình thành

và phát triển nhân cách

“Dạy học” là thuật ngữ nói chung chỉ hoạt động mang tính đặc trưngtrong các nhà trường hiện nay Hoạt động dạy học là hoạt động phối hợp củahai chủ thể trong quá trình dạy - học đó là người dạy và người học mà cụ thể

là giáo viên và học sinh Giáo viên giữ vai trò là người thiết kế và học sinh làngười thi công, nghĩa là giáo viên là người thực hiện việc tổ chức và điềukhiển, hướng dẫn tổ chức hoạt động nhận thức - học tập của người học nhằmgiúp họ lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, văn hóa - xã hội, tạo ra sự phát triểntâm lý, hình thành và phát triển nhân cách Người học là chủ thể, hoạt động tự

xảo và thái độ nhằm đáp ứng các yêu cầu bản thân và xã hội Nói một cáchkhác, giáo viên là người giúp học sinh tự đánh giá bản thân, tự hoàn thiện vàphát triển nhân cách của mình trong quá trình học tập.

Trong hoạt động dạy học, dạy và học được thực hiện đồng thời cùngnội dung và hướng tới cùng một mục đích Người dạy luôn giữ vai trò chủđạo, là người xây dựng và thực thi kế hoạch giảng dạy, tổ chức cho người họcthực hiện hoạt động học tập với những hình thức khác nhau trong nhữngkhông gian và thời gian khác nhau Họ chính là người điều khiển những hoạtđộng trí tuệ của người học, người chỉ dẫn, giúp đỡ người học học tập, rènluyện, đồng thời kiểm tra, giáo dục người học trong mọi phương diện

Để đạt được mục đích, người dạy và người học đều phải phát huy cácyếu tố chủ quan của cá nhân: phẩm chất, năng lực, nhu cầu… để xác định nộidung, lựa chọn phương pháp, hình thức, tìm kiếm phương tiện dạy và học chophù hợp

Hoạt động dạy học là hoạt động xã hội, một hoạt động sư phạm đặcthù Nó tồn tại như một hệ toàn vẹn, chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,

nó tồn tại song song và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất, chúng

bổ sung cho nhau, kết quả hoạt động học của học sinh không thể tách rời kếtquả hoạt động dạy của thầy và kết quả hoạt động dạy của thầy không thể táchrời kết quả học tập của học sinh Sự tương tác giữa dạy và học mang tính chấtcộng tác trong đó dạy học giữ vai trò chủ đạo

Hoạt động dạy học là một hoạt động xã hội: dạy học là một hoạt độngtương tác giữa người với người với xã hội, bao gồm tổ, nhóm, lớp, tập thể sưphạm thông qua các hoạt động dạy và học chính khóa và ngoại khóa trong

và ngoài trường Mục đích của dạy học là do xã hội đặt ra và người dạy chính

là người đại diện cho xã hội, được xã hội phân công nhiệm vụ giáo dục, đàotạo thế hệ trẻ thông qua việc tổ chức điều khiển, chỉ đạo quá trình dạy họctrong nhà trường Nội dung dạy học trong nhà trường chính là hệ thống các

kinh nghiệm xã hội mà loài người đã tích lũy được qua nhiều thế hệ.

Hoạt động dạy học là sự thống nhất biện chứng của dạy và học, là hoạtđộng tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm giúp cho người họclĩnh hội được những tri thức khoa học, kỹ năng hoạt động nhận thức và thựctiễn, phát triển các năng lực hoạt động sáng tạo Trên cơ sở đó hình thành thếgiới khách quan và các phẩm chất nhân cách của người học theo mục đích giáodục

Hoạt động dạy học là hoạt động mà trong đó dưới sự tổ chức, điềukhiển, lãnh đạo của người dạy làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động

tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thựchiện những nhiệm vụ dạy học đặt ra Trong quá trình dạy, nhà giáo đóng vaitrò lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của người học để giúp

họ tự khám phá tri thức, tích lũy tri thức biến thành khả năng thực tiễn củamình Ngoài ra, nhà giáo cũng có chức năng truyền thụ tri thức, rút ngắn thờigian người học phải mò mẫm, nhà giáo phải suy nghĩ để giúp người học sửdụng những tri thức, những kinh nghiệm đã có của mình, những tri thức mà

họ thu thập được qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua cuộc sống đểtạo nên sự hiểu biết của mình Phối hợp với hoạt động đó của nhà giáo, ngườihọc tự giác, tích cực chủ động, tự tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức -học tập của mình nhằm nắm vững tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo, pháttriển năng lực nhận thức, đặc biệt là tư duy sáng tạo, hình thàn cơ sở thế giớiquan khoa học và những phẩm chất tốt đẹp của con người mới

Với cách tiếp cận dạy học như là một hoạt động chúng tôi quan niệm:

Hoạt động dạy học ở trường cao đẳng là những tác động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch của đội ngũ giảng viên nhằm truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển tư duy

và giáo dục những phẩm chất nhân cách cho học viên, qua đó thực hiện tốt mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường đã

đẳng chính là hoạt động lĩnh hội, chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ xảo, kỹ năng và phẩm chất nhân cách của học viên dưới dự định hướng, điều khiển của giảng viên

Dạy học ở trường cao đẳng gồm hai hoạt động cơ bản: hoạt động giảngdạy của giảng viên và hoạt động học tập của học viên Hoạt động giảng dạycủa giảng viên nhằm tổ chức và điều khiển quá trình nắm kiến thức, hìnhthành ký năng, kỹ xảo và phẩm chất nhân cách cho học viên Hoạt động họctập của học viên ở trường cao đẳng là chủ thể nhận thức chủ động tích cựcnhằm lĩnh hội, chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ xảo, kỹ năng và phẩm chấtnhân cách của học viên dưới sự định hướng, điều khiển của giảng viên Chính

vì vậy, giảng viên đóng vai trò chủ thể tác động đến học viên và học viênkhông những là khách thể tiếp nhận sự tác động của giảng viên mà còn đóngvai trò chủ thể vì họ là những con người thực hiện hoạt động học tập trongnhà trường Họ ý thức về nhiệm vụ học tập, họ tích cực nhận sự tác động từphía người thầy: vai trò chủ thể của trò càng được phát huy thì hiệu quả họctập càng lớn Trong quá trình dạy học, giảng dạy, giảng viên đóng vai trò chỉđạo, điều khiển hoạt động học của học viên nhưng không được đối lập vớitính độc lập sáng tạo với học viên

Hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện ở mốiquan hệ tương tác giữa các thành tố như: mục tiêu, nội dung, phương pháp,hình thức tổ chức của hoạt động dạy và hoạt động học, người dạy, người học

và kết quả dạy học; trong đó hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động họccủa học viên là hai nhân tố trung tâm, năng động nhất của quá trình dạy học.Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng cũng tuân theo qui luật của hoạtđộng dạy học Vì vậy, chủ thể quản lý cần hiểu và nắm chắc các yêu cầu cơbản của hoạt động quản lý như: quản lý mục tiêu dạy học, quản lý nội dung,phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kết quả dạy học,

1.1.2 Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

Quản lý là hoạt động có ý thức của nhà quản lý nhằm đạt tới mục tiêuhiệu quả quản lý Cán bộ quản lý, các lực lượng sư phạm bằng hành độngcủa mình biến mục tiêu đó thành hiện thực.

Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng là một loại hình quản lýhoạt động trong đó chủ thể đề ra những mục tiêu cần phải đạt được và nhữngchủ trương, biện pháp kế hoạch phải thực hiện, lựa chọn nhân sự, thời gian,huy động và sử dụng nhân lực, vật lực và tài lực (nguồn nhân lực giáo dục củanhà trường) hiện có và sẽ có để tổ chức và điều hành bộ máy nhân lực nhằmthực hiện những chủ trương, biện pháp và kế hoạch nói trên một cách đúngđắn, có chất lượng và hiệu quả đáp ứng được mục tiêu mà chủ thể đã đề ra

Quản lý hoạt động dạy ở trường cao đẳng hướng vào thực hiện nhiệm

vụ trọng tâm của của nhà trường Vì vậy, quản lý quá trình sư phạm của giảngviên, hoạt động học tập của học viên, diễn ra chủ yếu trong quá trình dạyhọc Do đó quản lý hoạt động dạy ở trường cao đẳng thực chất là những tácđộng của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thểgiáo viên) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện năng lực và nhâncách, nhất là kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn cho học viên theo mụctiêu giáo dục - đào tạo của trường cao đẳng Từ những nhận thức và cách tiếpcận trên tác giả đưa ra quan niệm:

Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng là những cách thức, biện pháp của chủ thể quản lý theo sự phân cấp tác động đến toàn bộ hoạt động giảng dạy của đội ngũ giảng viên

và hoạt động học tập của học viên nhằm đạt được chất lượng

và hiệu quả dạy học của nhà trường

Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng thực chất là việc lập kếhoạch, tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của nhà trường nhằm

quản lý hoạt động dạy học của người Hiệu trưởng là hoạt động cơ bản nhất,xuyên suốt quá trình quản lý nhà trường nói chung

Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng được thực hiện dựa trênviệc quản lý mục tiêu chương trình, kế hoạch dạy học, quản lý giờ lên lớp củagiáo viên, quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn, quản lý công tác bồi dưỡng giáoviên, quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên…

Quản lý hoạt động dạy và học phải đồng thời quản lý hoạt động dạycủa giáo viên và quản lý học của học viên Yêu cầu của quản lý hoạt động dạyhọc là phải quản lý các thành tố của quá trình dạy học nhằm phát huy tácdụng thông qua quy trình hoạt động của người dạy một cách đồng bộ, hài hòa,hợp quy luật, đúng nguyên tắc dạy học Quy trình đó có tính tuần hoàn từkhâu soạn bài, giảng bài và tạm thời kết thúc ở khâu đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh Cho nên, quản lý hoạt động dạy và học thực chất là quản lý một

số thành tố của quá trình dạy học, bao gồm: Mục đích và nhiệm vụ dạy học,nội dung dạy học, phương pháp dạy học và phương tiện dạy học, thầy vớihoạt động dạy, trò với hoạt động học tập, kết quả dạy học

Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên vừa phải phù hợp với quản

lý giáo dục nói chung, vừa phải mang tính đặc thù trong quản lý hoạt độngdạy của giáo viên ở trường cao đẳng Xuất phát từ nhiệm vụ trên của trườngcao đẳng, quản lý hoạt động dạy học có những đặc điểm đó là: quản lý hoạtđộng dạy học của giáo viên mang tính chất quản lý hành chính sư phạm, đặcđiểm này thể hiện ở chỗ: quản lý theo pháp luật, theo những nội quy, quychế, quyết định có tính bắt buộc đối với giáo viên, các lực lượng sư phạmcủa nhà trường

Quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng mang tính đặc trưng củakhoa học quản lý, bởi vì quản lý hoạt động dạy học của giáo viên chính làquản lý quá trình lên lớp và các hình thức sau giờ lên lớp mà giáo viên đảm

nhiệm, như hoạt động tổ chức cho học viên ngoài giờ, đi tham quan, du lịch.

Vì vậy, quá trình quản lý đó rất đa dạng và phức tạp, đòi hỏi tính kế hoạchhóa trong quản lý và phải vận dụng tốt các chức năng để quản lý hiệu quảhoạt động này quản lý hoạt động dạy học của giáo viên có tính xã hội hóacao do chịu sự chi phối trực tiếp của các điều kiện kinh tế - xã hội và có mốiquan hệ tương tác thường xuyên với đời sống xã hội

Đặc điểm quản lý hoạt động dạy học của giáo viên gắn chặt với quản lýhoạt động học tập của học viên đó là: Lứa tuổi học viên trường cao đẳng làlứa tuổi thanh niên đã bước đầu hình thành những nét tính cách của người lớn.Điều đó có liên quan đến việc xây dựng lại một cách cơ bản các quá trình, cáchoạt động tâm lý của họ Vì vậy, đòi hỏi phải có những biến đổi mang tínhchất quyết định đối với các hình thức quan hệ qua lại trong cách tổ chức hoạtđộng, trong sự lãnh đạo mọi mặt của người lớn, đặc biệt là giáo viên Do đó,nếu vẫn áp dụng những hình thức và phương pháp quản lý như bậc tiểu học,trung học cơ sở, trung học phổ thông cho bậc học này sẽ dẫn đến chất lượng

và hiệu quả quản lý không cao Phương thức quản lý hoạt động học tập củahọc viên có những nét khác biệt so với học sinh phổ thông Ở trường caođẳng, hoạt động học tập diễn ra theo phương thức học và hành, học - hànhgắn bó chặt chẽ với nhau qua đó để hình thành các kỹ năng cần thiết Nộidung học tập được mở rộng và chuyên sâu hơn

Khác với những ngành nghề khác trong xã hội, nghề thầy giáo là nghề

mà đối tượng trực tiếp là con người Hoạt động của người thầy là tổ chức vàđiều khiển người học lĩnh hội những tri thức, kinh nghiệm và tinh hoa mà loàingười đã tích lũy được và biến nó thành những nét nhân cách của mình từ đóhình thành nhân cách người học Lao động giảng dạy của giáo viên trong nhàtrường không chỉ đơn thuần là hoạt động giảng dạy những gì có sẵn mà nó làquá trình nỗ lực phấn đấu không ngừng nghỉ của cá nhân mỗi giáo viên để tự

khẳng định mình trong học tập, bồi dưỡng, rèn luyện bản thân về đạo đức, tưtưởng, chuyên môn và phương pháp giảng dạy.

Từ những đặc điểm nghề nghiệp của giáo viên ở trường cao đẳng, đòihỏi các nhà quản lý trong hoạt động quản lý của mình phải nắm được tính đặcthù nghề nghiệp Giáo viên ở trường cao đẳng là những người trí thức, laođộng sáng tạo theo thiên hướng cá nhân Nó là nghề đặc biệt, bởi lẽ sản phẩmtrí tuệ của họ không phải lúc nào cũng trở thành hàng hóa có thể hạch toánkinh tế được, mà nó tạo ra thứ hàng hóa đặc biệt đó là kỹ năng nghề nghiệp vànhân cách người học trong quá trình học tập tại trường và sau này ra công tác

Vì vậy, các nhà quản lý phải khéo léo xử lý tốt mối quan hệ giữa quản lý và

tự do sáng tạo cá nhân của giáo viên

Như vậy, quản lý hoạt động dạy học là một bộ phận hữu cơ trong hệthống quản lý giáo dục - đào tạo của các cao đẳng, có sự tham gia của cácnhân tố:

Một là: chủ thể quản lý bao gồm nhiều lực lượng tham gia, trực tiếp và

chịu trách nhiệm chính là Hiệu trưởng nhà trường Hiệu trưởng là người giữvai trò quan trọng nhất và chịu trách nhiệm chính đến chất lượng hoạt độngdạy học và quản lý hoạt động này Giúp việc cho Hiệu trưởng quản lý hoạtđộng dạy học ở trường cao đẳng là các phó hiệu trưởng, các cơ quan chứcnăng, các trưởng khoa (bộ môn), và chính bản thân đội ngũ giảng viên

Hai là, đối tượng quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng là đội

ngũ giảng viên và học viên cùng nội dung chương trình dạy học theo chươngtrình khung do Bộ Giáo dục và Đào tạo và các Bộ, Ngành chủ quản (quản lýcác trường cao đẳng) ban hành Như vậy, giảng viên vừa là chủ thể vừa làkhách thể trong hệ thống quản lý

Ba là, mục đích quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng là nhằm

bảo đảm cho hoạt động giảng dạy của giảng viên và học tập của học viên đạt

kết quả ngày càng cao, góp phần thực hiện tốt mục tiêu quản lý và nhiệm vụgiáo dục - đào tạo của nhà trường.

Bốn là, nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng thực

chất là quản lý việc thực hiện tốt các thành tố của quá trình dạy học, cácnhiệm vụ quyết định đến chất lượng giảng dạy của giảng viên của nhà trường

và học tập của học viên; đó là việc cụ thể hoá mục tiêu dạy học, thông qua:quản lý thực hiện tốt chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học; quản lý cáchoạt động giảng dạy của giảng viên, học tập của học viên theo đúng quy chế,các quy định giáo dục - đào tạo của nhà trường; đồng thời quản lý tốt hoạtđộng kiểm tra, đánh kết quả hoạt động giảng dạy của giảng viên, hoạt độnghọc tập của học viên; quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho hoạt độngdạy học của nhà trường góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đạt đượcmục đích quản lý của nhà trường

Năm là, phương pháp quản hoạt động dạy học ở trường cao đẳng rất

phong phú, đa dạng, bao gồm toàn bộ những cách thức, biện pháp tác động, điềukhiển của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý bằng hệ thống công cụ, phươngtiện nhằm đạt được mục tiêu quản lý đã xác định Việc xác định phương phápquản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng phải bảo đảm tính khoa học, thốngnhất, khả thi, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của giảng viên và học viên, tăngcường hiệu quả quản lý nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp, trong đó phương phápquản lý hành chính, phương pháp giáo dục - tâm lý, phương pháp kích thích lànhững phương pháp chủ đạo, được sử dụng phổ biến Hoạt động dạy học ởtrường cao đẳng là hoạt động trí tuệ, hết sức căng thẳng, do đó các nhà quản lýcần lựa chọn và sử dụng các phương pháp quản lý phù hợp với đối tượng quản

lý là con người mới mang lại tác dụng, hiệu quả cao

1.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

1.2.1 Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học ở trường cao đẳng

Kế hoạch dạy học là việc làm rất quan trọng của nhà quản lý giáo dục ởcác trường trung học cơ sở nhằm đạt tới các mục tiêu của hoạt động quản lýgiáo dục nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng Đồng thời, còn là

cơ sở cho các cấp, tổ khoa (bộ môn) kịp thời điều chỉnh thời lượng sau giảngdạy môn học, bài giảng cho học viên, chống tình trạng quá tải, dồn ép chươngtrình dẫn đến hiệu quả dạy học không cao

Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên và hoạt động học tậpcủa học viên dựa theo kế hoạch dạy học là thể hiện sự đề cao, tôn trọngtính chủ động của giảng viên và học viên, thể hiện sự quản lý nghiêm túccủa cán bộ quản lý Tuy nhiên, trong bản kế hoạch cũng cần có sự điềuchỉnh linh hoạt khi hoàn cảnh thực tế thay đổi ảnh hưởng đến việc hoànthành kế hoạch dạy học

Trên cơ sở yêu cầu chung công tác giáo dục và yêu cầu riêng của từngkhoa (bộ môn) và đối tượng học viên, căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm

vụ năm học của các cấp quản lý và tình hình cụ thể của nhà trường để đề ra kếhoạch phù hợp Hiệu trưởng phải là người hướng dẫn giảng viên quy trình xâydựng kế hoạch, giúp họ biết xác định mục tiêu đúng đắn và biết tìm ra cácbiện pháp để thực hiện các mục tiêu đó

Quản lý việc xây dựng kế hoạch của các bộ phận cũng như của mỗi

giảng viên trong trường là việc làm đòi hỏi sự sâu sát của người Hiệutrưởng Hiệu trưởng là người hướng dẫn giảng viên qui trình kế hoạch,giúp họ biết xác định mục tiêu đúng đắn và biết tìm ra các biện pháp đểthực hiện các mục tiêu đó

1.2.2 Quản lý mục tiêu, chương trình và nội dung dạy học ở trường cao đẳng

Quán triệt được mục tiêu của dạy học ở trường cao đẳng là cung cấp chohọc viên những kiến thức cơ bản, chuyên ngành, hình thành hệ thống kỹ xảo,

kỹ năng và phát triển những phẩm chất nhân cách đáp ứng yêu cầu nhiệm vụhoạt động thực tiễn của cơ quan đơn vị và học viên Quản lý mục tiêu dạy họcchính là những biện pháp mà các chủ thể quản lý ở trường cao đẳng, đứng đầu

là hiệu trưởng áp dụng trong tổ chức các hoạt động dạy học nhằm hướng tới sựphát triển toàn diện các mặt đức, trí, thể, mỹ, giáo dục lao động của người học(đó là kết quả tổng hợp của nhiều hoạt động, của cả hoạt động dạy và hoạtđộng học nhằm đảm bảo chất lượng đó) Nói cách khác, quản lý mục tiêu dạyhọc là: tổ chức thực hiện đầy đủ các mục tiêu, kế hoạch và nội dung chươngtrình dạy học theo đúng tiến độ thời gian quy định, với chất lượng cao

Chương trình dạy học là pháp lệnh của nhà nước do Bộ Giáo dục vàĐào tạo chịu trách nhiệm ban hành, là căn cứ để mỗi cơ sở giáo dục tiếnhành chỉ đạo, giám sát các hoạt động dạy học Muốn quản lý nội dung,chương trình dạy học của từng môn học trong trường cao đẳng và giới hạnkiến thức, hiệu trưởng cần: Nắm vững các phương pháp dạy học và hìnhthức dạy học đặc trưng của từng môn học để từ đó có các biện pháp đầu tưcác phương tiện dạy học, thiết bị dạy học phù hợp Chỉ đạo các tổ, nhómchuyên môn bàn bạc, thảo luận những vấn đề nảy sinh trong quá trình tổchức dạy học ở những năm trước và những vấn đề mới bổ sung cho cả năm

họ Phổ biến, hướng dẫn giảng viên về những điểm mới trong chương trình,những phương pháp dạy học mới theo hướng dẫn của Bộ để giảng viênđược cập nhật kịp thời Đảm bảo cân đối các hoạt động trong năm, tạo điềukiện thuận lợi để giáo viên hoàn thành chương trình dạy học Theo dõi tìnhhình thực hiện chương trình dạy học thông qua sổ ghi đầu bài, sổ báogiảng, biên bản sinh hoạt tổ, thông qua dự giờ để từ đó có những điều chỉnhcho phù hợp với kế hoạch dạy học

Trong phạm vi trường cao đẳng, trực tiếp quản lý hoạt động dạy của giảngviên là chủ nghiệm khoa (tổ trưởng bộ môn) và ban giám hiệu đứng đầu là Hiệu

trưởng Các chủ thể quản lý thực hiện quản lý nội dung, chương trình, phươngpháp và lập kế hoạch hoạt động môn học cho một học kỳ, một năm học

Quản lý nội dung dạy học chính là quản lý việc xây dựng thực hiệnmục tiêu, nhiệm vụ giáo dục, thái độ và phát triển trí tuệ cho sinh viên, việcchấp hành các nội quy, quy chế đào tạo như điều lệ, nội quy, quy chế mộtcách nề nếp, ổn định Nói cách khác, đó chính là quản lý chất lượng dạy học

Quản lý chất lượng dạy học là việc phát hiện kịp thời các nguyênnhân dẫn đến tình trạng yếu kém, đề ra và tổ chức thực hiện các biện phápkhắc phục những yếu kém nhằm đảm bảo được chất lượng dạy học và đạtđược yêu cầu của xã hội đối với dạy học Bên cạnh đó, hiệu trưởng cần chútrọng đến các nội dung quản lý như: Kiểm tra, đánh giá, xác nhận trình độ

và cấp văn bằng, chứng chỉ, các hoạt động ngoài lớp, ngoài nhà trường vàquản lý, điều phối các hoạt động của tổ chức sư phạm trong nhà trường.Việc quản lý chất lượng nội dung chương trình dạy học phải tuân theo đầy

đủ những nguyên tắc quản lý giáo dục và áp dụng những nguyên tắc đó vàoquá trình dạy học ở nhà trường

Nguyên tắc thống nhất quản lý về chính trị: Đây là nguyên tắc quản lý

cơ bản của quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động dạy học nóiriêng Nguyên tắc này đòi hỏi mọi chủ trương, chính sách giáo dục cũng nhưnhững quy định đề ra phải phục vụ đường lối, nhiệm vụ của cách mạng trongtừng giai đoạn cụ thể Nội dung, phương pháp và tổ chức hoạt động dạy họcphải đảm bảo những nguyên lý giáo dục và đường lối, chính sách giáo dụccủa Đảng và nhà nước Nhà trường không đứng ngoài chính trị mà phục vụchính trị Đây là nguyên tắc cơ bản để giải quyết vấn đề lý luận và thực tiễntrong công cuộc đổi mới quản lý giáo dục nói chung và đặc biệt là quản lýhoạt động dạy học hiện nay

Nguyên tắc tập trung dân chủ: Nguyên tắc này thể hiện mối quan hệ

biện chứng dưới sự lãnh đạo tập trung của nhà nước về giáo dục và phát huy

tối đa sáng kiến đóng góp của đông đảo quần chúng nhân dân về công tác tổchức và quản lý giáo dục Điều đó sẽ đảm bảo được sự thống nhất về công tác

tổ chức và quản lý giáo dục, trong ý chí hành động và làm tăng hiệu quả cácnguồn lực giáo dục

Nguyên tắc kết hợp giữa nhà nước và xã hội: Nguyên tắc này đòi hỏi

phải kết hợp quản lý giáo dục mang tính nhà nước với việc quản lý mang tính

xã hội, nghĩa là quần chúng nhân dân, các tổ chức, đoàn thể xã hội phải đượctham gia vào quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động dạy học nóiriêng trên cơ sở của cơ chế quản lý giáo dục phù hợp

Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học: Quản lý giáo dục là quản lý hoạt

động dạy học cần phải được xây dựng trên những cơ sở khoa học, đặc biệt

là lý luận khoa học quản lý vận dụng những thành tựu của nhiều khoa họckhác nhau như tâm lý học, giáo dục học, điều khiển học Nguyên tắc nàyđòi hỏi phải đảm bảo tính hệ thống và tính tổng hợp trong quản lý hoạtđộng dạy học

Nguyên tắc đảm bảo tính kế hoạch: Bất kỳ một hoạt động nào cũng cần

đến kế hoạch Nguyên tắc này đòi hỏi quản lý hoạt động dạy học phải có các

kế hoạch chính xác, phù hợp với trình độ, yêu cầu quản lý thực tế, đồng thờicũng phải có dự kiến việc kiểm tra, giám sát các kế hoạch đó

Nguyên tắc cụ thể, tính thiết thực và tính hiệu quả: Nguyên tắc này đòi

hỏi người quản lý phải nắm thông tin chính xác, cụ thể, nhanh chóng đề ra cácbiện pháp xử lý, giải quyết đúng đắn, kịp thời, phù hợp và thiết thực

Nguyên tắc trách nhiệm và phân công trách nhiệm: Trách nhiệm thể

hiện sự thống nhất giữa hai mặt: Mặt tích cực, ý thức trách nhiệm của chủ thểquản lý và mặt tiêu cực là khi buộc phải áp dụng các chế tài đối với nhữngngười vi phạm pháp luật của nhà nước Nguyên tắc này đòi hỏi mỗi ngườiphải trả lời các câu hỏi như: Công việc mình phải làm gì? Giới hạn hành động

Phân công trách nhiệm là tổ chức sự ủy quyền, cho phép tự chủ tronghành động và quyết định Tuy nhiên, phân công trách nhiệm không phải làgiảm bớt trách nhiệm của thủ trưởng Việc duy trì quyền lực và tính thốngnhất của lãnh đạo, quản lý hoạt động dạy học đòi hỏi phải tổ chức phối hợp vàkết hợp trong phân cấp quản lý.

1.2.3 Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở trường cao đẳng

Mục tiêu dạy học và nôi dung dạy học nếu coi là xương sống của một

cơ thể thì phương pháp dạy học có thể coi là hệ thống tuần hoàn của một cơthể Nếu một hệ thống tuần hoàn mà vận hành không tốt thì chắc chắn cả hệthống sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng Do đó, phương pháp dạy học từ xa xưa

đã được rất nhiều các nhà quản lý giáo dục quan tâm chú ý Hiện nay chúng tavẫn đang sử dụng những phương pháp dạy học truyền thống, kết hợp với cácphương pháp dạy học hiện đại, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực,chủ động của người học

Phương pháp dạy học có ý nghĩa rất lớn đến việc quyết định chất lượngdạy học Chẳng thế mà Bộ Giáo dục luôn luôn có các chuyên đề về đổi mớiphương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Với các nhà quản lý giáo dục, đặc biệt là hiệu trưởng, việc quản lý tốtphương pháp dạy học sẽ góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục.Thực tế cho thấy những trường mà luôn quan tâm, chỉ đạo đổi mới phươngpháp dạy học thì nơi đó chất lượng giáo dục mũi nhọn cũng như đại trà đượcnâng cao rõ rệt Ngược lại, những nơi nào hiệu trưởng phó mặc việc quản lýphương pháp dạy học cho các phó hiệu trưởng cũng như các tổ trưởng chuyênmôn thì chất lượng là tương đối thấp

Phương pháp giảng dạy là một trong những lĩnh vực trọng tâm nhất củahoạt động quản lý dạy học Nó là đối tượng chỉ đạo, tổ chức thực hiện củatrường, của khoa, của người quản lý, của từng cá nhân giảng viên và của cả học

viên Phương pháp giảng dạy có vai trò quyết định chất lượng đào tạo Phươngpháp giảng dạy là sự vận động của nội dung dạy học Mục tiêu giáo dục có đạtđược hay không, có thực thi hay không chính là ở khả năng và trình độ triển khaithực hiện của từng giảng viên đứng trên bục giảng trong nhà trường

1.2.4 Quản lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giảng viên

* Xây dựng kế hoạch giảng dạy của tổ nhóm chuyên môn và của giảng viên

Căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ cụ thể của từng năm học, căn cứ vàohướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của cơ quản lý cấp trên tạo cũng nhưtình hình cụ thể của nhà trường, Hiệu trưởng trường cao đẳng sẽ triển khaicho các bộ phận và giáo viên lập kế hoạch sát với yêu cầu nhà trường

Trong công tác quản lý hoạt động dạy học, hiệu trưởng phải coi lực lượnggiáo viên, các tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch là khâu đột phá mang lại kếtquả cao nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục của nhà trường như kế hoạch đã đề

ra Tuy nhiên, cũng có những trường hợp cụ thể, hiệu trưởng cần phải có nhữngquyết định chỉ đạo linh hoạt trong việc bổ sung hay điều chỉnh các kế hoạch đểđảm bảo hoạt động dạy học nhưng không làm thay đổi mục tiêu

* Quản lý việc phân công giảng dạy cho giảng viên

Công tác cán bộ là khâu then chốt quyết định đến chất lượng công việc.Nếu hiệu trưởng nắm chắc đội ngũ, biết rõ dược điểm mạnh, điểm yếu, sở trường,hoàn cảnh gia đình, tình trạng tâm lý của đội ngũ cán bộ, giảng viên thì sẽ sửdụng đúng người đúng việc, hơn thế nữa sẽ tạo niềm tin nơi quần chúng làm cho

họ tự tin, phấn khởi hơn và có trách nhiệm cao với các công việc được giao

Phân công giảng viên đúng với khả năng sẽ đem lại kết quả tích cực.Ngược lại, nếu hiệu trưởng phân công công việc nặng theo cảm tính, tình cảm

cá nhân sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động sư phạm trong nhàtrường, gây mất đoàn kết nội bộ, chia bè cánh Do đó hiệu trưởng cần cânnhắc thật kỹ lưỡng trước khi đưa ra các quyết định Cũng cần lắng nghe các ý

kiến, nguyện vọng của giáo viên để có những quyết định sáng suốt nhằm pháthuy tối đa khả năng của đội ngũ.

Ngoài ra, phân công giáo viên cần đặt yếu tố quyền lợi của người họclên trên hết.Việc phân công cần chú ý tới khối lượng công việc, đặc biệt là cácgiáo viên làm công tác kiêm nhiệm

* Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp của giảng viên

Việc soạn bài và chuẩn bị các điều kiện của giờ lên lớp có ảnh hưởngrất nhiều đến chất lượng giờ dạy và từ đó sẽ quyết định đến kết quả học tậpcủa học sinh Do đó, hiệu trưởng cần tập trung vào chỉ đạo một số vấn đềsau: Yêu cầu các tổ nhóm chuyên môn nghiên cưu kỹ các nội dung chươngtrình mà mình đảm nhiệm Trao đổi, thảo luận để đi đến thống nhất về mụcđích, yêu cầu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học Thường xuyênchỉ đạo tổ chuyên môn, thanh tra nhà trường kiểm tra hồ sơ giáo án đểkiểm tra việc soạn bài của giảng viên qua đó nắm bắt được đầy đủ thông tin

về việc thực hiện phân phối chương trình, nội dung, bài soạn có đảm bảotheo các yêu cầu đổi mới hiện nay chưa, bài soạn có sự đầu tư về công sứchay chỉ là sao chép

1.2.5 Quản lý hoạt động học tập của học viên trường cao đẳng

Sinh viên là một trong hai yếu tố then chốt quyết định đến kết quả giáodục Do vậy, việc quản lý đội ngũ sinh viên không phải trách nhiệm riêng củagia đình hay nhà trường mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng trong đó

có gia đình, nhà trường và các lực lượng xã hội khác

Với điều kiên kinh tế đất nước ngày một phát triển thì các nhu cầu vềhưởng thụ những thành tựu khoa học kỹ thuật ngày một cao, sinh viên Việtnam hiện nay luôn có xu hướng vươn xa, khẳng định mình nhưng chưa biếtcách, chưa biết phương pháp khẳng định vai trò của bản thân nên rất dễ mắcsai lầm Vì vậy, việc quản lý các hoạt động của sinh viên trường cao đẳng làviệc làm hết sức quan trọng, nó sẽ góp phần hình thành và phát triển nhân

cách của các em sau này.Để quản lý có hiệu quả hoạt động học tập của sinh

viên, trước hết cần xác định trình độ ban đầu của sinh viên là xem xét đến khảnăng tiếp nhận những kiến thức, kỹ năng và thái độ học tập nhằm đáp ứngđược với mục tiêu sẽ đề ra Việc xác định trình độ ban đầu của sinh viên chophép người quản lý, giảng viên xây dựng và thực hiện chương trình học phùhợp, cũng như cho phép họ chọn phương pháp dạy hợp lý, nhằm khích lệ vàphát triển khả năng sáng tạo của họ Các biện pháp đánh giá trình độ ban đầucủa người học tập trung xác định các yếu tố sinh học, tâm lý học, giáo dụchọc và tiến hành tìm hiểu học viên bằng cách trực tiếp trò chuyện hoặc qua lýlịch, qua việc tiến hành một bài kiểm tra, qua một bài kiểm tra đầu vào

1.2.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên ở trường cao đẳng

Kiểm tra, đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình dạy học Kiểm tra,đánh giá nhằm khảo sát, xem xét cả về định lượng và định tính kết quả họctập, đánh giá mức độ chiếm lĩnh nội dung học vấn của học viên Vì vậy ngườiquản lý phải xây dựng kế hoạch và quy trình kiểm tra và yêu cầu giảng viênthực hiện Kiểm tra, đánh giá có ý nghĩa vô cùng quan trọng

Đối với giảng viên: kết quả kiểm tra, đánh giá giúp cho giảng viên nắm

được trình độ học tập, lĩnh hội tri thức của học viên Bên cạnh đó, giảng viên

có cơ sở tự đánh giá vốn tri thức, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm,nhân cách và uy tín của mình với học viên Từ đó, giảng viên tự điều chỉnh, tựhoàn thiện mình đáp ứng nhiệm vụ giảng dạy đã đề ra

Đối với cán bộ quản lý: kiểm tra, đánh giá giúp cho cán bộ quản lý nhìn

nhận thực chất hoạt động dạy học của thầy và trò, đánh giá chính xác chất lượnggiảng dạy của khoa (tổ bộ môn) Từ đó có những chủ trương, biện pháp chỉ đạo,uốn nắn kịp thời và sâu sát, khuyến khích và hỗ trợ những sáng kiến nhằm nângcao hiệu quả dạy học Đồng thời, kết quả kiểm tra đánh giá cũng là cơ sở để xây

dựng mục tiêu, xây dựng đội ngũ giảng viên, chọn nội dung, chương trình cũngnhư lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học.

1.2.7 Quản lý về cơ sở vật chất, thiết bị và đồ dùng dạy học ở trường cao đẳng

Cơ sở vật chất kỹ thuật là điều kiện trực tiếp để nâng cao hiệu quả dạyhọc Do đó, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật và đồ dùng dạy học là sự tác độngphù hợp với quy luật của chủ thể quản lý trường học đến đối tượng quản lý cóliên quan tới lĩnh vực cơ sở vật chất kỹ thuật dạy học, bao gồm: phương tiện vậtchất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học - công nghệ được huy động vào hoạt độngdạy học trong nhà trường, nhằm hỗ trợ các hoạt động dạy học của nhà trườngvận hành đạt tới mục tiêu đào tạo Mục tiêu, nội dung hoạt động quản lý cơ sởvật chất kỹ thuật dạy học là: phát huy được hiệu lực các chế độ quy định của nhàtrường về quản lý, xây dựng mua sắm, trang bị, sử dụng, sửa chữa và bảo quản

cơ sở vật chất kỹ thuật dạy học Phát huy trách nhiệm của các tổ chức và các lựclượng tham gia quản lý, đặc biệt nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất kỹthuật vào hoạt động dạy học của giảng viên và học viên

1.3 Những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

1.3.1 Tác động từ phương hướng, mục tiêu phát triển mới của nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của các trường cao đẳng hiện nay

Trong bối cảnh xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế hiện nay đã tạo ra sựbiến đổi sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đối với tất cả các quốcgia trong đó có nước ta, đòi hỏi về giáo dục, đặt ra những yêu cầu mới về dạy học,quản lý hoạt động dạy học, để đáp ứng yêu cầu về Giáo dục - đào tạo cho sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Hiện nay và những năm tiếp theo, giáo dục Việt Nam đang tập trunglãnh đạo tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, vững chắc về chất lượng giáo dục -đào tạo Nâng cao chất lượng dạy tốt, học tốt, phục vụ tốt và quản lý tốt Tiếp

tục nâng cao chất lượng cán bộ, giảng viên thông qua các khoá đào tạo, bồidưỡng trong và ngoài nước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản lý vàdạy học Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, lấy người họclàm trung tâm, chuẩn hoá về phương pháp ở các hệ đào tạo, bồi dưỡng, tăngcường bổ sung kiến thức thực tế và kỹ năng thực hành nghề nghiệp cho họcviên Mở rộng quy mô các loại hình đào tạo một cách hợp lý trên cơ sở pháthuy hết các nguồn nhân lực Vì vậy, trong tương lai, mục tiêu xây dựng vàphát triển của giáo dục đại học, cao đẳng sẽ có những bước phát triển mới.Trước mắt là mục tiêu đào tạo cao đẳng, đại học; đồng thời, mở rộng quy mô,đối tượng, loại hình đào tạo ngày càng tăng theo nhiều cấp học, bậc học, thựchiện “chuẩn hoá, hiện đại hoá” theo quan điểm Nghị quyết Đại hội XI củaĐảng, Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam Đây là những mục tiêu lớn,chi phối và tác động mạnh mẽ, toàn diện đến quá trình giáo dục - đào tạo màtrực tiếp là dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng nóichung, hệ vừa làm, vừa học ở nhà trường nói riêng; đồng thời đặt ra nhữngyêu cầu cao hơn đối với quá trình dạy học để đáp ứng với sự phát triển mớicủa nhiệm vụ giáo dục - đào tạo ở trường cao đẳng hiện nay

1.3.2 Tác động từ chương trình, nội dung, kế hoạch, các văn bản pháp quy về quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

Nội dung giáo dục ở cao đẳng phải đảm bảo yêu cầu giáo dục toàn diệncho học viên theo như Luật Giáo dục đã quy định, nội dung chương trình phảiphù hợp với đặc điểm tâm lý nhận thức của học viên Thực tế ở các trườngcao đẳng trong mỗi một năm học đều có các văn bản pháp quy của các cấpquản lý chỉ đạo công tác giáo dục và dạy học, trong đó có những điểm mới,điều chỉnh bổ sung quy định yêu cầu thực hiện về nội dung, chương trình vàphương pháp dạy học Điều này đòi hỏi nhà quản lý phải nghiên cứu và nhanhnhậy nắm bắt chắc chắn được những thay đổi đó, để tổ chức và chỉ đạo tới đội

ngũ giảng viên và học viên thực hiện hoạt động giảng dạy và học tập chođúng và phù hợp theo nhiệm vụ năm học.

1.3.3 Tác động từ đối tượng học viên ở trường cao đẳng

Chất lượng và hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳngphụ thuộc rất lớn vào chính hoạt động chiếm lĩnh tri thức và kỹ năng củangười học Dưới sự chỉ đạo của giảng viên, học viên dần dần có được nhữngphẩm chất và năng lực thích ứng như có động cơ học tập đúng đắn, tự giáctích cực trong học tập, có ý thức trách nhiệm về kết quả học tập của mình, cóphương pháp tự học ở mọi lúc và mọi nơi

Trong dạy học, học viên không chỉ là đối tượng chịu sự tác động sưphạm, mà còn là chủ thể nhận thức; với tư cách là chủ thể nhận thức học viênphát huy cao độ tính tích cực, độc lập, sáng tạo nhằm chiếm lĩnh tri thức, biếnvốn kinh nghiệm của loài người thành vốn kinh nghiệm của bản thân

1.3.4 Tác động từ trình độ giảng dạy của đội ngũ giảng viên và công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

* Trình độ giảng dạy của đội ngũ giảng viên

Để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ dạy học, đòi hỏi đội ngũ giảngviên phải được biên chế đủ về số lượng, đạt chuẩn về trình độ học vấn, cókinh nghiệm, tuổi đời phù hợp với vị trí, nhiệm vụ dạy học của giảng viên,nhất là trình độ chuyên môn vững, nghiệp vụ sư phạm tốt, đây là vấn đề đángquan tâm hiện nay trong thực hiện hoạt động dạy học của giảng viên ở mỗinhà trường Nhìn chung, trình độ dạy học của đội ngũ giảng viên cao đẳnghiện nay cơ bản đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ

Tuy vậy, với quy mô đào tạo ngày càng được mở rộng như hiện nay,nhìn một cách tổng thể, đội ngũ giảng viên cao đẳng còn thiếu về số lượng.Một số giảng viên là cán bộ khoa, bộ môn có trình độ, kinh nghiệm trong hoạtđộng giảng dạy lại có tuổi đời cao, quỹ thời gian công tác không còn nhiều.Đội ngũ giảng viên trẻ còn hạn chế nhất định về kiến thức, trình độ sư phạm,

kinh nghiệm hoạt động dạy học còn ít, chưa đáp ứng được tất cả yêu cầu,nhiệm vụ dạy học trong tình hình mới Những vấn đề trên đã và đang tác độngmột cách cơ bản, toàn diện, tạo ra không ít khó khăn đến quản lý hoạt độngdạy học của giảng viên và việc bồi dưỡng, sử dụng, phát huy nguồn nhân lựctrong dạy học.

* Đội ngũ cán bộ quản lý

Cán bộ quản lý là những người trực tiếp điều hành, quản lý hoạt động

giáo dục - đào tạo, nhất là hoạt động dạy học ở các khoa chuyên môn Do vậy,cán bộ quản lý phải là những người có trình độ chuyên môn sư phạm vữngvàng và nghiệp vụ quản lý nhất định để thực hiện tốt quản lý các hoạt độngdạy và học, bởi vì cán bộ quản lý, lãnh đạo có khả năng tập hợp và phát huyđầy đủ sức mạnh các hoạt động của từng giảng viên và tập thể khoa (bộ môn)chuyên môn, nhằm làm chuyển biến vị trí của người học viên hệ vừa làm, vừahọc từ đối tượng tiếp nhận tri thức sang chủ thể tìm kiếm tri thức từ đó nângcao hiệu quả học tập, tác động lớn đến chất lượng hoạt động dạy học trongnhà trường

1.3.5 Tác động từ môi trường đảm bảo cho hoạt động dạy học ở trường cao đẳng

Môi trường bảo đảm cho hoạt động dạy học là sự hợp thành của nhiềuyếu tố chất lượng con người, tổ chức, vật chất, tinh thần, có ảnh hưởng, tácđộng đến tất cả các khâu, các bước, các nhân tố của quá trình dạy học, trong

đó có công tác quản lý hoạt động dạy học chiếm tỷ lệ cao nhất, chịu sự tácđộng lớn nhất kể cả mặt tích cực và chưa tích cực từ môi bảo đảm cho hoạtđộng dạy học ở trường cao đẳng Nội dung môi trường bảo đảm cho hoạtđộng dạy học ở trường cao đẳng bao gồm:

Chất lượng con người, tổ chức và yếu tố chính trị tinh thần, đó là: năng

lực lãnh đạo, quản lý ở các cấp; bảo đảm các điều kiện cho hoạt động dạyhọc; sự liên kết, phối hợp giữa các cơ quan, các khoa (bộ môn); truyền thống

đoàn kết, bầu không khí dân chủ, mối quan hệ ứng xử, hợp tác trong hoạtđộng dạy học của các tổ chức, từng giảng viên và từng học viên, bảo đảmcho các hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học đạt kết quả tốt nhất.

Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ dạy học (gồm hệ thống hạ tầng cơ sở,

phương tiện trang bị kỹ thuật, hệ thống phòng học và phòng bổ trợ, hệ thốngthư viện ) đóng vai “người minh chứng khách quan” những vấn đề lý luận,liên kết lý luận và thực tiễn, góp phần rất lớn vào khả năng sư phạm của giảngviên và học viên trong việc cải tiến và đổi mới phương pháp giảng dạy và họctập, các hình thức lao động sư phạm, khả năng tổ chức một cách khoa học vàđiều khiển hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao

Thiết chế môi trường hoạt động dạy học: là hệ thống văn bản pháp quy

bảo đảm cho sự vận hành và phát triển hoạt động giảng dạy của giảng viên vàhọc tập của học viên như: quy chế, quy định, chỉ thị, công văn, hướng dẫn

để chỉ đạo, điều hành các hoạt động dạy học đạt được mục tiêu quản lý củatrường cao đẳng

Ngoài những yếu tố trên, quản lý hoạt động dạy học ở mỗi nhà trườngcòn chịu tác động cả tích cực và tiêu cực của môi trường giáo dục - đào tạocủa đất nước Các yếu tố khác ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học vềkhông gian, thời gian, địa điểm, đặc biệt là quản lý chương trình, nội dung, kếhoạch, đánh giá kết quả hoạt động dạy và học

*

* *

Quản lý hoạt động dạy học là nội dung trọng tâm trong công tác quản

lý của nhà trường; thực chất đó là những tác động của chủ thể quản lý vào quátrình dạy học nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách người họctheo mục tiêu đào tạo của nhà trường

Chương 1 của luận văn đã hệ thống hoá một số cơ sở lý luận liên quanđến đề tài nghiên cứu: hoạt động dạy học ở trường Cao đẳng, quản lý hoạtđộng dạy học ở trường Cao đẳng, các nội dung quản lý hoạt động dạy học ởtrường Cao đẳng và những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học ởtrường Cao đẳng trong quá trình đào tạo Dựa trên những cơ sở lý luận trênđây, luận văn sẽ đi phân tích thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạtđộng dạy học ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I.

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I 2.1 Khái quát về giáo dục đào tạo của Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

2.1.1 Đặc điểm của trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

Ngày 08 tháng 3 năm 1965, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số159-CA/QĐ thành lập Trường Sơ cấp Công an I, địa điểm tại huyện An Hải,thành phố Hải phòng; Quyết định số 160-CA/QĐ ngày 10/3/1965 thành lậpTrường Sơ cấp Công an II, địa điểm đặt tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh BắcThái (nay là Thái Nguyên) và Quyết định số 864-CA/QĐ ngày 04/9/1965thành lập Trường Sơ cấp Công an IV, địa điểm tại xã Hoài Thượng, huyệnThuận Thành, tỉnh Hà Bắc (nay là Bắc Ninh) Ngày 15/5/1968 Bộ trưởng BộCông an ký Quyết định số 515-CA/QĐ về việc sáp nhập Trường Sơ cấp Công

an II và Trường Sơ cấp Công an IV, thành lập Trường Đào tạo cán bộ Công an,địa điểm trường tại xã Quảng Chu, huyện Phú Lương, tỉnh Bắc Thái (nay là

Quyết định số 1250-CA/QĐ thành lập Trường Đào tạo cán bộ An ninh miềnNam (thực chất là đổi tên Trường Đào tạo cán bộ Công an thành Trường Đàotạo cán bộ An ninh miền Nam cho phù hợp) Địa điểm trường tại xã ĐồngTĩnh, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc

Quyết định số 1424-CA/QĐ ngày 05/8/1974 của Bộ trưởng Bộ Công

an tách Trường Đào tạo cán bộ An ninh A ra khỏi Trường Đào tạo cán bộ Anninh miền Nam; chuyển Trường Đào tạo cán bộ An ninh A về xã Tiên Dược,huyện Đa Phúc, tỉnh Vĩnh Phú (nay là huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội).Trường có nhiệm vụ đào tạo và bổ túc cán bộ An ninh cho miền Bắc Ngày06/11/1984 Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) ký Quyết định số2628/QĐ-NV nâng cấp Trường Trung học An ninh nhân dân I thành Trường Caođẳng An ninh nhân dân I Trường có nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thựchành có trình độ đại học và tiếp tục đào tạo một số chuyên ngành thuộc hệ đào tạotrung học An ninh nhân dân cho công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương từ tỉnh Thừa Thiên - Huế trở ra Ngày 17/7/1989, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay

là Bộ Công an) ký Quyết định số 52/QĐ-BNV tổ chức lại hệ thống các trường Đạihọc, cao đẳng An ninh nhân dân, quyết định chuyển Trường Cao đẳng An ninhnhân dân I thành Trường Trung học An ninh nhân dân I, trường có nhiệm vụ đàotạo trung học An ninh cho lực lượng Công an nhân dân các tỉnh phía Bắc Đếnngày 10/10/1989, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) ký Quyết định số663/QĐ-BNV, quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của TrườngTrung học An ninh nhân dân I thuộc Tổng cục Phản gián, trường có nhiệm vụ đàotạo, bồi dưỡng cán bộ có trình độ trung học An ninh chuyên ngành Trinh sát Phảngián cho Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương từ tỉnh Thừa Thiên -Huế trở ra Quy mô 1.000 học viên, địa điểm tại xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn,thành phố Hà Nội

Ngày 09 tháng 7 năm 2013, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định2508/QĐ-BGDĐT về việc Thành lập Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trên

cơ sở Trường Trung cấp An ninh nhân dân I và ngày 18/11/2015, Bộ trưởng BộCông an ký Quyết định số 6492/QĐ-BCA quy định chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn của Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I Tổ chức bộ máy của trường có 21đơn vị Khoa, Bộ môn, Phòng, Trung tâm

Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I thuộc hệ thống giáo dụcchuyên nghiệp của Nhà nước, chịu sự quản lý về nghiệp vụ đào tạo của BộGiáo dục và Đào tạo; chịu sự quản lý toàn diện của Bộ trưởng Bộ Công an

và sự quản lý chỉ đạo trực tiếp của Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựnglực lượng công an nhân dân (nay là Tổng cục Chính trị Công an nhân dân)

Trải qua gần 50 năm xây dựng và trưởng thành, qua các thời kỳ Trường

đã đảm nhận nhiều bậc học (cao đẳng, trung học, sơ học), nhiều loại hình đào tạo(tập trung, vừa làm, vừa học, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn ) đốivới tất cả các chuyên ngành của lực lượng An ninh nhân dân; cơ sở đào tạo lạiphân tán, chuyển đổi rất nhiều địa điểm khác nhau Mặc dù gặp nhiều khó khăn,thử thách nhưng các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên, học viên nhà trường đãđồng tâm hiệp lực, luôn phát huy sáng kiến, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dámlàm, chủ động vượt qua mọi gian khổ, thách thức hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm

vụ mà Đảng và Ngành giao cho Hiện nay nhà trường có tổng số 348 cán bộ,giáo viên và nhân viên; trong đó đội ngũ giáo viên là 114 Về trình độ, có 142 cửnhân, 50 thạc sỹ, 05 tiến sỹ, 20 cao cấp lý luận chính trị Đội ngũ lãnh đạo chỉhuy có 51 đồng chí trong đó có 05 đồng chí trong ban giám hiệu, có đủ năng lực,phẩm chất đạo đức đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đối với từng chức danh

Ghi nhận thành tích xuất sắc của các thế hệ cán bộ, giảng viên và học viênnhà trường trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho lực lượng An ninh nhândân trong gần 50 năm qua, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng nhiều phần thưởng

cao quý: 01 Huân chương Bảo về Tổ quốc hạng Nhì (2008); 01 Huân chươngQuân công hạng Nhất (2013); 01 Huân chương Quân công hạng Nhì (2003); 01Huân chương Quân công hạng Ba (1998); 01 Huân chương Chiến công hạng Nhì(1983); 01 Huân chương Chiến công hạng Nhì tặng cho Khoa Trinh sát Phản gián(2000); 06 Huân chương Chiến công hạng Ba tặng cho các đơn vị trực thuộc

Từ năm học 2007 - 2008 đến nay, các năm học nhà trường đều đượctặng cờ thi đua xuất sắc của Bộ Công an Năm học 2012 - 2013 nhà trườngđược tặng cờ Đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua của Chính phủ Nhiều lượtcán bộ, giảng viên được tặng thưởng Huân chương Chiến công, Huy chương

Vì an ninh Tổ quốc, Kỷ niệm chương vì sự nghiệp giáo dục và nhiều phầnthưởng cao quý khác

2.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Nhà trường

Đào tạo cán bộ An ninh có trình độ cao đẳng, trung cấp cho công an cácđơn vị, địa phương, lực lượng Công an bán chuyên trách và nhu cầu xã hội(nếu có) theo quy chế văn bằng của Nhà nước và quy định của Bộ trưởng BộCông an

Tham gia vào thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng và an ninh theoquy định và theo phân công của cấp có thẩm quyền.

Chủ trì nghiên cứu, xây dựng chương trình đào tạo và biên soạn giáotrình, tài liệu dạy học của ác ngành, chuyên ngành đào tạo trình độ cao đẳng,trung cấp của trường theo chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

Bộ Công an và chủ trương, định hướng của Tổng cục Chính trị Công an nhândân, đảm bảo liên thông trong quá trình đào tạo

Nghiên cứu, xây dựng ban hành và tổ chức đào tạo theo chuẩn đầu

ra đối với tất cả các ngành, chuyên ngành đào tạo của trường Tự đánh giáchất lượng đào tạo và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục của cơ quan

có thẩm quyền, thường xuyên tổ chức thực hiện cải tiến chất lượng saukiểm định

Tổng kết thực tiễn công tác giảng dạy, học tập, quản lý đào tạo, nghiêncứu khoa học nhằm hoàn thiện, đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình vàphương pháp đào tạo, gắn quá trình đào tạo của trường với thực tiễn công tác,chiến đấu, xây dựng lực lượng An ninh nhân dân

Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị có liên quan thực hiện các nhiệm

vụ khoa học về lý luận nghiệp vụ An ninh và lĩnh vực khác có liên quan đếncông tác bảo vệ an ninh quốc gia theo quy định

Thực hiện chỉ tiêu, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và tổ chức công tác tuyểnsinh, chiêu sinh theo phân cấp của Bộ trưởng; tổ chức quá trình đào tạo và chịutrách nhiệm về chất lượng đào tạo theo mục tiêu và chỉ tiêu đã được Bộ Giáodục và đào tạo, Bộ Công an quy định; tổ chức đánh giá, công nhận và cấp vănbằng, chứng chỉ cho học viên theo quy định của Nhà nước và của Bộ Công an;điều động học viên ra trường theo chỉ tiêu, kế hoạch của Bộ trưởng