Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt công nghệ thông tin, thì vai trò của giáo dục ngày càng trở nên quan trọng, là động lực phát triển và nhân tố quyết định tương lai của mỗi Quốc gia. Mục tiêu giáo dục đại học được xác định là, giáo dục phải đào tạo nên nguồn nhân lực có đầy đủ các phẩm chất, năng lực, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo để có thể thích nghi cao với thị trường lao động trong thời kỳ hội nhập. Để thực hiện được mục tiêu ngoài việc đổi mới chương trình, nội dung, h
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT
QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN Ở TRƯỜNG
1.2 Nội dung quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh
1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý đánh giá kết quả học
Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT
QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN Ở TRƯỜNG
2.1 Tổng quan về Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 37
2.2 Thực trạng đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở
Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 382.3 Thực trạng quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên
ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 49
Chương 3 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ
3.1 Yêu cầu quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 633.2 Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của
sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 683.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 78
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bãocủa cách mạng khoa học - công nghệ, đặc biệt công nghệ thông tin, thì vai tròcủa giáo dục ngày càng trở nên quan trọng, là động lực phát triển và nhân tốquyết định tương lai của mỗi Quốc gia
Mục tiêu giáo dục đại học được xác định là, giáo dục phải đào tạo nênnguồn nhân lực có đầy đủ các phẩm chất, năng lực, có khả năng làm việc độclập, sáng tạo để có thể thích nghi cao với thị trường lao động trong thời kỳ hộinhập Để thực hiện được mục tiêu ngoài việc đổi mới chương trình, nội dung,phương pháp thì, kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của sinh viên là khâu vôcùng quan trọng Bản chất của đánh giá là thu thập các thông tin định tính vàđịnh lượng, xử lý các thông tin, xác định xem mục tiêu, nội dung chươngtrình, phương pháp đào tạo để kịp thời có những điều chỉnh phù hợp với tìnhhình thực tế đánh giá còn là phương pháp dạy học quan trọng góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện cho sinh viên
Tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương đó, Nghị quyết số 29-NQ/TW củaBan Chấp hành Trung ương về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo… đã cụ thể hoá mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới căn bản, toàn diệnnền giáo dục và đào tạo, trong đó nội dung thi, kiểm tra và đánh giá kết quảgiáo dục, đào tạo được xác định: Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáodục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộngđồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánhgiá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá củangười dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánhgiá của gia đình và của xã hội
Giáo dục Việt Nam 30 năm đổi mới đã đạt được rất nhiều thành quả quantrọng về mở rộng quy mô, đa dạng hoá các hình thức giáo dục và nâng cao cơ sở
Trang 3vật chất cho nhà trường Tuy nhiên, giáo dục nước ta còn nhiều bất cập, chấtlượng và hiệu quả giáo dục còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh
tế xã hội của nước ta trong giai đoạn hiện nay Chính vì vậy, việc nâng cao chấtlượng giáo dục đang được Đảng Nhà nước và toàn xã hội quan tâm
Thực tiễn giáo dục cho thấy một khi công tác đánh giá được tổ chức đềuđặn và thích hợp thì chất lượng giáo dục sẽ không ngừng được nâng cao Tuynhiên trên thực tế, giáo viên dường như chưa nhận thức hết được ý nghĩa, vaitrò của đánh giá trong quá trình dạy học, chưa quan tâm đến việc kiểmtra,đánh giá liên tục cũng như chưa thực sự coi trọng những thông tin phảnhồi từ các bài kiểm tra Bên cạnh đó công tác tổ chức thi, kiểm tra còn lỏnglẻo, hình thức thi còn đơn điệu, chưa kiểm soát, đánh giá được mục tiêu đàotạo toàn diện Do đó đánh giá ở các trường Đại học, Cao đẳng vẫn chưa chặtchẽ, chưa khách quan và chưa phản ánh đúng thực chất kết quả đào tạo
Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, từ khi thành lập đến nay làmột cơ sở đào tạo có uy tín trong các trường đào tạo nghề ở khu vực phíaBắc Hơn ba mươi năm qua, nhà trường đã đóng góp đáng kể cho nguồn nhânlực đã qua đào tạo cho đất nước Tuy nhiên, số lượng, chất lượng và hiệu quảđào tạo vẫn chưa tương xứng với thế mạnh của nhà trường và đòi hỏi mà xãhội đặt ra Trước yêu cầu hội nhập, việc nâng cao chất lượng đánh giá kết quảhọc tập của sinh viên là một trong những yêu cầu cấp bách cần thực hiện.Mặc dù nhà trường có rất nhiều cố gắng nhưng đánh giá và quản lý hoạt độngđánh giá chưa chặt chẽ, hiệu quả và chất lượng, chưa phù hợp; phương phápđánh giá chậm đổi mới…dẫn đến chất lượng học tập không cao
Để khắc phục thực trạng trên, cần có những nghiên cứu cơ bản về quản
lý hoạt động đánh giá kết quả học tập, chính vì vậy nghiên cứu làm rõ vấn đề:
“Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội” với mong muốn đóng góp vào việc nâng cao chất
lượng đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay
Trang 42 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Đánh giá kết quả học tập là một trong những hoạt động quan trọng nhấtcủa quá trình dạy học đánh giá sẽ định hướng cách dạy của thầy và cách họccủa trò sao cho hiệu quả nhất, nghĩa là cùng hướng tới việc đạt mục tiêu.Ngoài ra, các thông tin khai thác được từ kết quả đánh giá sẽ rất hữu ích choviệc điều chỉnh phương pháp dạy của thầy và phương pháp học của trò, đồngthời giúp các nhà quản lý có những thay đổi cẩn thiết trong việc tổ chức quátrình đào tạo như điều chỉnh chương trình đào tạo, nội dung đào tạo, hình thức
tổ chức dạy học Nếu xem chất lượng của quá trình dạy học là sự trùng khớpvới mục tiêu thì đánh giá là cách tốt nhất để đánh giá chất lượng của qui trìnhđào tạo.Nhận thức rõ về tầm quan trọng của khâu đánh giá kết quả học tập đốivới sinh viên nên đã có rất nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đề cậpđến vấn đề này
* Những công trình nghiên cứu về hoạt động đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của người học ở nước ngoài
Từ thế kỷ XV, lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục thế giới, nhà giáo dụcTiệp Khắc J.A.Comesnky đã đặt nền móng cho lý luận dạy học ở nhà trường
và xây dựng thành một hệ thống vấn đề trong tác phẩm “Lý luận dạy học vĩđại”, trong đó nêu vai trò ý nghĩa của kiểm tra,đánh giá quá trình lĩnh hội trithức của học sinh, ông lưu ý việc đánh giá phải căn cứ vào mục tiêu học tập
và hướng dẫn học sinh tự kiểm tra đánh giá kiến thức của bản thân Về saucác nhà nghiên cứu lý luận dạy học đã phân tích và phát triển lý luận kiểm trađánh giá ở các góc độ: vai trò, ý nghĩa, mục tiêu, nội dung, nguyên tắc vàphương pháp nhằm đảm bảo tính khách quan của việc kiểm tra đánh giá.Đầu thế kỷ XVI, nhà giáo dục vĩ đại người Sec Slovakia là J.AComenxki (1592 - 1670) đã đưa ra mô hình nhà trường và được nhiều quốcgia trên thế giới áp dụng Đó là nhà trường được phân theo cấp học, bậc học ởnhững lứa tuổi nhất định; các môn học trong nhà trường được quy định chặt
Trang 5chẽ có chương trình, có nội dung cụ thể thống nhất; thời gian đào tạo cũngđược ấn định, đương nhiên cách đánh giá kết quả học tập của học sinh cũngđược quy định rõ ràng.
Đến thế kỷ XVIII thì hệ đánh giá chất lượng giáo dục đầu tiên được ápdụng phổ biến trong các nhà trường Lúc đầu hệ đánh giá có 3 bậc chính: Tốt
Trung bình Kém; sau đó chia nhỏ thành 5 bậc: Tốt Khá Trung bình Yếu - Kém Tuy nhiên, để có thể đánh giá được theo 5 bậc chất lượng họcsinh thì kiểm tra phải như thế nào để đánh giá được chính xác, phù hợp vớiđối tượng học sinh nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dạy - học mới làvấn đề được các nhà giáo dục quan tâm
-Năm 1971, B.S Bloom cùng George F Madaus và J.Thomas Hastingscho ra đời cuốn sách “Evaluation to improve Learning” (Đánh giá thúc đẩyhọc tập) Cuốn sách này dành cho giáo viên, viết về kỹ thuật đánh giá kết quảhọc tập của học sinh Nếu được áp dụng đúng cách việc đánh giá sẽ giúp giáoviên hỗ trợ học sinh cải thiện khả năng học tập Trọng tâm của cuốn sách nàycũng chính là việc tăng cường khả năng học tập của học sinh Cuốn sáchkhông nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến việc lựa chọn và sử dụng cácloại trí tuệ, năng lực tiềm ẩn của các bài kiểm tra thành tích đã được chuẩnhóa - loại hình thường được học sinh các trường tiến hành một đến hai lầnmột năm, mà hướng tới để hoàn thiện và sử dụng đúng cách một hệ thống cáccâu hỏi, các bài kiểm tra đánh giá quá trình học tập và các dạng bài kiểm trakhác do giáo viên tự làm được áp dụng cho học sinh hàng năm Cuốn sáchthông qua việc liên kết các kỹ thuật đánh giá tốt nhất, nhằm hỗ trợ các giáoviên sử dụng đánh giá như một công cụ để cải tiến cả quy trình dạy và học
Ở các nước Châu Âu ngay từ thời văn hóa phục hưng đã có nhiều tưtưởng đổi mới giáo dục, cùng với việc đưa ra những tư tưởng giáo dục tiến
bộ, các nhà giáo dục cũng quan tâm đến việc thay đổi cách thức tổ chức thi cử
để góp phần nâng cao chất lượng dạy học
Trang 6Đến thế kỉ XVI – XVII, kế thừa và phát triển những tư tưởng giáo dụctiến bộ trong thời kì phục hưng, nhiều nhà giáo dục như: J A Cômenxki, J.J.Ruxo đã phê phán mạnh mẽ cách thức dạy học, thi cử đương thời làm chohọc sinh học tập thụ động, ghi nhớ máy móc; trong đó J A Cômenxki yêucầu việc dạy học phải phát huy tính tích cực chủ động của học sinh Trongđánh giá, Ông đòi hỏi không được gò ép, khiên cưỡng; nội dung, phươngpháp tiến hành phải phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ dạy học[22].
J.J Ruxo là người phản đối lối dạy học nhằm phục vụ cho việc thi cử, thikiểm tra chỉ có mục đích kiểm tra trí nhớ người học về những điều đã ghiđược lời thầy giảng ở trên lớp theo cách: thầy giáo là người nói- trò nghe,thầy giảng – trò ghi Để đi thi thì thầy hỏi trò những điều thầy đã nói và sách
đã viết Trong lý luận giáo dục Châu Âu thời bấy giờ còn phải ghi nhận ýtưởng rất mới về đánh giá của Rabelais, Ông đã đề xuất các phương pháp dạyhọc và đánh giá theo hướng gắn giữa học và hành, lý luận với thực tiễn Đặcbiệt Ông yêu cầu phải sử dụng phương pháp tranh luận công khai, rộng rãi vớimọi người trong kiểm tra để đánh giá đúng chất lượng học tập của học sinh.Như vậy, ngay từ rất sớm trong lịch sử giáo dục của nhân loại các tưtưởng đánh giá đã xuất hiện; đồng thời các biện pháp nâng cao chất lượngnhư là các tác động của hoạt động quản lý tác động tích cực đến hoạt độngđánh giá đã được đề cập ở những khía cạnh khác nhau Song đó mới chỉ lànhững tư tưởng mang nhiều sự cảm tính và dấu ấn cá nhân riêng lẻ; chưa cócác công trình nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động đánh giá
Ở Liên Xô cũ, vào những năm 20 của thế kỉ XX, nhằm đáp ứng nhiệm
vụ xóa bỏ, cải tạo những tàn dư của nhà trường chế độ cũ, xây dựng nhàtrường của chế độ mới, với quan điểm đánh giá người học là cơ sở và điềukiện cho việc giáo dục ý thức học tập, phát triển những khả năng và phẩmchất cần thiết của người học, việc đánh giá người học đã được quan tâm và đãđạt được những kết quả bước đầu Đến những năm 50 - 60, số lượng các công
Trang 7trình nghiên cứu chuyên sâu và các công trình nghiên cứu có liên quan về vấn
đề đánh giá xuất hiện nhiều hơn Các tác giả như I A Cairôp, N K.Gônsarôp, B P Exipôp trong các công trình nghiên cứu của mình đã chorằng: Để thi, kiểm tra có thể trở thành một phương tiện giúp học sinh dành lấymột chất lượng tri thức cao độ thì cần phải phản ánh khách quan chất lượngtri thức của học sinh và phải giải thích ưu, khuyết điểm trong tri thức và trongcâu trả lời của họ ngay trong lúc chấm bài [21] Nhiều sai lầm về cách thức tổchức đánh giá kết quả học tập như trước đây đã được khắc phục Người takhẳng định: Không tổ chức đúng đắn việc đánh giá thì không thể bảo đảm tốtviệc đào tạo các thế hệ học sinh Các vấn đề về nội dung thi, kiểm tra, phươngpháp, hình thức đánh giá được đưa ra xem xét khá toàn diện
Hiện nay, trên thế giới, khoa học đánh giá giáo dục đang phát triểnmạnh, đặc biệt ở Mỹ cũng như các nước thuộc khối OECD Xu hướng đánhgiá hiện đại đang được coi trọng triển khai nghiên cứu ứng dụng, trong đóphải kể đến là công trình nghiên cứu của giáo sư Anthony J Nitko thuộc Đạihọc Arizôna của Mỹ mang tên: “Educational Assessment of Students” (Đánhgiá học sinh) Cuốn sách đề cập đến tất cả nội dung của đánh giá kết quả họctập, bao gồm phát triển các kế hoạch giảng dạy kết hợp với đánh giá; các đánhgiá về mục tiêu, hiệu quả; đánh giá học sinh các bài kiểm tra thành tích đãđược chuẩn hóa
Nhưng các nghiên cứu này ngoài những điểm mạnh: chỉ ra được nhữngqui trình đánh giá theo mục tiêu, tạo điều kiện để xác lập mục tiêu phù hợphơn với nhu cầu phát triển, tăng cường lực lượng đánh giá; qua việc đánh giácác điều kiện thực thi, quá trình thực thi, các nhà quản lý kịp thời điều chỉnhnhững điểm yếu và giúp hoạt động giáo dục đạt chất lượng và hiệu quả hơn…thì vẫn còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết là: hạn chế sự phát triển tự do năng lựcsáng tạo của người học; không bám sát mục tiêu chương trình; chỉ quan tâmđến hiệu ứng thật của chương trình và kết quả đầu ra…
Trang 8* Những công trình nghiên cứu về đánh giá và quản lý đánh giá kết quả học tập của người học ở trong nước
Kế thừa những thành tựu về đánh giá tri thức học sinh, sinh viên của một
số nước trên thế giới, ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu và nhiềubài viết của các tác giả tiêu biểu được đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành,các kỷ yếu khoa học trong các cuộc hội thảo cấp quốc gia bàn về đánh giáchất lượng học tập của sinh viên
“Nghiên cứu quản lý đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở
Việt Nam” Luận án tiến sĩ của Cấn Thị Thanh Hương, bảo vệ tại Đại học
Giáo dục, năm 2011 Trong luận án, tác giả đã tập trung nghiên cứu quản lýđánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học nhằm tìm ra các giải pháp cảitiến, phản ánh đúng chất lượng đào tạo Khắc phục các hiện tượng tiêu cực,gian lận đảm bảo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng sự nghiệp pháttriển kinh tế, xã hội ở nước ta trong giai đoạn mới và tạo tiền đề cho xây dựng
xã hội học tập
Những cuốn tài liệu đề cập đến thuật ngữ, cách hiểu về đánh giá với các
nguyên tắc đánh giá có thể kể đến cuốn tài liệu của Nguyễn Đức Chính “Đo
lường và đánh giá trong giáo dục và dạy học” (2008) Cuốn giáo trình sử
dụng để giảng dạy cho Đại học Quốc gia Hà Nội mang tên “Đo lường và
đánh giá kết quả học tập của học sinh” (2004) của Nguyễn Đức Chính, cuốn
“Đánh giá theo mục tiêu” (2005) của Nguyễn Đức Chính - Đinh Thị Kim Thoa, “Đo lường và đánh giá trong giáo dục” (2006) của Trần Khánh Đức Tiếp theo có thể kể đến cuốn tài liệu của Nguyễn Bá Lãm “Đánh giá trong
dạy học đại học” (2003) Các cuốn tài liệu, giáo trình này đã cung cấp cho
người đọc những kiến thức cơ bản về đánh giá trong giáo dục, tuy nhiên cáccuốn tài liệu này dừng ở mức độ cung cấp khái niệm mà chưa đề cập đến kỹthuật đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Trang 9Tác giả Trần Khánh Đức và Hà Thế Truyền (2010) trong cuốn “Đánh
giá trong giáo dục đại học”, Theo các tác giả đánh giá trong giáo dục đại học
được sử dụng trong bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên đại học vàcao đẳng hướng vào đáp ứng các mục tiêu của chương trình bồi dưỡng Tàiliệu trình bày hệ thống lý luận cơ bản về đánh giá trong giáo dục đại học phùhợp với bối cảnh phát triển của giáo dục đại học hiện nay ở Việt Nam Nộidung tài liệu đề cập những vấn đề khái quát của đánh giá trong giáo dục đạihọc: như mục đích, chức năng, hình thức và các bước cơ bản của đánh giá, tậptrung trình bày cụ thể những cơ sở lý thuyết, những phương pháp và kỹ thuậtđánh giá kết quả học tập của sinh viên
Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh trong công trình “Đánh giá và đo lường kếtquả học tập” của mình đã lý giải và đưa ra những vấn đề chung về lý luận đánhgiá và đánh giá kết quả học tập Tác giả đã khẳng định, đánh giá kết quả họctập có vai trò quan trọng không thể thiếu của quá trình dạy học; nó không chỉ làhoạt động chắp nối thêm vào sau bài giảng mà nó có quan hệ hợp thành vớihoạt động của các lực lượng tham gia vào quá trình đào tạo như nhà quản lý,giáo viên, học sinh [37]
Một số tài liệu nghiên cứu về đo lường và đánh giá giáo dục bằngphương pháp định lượng được sử dụng trong giảng dạy ở nhà trường như
“Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập” (2005) của Dương Thiệu Tống.
Cuốn tài liệu đã mô tả hệ thống khái niệm về đo lường thành quả học tập, cácnguyên lý đo lường, các nguyên tắc viết câu hỏi trắc nghiệm, tổ chức thi vàchấm thi, cuốn sách này là một đóng góp rất lớn cho đánh giá giáo dục củaViệt Nam
Tiếp cận quản lý đánh giá cho đối tượng là học sinh các trường trung học
cơ sở quận Hải An - thành phố Hải Phòng năm 2012, với đề tài “Quản lý qui
trình đánh giá môn ngữ văn ở các trường trung học cơ sở quận Hải An, Hải Phòng” của tác giả Nguyễn Thị Minh Thu Vũ Trọng Dũng đi sâu nghiên cứu
Trang 10biện pháp đổi mới quản lý hoạt động đánh giá trong đề tài: “Đổi mới quản lý
hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở huyện An Lão – Hải Phòng”
Mặc dù khác nhau về phạm vi, khách thể nghiên cứu, nhưng có thể nóicác nội dung nghiên cứu mà tác giả chỉ ra là những chỉ dẫn rất thiết thực để từ đótác giả tiếp thu kế thừa, phát triển từng bước hoàn thiện về lý luận quản lý đánhgiá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội Qua nghiên cứu các nội dung trên nhận thấy rằng vấn đề quản lý đánhgiá kết quả học tập luôn gắn với những đối tượng cụ thể trong một khônggian, thời gian nhất định Mỗi đối tượng cụ thể cần có cách thức tiếp cận quản
lý riêng Các công trình và các tác giả ít nhiều đã bàn đến đánh giá và quản lýđánh giá kết quả học tập của người học Từ tổng quan nghiên cứu vấn đề rút
ra một số nội dung mà luận văn cần tiếp tục làm rõ:
Thứ nhất, về đánh giá kết quả học tập, các công trình chủ yếu nghiên cứu
kết quả học tập của học sinh, sinh viên các bậc học ở các môn trong chươngtrình đào tạo như Toán, văn, Ngữ văn, Lịch sử, các môn bậc học cơ sở Ít cónghiên cứu về đánh giá của sinh viên các trường nghề Vì vậy, cần có nghiêncứu theo hướng này để làm rõ những vấn đề đánh giá kết quả học tập của sinhviên học nghề
Thứ hai, về quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên các trường
cao đẳng nghề ít có công trình bàn đến, mà chủ yếu các tác giả bàn đến quản
lý hoạt động học tập, giảng dạy Vì vậy, cần có nghiên cứu đi sâu vào quản lýhoạt động này
Thứ ba, Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, một trong những
những trường có bề dày truyền thống, hơn 30 năm qua đã đào tạo được nhiềunguồn nhân lực có chất lượng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước Tuy nhiên, hiện nay trước xu thế của toàn cầu hóa và sự pháttriển như vũ bão của khoa học công nghệ thì, một bộ phận sinh viên của nhà
Trang 11trường đào tạo ra không đáp ứng được nhu cầu của thị trường, đã đặt ra chonhà trường nhiều vấn đề cần phải giải quyết, trong đó có vấn đề quản lý đánhgiá kết quả học tập của sinh viên Vì vậy, cần có nghiên cứu rõ lý luận và thựctiễn quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghềCông nghiệp Hà Nội
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ lý luận và thực tiễn đánh giá kết quả học tập của sinh viênTrường Cao đẳng nghề, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý đánh giá kết quả họctập của sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội hiện nay
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc quản lý đánh giá kết quả học tập củasinh viên Trường Cao đẳng nghề
- Khảo sát, đánh giá thực trạng về quản lý đánh giá kết quả học tập củasinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội
- Đề xuất các biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ởTrường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội hiện nay
4 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quá trình đánh giá và quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ởTrường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội
* Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở TrườngCao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội
* Phạm vi nghiên cứu
Đề tài đi sâu nghiên cứu các biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tậpcủa sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, đáp ứng với yêucầu đào tạo nghề trong tình hình mới
Các số liệu điều tra, khảo sát, sử dụng để nghiên cứu từ năm 2012 đến nay
Trang 125 Giả thuyết khoa học
Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở trường cao đẳng NghềCông Nghiệp Hà Nội phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Cán bộ, giảng viên, sinhviên; cơ sở vật chất của nhà trường, đó là những thành tố quyết định đến chất
lượng quản lý Nếu các chủ thể quản lý giáo dục có kế hoạch chặt chẽ; tổ chức
lực lượng đánh giá đủ phẩm chất, năng lực; chỉ đạo chặt chẽ việc xác định nộidung, phương pháp và chuẩn đánh giá; kiểm tra, giám sát nghiêm việc thực hiện
qui trình, qui chế thi, kiểm tra thì sẽ nâng cao được chất lượng đánh giá kết quả
học tập của sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, đápứng yêu cầu của thị trường lao động
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và cơ sở lý luận theo đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam; Nghị quyết của các cấp về giáo dục và đào tạo và quản lý giáo dục vàđào tạo mà trực tiếp nhất là quản lý đánh giá kết quả học tập
Để đạt được mục đích nghiên cứu và luận giải các nhiệm vụ của đề tài,chúng tôi sử dụng các quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc; lịch sử - lôgíc;quan điểm thực tiễn để xem xét, phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn củaquản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở các trường đào tạo Nghề nóichung và ở trường cao đẳng Nghề Công nghiệp Hà Nội nói riêng
* Phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Thực hiện việc thu thập, nghiên cứu tài liệu; phân tích, tổng hợp, hệ thốnghoá, khái quát hoá các tài liệu về giáo dục và đào tạo, đặc biệt là những tài liệu
có liên quan đến quản lý kết quả học tập; nghiên cứu Nghị quyết của Đảng uỷTrường, kế hoạch đánh giá kết quả học tập của các khoa giáo viên của trường
Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Trang 13- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý
đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp HàNội ở các đợt, thời điểm đánh giá khác nhau
- Phương pháp điều tra: Tiến hành điều tra xã hội học đối với 350 sinhviên, 30 cán bộ quản lý giáo dục, 80 giáo viên Trường Cao đẳng nghề Côngnghiệp Hà Nội
- Phương pháp tọa đàm, trao đổi: Trao đổi, tọa đàm với cán bộ quản lýgiáo dục, giáo viên, sinh viên Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội vềcông tác đánh giá KQHT
Các phương pháp hỗ trợ:
- Xin ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục về các nộidung nghiên cứu
- Sử dụng toán thống kê để tổng hợp, tính toán các số liệu điều tra
7 Ý nghĩa của đề tài
- Bổ sung, làm phong phú lý luận về quản lý đánh giá kết quả học tậpcủa sinh viên; làm rõ thực trạng quản lý đánh giá, đề xuất các biện pháp quản
lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp
8 Kết cấu của đề tài
Luận văn gồm phần mở đầu; 3 chương (9 tiết); kết luận; kiến nghị; danhmục tài liệu tham khảo và phụ lục
Chương 1
Trang 14CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm đánh giá kết quả học tập
* Học tập
Có nhiều quan điểm khác nhau về học tập, theo Từ điển Giáo dục học:
Học theo nghĩa chung nhất là sự tương tác giữa cá thể với đối tượng làm thay
đổi nhận thức, thái độ hay hành vi của cá thể; học đối với con người là sự thu thập tri thức, rèn luyện kỹ năng bằng các cách thức và phương pháp khác nhau; học có thể thông qua trải nghiệm (qua sai lầm và qua làm), có thể theo
phương pháp nhà trường, có thể bằng tự học Ở quan niệm về học tập nhưtrên, thực chất của sự học là hoạt động chiếm lĩnh hay lĩnh hội tri thức, kỹnăng, kỹ xảo có chủ ý, có mục tiêu để thỏa mãn nhu cầu nhất định Trong quátrình học, cá nhân tự làm thay đổi chính mình (phát triển nhận thức, phẩmchất ) Nếu hoạt động học được thực hiện bằng phương pháp nhà trường, cónội dung, chương trình, có sách giáo khoa hay tài liệu học tập, được nhữngngười có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ dẫn dắt, được kiểm tra, đánh giá gọi là học tập
Trong luận văn này, chúng tôi đồng tình với khái niệm học tập của các
tác giả trong Từ điển Giáo dục học quân sự: Học tập là là hoạt động nhận
thức có hai chức năng cơ bản: giúp con người tiếp thu những nội dung và phương thức nhận thức được khái quát dưới dạng các tri thức, phương pháp,
kỹ năng, kỹ xảo, tạo ra và phát triển phẩm chất, năng lực của con người; giúp cho thế hệ mới lớn lên gia nhập vào xã hội, lĩnh hội được những chuẩn mực giá trị của nó [36].
* Đánh giá
Đánh giá (Evaluation) là vấn đề được nhiều học giả quan tâm nghiên
cứu và đưa ra nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau
Trang 15Một số tác giả nước ngoài như Deketele thuộc Trường Đại học tổng hợpLouvain La Neuve (Bỉ - 1980) cho rằng đánh giá là xem xét mức độ phù hợpgiữa một tập hợp thông tin có giá trị thích hợp và đáng tin cậy với mục tiêu đề
ra để so sánh, đánh giá nhằm đưa ra một quyết định Các tác giả Tylor,Croubach, Stake… đã định nghĩa về đánh giá trong hệ thống giáo dục là đánhgiá trong bối cảnh giáo dục và được xem như là một quá trình được tiến hành
có hệ thống để xác định mức độ đạt được của học sinh về mục tiêu đào tạo
Nó có thể bào gồm những sự mô tả (liệt kê) về mặt định tính hay định lượngnhững hành vi (hoạt động) của người học cùng với nhận xét, đánh giá nhữnghành vi này đối chiếu với sự mong muốn đạt được về mặt hành vi đó
Một số tác giả trong nước cũng có những quan niệm về đánh giá tùy theophạm vi, đối tượng nghiên cứu Tác giả Trần Bá Hoành đưa ra khái niệmđánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả côngviệc, dựa vào sự phân tích các thông tin thu được, đối chiếu với những mụctiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiệnthực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc [19]
Tác giả Lưu Xuân Mới quan niệm: “đánh giá trong giáo dục là một quátrình hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt đượccủa đối tượng giáo dục so với mục tiêu đã định Nó bao gồm sự mô tả địnhtính và định lượng kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh vớinhững mục tiêu” [30]
Trong luận văn, chúng tôi quan niệm: Đánh giá trong giáo dục là một
hoạt động của các lực lượng sư phạm dựa vào sự phân tích các thông tin trong công tác giáo dục, tiến hành cơ sở kế hoạch, có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt được của đối tượng giáo dục so với mục tiêu đã định Đánh
giá bao gồm sự mô tả định tính và định lượng kết quả đạt được thông quanhững nhận xét, so sánh với những mục tiêu
Trang 16Đánh giá là một quá trình tiến hành có hệ thống của giáo viên, nhằm xácđịnh mức độ đạt được về trình độ nắm kiến thức, sự phát triển trí tuệ, kỹ năng
và thái độ của sinh viên trong quá trình học tập, từ đó điều chỉnh quá trình dạyhọc Trong đánh giá thể hiện rõ ba chức năng: chức năng xã hội, chức nănggiải trình và chức năng sư phạm
* Kết quả học tập
Khi bàn về kết quả học tập, có nhiều cách tiếp cận khác nhau Có quanniệm cho rằng: kết quả học tập là bằng chứng sự thành công của học sinh vềkiến thức, kỹ năng, năng lực, thái độ đã được đặt ra trong mục tiêu đào tạo.Quan niệm khác lại chỉ ra kết quả học tập là kết quả của một môn học, mộtchuyên ngành hay của cả một khóa đào tạo Kết quả học tập của sinh viên baogồm các kiến thức, kỹ năng và thái độ mà họ có được trong suốt cả quá trình
họ tham gia các khóa học
Như vậy, kết quả học tập thể hiện mức độ người học đạt được so vớimục tiêu đã xác định, mức độ người học đạt được trong tương quan chung với
những người cùng học khác Kết quả học tập là hệ thống tri thức, thái độ, kỹ
năng, kỹ xảo mà sinh viên thu được trong một quá trình học tập được lượng hóa bằng các điểm số hay mức độ thể hiện cụ thể qua đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết môn học, bảo vệ đồ án, khóa luận tốt nghiệp.
Kết quả học tập trong đó chứa đầy đủ các thành phần gồm những kiếnthức, kỹ năng, kỹ xảo và thái độ của người học có được nhờ sự học tập, rènluyện tại nhà trường
Kiến thức mà người học lĩnh hội được bao gồm các môn học cơ bản, cácmôn cơ sở và các môn chuyên ngành Tùy theo mục tiêu đào tạo của nhàtrường mà tỉ lệ giữa các môn học và lượng kiến thức được trang bị cho ngườihọc cho phù hợp Trong đó, thời gian và lượng kiến thức ưu tiên nhiều hơncho các môn cơ sở và các môn chuyên ngành Người học có kiến thức sâurộng sẽ là nền tảng vững chắc cho việc hình thành các kỹ năng, kỹ xảo và rènluyện tay nghề sau khi tốt nghiệp ra trường
Trang 17Các kỹ năng, kỹ xảo mà người học có được thông qua quá trình học tập,
ôn luyện tại nhà trường Những kiến thức chuyên ngành được trang bị, ngườihọc vận dụng vào thực tiễn thông qua các bài tập cả lý thuyết và thực hànhdưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của người dạy sao cho đạt được một kết quả nhấtđịnh theo yêu cầu của từng môn học Quá trình đó được lặp đi lặp lại nhiềulần đạt đến mức thành thục sẽ trở thành kỹ xảo Khi người học biết vận dụngmột cách linh hoạt các kiến thức đã học và những kỹ xảo đã có vào giải quyếtnhững nhiệm vụ học tập và thực hành theo nhu cầu của xã hội đạt kết quả tốt
sẽ biểu hiện trình độ kỹ năng
Những kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng mà người học lĩnh hội thực chất là sảnphẩm tri thức của nhân loại Người học dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của cácthầy giáo, cô giáo trong nhà trường tiến hành các thao tác tư duy lĩnh hộichúng và cấu trúc lại theo ý hiểu của bản thân và chuyển thành tài sản riêngcủa người học Chính vì lẽ đó, kết quả học tập của mỗi người học luôn có sựnhững biểu hiện trình độ khác nhau Chất lượng tiếp thu, lĩnh hội và chuyểnhóa những tri thức của người học còn phụ thuộc rất nhiều vào thái độ học tập
Đó là sự biểu hiện sự yêu thích, cảm xúc, tình cảm của bản thân mình đối vớinhững nội dung học tập Nếu người học có thái độ học tập nghiêm túc sẽ vượtqua mọi khó khăn để tích cực lĩnh hội nội dung được trang bị, rèn luyện chămchỉ để hình thành kỹ xảo, kỹ năng Ngược lại, nếu người học không có thái độđúng đắn và lười rèn luyện, tiếp thu kiến thức sẽ gặp khó khăn trong quá trìnhrèn luyện hình thành các kỹ xảo, kỹ năng
Kết quả học tập là sự hòa quyện của kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng và thái
độ học tập giúp người học đạt được những yêu cầu, mục tiêu đào tạo của nhàtrường Từ quan niệm về kết quả học tập trong giáo dục trên đây là cơ sở choviệc đánh giá kết quả học tập của sinh viên
* Đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Theo tác giả Dương Thiệu Thống: “đánh giá kết quả học tập là quá trìnhthu thập, phân tích và giải thích thông tin một cách có hệ thống nhằm xác
Trang 18định mức độ đạt đến các mục tiêu giảng huấn về phía học sinh đánh giá cóthể thực hiện bằng phương pháp định lượng (đo lường) hay định tính (phỏngvấn, quan sát)” [33].
Theo Walvoord và Anderson: đánh giá kết quả học tập là hệ thống tổnghợp, phân tích thông tin để hoàn thiện việc học tập của sinh viên; theoVlasceanuet al: đánh giá kết quả học tập của sinh viên là một hoạt động tổnghợp, phân tích và sử dụng những bằng chứng về số lượng và chất lượng củakết quả dạy và học, để kiểm tra sự phù hợp của chúng với mục tiêu, mục đích
đề ra và cung cấp những phản hồi nhằm khuyến khích sự tiến bộ
Đánh giá kết quả học tập trong nghiên cứu này bao gồm: những kết quảhọc tập hàng ngày, kết quả phản ánh trong các kỳ kiểm tra định kì và kiểm tra
tổng kết các mặt kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo từng môn
Trong luận văn, chúng tôi quan niệm: Đánh giá kết quả học tập là một
quá trình tiến hành có hệ thống của giảng viên, nhằmxác định mức độ nắm được kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của người học so với yêu cầu của chương trình đề ra, từ đó điều chỉnh quá trình dạy học
Mục đích đánh giá kết quả học tập nhằm giúp giáo viên biết được điểm
mạnh, điểm yếu, các thuận lợi và khó khăn của sinh viên trong quá trình họctập để từ đó có biện pháp phù hợp nhằm, hướng dẫn sinh viên lĩnh hội, tự tổchức lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp và khả năngsáng tạo trong thực tiễn, đáp ứng nhu cầu nghề nghiệp
Chủ thể đánh giá là đội ngũ cán bộ, ngũ giáo viên ở các Khoa của
Trường cùng các cơ quan chức năng có liên quan
Đối tượng đánh giá là sinh viên của nhà trường.
Nội dung đánh giá kết quả học tập các môn học cơ bản, cơ sở và các
môn chuyên ngành mà các sinh viên theo học
Phương pháp,hình thức đánh giá thường sử dụng các cách thức: Thi trắc
nghiệm, thi viết tự luận, thi thực hành và thi vấn đáp
Trang 19Yêu cầu đánh giá là chú trọng xem xét mức độ nắm được, thông hiểu và
bền vững của kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo so với chuẩn của chương trình
Kết quả của việc đánh giá được thể hiện chủ yếu bằng điểm số theo
thang điểm quy định (có thể theo thang 10 điểm hay thang chữ, thang 4 điểmtheo tín chỉ), ngoài ra có thể được thể hiện bằng lời nhận xét của giáo viên.Việc đánh giá kết quả học tập có tác dụng quy định đối với quá trình dạy học
vì nó khẳng định và công nhận những thành quả đã đạt được và định hướngmục tiêu cần phấn đấu trong tương lai
* Nội dung đánh giá kết quả học tập của sinh viên dựa trên cơ sở đánh giá về năng lực học tập và phẩm chất đạo đức.
Về đánh giá năng lực học tập của người học dựa trên sự đánh giá về mức
độ tích lũy kiến thức và hình thành kỹ xảo, kỹ năng theo mục tiêu đào tạo.Đánh giá kiến thức được xem xét trên quá trình xác định các mức độbiết, hiểu, vận dụng xử lý các tình huống học tập Giáo viên thường đánh giákiến thức của sinh viên dựa trên sự đo lường định lượng thông qua các bậcđiểm theo qui chế đào tạo Từ đó mà phân loại theo các cấp độ khác nhau nhưxuất sắc, giỏi, khá, trung bình, kém
Đánh giá về kỹ xảo, kỹ năng dựa vào sự thuần thục các thao tác thựchiện các bài tập và ứng dụng các kỹ năng như đọc, viết, làm việc, tư duy vào thực hành các bài tập ở các cấp độ khác nhau Dựa trên những tiêu chítheo yêu cầu của từng môn học mà cũng có được sự xác định trình độ kỹ xảo,
kỹ năng của người học
Về đánh giá phẩm chất đạo đức của người học được thể hiện trong việcxem xét dưới sự biểu hiện của thái độ học tập và động cơ, hành vi đạo đứccủa người học
Kết quả học tập của sinh viên không chỉ thể hiện thông qua kết quả điểmtrả bài thi, kiểm tra mà còn được xem xét cả về mặt thái độ và động cơ hành
vi Sinh viên có kết quả học tập tốt phải là những người có thái độ nghiêm
Trang 20túc, cần cù, say mê trong học tập, luôn có động cơ hành vi dựa trên nhữngchuẩn mực đạo đức của xã hội, pháp luật nhà nước và qui chế đào tạo của nhàtrường, những phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cần có của từng chuyên ngànhđào tạo Những biểu hiện này phải có tính ổn định, phổ biến và chính xáctrong học tập và hoạt động hàng ngày.
Như vậy, có thể nhận thấy đánh giá kết quả học tập là công đoạn quyếtđịnh chất lượng của quá trình giảng dạy và học tập, giúp giáo viên biết đượchiệu quả và chất lượng giảng dạy, giúp sinh viên biết được chất lượng họctập; giúp nhà quản lý điều chỉnh chương trình đào tạo, tổ chức giảng dạy vàhọc tập cũng như ra những quyết định về đánh giá kết quả học tập của ngườihọc chính xác và đáng tin cậy
1.1.2 Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên trường Cao đẳng nghề
* Quản lý
Tuỳ theo các cách tiếp cận khác nhau mà ta có các quan điểm khác nhau
về quản lý Thông thường khi đưa ra khái niệm quản lý, các tác giả thườnggắn với một loại hình quản lý cụ thể F.W Taylor (1856-1915) được đánh giá
là cha đẻ của thuyết “Quản lý khoa học” định nghĩa “quản lý là biết chính xácđiều bạn muốn người khác làm và sau đó khiến được họ hoàn thành công việctốt nhất và rẻ nhất”; tác giả Trần Kiểm cho rằng: “quản lý là những tác động
có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lýtrong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [23] Ngàynay, quản lý được coi là một trong năm nhân tố cho phát triển kinh tế - xã hội,bao gồm: vốn, nguồn lực lao động, khoa học - kỹ thuật, tài nguyên và quản lý,trong đó quản lý đóng vai trò quan trọng, có tính quyết định cho sự thànhcông Các tác giả khác như Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ cho rằng: Quản lý
là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, là một quá trình tác động
Trang 21đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu nàyđặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn.Theo Nguyễn Đức Minh thì quản lý là quá trình tác động có mục đích của conngười vào một hệ thống nào đó làm thay đổi hiện trạng của hệ thống đó hoặcvào đưa vào hệ thống đó những thuộc tính mới.
Từ sự phân tích trên đây chúng tôi quan niệm: Quản lý là lập kế hoạch,
tổ chức, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra nhằm tác động có định hướng của người quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra.
Quản lý là một quá trình thực hiện các chức năng cần thiết bao gồm lập
kế hoạch, chỉ đạo, kiếm tra, đánh giá của nhà quản lý tác động lên các kháchthể quản lý nhằm thực hiện tốt những mục tiêu đã đề ra
Lập kế hoạch là quá trình nhà quản lý dựa trên cơ sở mục tiêu, nội dunghoạt động, dự kiến được những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động để từ đóđưa ra các lực lượng thực hiện, các vật chất, phương tiện bảo đảm và xác địnhthời gian, phương pháp tiến hành các công việc nhằm hiện thực hóa các mụctiêu đã xác định
Tổ chức là việc chủ thể quản lý trên cơ sở kế hoạch, triển khai các lựclượng và phương tiện để tiến hành thiết lập ra bộ máy vận hành và các quichế thực hiện bảo đảm cho hoạt động diễn ra một cách thuận lợi đạt kết quảtốt nhất
Chỉ đạo của chủ thể quản lý được thể hiện ở sự hướng dẫn, động viên,uốn nắn các bộ phận thực hiện công việc tuân thủ theo qui trình đã được địnhtrước nhằm bảo đảm cho bộ máy hoạt động diễn ra một cách đồng bộ đạtnăng suất cao khi thực hiện kế hoạch
Kiểm tra, đánh giá là quá trình nhà quản lý thu thập các thông tin trongthực hiện kế hoạch và xử lý, so sánh với mục tiêu đã đề ra trong kế hoạch, từ
đó có sự điều chỉnh, đưa ra các quyết định kịp thời nhằm khắc phục những
Trang 22điểm hạn chế và phát huy những lợi thế trong thực hiện kế hoạch nhằm tối ưuhóa hoạt động của các bộ phận.
Mối quan hệ của các chức năng quản lý giúp nhà quản lý tiến hành tổchức, sử dụng lực lượng và phát huy mọi mặt bảo đảm cho hoạt động diễn rathuận lợi và đạt kết quả cao nhất
* Quản lý đánh giá kết quả học tập
Quản lý đánh giá kết quả học tập là một bộ phận của quản lý đào tạo cóquan hệ tới các nội dung quản lý khác như: xây dựng kế hoạch chiến lược,tầm nhìn; quản lý chương trình, quản lý nhân sự và quản lý các nguồn lựckhác quản lý đánh giá kết quả học tập chịu sự chi phối của nhiều nội dungquản lý khác nhưng nó cũng tác động trở lại cho việc ra quyết định của nhàquản lý và xây dựng chiến lược phát triển nhà trường Quản lý đánh giá kếtquả học tập là một trong những nội dung của công tác quản lý giáo dục trongnhà trường nên thực chất là loại quản lý nhà nước để quản lý việc thực hiệnđồng bộ các các yếu tố: mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp dạyhọc và phương pháp học tập trong quản lý đào tạo Quản lý đánh giá kết quảhọc tập còn bao gồm quản lý chất lượng học tập, quản lý tinh thần thái độtrong học tập của sinh viên; không chỉ giới hạn trong phạm vi giảng dạy, giáodục sinh viên trên lớp, trong nhà trường mà bao gồm một loạt các hoạt độngkhác nhau như các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tham gia các câu lạc bộ, ngoạikhóa, thực hành, thực tập, tham quan, giao lưu, tự học, tự nghiên cứu
Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên chỉ thực hiện tốt được vaitrò của mình trong mối quan hệ với các chức năng quản lý khác trong nhàtrường như: quản lý chương trình đào tạo, quản lý hoạt động dạy và học, quản
lý nhân sự, quản lý tài chính Chương trình đào tạo đề ra mục tiêu và nội dungcho đánh giá;đội ngũ tham gia đánh giá được đào tạo và bồi dưỡng có trình độchuyên môn và nghiệp vụ cao sẽ làm cho quá trình đánh giá đảm bảo chínhxác, có độ tin cậy cao; nguồn tài chính được đầu tư đầy đủ không chỉ góp
Trang 23phần đảm bảo các điều kiện để triển khai tổ chức mà còn góp phần động viên,khuyến khích đội ngũ tham gia thực hiện tốt việc đánh giá.
Từ khái niệm về đánh giá kết quả học tập; khái niệm quản lý và phân
tích trên, chúng tôi quan niệm: Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh
viên Trường Cao đẳng nghề công nghiệp Hà Nội là quá trình tác động có tổ chức, có kế hoạch, có mục đích, liên tục và trực tiếp của chủ thể quản lý, làm cho đánh giá kết quả học tập đạt hiệu quả cao hơn, đảm bảo cho hoạt động này đạt được mục đích yêu cầu đặt ra.
Thực chất quản đánh giá KQHT của sinh viên ở trường cao đẳng Nghề
Công nghiệp Hà Nội chính là những tác động liện tục của chủ thể quản lý,bao gồm: Thu thập thông tin về đối tượng quản lý; tổ chức và thực hiện cácnội dung quản lý; chỉ đạo các lực lượng thực hiện đánh giá hoạt động này
Mục đích quản đánh giá KQHT của sinh viên trường cao đẳng Nghề,
nhằm đảm bảo cho hoạt động này thống nhất, hiệu quả và có nền nếp, tạo chosinh viên ý thức và động cơ học tập đúng đắn, nâng cao bản lĩnh, kỹ năng, kỹxảo nghề nghiệp, đáp ứng được nhu cầu của thị trường
Con đường và cách thức quản lý hoạt động đánh giá KQHT của sinh
viên trường cao đẳng nghề, bao gồm hệ thống tác động như: Hành chính, sựnghiệp; tâm lý, xã hội và kích thích bằng vật chất và tinh thần…
Yêu cầu quản lý đánh giá: Để đánh giá KQHT của sinh viên phải đảm
bảo tính công khai, công bằng, khách quan và toàn diện; đảm bảo tính giáodục và phát triển; đảm bảo tính hệ thống; đảm bảo tính thực tiễn Có như vậyviệc đánh giá kết quả của sinh viên mới đảm bảo hiệu quả
1.2 Nội dung quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề
1.2.1 Kế hoạch hóa và quy trình hóa công tác đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Xây dựng và cụ thể hóa kế hoạch là bước đầu tiên trong qui trình đánhgiá kết quả học tập của sinh viên Trong kế hoạch luôn được xác định rõ nội
Trang 24dung, thời gian, người thực hiện, người chủ trì, vật chất bảo đảm và nhữngyếu tố có liên quan giúp cho nhà quản lý có cơ sở điều hành mọi khâu, mỗibước trong qui trình đánh giá.
Quản lý việc xây dựng kế hoạch đánh giá kết quả học tập của sinh viêncòn được hiểu là kế hoạch hoá trong quản lý đánh giá là hành động đầu tiên củangười quản lý, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch Trong quản lý,đây là căn cứ mang tính pháp lý quy định hành động của cả tổ chức Kế hoạchhoá bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định từngbước đi, những điều kiện phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất địnhcủa cả hệ thống quản lý và bị quản lý
Quản lý việc xây dựng kế hoạch đánh giá kết quả học tập của sinh viên đòihỏi nhà quản lý, các cấp quản lý cần phải xác định được những căn cứ, dự kiếnđược các nội dung cơ bản, các thông tin cần thiết để xây dựng thành kế hoạchhoàn chỉnh chỉ dẫn các hành động quản lý tiếp theo Những căn cứ để xây dựng
kế hoạch đánh giá kết quả học tập của sinh viên gồm, xác định rõ mục đích, mục tiêuđánh giá kết quả học tập, những quyết định sẽ được đưa ra sau khi đánh giá Xác định
rõ các chuẩn, tiêu chí đo đạc, đánh giá - chuẩn, tiêu chí sẽ quyết định hình thứcphương pháp đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Trường Cao đẳng nghề công nghiệp Hà Nội là trường đào tạo chính quinằm trong hệ thống giáo dục đào tạo của Bộ Giáo dục Vì vậy, công tác xâydựng kế hoạch phải dựa trên những qui định, thông tư chung của Bộ Giáo dục
và có bước cụ thể hóa theo tiêu chí của mỗi chuyên ngành đào tạo của nhàtrường Trong các qui định, thông tư đều được xác định rõ cách chấm điểm,đánh giá, xếp loại học tập của sinh viên Nhưng với đặc thù của một trườngđào tạo những kỹ sư kỹ thuật cần có những qui chế cụ thể đối với từng phầngiữa lý thuyết và thực hành cho phù hợp
Chất lượng đánh giá kết quả học tập của Trường Cao đẳng nghề côngnghiệp Hà Nội có bảo đảm tính chính xác, khách quan hay không phụ thuộc vào
Trang 25việc xây dựng kế hoạch hóa của nhà trường đối với từng chuyên ngành đào tạocủa nhà trường Nếu xây dựng tiêu chí quá cao sẽ làm cho sinh viên gặp khókhăn trong lĩnh hội kiến thức và rèn luyện tay nghề đáp ững theo yêu cầu.Ngược lại, nếu xây dựng tiêu chí quá thấp sẽ không kích thích được sự phấn đấutích cực của sinh viên trong quá trình học tập Cả hai vấn đề trên đều ảnh hưởngtrực tiếp đến chất lượng phản ánh trình độ học tập của sinh viên cũng như chấtlượng đào tạo của nhà trường Bởi vậy, để làm tốt công tác quản lý đánh giá kếtquả học tập của sinh viên đòi hỏi công tác kế hoạch hóa cho phù hợp.
1.2.2 Quản lý tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Kế hoạch là cơ sở nền tảng, là kim chỉ nam cho hành động của các bộphận, các lực lượng tham gia đánh giá kết quả học tập của sinh viên Nhưng
để vận hành được bộ máy ấy đòi hỏi phải có công tác tổ chức chặt chẽ Điềunày phụ thuộc vào khả năng điều hành của các cơ quan chức năng, người chủtrì trong từng công việc
Nội dung của quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá kếtquả học tập của sinh viên bao gồm: Tổ chức chỉ đạo việc xây dựng các văn bảnhướng dẫn, chỉ đạo, đánh giá kết quả học tập của sinh viên; tổ chức bộ máy, phâncông nhiệm vụ đánh giá kết quả học tập của sinh viên; quán triệt yêu cầu nhiệm
vụ và bố trí sử dụng nhân sự là những việc làm sau khi cơ cấu tổ chức bộ máyđánh giá kết quả học tập của sinh viên được xác lập
Công tác tổ chức thực hiện kế hoạch đạt chất lượng tốt khi có sự phâncông, sử dụng lực lượng tiến hành các bộ phận có đủ trình độ và phẩm chấtphù hợp với công việc họ được đảm nhiệm Đồng thời, căn cứ vào kế hoạch
và điều kiện thực tế của nhà trường, của từng cơ quan, khoa, lớp để có côngtác phổ biến quán triệt thống nhất tư tưởng và bảo đảm các điều kiện vật chất
hỗ trợ Nội dung của công tác tố chức thực hiện kế hoạch còn được thể hiện ở
Trang 26mối quan hệ, liên kết, phối hợp giữa các khâu, các bước trong quá trình đánhgiá kết quả học tập của sinh viên.
Nếu quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch không tốt sẽ làm sailệch cách đánh giá kết quả học tập của sinh viên Vì vậy, để bảo đảm choquản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên bảo đảm tính khách quan,chính xác đòi hỏi phải phát huy năng lực của các cơ quan chức năng, các lựclượng tham gia đánh giá, nhất là người chủ trì trong tổ chức, điều hành thựchiện kế hoạch đánh giá
1.2.3 Quản lý việc thực hiện đánh giá và sau đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Công tác chỉ đạo hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên làkhâu quan trọng tạo nên thành công của kế hoạch dự kiến, mang đậm dấu ấn
và năng lực của nhà quản lý Đây là quá trình nhà quản lý sử dụng quyền lựcquản lý để tác động đến các đối tượng bị quản lý (con người, các bộ phận)một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiềm năng của họ hướng vào việc đạtmục tiêu chung của tổ chức Trong quản lý đánh giá kết quả học tập của sinhviên có nhiều loại quyết định khác nhau đòi hỏi nhà quản lý phải nắm chắc vàhiểu rõ những yêu cầu khi ra các quyết định quản lý, cùng với đó nhà quản lýphải vận dụng khéo các phương pháp và nghệ thuật quản lý trong tổ chứcthực hiện quyết định đạt đến mục tiêu mong muốn
Nội dung công tác chỉ đạo hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinhviên ở trường Cao đẳng nghề gồm:
Xác định phương hướng đánh giá, thực chất là sự tác động thúc đẩy, hướngdẫn và chỉ đạo người khác để thực hiện các mục tiêu quản lý Vì vậy để lãnh đạo,chỉ đạo đánh giá kết quả học tập của sinh viên việc làm đầu tiên của nhà quản lýphải xác định được những chủ trương, phương hướng đánh giá
Ra các quyết định quản lý và tổ chức chỉ đạo các lực lượng tham gia vàohoạt động đánh giá thực hiện các quyết định đó Đưa ra những biện pháp tácđộng quản lý, kích thích, khuyến khích, tạo động cơ, tích cực hoá hoạt động của
Trang 27cả hệ thống quản lý và hệ thống bị quản lý, thúc đẩy các lực lượng tích cực, tựgiác hoàn thành tốt nhiệm vụ đánh giá kết quả học tập của sinh viên.
Lựa chọn các hình thức tác động để nắm thông tin, kiểm tra việc thực hiệncác quyết định quản lý đánh giá để động viên, khuyến khích vật chất, cũng nhưtinh thần khiến họ thực hiện và giải quyết sáng tạo các nhiệm vụ đạt hiệu xuất tối
đa trong thực hiện nhiệm vụ đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Tổng kết rút kinh nghiệm, bổ sung hoàn thiện những các nội dung trongquá trình quản lý, tổ chức chỉ đạo, lãnh đạo hoạt động đánh giá kết quả học tậpcủa sinh viên, kịp thời biểu dương khen thưởng những tập thể, cá nhân có thànhtích kết quả tốt; nhắc nhở, phê bình kiểm điểm những cá nhân, bộ phận chưahoàn thành nhiệm vụ hoặc hoàn thành nhiệm vụ ở mức độ thấp
1.2.4 Quản lý việc kiểm tra, tổng kết, rút kinh nghiệm trong đánh giá kết quả học tập của học viên
Kiểm tra là chức năng quan trọng của nhà quản lý, chức năng này xuyênsuốt quá trình quản lý và là chức năng của mọi cấp quản lý Kiểm tra chỉ mộthoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành vi của cá nhân hay một tổ chứctrong quá trình thực hiện quyết định Ngoài ra, kiểm tra còn có thể hiểu là hoạtđộng quan sát và kiểm nghiệm mức độ phù hợp trong quá trình hoạt động củađối tượng bị quản lý với các quyết định quản lý đã lựa chọn
Nội dung kiểm tra trong quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên ởtrường Cao đảng nghề được tiến hành toàn diện với mọi đối tượng quản lý, mọihoạt động quản lý , song tập trung vào những nội dung chủ yếu sau:
Kiểm tra việc thực hiện các mục tiêu, qui chế, qui định trong tổ chức hoạtđộng đánh giá kết quả học tập Việc kiểm tra đó phải được dựa trên các tiêuchuẩn, tiêu chí đã được xác định trong kế hoạch và các quyết định của nhà quản
lý và các chủ thể quản lý
Đo đạc kết quả thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao của các thànhviên trong tổ chức đặc biệt coi trọng xem xét toàn bộ tiến trình thực tế của quá
Trang 28trình đánh giá kết quả học tập của sinh viên xem mức độ phù hợp với các quyếtđịnh quản lý, với kế hoạch đã được xây dựng.
So sánh những kết quả đạt được của hoạt động đánh giá với mục tiêu quản lý
đã xác định, phát hiện những sai lệch của quá trình đánh giá so với yêu cầu của cácquyết định quản lý đánh giá, chỉ ra nguyên nhân, tìm biện pháp khắc phục đồng thờiphát hiện và phổ biến các kinh nghiệm trong đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Kiểm tra trong quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên phải tuân thủtốt các nguyên tắc và kết hợp nhiều hình thức như kiểm tra toàn diện, kiểm tra định
kì và đột xuất, kiểm tra từng mặt, từng hoạt động, từng bộ phận, cá nhân với kiểmtra toàn bộ các bước của quá trình quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên.Việc đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở mỗi giai đoạn, năm học vàkhóa học đều gắn với những điều kiện cụ thể của mục tiêu đào tạo và nhu cầucủa xã hội Trên cơ sở yêu cầu về lượng kiến thức cần trang bị, mức độ hìnhthành kỹ năng, kỹ xảo cần được đáp ứng mà các cơ quan chức năng cần phảitiến hành xây dựng kế hoạch, các chỉ tiêu đánh giá cho phù hợp
Từ xây dựng kế hoạch, qui chế đánh giá cho đến việc áp dụng trên thực
tế trong quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên thường có một khoảngmâu thuẫn nhất định Mâu thuẫn ấy thể hiện ở chỗ với những tiêu chí đặt ratrong qui chế có thể thấp hơn so với khả năng đạt được hoặc có thể cao hơnkhả năng đáp ứng của sinh viên Vì vậy, qua mỗi lần thực hiện việc đánh giákết quả học tập của sinh viên thì các cơ quan, các bộ phận cần phải có côngtác tổng kết, rút kinh nghiệm
Mục đích của tổng kết, rút kinh nghiệm là nhằm kiểm điểm lại nhữngcông việc từ xây dựng kế hoạch, chỉ đạo thực hiện của nhà trường, quá trìnhthực hiện qui trình đánh giá đã diễn ra Thông qua đó, các cơ quan, các lựclượng tham gia đánh giá tự nhận thấy những hạn chế, những ưu điểm cần phảiđược tiếp tục phát huy để nâng cao chất lượng đánh giá Nếu công tác tổngkết, rút kinh nghiệm được tiến hành thường xuyên sẽ là cơ sở để nhà trường
Trang 29kịp thời có cơ chế, chính sách điều chỉnh kịp thời đáp ứng với sự phát triểncủa thực tế
1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề
Biểu hiện của nhận thức đối với đánh giá kết quả học tập của sinh viênđối với các đối tượng tham gia đánh giá là sự quán triệt sâu sắc các chỉ thị,qui chế, qui định, qui trình đánh giá kết quả học tập của sinh viên Mỗi ngườitrong mỗi bộ phận, ở mỗi cương vị chức trách của mình trong qui trình đánhgiá ấy đều có sự hiểu biết sâu sắc không những các thao tác kỹ thuật đánh giá
mà còn phải hiểu được vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình
Đối với đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý giáo dục thì đánh giá kếtquả học tập của sinh viên sẽ giúp họ có được những thông tin cần thiết vềthực trạng của quá trình dạy học ở nhà trường Trên cơ sở ấy mà có những chỉđạo một cách kịp thời trong tổ chức nâng cao quá trình dạy học nhằm đạtđược những mục tiêu đã đề ra
Đối với giáo viên đánh giá kết quả học tập của sinh viên là một nguồnthông tin ngược từ phía sinh viên Qua đó, giúp người giảng viên nắm đượcchất lượng học tập của sinh viên và rút kinh nghiệm về nội dung, phươngpháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng của bài giảng
Với trực tiếp sinh viên, thì đánh giá kết quả học tập sẽ là cơ sở để các embiết được khả năng nhận thức và rút kinh nghiệm về phương pháp lĩnh hội
Trang 30kiến thức của bản thân Đồng thời, đó cũng là cơ sở để sinh viên tiến hành sosánh giữa năng lực hiện tại của bản thân với mục tiêu đào tạo của nhà trường.
Từ đó họ có những biện pháp khắc phục cụ thể những thiếu sót và phát huynhững cách học hay nhằm nâng cao kết quả học tập đáp ứng với yêu cầu đàotạo của nhà trường và đáp ứng với đòi hỏi của từng chuyên ngành
Mặt khác đối với các lực lượng khác như sử dụng lao động thì đánh giákết quả học tập của sinh viên là một cơ sở để tuyển chọn và sắp xếp công việcphù hợp nhằm phát huy tối đa sở trường làm tăng năng suất lao động
Tóm lại, ở mỗi bộ phận, mỗi lực lượng khi hiểu được vai trò, ý nghĩa củađánh giá kết quả học tập của sinh viên sẽ là cơ sở đầu tiên để hình thành nênđộng cơ đúng đắn, thúc đẩy họ có những hành động tương ứng, tích cực pháthuy mọi khả năng thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của mình
* Nghiệp vụ của cán bộ, giáo viên thực hiện việc đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Giáo viên là người đảm nhiệm nhiều công việc trong đánh giá như kiểmtra thường xuyên, định kỳ, kiểm tra kết thúc môn học, trong đó công việc chủyếu mà họ phải đảm nhiệm là ra đề và chấm bài Ra đề phải bám vào mục tiêumôn học để đảm bảo đánh giá được chính xác và toàn diện năng lực của sinhviên; chấm thi phải chính xác, khách quan, công bằng; đánh giá kết quả họctập của sinh viên phải đảm bảo cung cấp thông tin phản hồi đầy đủ, kịp thời
và hợp lý để tạo động cơ thúc đẩy sinh viên học tập tốt hơn
Cán bộ quản lý cần có nghiệp vụ để thực hiện hoặc tổ chức thực hiện cáccông việc liên quan đến đánh giá kết quả học tập, hơn nữa họ phải đánh giáđược hiệu quả công việc của giáo viên, của quy trình đánh giá Cán bộ quản
lý có nghiệp vụ đánh giá tốt sẽ thường xuyên theo dõi, nắm bắt được kết quảdạy học ở nhà trường một cách chính xác thông qua sự phản ánh chân thựccủa kết quả học tập Đồng thời, cán bộ quản lý, nhất là đội ngũ cán bộ thuộc
cơ quan chức năng có cơ sở để rút kinh nghiệm, phản ánh kịp thời đến lãnh
Trang 31đạo nhà trường có biện pháp khắc phục những hạn chế (nếu có) và có các biệnpháp khích lệ, nhân rộng những cách làm hiệu quả của các bộ phận trongđánh giá kết quả học tập của sinh viên.
Cả giáo viên và cán bộ quản lý có nghiệp vụ đánh giá kết quả học tậpcủa sinh viên tốt sẽ tạo được niềm tin cho sinh viên về năng lực của bản thân
và công sức học tập của bản thân mình Từ đó, giúp sinh viên có được sự tưtin, phát huy tính tích cực trong học tập lĩnh hội kiến thức và rèn luyện taynghề đáp ứng với mục tiêu đào tạo của nhà trường và nhu cầu phát triển mớicủa xã hội
Kết quả học tập của sinh viên được đánh giá dựa trên quy chế chung của
Bộ Giáo dục và đào tạo và yêu cầu thực tế của nhà trường và chuyên ngànhđược đào tạo Nhưng các bước cụ thể hóa ấy cũng không thể nằm ngoài quichế chung Vì vậy, nếu qui chế, qui định của Bộ Giáo dục và đào tạo đượcnghiên cứu nghiêm túc và ban hành bảo đảm tính chặt chẽ sẽ là cơ sở cho nhàtrường xây dựng kế hoạch, qui trình đánh giá bảo đảm tính khách quan chínhxác, tạo động lực cho sinh viên phấn đấu học tập đạt kết quả cao Ngược lại,quy chế của Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành không rõ ràng, không phản ánhđầy đủ sự phát triển chung của xã hội sẽ tạo nên sự lúng túng cho nhà trườngtrong đánh giá kết quả của sinh viên
Trang 32Bên cạnh đó, cơ chế, chính sách của nhà nước đối với các lực lượngtham gia đánh giá cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng thực hiện quản
lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên Nếu nhà nước có chính sách bảođảm đầy đủ các loại vật chất, tài chính và chuyên môn đầy đủ sẽ giúp các lựclượng tham gia đánh giá có điều kiện thực hiện tốt nhiệm vụ của mình Đồngthời, có cơ chế, chính sách khen thưởng động viên và các hình thức kỷ luậttrong đánh giá cũng sẽ là cơ sở để khích lệ tinh thần trách nhiệm và ngăn chặnnhững biểu hiện tiêu cực của các lực lượng tham gia đánh giá kết quả học tậpcủa sinh viên
* Tác động của xã hội, của nền kinh tế thị trường
Người sử dụng lao động tuy không trực tiếp tham gia vào đánh giá kếtquả học tập nhưng có tác động mạnh mẽ đến hoạt động này Các cơ sở sửdụng lao động quan tâm đến học lực ghi trên văn bằng mà ít quan tâm đếnnăng lực thực sự, hiện tượng sính bằng cấp trong tuyển dụng và đề bạt cán bộ
sẽ gián tiếp dẫn đến tiêu cực trong hoạt động đánh giá kết quả học tập
Kết quả học tập là cơ sở đầu tiên để các cơ sở sử dụng lao động trong xãhội làm căn cứ xét tuyển Tùy theo mức độ cần thiết của xã hội mà các cơ sởxét tuyển chấp nhận một khoảng điểm học tập nhất định Một số cơ sở có uytín sẽ có mức điểm chuẩn cao hơn và do đó tác động đến nhận thức và hành vicủa cả sinh viên và đội ngũ làm công tác đánh giá kết quả học tập
Nếu chỉ để đáp ứng với nhu cầu xét tuyển của các cơ sở lao động, cáclực lượng tham gia đánh giá kết quả học tập của sinh viên hạ thấp yêu cầu,đánh giá không sát với thực tế và giúp học viên có được chứng chỉ nghề vàbằng học đạt chất lượng khá, giỏi… Việc này đáp ứng với nguyện vọng cùasinh viên nhưng lại ảnh hưởng đến uy tín chất lượng đào tạo nghề của nhàtrường Còn nếu đánh giá chặt chẽ đối với kết quả học tập của sinh viên sẽ bắtbuộc sinh viên phải bỏ ra công sức lớn mới đáp ứng được và giúp họ có taynghề vững Nhưng kết quả học tập có thể sẽ thấp gây khó khăn cho vấn đề tìm
Trang 33việc làm của sinh viên sau khi ra trường Điều này ảnh hưởng đến việc thu hútsinh viên đăng ký vào học tại nhà trường
Do đó, khi quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên phải luôn bảođảm sự hài hòa giữa nhu cầu của xã hội và chất lượng đào tạo của nhà trường.Một mặt nâng cao trình độ đào tạo của nhà trường, mặt khác cần phải tăngcường công tác giáo dục, tạo điều kiện để sinh viên có điều kiện học tập vàrèn luyện tay nghề vừa đáp ứng về chất lượng và nâng cao kết quả học tập tạođiều kiện cho sinh viên khi tốt nghiệp có nhiều cơ hội tham gia vào các cơ sởlao động xã hội
* Việc xác định chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo
Chuẩn đầu ra là sự khẳng định sinh viên làm được những gì và kiếnthức, kỹ năng, thái độ, hành vi mà sinh viên phải đạt được khi tốt nghiệp ởmột ngành đào tạo hoặc ở một chương trình đào tạo Chuẩn đầu ra hỗ trợ côngtác đảm bảo chất lượng và hình thành các chuẩn đào tạo khác như: chuẩn đầuvào, chuẩn nội dung chương trình, giáo trình, chuẩn phương pháp dạy - học,chuẩn thi kiểm tra đánh giá, chuẩn cơ sở vật chất, tài chính và chuẩn tổ chứcquản lý…
Chuẩn đầu ra là cơ sở để giúp các lực lượng tham gia đánh giá kết quảhọc tập của sinh viên so sánh và nhận thức được khả năng, trình độ của sinhviên đã đạt được ở những thời điểm nhất định Đồng thời, còn giúp cho cán
bộ quản lý nhận biết chất lượng dạy học để có biện pháp điều chỉnh nội dung,chương trình đào tạo; giáo viên có cơ sở để nhận biết chất lượng giảng dạy vànghiên cứu điều chỉnh nội dung cần trang bị, biện pháp giảng dạy bảo đảmcho sinh viên có đủ kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo đáp ứng với yêu cầu đào tạo
* Công tác chỉ đạo thanh tra kiểm tra của các cấp quản lý
Để đảm bảo đánh giá chính xác và toàn diện năng lực của sinh viên thìcần có sự thanh kiểm tra tất cả các nội dung trong quá trình tổ chức hoạt động
Trang 34đánh giá kết quả học tập để đảm bảo các điều kiện cho hoạt động này; đảmbảo sự minh bạch, khách quan và công bằng.
Bất kỳ một hoạt động nào cũng bao gồm những việc làm được và chưalàm được Thậm chí còn có những việc làm vi phạm nguyên tắc do sự tắctrách hoặc tính cẩu thả của những người trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia Đốivới quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên là một trong những khâunhạy cảm có ý nghĩa quyết định đến việc đánh giá chất lượng giáo dục và đàotạo của nhà trường
Công tác chỉ đạo thanh kiểm tra của các cấp quản lý sẽ kịp thời phát hiện
ra những sai phạm về nguyên tắc, qui trình trong đánh giá kết quả học tập củasinh viên Việc xử lý và đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời sẽ giúp choqui trình đánh giá bảo đảm tính liên tục và phản ảnh khách quan kết quả họctập của sinh viên Bởi vậy, công tác chỉ đạo thanh kiểm tra tốt sẽ luôn bảođảm tính công bằng khách quan trong đánh giá và bảo vệ quyền lợi, niềm tincho sinh viên trong quá trình học tập giúp họ tích cực phấn đấu và khẳng địnhđúng năng lực của bản thân
*
Quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên tại Trường Cao đẳngnghề công nghiệp Hà Nội là một khâu trong quá trình dạy học của nhà trường.Trong đó có sự tham gia của các lực lượng tham gia vào quá trình đánh giábao bồm cả lãnh đạo nhà trường, các cơ quan chức năng cho đến lực lượngcán bộ quản lý, giáo viên và sinh viên Nội dung biểu hiện trong quản lý đánhgiá kết quả học tập của sinh viên được thể hiện từ lập kế hoạch đánh giá, chỉđạo thực hiện kế hoạch, thực hiện tốt công tác thanh kiểm tra và tổ chức rútkinh nghiệm đánh giá kiểm tra kết quả học tập của sinh viên
Trang 35Nếu làm tốt quản lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên sẽ là cơ sở đểcho mỗi một lực lượng trong nhà trường tự đánh giá kết quả hoạt động củamình và đồng thời cũng phản ánh một cách chính xác chất lượng giáo dục đàotạo của nhà trường.
Khi thực hiện quản lý kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳngnghề công nghiệp Hà Nội đòi hỏi lãnh đạo nhà trường cùng với các cơ quanchức năng, các bộ phận tham gia đánh giá phải chú ý đến các yếu tố ảnhhưởng đến chất lượng thực hiện đánh giá Các yếu tố đó là Nhận thức về vaitrò đánh giá của các đối tượng trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến hoạtđộng này; Nghiệp vụ của cán bộ, giáo viên tham gia đánh giá; Các chế độ,chính sách của Nhà nước; qui định của nhà trường; Công tác chỉ đạo thanh trakiểm tra của các cấp quản lý; Việc xác định chuẩn đầu ra của chương trìnhđào tạo; Tác động của xã hội, của nền kinh tế thị trường
Để làm sáng tỏ những vấn để lý luận về đánh giá kết quả học tập và cótính thực tiễn, chúng tôi tiến hành khảo sát thực trạng về đánh giá và quản
lý đánh giá kết quả học tập của sinh viên tại Trường Cao đẳng Công nghiệp
Hà Nội
Trang 36Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 2.1 Tổng quan về Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội
Theo quyết định số 1363/QĐ-UB ngày 22 tháng 11 năm 1974, TrườngĐào tạo Công nhân Kỹ thuật Cơ khí – Hà Nội trực thuộc Sở Lao động Hà Nội(nay là Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội) được thành lập Tiềnthân của Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội ngày nay
Trải qua hơn 40 năm xây dựng và trưởng thànhcùng với nhu cầu pháttriển của các ngành nghề lao động xã hội, nhà trường đã có nhiều lần thay đổi
cả về qui mô lẫn nội dung đào tạo Tháng 11/1988, Trường sáp nhập thêmTrường dạy nghề Công nghiệp số 2 và đổi tên thành trường Công nhân Kỹthuật Công nghiệp Hà Nội Tháng 9/1990, Trường nhận chuyển giao nhiệm
vụ đào tạo kỹ thuật viên trung cấp từ Trường Trung học Kỹ thuật Côngnghiệp và đổi tên thành Trường Kỹ thuật Công nghiệp Hà Nội Tháng 3/1998,Trường đổi tên thành Trường Trung học Công nghiệp Hà Nội Ngày 29 tháng
12 nắm 2006 nhà trường được nâng cấp lên Trường Cao đẳng nghề Côngnghiệp Hà Nội theo quyết định số 1984/QĐ của Bộ trưởng Bộ Lao độngThương bính và xã hội
Hiện nay nhà trường có 2 cơ sở đào tạo gồm: trụ sở chính là cơ sở 1 tại
131 Thái Thịnh – Đống Đa – Hà Nội; Cơ sở 2 tại Xã Trung Văn – Huyện TừLiêm – Hà Nội Nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường là đào tạo lao động kỹthuật, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhu cầu phát triển kinh tế
- xã hội của cả nước
Trường hiện có 05 phòng chức năng, 08 khoa giảng dạy chuyên môn
và 01 trung tâm trực thuộc trường Trường hiện đào tạo theo 03 cấp trìnhđộ: sơ cấp nghề, trung cấp nghề và cao đẳng nghề với 19 nghề và 05ngành khác nhau
Trang 37Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo, nhà trường khôngchỉ có liên kết, hợp tác đào tạo với các cơ sở dạy nghề, các trường đại họctrong nước, mà còn có những mối quan hệ hợp tác, kết nghĩa với một số nướckhác trên thế giới như Hàn Quốc, Nhật Bản, Anh Quốc Một số trường có sựhợp tác đào tạo gồm Trường Trung học Kỹ thuật Kyesan của Hàn Quốc;Trường Trung học Kỹ thuật Chiba của Nhật Bản; Trường Dạy nghề Suupohjacủa Phần Lan; Trường Kỹ thuật Kumamoto – Nhật Bản; Học viện kỹ thuậtDong – EUI Busan – Hàn Quốc; Trường Đại học OSAN – Hàn Quốc;TrườngCao đẳng Blackburn – Anh Quốc.
Trong năm 2013, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc và trường Đại họcInduk Hàn Quốc đồng thực hiện dự án “Nâng cấp cơ sở vật chất và xây dựngtài liệu tham khảo tại Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội”
Cơ cấu tổ chức của nhà trường hiện nay được thành lập gồm có Hộiđồng nhà trường, Đảng ủy, 5 phòng; 9 khoa giáo viên và 16 tổ bộ môn khácnhau cùng với các tố chức đoàn thể gồm: Công đoàn; Đoàn thanh niên; Hộicựu chiến binh và sinh viên Tổng số cán bộ giảng viên của nhà trường đếnnay là 264 bao gồm cán bộ quản lý: 60; giảng viên: 171; nhân viên tạp vụkhác: 26 và 3500 học sinh, sinh viên đang tham gia học tập các khóa khácnhau Mỗi cơ quan đảm nhiệm một chức năng riêng nằm trong quy trìnhđào tạo của nhà trường tuân thủ theo qui định của pháp luật và Bộ giáo dục-đào tạo
2.2 Thực trạng đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội
2.2.1 Thực trạng về nhận thức của sinh viên, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục về vai trò đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Để có cơ sở nghiên cứu nhận thức của sinh viên, giảng viên và cán bộquản lý giáo dục về vai trò đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Caođẳng nghề Công nghiệp Hà Nội chúng tôi đã sử dụng phương pháp điều tra
Trang 38bằng bảng hỏi (maket) Chọn mẫu đại diện gồm 30 cán bộ quản lý giáo dục,
80 giảng viên và 350 sinh viên của nhà trường
Câu hỏi “Bạn hãy vui lòng cho biết sự tán thành với một số nội dung
dưới đây ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên?” Trong câu hỏi này
nội dung thứ 1 và thứ 3 phản ánh đầy đủ vai trò của quản lý đánh giá kết quảhọc tập của sinh viên Vì vậy, nếu các khách thể lựa chọn vào hai nội dungnày chứng tỏ có nhận thức đầy đủ, rõ ràng và sâu sắc đối với đánh giá kết quảhọc tập của sinh viên Các nội dung 2, 4, 5 chỉ thể hiện một phần của sự ảnhhưởng đến việc đánh giá kết quả học tập của sinh viên thì chứng tỏ khách thểchưa có nhận thức đầy đủ về vai trò của quản lý đánh giá kế quả học tập củasinh viên
Để xử lý số liệu đối với câu hỏi này, chúng tôi tiến hành điều tra đối với
cả ba khách thể gồm cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên và sinh viên Ở mỗiloại khách thể tính tỉ lệ phần trăm và xếp thứ bậc từ cao ở mức độ 1 và thấpdần theo các mức độ 2, 3, 4và 5
Sau khi tính toán, xử lý số liệu thu được kết quả như sau:
Cán bộ quản lý
Giảng viên Sinh viên
Trang 39của sinh viên phụ
thuộc vào nhu cầu
của xã hội đối với
họ khó phấn đấu đạt được kết quả học tập cao vì mâu thuẫn giữa đòi hỏi caocủa mục tiêu đào tạo với khả năng nhận thức có hạn của sinh viên khôngđược giải quyết một cách tốt nhất Ngược lại, nếu mục tiêu yêu cầu đào tạocủa nhà trường đề ra thấp thì việc phấn đấu để đạt được kết quả học tập tốt trởnên dễ dàng hơn Như vậy, nếu mục tiêu cao quá hoặc thấp quá không phùhợp với khả năng thực tế của sinh viên đều có tác động xấu đến động cơ họctập của sinh viên
Trang 40Trong khi đó, các nội dung khác như vấn đề bảo đảm về cơ sở vật chất,nhu cầu của xã hội về chuyên ngành đào tạo chỉ phản ánh một mặt của sự ảnhhưởng đến kết quả học tập của sinh viên Đặc biệt là nhu cầu của xã hội đốivới chuyên ngành được học có tác động rất lớn trong giai đoạn chọn nghề,nhưng khi đã ổn định thì vấn đề này chỉ tác động rất nhỏ đến kết quả học tập(cả ba khách thể gồm cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên đều lựa chọn sựtác động của giá trị chuyên ngành đào tạo ở mức độ thấp nhất), vì mục tiêuxuyên suốt của sinh viên là đạt được kết quả học tập cao và lĩnh hội kiến thức,nâng cao tay nghề để sau khi tốt nghiệp ra trường có thể đáp ứng được yêucầu làm việc trong các doanh nghiệp
Qua đó có thể thấy, cho dù điều kiện bảo đảm tốt đến mầy và sự tácđộng của nhu cầu xã hội mạnh đến đâu thì kết quả học tập của sinh viên trongquá trình học tập tại Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội vẫn chịu sựchi phối mạnh mẽ bởi cách đánh giá của nhà trường và tính tích cực chủ độngcủa sinh viên Điều này nói lên rằng, giữa cách đánh giá kết quả học tập vàtính tích cực học tập của sinh viên có mối liên hệ chặt chẽ không tách rờinhau, hỗ trợ tác động qua lại lẫn nhau giúp cho nhà trường có cơ sở nâng caochất lượng đào tạo Khi cách đánh giá phù hợp với năng lực học tập của sinhviên sẽ khích lệ mạnh mẽ tinh thần vượt khó học tập nắm vững kiến thức vànâng cao trình độ tay nghề đáp ứng với nhu cầu ngày càng cao của xã hội.Ngược lại, kết quả học tập của sinh viên ngày càng cao thể hiện khả năngnhận thức của sinh viên ngày càng phát triển và từ đó nhà trường có cơ sởđiều chỉnh cách đánh giá cho phù hợp Sự tác động qua lại này giải quyết mộtcách khoa học mâu thuẫn cơ bản trong đào tạo là giữa mục tiêu đào tạo vớikhả năng nhận thức của sinh viên Khi mâu thuẫn này được giải quyết, chấtlượng đào tạo của nhà trường ngày càng được nâng cao
Với những kết quả trên cho thấy, các lực lượng tham gia đánh giá kếtquả học tập của sinh viên phần lớn có nhận thức đúng đắn và nhận thấy vai