- 1 - Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ THU HIỀN ỨNG DỤNG MÔ HÌNH DPSIR XÂY DỰNG CHỈ THỊ MÔI TRƯỜNG KHU D
Trang 1- 1 -
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN THỊ THU HIỀN
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH DPSIR XÂY DỰNG CHỈ THỊ MÔI TRƯỜNG KHU DU LỊCH SUỐI KHOÁNG MỸ LÂM, HUYỆN YÊN SƠN,
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN THỊ THU HIỀN
ỨNG DỤNG MÔ HÌNH DPSIR XÂY DỰNG CHỈ THỊ MÔI TRƯỜNG KHU DU LỊCH SUỐI KHOÁNG MỸ LÂM, HUYỆN YÊN SƠN,
Người hướng dẫn khoa học:
PGS TS ĐẶNG VĂN MINH
Thái Nguyên – 2014
Trang 3- 3 -
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1 Đặt vấn đề 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 3
3 Mục tiêu cụ thể 3
4 Yêu cầu của đề tài 3
5 Ý nghĩa của đề tài 3
5.1 Ý nghĩa khoa học 3
5.2 Ý nghĩa thực tiễn 4
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Cơ sở pháp lý 5
1.1.1 Cơ sở pháp lý 5
1.1.2 Một số khái niệm 6
1.2 Tổng quan về mô hình DPSIR 7
1.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển mô hình DPSIR 7
1.2.2 Mô hình DPSIR 10
1.2.3 Ứng dụng mô hình DPSIR trong xây dựng chỉ thị môi trường 12
1.2.4 Vai trò và ý ngĩa của việc xây dựng chỉ thị môi trường 13
1.2.5 Tình hình ứng dụng mô hình DPSIR trên thế giới và ở Việt Nam 15
1.2.5.1 Tình hình ứng dụng mô hình DPSIR trên thế giới 15
1.2.5.2 Tình hình ứng dụng mô hình DPSIR ở Việt Nam 16
1.3 Giới thiệu về khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang 21
1.3 Tình hình môi trường khu vực xã Phú Lâm 25
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu 26
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu 26
2.3 Nội dung nghiên cứu 26
2.4 Phương pháp nghiên cứu 27
2.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập thông tin 27
2.4.2 Phương pháp phân tích, thống kê, xử lý số liệu 28
2.4.3 Phương pháp kế thừa 29
2.4.4 Phương pháp tổng hợp, đánh giá 30
2.4.5 Phương pháp ứng dụng mô hình DPSIR để xây dựng chỉ thị môi trường 30
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Phú Lâm, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang 31
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 31
3.1.1.1 Vị trí địa lý 31
3.1.1.2 Địa hình và thổ nhưỡng 32
3.1.1.3 Khí hậu 33
3.1.1.4 Thủy văn 33
3.1.1.5 Tài nguyên thiên nhiên 33
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 34
3.1.2.1 Điều kiện kinh tế 34
3.1.2.2 Điều kiện xã hội 36
3.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 37
3.1.3.1 Thuận lợi 37
3.1.3.2 Khó khăn 38
3.2 Phân tích mô hình DPSIR cho khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 38
3.2.1 Các động lực (D – Driving force) chi phối tới môi trường khu vực nghiên cứu 38
Trang 5- 5 -
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3.2.1.1 Trình độ dân trí 38
3.2.1.2 Dân số 40
3.2.1.3 Du lịch, dịch vụ, xây dựng cơ sở hạ tầng 42
3.2.1.4 Thành phần kinh tế 43
3.2.2 Những áp lực (P – Pressure) từ các động lực đến môi trường khu vực nghiên cứu 45
3.2.2.1 Trình độ dân trí 45
3.2.2.2 Dân số 46
3.2.2.3 Du lịch, dịch vụ và xây dựng cơ sở hạ tầng 49
3.2.2.4 Nông nghiệp 51
3.2.3 Hiện trạng môi trường (S – State) khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 52
3.2.3.1 Hiện trạng môi trường nước 52
3.2.3.2 Hiện trạng môi trường đất 57
3.2.3.3 Hiện trạng môi trường không khí 60
3.2.4 Phân tích tác động (I – Impact) ô nhiễm môi trường khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 63
3.2.4.1 Tác động của ô nhiễm môi trường đến sức khỏe con người 63
3.2.4.2 Tác động ô nhiễm môi trường đến các vấn đề kinh tế - xã hội 64
3.2.4.3 Tác động ô nhiễm môi trường đối với các hệ sinh thái 65
3.2.5 Phân tích các đáp ứng (R - Response) của xã hội và con người nhằm giảm thiểu các tác động áp lực gây lên môi trường 66
3.3 Xây dựng bộ chỉ thị môi trường cho khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 68
3.3.1 Các chỉ thị về động lực (D) phát triển kinh tế - xã hội, thương mại, dịch vụ du lịch gây áp lực đối với môi trường 68
3.3.2 Các chỉ thị về áp lực (P) 69
3.3.3 Các chỉ thị về hiện trạng ( S) môi trường 71
3.3.4 Các chỉ thị về tác động (I) của ô nhiễm môi trường 73
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3.3.5 Các chỉ thị đáp ứng (R) của nhà nước xã hội và con người nhằm giảm
thiểu các tác động áp lực gây lên môi trường 75
3.3.6 Tổng hợp chỉ thị môi trường khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 76
3.4 Đề xuất một số giải pháp về quản lý, bảo vệ môi trường và phát triền bền vững khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 77
3.4.1 Giải pháp về quản lý 77
3.4.2 Giải pháp về kinh tế - xã hội 77
3.4.3 Giải pháp về tuyên truyền, giáo dục và đào tạo 78
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận 79
2 Kiến nghị 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 72007 -2013 42 Bảng 3.6 Số liệu điều tra về mức độ quan tâm đến các vấn đề về môi trường của các tổ chức, hộ gia đình kinh doanh và cá nhân, hộ gia đình khu vực điều tra 46 Bảng 3.7 Số liệu điều tra nguồn tiếp nhận nước thải của các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức được điều tra 47 Bảng 3.8 Số liệu điều tra nguồn tiếp nhận rác thải của các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức được điều tra 48 Bảng 3.9 Số liệu điều tra nguồn nước cấp sinh hoạt, kinh doanh của các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức được điều tra 52 Bảng 3.10 Kết quả phân tích mẫu nước ngầm tại KDL suối khoáng Mỹ Lâm54 Bảng 3.11 Kết quả phân tích mẫu nước thải tại KDL suối khoáng Mỹ Lâm 55 Bảng 3.12 Kết quả phân tích mẫu đất tại KDL suối khoáng Mỹ Lâm 59 Bảng 3.13 Số liệu điều tra về chất lượng môi trường không khí 61 Bảng 3.14 Kết quả phân tích mẫu không khí tại KDL suối khoáng Mỹ Lâm62 Bảng 3.15 Danh mục các chỉ thị “ Động lực” KDL suối Khoáng Mỹ Lâm 69 Bảng 3.16 Bảng chỉ thị về các“ Áp lực” KDL suối Khoáng Mỹ Lâm 70 Bảng 3.17 Bảng chỉ thị về hiện trạng môi trường (S) KDL suối Khoáng Mỹ Lâm 71 Bảng 3.18 Bảng chỉ thị về tác động môi trường (I) KDL suối khoáng Mỹ Lâm 73 Bảng 3.19 Bảng chỉ thị về đáp ứng (R) KDL suối khoáng Mỹ Lâm 75
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1 Mô hình DPSIR của OECD 9 Hình 1.2 Sơ đồ mô hình DPSIR 10 Hình 1.3 Mô hình DPSIR về ô nhiễm không khí đô thị ở Việt Nam của GS TSKH Phạm Ngọc Đăng tháng 1/2005 13 Hình 1.4 Mô hình áp lực/hiện trạng/đáp ứng của OECD trong tiếp cận vấn đề môi trường 16 Hình 1.5 Sơ đồ quy hoạch Khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm 23 Hình 3.1 Vị trí địa lý xã Phú Lâm, huyện Yên Sơn 31 Hình 3.2 Sơ đồ phân tích chuỗi DPSIR cho động lực chi phối “Trình độ dân trí”40 Hình 3.3 Sơ đồ phân tích chuỗi DPSIR cho động lực chi phối “Dân số” 41 Hình 3.4 Sơ đồ phân tích chuỗi DPSIR cho động lực chi phối “ Du lịch” 43 Hình 3.5 Sơ đồ phân tích chuỗi DPSIR cho động lực chi phối “ Nông nghiệp” 44 Hình 3.7 Sơ đồ tổng hợp chỉ thị môi trường khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm theo mô hình DPSIR 77
Trang 9tổ chức điều tra 53 Biểu đồ 3.7 Biểu đồ về các nguyên nhân sẽ gây suy giảm chất lượng đất của
hộ gia đình, cá nhân được điều tra 60 Biểu đồ 3.8 Biểu đồ về chất lượng môi trường không khí Khu lịch suối khoáng Mỹ Lâm 61 Biểu đồ 3.9 Biểu đồ đánh giá về cảnh quan KDL suối khoáng Mỹ Lâm của khách du lịch 62
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế
KT - XH Kinh tế - Xã hội
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read