Vận dụng tư duy quân sự của đại tướng nguyễn chí thanh trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc việt nam hiện nay

Năm 2004, đã có 62 tác giả là cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội; các nhà nghiên cứu viết các bài về tầm nhìn chiến lược quân sự nhạy bén và sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

- -

HOÀNG VĂN TUYÊN

VẬN DỤNG TƯ DUY QUÂN SỰ CỦA ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017

- -

HOÀNG VĂN TUYÊN

VẬN DỤNG TƯ DUY QUÂN SỰ CỦA ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành : Triết học

Mã số : 60.22.03.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Cư, có kế thừa một số kết quả nghiên cứu liên quan đã được công bố Các tài liệu trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng khoa học về luận văn của mình

Hà Nội, tháng 5 năm 2017

Tác giả

Hoàng Văn Tuyên

phòng ban khác của trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tạo mọi điều kiện cho

em được học tập, nghiên cứu tại trường Em xin chân thành cảm ơn các thầy

cô giáo khoa Triết học và khoa Giáo dục chính trị đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn em trong suốt thời gian qua

Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Văn Cư, người đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Triết học của mình

Xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè đã hết lòng quan tâm, giúp đỡ

và động viên tác giả luận văn trong quá trình học tập, nghiên cứu

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2017

Tác giả

Hoàng Văn Tuyên

MỤC LỤC

BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3

3 Mục đích nghiên cứu 5

4 Giả thiết khoa học 5

5 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 5

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

7 Phạm vi nghiên cứu 5

8 Phương pháp nghiên cứu 6

9 Kết cấu của luận văn 6

10 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn 6

Chương 1: TƯ DUY VÀ TƯ DUY QUÂN SỰ SÁNG TẠO CỦA ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH 7

1.1 Tư duy và tư duy quân sự sáng tạo 7

1.2 Tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh 15

1.2.1 Nguồn gốc tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh 15

1.2.2 Nội dung sáng tạo trong tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh 20

Tiểu kết chương 1 44

Chương 2: YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM VẬN DỤNG TƯ DUY QUÂN SỰ CỦA ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM HIỆN NAY 47

2.1 Tình hình chính trị, quân sự hiện nay 47

2.1.3 Tình hình chính trị, quân sự trong nước 48

2.1.4 Mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa 52

2.2 Những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân về tư duy quân sự của đội ngũ sĩ quan Quân đội 53

2.2.1 Những ưu điểm và nguyên nhân 54

2.2.2 Những nhược điểm và nguyên nhân 56

2.3 Những yêu cầu đặt ra đối với việc vận dụng tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho đội ngũ sỹ quan Quân đội hiện nay 58

2.4 Những giải pháp nhằm vận dụng tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho đội ngũ sĩ quan Quân đội hiện nay 61

2.4.1 Nâng cao nhận thức về giá trị tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho đội ngũ sĩ quan Quân đội 61

2.4.2 Đưa nội dung tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vào đào tạo đội ngũ sĩ quan Quân đội 65

2.4.3 Phát triển năng lực tư duy quân sự cho đội ngũ sĩ quan Quân đội 73

2.4.4 Rèn luyện phong cách tư duy quân sự “sắc sảo, độc lập, tự chủ, năng động, sáng tạo, quyết chiến, quyết thắng” của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho đội ngũ sĩ quan Quân đội 82

2.4.5 Xây dựng phương pháp làm việc “nói là làm, lý luận thống nhất với thực tiễn” của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho đội ngũ sĩ quan Quân đội hiện nay 87

Tiểu kết chương 2 94

KẾT LUẬN 96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong quá trình dựng nước, các quốc gia trên thế giới đều không thể bỏ qua việc giữ nước, bằng cách này hay cách khác đều phải xây dựng một lực lượng để đảm bảo sự trường tồn của dân tộc mình Nhất là đối với các quốc gia đi theo con đường XHCN việc giành chính quyền chỉ là bước đầu, yêu cầu xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng càng quan trọng hơn Lịch sử hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam là dựng nước, phải đi đôi với giữ nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội phải gắn liền với bảo vệ Tổ quốc, như

Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Ngày xưa các vua Hùng đã có công dựng

nước Ngày nay, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” [26, tr.59]

Trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, vấn đề quan trọng là xây dựng kế sách giữ nước trên cơ sở tư duy khoa học, phản ánh khách quan điều kiện xã hội và quan hệ vật chất, tinh thần trong xã hội hiện thực Tư duy quân sự là một nội dung quan trọng giúp cho chủ thể có tri thức đầy đủ về đối tượng địch, ta và địa hình thời tiết; hiểu biết sâu sắc bản chất, quy luật và dự báo được hành động của đối tượng để quyết định hành động chủ động, sáng tạo đạt hiệu quả cao Trong quá trình dựng nước và giữ nước, tổ tiên ta luôn có những sáng tạo

“bày mưu, tính kế” chủ động đánh giặc, đã để lại cho con cháu hệ thống lý

luận, nghệ thuật quân sự độc đáo và vô cùng quý giá Nó là sản phẩm của quá trình hoạt động quân sự sáng tạo, sự kết tinh trí tuệ của các thế hệ người Việt Nam Lý luận, nghệ thuật quân sự Việt Nam thuộc lĩnh vực tinh thần xã hội, nhưng nó sẽ trở thành sức mạnh vật chất khi được nghiên cứu, vận dụng, hiện thực hóa thông qua hoạt động thực tiễn bảo vệ Tổ quốc

Hiện nay, tình hình chính trị, quân sự trên thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến phức tạp, khó lường; tình trạng xâm phạm chủ quyền quốc gia, tranh chấp lãnh thổ và tài nguyên, xung đột sắc tộc và tôn giáo, can thiệp lật

đổ, khủng bố, chiến tranh cục bộ diễn ra gay gắt, ở nhiều nước trên thế giới Nhân loại nói chung và Việt Nam nói riêng đang phải đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, các hình thái chiến tranh kiểu mới Chiến tranh trong tương lai nếu xảy ra sẽ là cuộc chiến tranh có tính chất khác căn bản so với trước đây về: không gian chiến tranh rộng, thời gian chiến tranh ngắn; khoa học và công nghệ hiện đại phát triển làm thay đổi tính chất chiến tranh; chiến tranh tương lai là sự thử thách nghiêm ngặt về bản lĩnh chính trị, sự tranh đua về trình độ khoa học, công nghệ quân sự hiện đại, nó sẽ tác động mạnh mẽ đến tinh thần của người lính Do tính chất quyết liệt, tính hủy diệt lớn của vũ khí hiện đại, chiến tranh hiện đại làm thay đổi có tính chất bước ngoặt trong tư duy quân sự

Trong nước, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường, Đảng ta chủ trương, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, giữ vững hòa bình, ổn định để phát triển đất nước Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế tồn tại là: “Tiềm lực quốc phòng, an ninh chưa đáp ứng được yêu cầu Bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ còn nhiều khó khăn, thách thức Phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh ở một số nơi gắn kết chưa chặt chẽ” [5, tr 261]

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng, tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh không chỉ đóng góp to lớn vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, mà cần được nghiên cứu vận dụng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay, như chìa khóa mở ra sự phát triển cách mạng trong tư duy quân sự để đáp ứng yêu cầu mới của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay Tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã có nhiều học giả, nhà khoa học trong và ngoài Quân đội nghiên cứu dưới nhiều góc độ

và cách tiếp cận khác nhau, nhưng cho đến nay chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống về tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí

Thanh và đề ra giải pháp vận dụng trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Việt Nam

Vì vậy, nghiên cứu đề tài: “Vận dụng tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn

Chí Thanh trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Việt Nam hiện nay” là vấn đề cấp

thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Năm 2004, đã có 62 tác giả là cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội; các nhà nghiên cứu viết các bài về tầm nhìn chiến lược quân sự nhạy bén

và sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước Các bài viết này được Nhà xuất bản QĐND in thành sách

“Đại tướng Nguyễn Chí Thanh với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước” Năm 2009, Nhà xuất bản QĐND in phát hành cuốn sách “Đại tướng

Nguyễn Chí Thanh - Tổng tập“ giới thiệu 72 tác phẩm, bài viết của chính Đại

tướng Nguyễn Chí Thanh Phản ánh cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi và phong phú của đồng chí, cũng như nhũng đóng góp lớn lao cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và Quân đội

Năm 2013, Nhà xuất bản Văn học cho ra mắt cuốn sách “Đại tướng

Nguyễn Chí Thanh - nhà lãnh đạo mẫu mực, tài năng”, đây là tác phẩm của

37 tác giả là cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội

Năm 2013, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã xuất bản cuốn sách “Đại

tướng Nguyễn Chí Thanh người cộng sản kiên trung mẫu mực, nhà lãnh đạo tài năng” Cuốn sách gồm 100 bài viết, được chọn lọc của các đồng chí lãnh

đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội qua các thời kỳ, các tướng lĩnh, sĩ quan, các nhà khoa học trong và ngoài Quân đội nghiên cứu phân tích, đánh giá những cống hiến to lớn của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh với cách mạng Việt Nam Năm 2014, Nhà xuất bản QĐND đã chọn lựa 144 bài viết của các tác giả

là cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội; các nhà nghiên cứu, tướng lĩnh, sĩ quan Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, Bộ Tổng tham mưu, các

tổng cục và biên tập xuất bản tác phẩm “Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nhà

chính trị, quân sự xuất sắc thời đại Hồ Chí Minh”

Các công trình khoa học một mặt, khẳng định sự đóng góp to lớn toàn diện của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vào việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân lớn mạnh không ngừng và phát triển, sự sáng tạo nghệ thuật quân sự của chiến tranh nhân dân, động viên mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta, phát triển kinh tế đất nước, góp phần đưa sự nghiệp kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn; mặt khác, phân tích đánh giá được giá trị tầm nhìn chiến lược, sáng tạo, độc đáo và sắc sảo tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh Tuy nhiên, cho đến hiện nay chưa có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống về tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh và để xuất giải pháp vận dụng vào sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Việt Nam Vì vậy, đề tài này sẽ đi sâu nghiên cứu tư duy quân

sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh từ góc độ triết học nhằm đưa ra các giải pháp cơ bản vận dụng nội dung tư duy quân sự sáng tạo của Đại

tướng Nguyễn Chí Thanh vào phát triển tư duy quân sự cho đội ngũ sĩ quan trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

4 Giả thiết khoa học

Nếu không có tư duy quân sự sẽ không có chỉ đạo hoạt động quân sự, và nếu không có sự chỉ đạo hoạt động quân sự sẽ dẫn đến sự thất bại trong mọi cuộc chiến tranh

5 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

- Đối tượng nghiên cứu: Vận dụng tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng

Nguyễn Chí Thanh vào phát triển tư duy quân sự cho đội ngũ sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu nguồn gốc và nội dung tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

- Nghiên cứu làm rõ tình hình, thực trạng, yêu cầu, đề xuất giải pháp cơ bản vận dụng nội dung tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vào phát triển tư duy quân sự cho đội ngũ sĩ quan Quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

7 Phạm vi nghiên cứu

Tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, từ năm 1954 đến năm 1967 Vận dụng tư

duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vào phát triển tư duy quân sự cho đội ngũ sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

8 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, luận văn sử dụng hệ thống phương pháp: phân tích, tổng hợp, hệ thống-cấu trúc, lịch sử-lôgic và phương pháp chuyên gia

9 Kết cấu của luận văn

Mở đầu, hai chương, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo

10 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn

- Những luận điểm cơ bản

+ Luận văn dựa trên cơ sở luận điểm triết học Mác-Lênin, đặc biệt là nội dung về chiến tranh và quân đội; tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chỉ đạo chiến tranh cách mạng + Những tổng kết về lý luận, nghệ thuật đánh giặc, giữ nước của tổ tiên

ta trong lịch sử

+ Kết quả nghiên cứu về tư duy quân sự nói chung, tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nói riêng của các nhà nghiên cứu trong và ngoài Quân đội

- Đóng góp của luận văn

+ Góp phần làm rõ nguồn gốc và nội dung tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước

+ Là một trong những cơ sở khoa học để phát triển nguồn nhân lực trong

sự nghiệp bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay

+ Góp phần bổ sung, hoàn thiện và làm phong phú lý luận, nghệ thuật quân sự độc đáo Việt Nam nói chung và đường lối chỉ đạo quân sự cách mạng của Đảng nói riêng

Chương 1

TƯ DUY VÀ TƯ DUY QUÂN SỰ SÁNG TẠO CỦA ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH

1.1 Tư duy và tư duy quân sự sáng tạo

Theo Từ điển, tư duy được hiểu là “sản phẩm cao nhất của cái vật chất được tổ chức một cách đặc biệt là bộ não, quá trình phản ánh tích cực thế giới khách quan trong các khái niệm, phán đoán, suy luận” [ 27, tr.1295]; là “giai đoạn cao của quá trình nhận thức, đi sâu vào bản chất và phát hiện ra tính quy luật của sự vật bằng những hình thức như: biểu tượng, khái niệm, phán đoán

và suy lý” [30, tr.1369] Tuy hai khái niệm trên có cách tiếp cận khác nhau, góc độ nghiên cứu khác nhau, nhưng về cơ bản là giống nhau về nội hàm: tư duy được cấu thành từ 5 yếu tố gồm: thế giới khách quan, hoạt động của não người, hoạt động thực tiễn, ngôn ngữ và tư duy trừu tượng Tư duy là giai đoạn cao của quá trình nhận thức phản ánh thế giới khách quan vào óc người một cách khái quát và gián tiếp, đối tượng được phản ánh có tính hệ thống, tất yếu, chặt chẽ, chính xác với một phẩm chất xác định trong sự vận động, phát triển không ngừng Khái niệm, phán đoán và suy luận là các đơn vị cấu thành

tư duy phản ánh những thuộc tính, những mối liên hệ bản chất của các sự vật,

hiện tượng trong hiện thực khách quan

Theo Từ điển, “Sáng tạo là có cách giải quyết mới, không bị gò bó, phụ thuộc vào cái đã có, tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần” [31, tr.1097] bản chất của nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người luôn sáng tạo Các quy luật khách quan luôn vận động, phát triển, con người chủ thể đi phản ánh cải tạo thế giới khách thể luôn tích cực, tạo ra cái mới, cái độc đáo mang giá trị lịch sử khác nhau, kết quả phản ánh, cải tạo thế giới là cơ sở đánh giá năng lực chinh phục tự nhiên - xã hội của con người

Trong hoạt động quân sự sự thắng lợi hay thất bại của mỗi cuộc chiến đấu phụ thuộc vào năng lực tư duy sáng tạo của người chỉ huy Nghĩ ra các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp kỹ thuật, quy trình công nghệ và cách thức, phương pháp tổ chức quản lý mới có giá trị làm giảm thời gian, cường độ hoạt động, nhưng lao động đạt hiệu suất cao Sáng tạo loại trừ tư duy giáo điều, rập khuôn, máy móc, bắt chước, phụ thuộc theo đuôi, tư duy sáng tạo luôn suy nghĩ và hành động độc lập, quyết đoán với cách nhìn mới, phương pháp và hình thức mới Cách làm, năng suất hiệu quả cao về số lượng và chất lượng trong cùng một đơn vị thời gian, có tính chất công việc giống nhau trong cùng một không gian xác định

Theo Từ điển, quân sự và hoạt động quân sự là: ‘những vấn đề về xây

dựng lực lượng vũ trang và đấu tranh vũ trang” [30, tr.1034] Xây dựng tiềm

lực con người, tổ chức lực lượng; chế tạo vũ khí, trang bị, phương tiện kỹ thuật chiến tranh; huấn luyện kỹ thuật và chiến thuật Sử dụng hình thức đấu tranh vũ trang và binh vận phù hợp”; “ Hoạt động quân sự là lĩnh vực hoạt động đặc biệt của xã hội liên quan đến đấu tranh vũ trang, chiến tranh và quân đội củng cố quốc phòng bảo vệ Tổ quốc” [2, tr 602] Hoạt động quân sự mang ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc cao cả, nhiệm vụ vinh quang của người chiến sĩ là tinh thần chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Ý nghĩa xã hội chính trị của hoạt động quân sự chi phối sâu sắc tới ý thức quân nhân, thể hiện rõ nét ở quan niệm và phương thức của từng quân nhân trong xử lý các mối quan hệ cơ bản như: đối với nhân dân với đồng

đội: và đối với kẻ thù Hoạt động trong môi trường tổ chức, điều lệnh, kỷ luật

nghiêm ngặt, chặt chẽ theo hệ thống từ trên xuống dưới, bắt buộc mọi quân nhân và tập thể quân nhân phải chấp hành nghiêm túc điều lệnh, điều lệ và quy định của quân đội, mệnh lệnh của người chỉ huy đơn vị, những biểu hiện hèn nhát, yếu đuối, coi thường kỷ luật của quân nhân sẽ xét xử theo luật pháp

Hoạt động quân sự diễn ra với cường độ cao, gian khổ hy sinh ác liệt, mỗi quân nhân phải chịu sự thử thách nghiêm ngặt của chiến tranh Đặc thù hoạt động quân sự đòi hỏi quân nhân phải có tinh thần chiến đấu cao, lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, với nhân dân, lòng gan dạ, dũng cảm, sẵn sàng xả thân vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân Trong thời bình đó là tinh thần vượt qua mọi cám dỗ và tấn công của kẻ thù thông qua

âm mưu ''diễn biến hòa bình", vượt qua những tác động của mặt trái cơ chế thị trường đang tìm cách len lỏi vào môi trường quân đội

Theo Từ điển, “Tư duy sáng tạo là kiểu tư duy với đặc trưng sản sinh

ra sản phẩm mới hoặc xác lập các thành phần mới của hoạt động nhận thức” [29, tr 415] Tư duy phân tích toàn diện sâu sắc của chủ thể về cái đang tồn tại khách quan, phát hiện ra quy luật vận động, phát triển chuyển hóa của nó,

từ đó nhận diện về tương lai của sự vật ấy, để dự kiến kế hoạch cải tạo nó Phản ánh năng lực nhận thức vượt trước của con người Nghĩ ra cách nhận thức đối tượng nhanh, đúng bản chất sự vật Tư duy tính đến các yếu tố tác động, dự báo trước kế hoạch chủ động hành động cải tạo sự vật và dẫn dắt hoạt động thực tiễn đạt hiệu quả cao

“Tư duy quân sự là sự thể hiện ở việc nhanh chóng, chính xác tìm ra các

mối liên hệ phức tạp của sự vật, hiện tượng, đặc biệt là trong các tình huống quân sự, tập trung vào những điểm, yếu tố chủ yếu nhất của tình hình, ra quyết định đúng đắn, hiệu quả trong tác chiến” [ 29, tr 407] Tư duy quân sự bao gồm: khách quan quân sự, hoạt động của não người, hoạt động thực tiễn quân sự, ngôn ngữ, tư duy trừu tượng; thông qua ngôn ngữ khái niệm, phán đoán và suy luận, phản ánh lĩnh vực hoạt động đặc thù của đời sống xã hội Bản chất của chiến tranh, tính đặc thù của nó và những điều kiện trong đó chiến tranh được tiến hành đã quy định hình thức đặc thù của những quy luật của phép biện chứng duy vật trong lĩnh vực quân sự Phép biện chứng duy vật

cũng được cụ thể hóa khi phân tích những cuộc chiến tranh của các thời đại khác nhau và khi nghiên cứu từng hiện tượng riêng của một cuộc chiến tranh

cụ thể

Tư duy quân sự sáng tạo sẽ đưa ra quyết định đúng đắn, hiệu quả trong tác chiến mang lại sự thắng lợi cao Lĩnh vực quân sự tồn tại một hệ thống các mâu thuẫn của chiến tranh, đấu tranh vũ trang và xây dựng quân đội Trong các mâu thuẫn của cuộc chiến tranh có mâu thuẫn cơ bản và không cơ bản Thực chất mâu thuẫn cơ bản của chiến tranh là các bên tham chiến đều muốn đạt mục đích chính trị, kinh tế của mình bằng các phương tiện vũ trang

Tư duy quân sự biểu hiện thông qua nhận định, đánh giá, chủ trương, quyết tâm, phương châm, phương thức, nguyên tắc tác chiến, cách bố trí và sử dụng lực lượng của chỉ huy các cấp trong hoạt động quân sự Do bản chất của chiến tranh là sự kế tục chính trị bằng thủ đoạn bạo lực, cho nên đặc thù mâu thuẫn cơ bản của chiến tranh trước hết là do tính chất kinh tế - xã hội của nhà nước quy định, nó xuất hiện dưới dạng khả năng ngay trong thời bình Điều

đó được thể hiện rõ nét trong điều kiện hiện nay, khi chủ nghĩa đế quốc đang

hy vọng giải quyết mâu thuẫn cơ bản của cuộc chiến tranh tương lai bằng tiến hành cuộc chiến tranh có sử dụng vũ khí công nghệ cao, bằng ưu thế của sức mạnh đồng đô la Tư duy quân sự là sự phản ánh các hoạt động quân sự vào

óc người lính một cách nhanh, trong điều kiện phức tạp và ác liệt nhất Sự chuyển hóa từ những biến đổi về lượng thành những biến đổi về chất không những tùy thuộc vào nội dung của quá trình chuyển hóa mà còn tùy thuộc vào những điều kiện cụ thể

Trên cơ sở nghiên cứu khái niệm Tư duy sáng tạo và Tư duy quân sự, chúng ta có thể hiểu Tư duy quân sự sáng tạo là kiểu tư duy phản ánh các

hoạt động quân sự trong điều kiện phức tạp, ác liệt và chuyển biến mau lẹ của tình hình, nhằm đưa ra nhận định, đánh giá, chủ trương, quyết tâm, phương

châm, phương thức, nguyên tắc tác chiến, cách bố trí và sử dụng lực lượng đúng đắn, hiệu quả Quân sự là lĩnh vực xã hội đặc thù, ở đó luôn diễn ra sự

đọ sức quyết liệt giữa các bên tham chiến, chủ thể quân sự phản ánh trong điều kiện khắc nghiệt, thúc đẩy tư duy phân tích khái quát những mưu lược, phương kế ở đỉnh cao sinh tử của mình và đơn vị

Tư duy quân sự sáng tạo là cơ sở chỉ đạo hoạt động quân sự đạt hiệu quả cao Trong lĩnh vực quân sự, chủ thể các bên tham chiến luôn có sự năng động rất lớn trong việc tìm kiếm và thay đổi về phương thức, cách đánh, nghệ thuật tổ chức Để sự năng động đó có hiệu quả, có cơ sở khoa học và đáp ứng trước sự biến động của thực tiễn quân sự, đòi hỏi chủ thể quân sự phải thường xuyên bám sát tình hình, nhận định về địch, xác định quyết tâm cách đánh, người chỉ huy trong tư duy đồng thời phải xử lý nhiều nguồn thông tin, diễn ra liên tục Vì vậy, tư duy quân sự sáng tạo vừa đòi hỏi cao ở tính nhận định nhanh về đối tượng vừa có quyết tâm chính xác, diễn ra trong sự căng thẳng, quyết liệt, đòi hỏi vận dụng tư duy quân sự, thể hiện tính khẩn trương, linh hoạt sáng tạo cho từng đối tượng tác chiến và phù hợp với trạng thái địch

- ta trên chiến trường

Nhờ tính sáng tạo mà tư duy quân sự có được khả năng giải quyết tốt các vấn đề đòi hỏi cao về năng lực chuyên môn quân sự, có được khả năng giải đáp đúng đắn các tình huống phức tạp, có vấn đề, kể cả các "bài toán" mới lạ

về mặt nguyên tắc, chưa có lời giải sẵn Song, đối tượng nhận thức trong lĩnh vực quân sự vốn đã phức tạp, lại luôn có xu hướng ngày càng phức tạp hơn, hơn nữa trong quá trình chiến đấu có liên quan đến sinh mệnh con người, nên tính sáng tạo của tư duy quân sự phải được kết hợp chặt chẽ với tính nguyên tắc và “kỷ luật thép”

Tư duy quân sự sáng tạo góp phần bổ sung, hoàn thiện và phát triển l ý luận nghệ thuật quân sự Tính sáng tạo của lý luận quân sự và tính nguyên tắc,

kỷ luật có sự thống nhất biện chứng Tính sáng tạo của lý luận quân sự biểu hiện ở việc khám phá, tìm ra cái mới về kỹ, chiến thuật quân sự, ý định và kế hoạch của từng trận đánh, phương pháp để giải quyết nhiệm vụ phức tạp Song, sự sáng tạo đó phải tuân theo phương pháp luận khoa học, phục tùng nguyên tắc chỉ đạo tác chiến, tuân thủ điều lệnh, điều lệ và những quy định khác Có như vậy, tính sáng tạo của tư duy quân sự mới có định hướng chính trị đúng đắn, có sự lãnh đạo, chỉ huy và tinh thần tự giác cao Sáng tạo mà không đi đôi với tổ chức, kỷ luật dễ dẫn tới chệch khỏi mục tiêu chính trị Vì vậy, giữa tính sáng tạo với tính nguyên tắc, tính kỷ luật có sự thống nhất cao Xác lập hình thức, biện pháp mới trong hoạt động nhận thức, không đi theo lối mòn, không bị ràng buộc bởi suy nghĩ cũ, luôn độc lập, quyết đoán Yêu cầu chớp thời cơ giành thắng lợi trong thực tiễn quân sự không cho phép chậm trễ, thiếu chính xác về nhận thức và thao tác tư duy Vì vậy, giải quyết tốt mối quan hệ thống nhất giữa tư duy quân sự và thực tiễn trong lĩnh vực quân sự phải đạt được trình độ kỹ xảo, kỹ năng không chỉ trong thực tiễn chiến đấu, trong tình huống gay go, phức tạp, mà cả trong huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu Cùng với sự biến động của tình hình kinh tế - chính trị - xã hội nói chung, cũng như lĩnh vực quân sự nói riêng đang đặt ra yêu cầu cao về

kỹ xảo, kỹ năng trong các hoạt động của quân nhân Song, các phẩm chất kỹ xảo, kỹ năng phải được đặt trong mối liên hệ thống nhất với phương pháp luận khoa học Qua đó, bảo đảm cho sự “thuần thục”, “tự động hoá” trong nhận thức đi đúng hướng và phát triển Đồng thời, việc giải quyết mối quan

hệ thống nhất giữa kỹ năng, kỹ xảo với phương pháp luận khoa học sẽ vừa bảo đảm chớp được thời cơ, vừa bảo đảm độ chính xác, tin cậy của tư duy quân sự trong quan hệ với thực tiễn quân sự

Lĩnh vực quân sự với tất cả các loại hình hoạt động của nó luôn có sự biến động cao trong điều kiện, hoàn cảnh phức tạp; cho nên chủ thể quân sự

phải có tốc độ ghi nhớ và khả năng tái hiện tốt để có hiệu quả trong thu thập

và xử lý thông tin đáp ứng kịp thời các tình huống

Là một hình thức của tư duy, được hình thành trong hiện thực, phản ánh hiện thực, sự với tính khẩn trương, mau lẹ trong thực tiễn quân sự Cùng với trí nhớ, nhận thức trong lĩnh vực quân sự cũng cần quan tâm đến khả năng trực giác Qua trực giác sẽ tạo khả năng nhanh chóng phân tích những tình huống phức tạp từ những tài liệu cảm tính, “bỏ qua” một số khâu thao tác tư duy, trực tiếp rút ra kết luận và cách giải quyết đúng đắn theo "đường tắt" Đây là phẩm chất cần thiết của tư duy quân sự Vì trong lĩnh vực quân sự muốn trở thành nhà chiến lược giỏi thì phải có những phẩm chất riêng biệt, trong đó phẩm chất quan trọng nhất là cái mà người ta gọi là trực giác.

Quan điểm duy vật biện chứng cho rằng, giữa lý luận và thực tiễn không hoàn toàn tương ứng về trình độ phát triển, luôn có "khoảng cách" Trong lĩnh vực quân sự, sự không tương ứng này thể hiện rõ nét và có "biên độ" biến động lớn, cho nên đòi hỏi vận dụng lý luận vào thực tiễn quân sự phải có tính chủ động và kiên nhẫn cao Nói cách khác, môi trường hoạt động quân sự vừa

là điều kiện đặc thù, vừa đòi hỏi cao tính chủ động và lòng kiên nhẫn ở chủ thể nhận thức, thiếu chủ động, kiên nhẫn, hoặc tách rời những phẩm chất này đều dẫn tới sai lầm Chỉ có trên cơ sở yêu cầu cao về sự kết hợp chặt chẽ giữa tính chủ động và sự kiên nhẫn trên cơ sở mối quan hệ lý luận và thực tiễn mới giải quyết được sự phong phú, phức tạp và những diễn biến khôn lường của tình hình Tính chủ động, kiên nhẫn của mối quan hệ lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực quân sự được thể hiện ở tinh thần tích cực, tự giác cùng với tính kiên trì, bền bỉ trong nghiên cứu về đối tượng và các vấn đề có liên quan

để chỉ đạo thực tiễn quân sự

Lĩnh vực quân sự bao gồm toàn bộ hoạt động thực tiễn quân sự và nhận thức quân sự, có tác động ảnh hưởng qua lại đối với các lĩnh vực khác, như:

kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng, khoa học Đặc thù của hoạt động trong lĩnh vực quân sự thể hiện tập trung ở các mối quan hệ giữa con người với con người trong sử dụng công cụ đặc biệt; ở khả năng chuyển hóa, biến động nhanh của môi trường hoạt động, chứa đựng sự hy sinh, gian khổ, ác liệt và ở tính chất đối kháng giai cấp Lĩnh vực quân sự còn chứa đựng nhiều yếu tố bất ngờ, nhiều hiện tượng “đánh lừa” bản chất, là “vương quốc của các ngẫu nhiên”, nên đòi hỏi cao đối với con người và tổ chức về khả năng vận dụng thống nhất lý luận và thực tiễn

Với ý nghĩa là giai đoạn cao của quá trình nhận thức trong lĩnh vực quân

sự, tư duy quân sự mang tính chất khái quát hóa, trừu tượng hóa cao, vạch ra bản chất, quy luật của các sự vật, hiện tượng, các quá trình quân sự Tư duy quân sự chỉ có ý nghĩa hiện thực khi thấm sâu vào thực tiễn quân sự Ngược lại, thực tiễn quân sự chỉ đạt được mục đích khi được tư duy lý luận quân sự dẫn dắt Cũng như các lĩnh vực khác, trong lĩnh vực quân sự, nếu tuyệt đối hóa lý luận sẽ rơi vào lý luận suông, giáo điều hoặc chủ nghĩa kinh viện, làm cho lý luận quân sự trở thành các luận điểm không có sức sống Song, tuyệt đối hóa thực tiễn sẽ rơi vào phiêu lưu, mù quáng, không có triển vọng, thậm chí rơi vào chủ nghĩa thực dụng, cơ hội, xét lại

Thực tiễn trong lĩnh vực quân sự là toàn bộ hoạt động diễn ra gắn liền

với thời gian, không gian, điều kiện hoàn cảnh quân sự cụ thể, bao gồm thực tiễn chiến đấu, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm chiến đấu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật quân sự, thực tiễn công tác chính trị, tư tưởng Trong đó, thực tiễn chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu là những hình thức cơ bản nhất Các hoạt động đó với tư cách là hoạt động thực tiễn quân sự luôn luôn được tư duy lý luận, tư tưởng quân sự dẫn dắt

Từ những phân tích trên, có thể khái quát tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là: nhận dạng nhanh, chính xác cao, sắc sảo,

mềm dẻo, độc lập, tự chủ, năng động, sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn; vừa

có tính độc đáo, vừa có tính phổ biến, mang tính giá trị bền vững, khoa học, cách mạng

1.2 Tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

1.2.1 Nguồn gốc tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

Một là, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là người thông minh, ham học hỏi,

đoàn kết, yêu thương con người

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh (tên thật là Nguyễn Vịnh), sinh ngày 1 tháng 1 năm 1914, sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học ở thôn Niêm Phò, huyện Quảng Điền, Tỉnh Thừa Thiên - Huế; lớn lên trên quê hương giàu truyền thống cách mạng Năm 1934, ông đã tham gia trong phong trào Mặt trận Bình dân Đến năm 1937, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương Vừa tròn 23 tuổi, ông đã giữ chức Bí thư chi bộ thôn Niêm Phò, tổ chức đảng đầu tiên của huyện Quảng Điền

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh học tập và trưởng thành từ “trường đại học thực tiễn” với người thầy vĩ đại là Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam, QĐND Việt Nam và Nhân dân Việt Nam anh hùng Bài học xuyên suốt là: suốt đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân với cái tâm trong sáng, tầm trí tuệ uyên bác, với đức tính khiêm tốn, giản dị, chân tình, thủy chung, trọn vẹn tấm lòng với Đảng, với nhân dân, đất nước, với đồng chí, đồng đội Đại tướng Nguyễn Chí Thanh từ một người cộng sản chân chính, kiên cường, mẫu mực, tự học, tự rèn luyện trưởng thành trí thức cách mạng kiệt xuất, luôn làm trước nói sau, tích cực nghiên cứu lý luận, khoa học gắn với điều tra, khảo sát thực tế, suy nghĩ cách giải quyết những vấn đề khó khăn, những vấn đề mới nẩy sinh với tinh thần cách mạng tiến công

Lập trường luôn kiên định trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Không ngại khó khăn gian khổ, kiên quyết chống giặc và chống chủ nghĩa cá nhân, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; là “linh hồn” của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước “đánh địch, dám đánh dịch, dám đem xương máu ra để kiên quyết đánh địch thì mười phần chắc chắn thắng lợi đại thắng lợi” [23, tr 425]; Đại tướng đã nghiêm túc nhận và làm tốt công tác nông nghiệp; khi có giặc lại xung phong ra trận “Suy nghĩ của Đại tướng luôn sáng như ánh soi” Nhờ có tư duy nhìn xa về chiến lược, nhưng hết sức sắc sảo về chiến thuật, sớm nhận ra những nhân tố mới, sự vận động của chiến lược để có quyết sách kịp thời, đúng đắn, không chỉ trong tư duy, ý thức mà cả trong hành động cách mạng, trong xây dựng phong trào, trong đánh giặc và sản xuất Tư duy và hành động của Đại tướng đều xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn, cách tiếp cận nhận thức về đối tượng hết sức cụ thể, độc lập, tự chủ, năng động, sáng tạo, phương thức cách làm đạt hiệu quả cao, điều này trong lịch sử trước đó chưa diễn ra, nó đã giúp Đại tướng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Quân đội và nhân dân giao phó

Tình yêu thương con người, đoàn kết tin tưởng vào sức mạnh của quần chúng nhân dân Ta chưa từng đánh Mỹ nên chưa biết cách đánh Mỹ , nhưng điều quan trọng là chúng ta không sợ Mỹ và dám đánh, quyết tâm đánh Mỹ và

sẽ thắng Mỹ, cứ đánh Mỹ rồi sẽ biết cách đánh Mỹ và nhất định sẽ thắng Mỹ Đại tướng Nguyễn Chí Thanh luôn quan tâm xây dựng sự đoàn kết thống nhất trong đơn vị tạo nên sức mạnh nền tảng để vượt qua mọi khó khăn, gian khổ giành thắng lợi Đại tướng giành phần khó khăn về mình, luôn tôn trọng yêu thương con người tin tưởng vào sức mạnh của quần chúng nhân dân Với nhãn quan chính trị, quân sự sắc sảo trên tình yêu quê hương, đất nước, con người sâu sắc, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã sớm nhận ra chân lý của thời đại, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam và nhân loại, hình thành ý chí

sắt đá và hành động cách mạng sáng tạo quyết tâm tiệu diệt quân Mỹ, ngụy giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc

Hai là, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh học tập, tiếp thu kinh nghiệm đánh giặc giữ nước của tổ tiên trong lịch sử

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, tổ tiên ta luôn phải đối phó với những thế lực xâm lược hùng mạnh hơn ta gấp nhiều lần Để giữ vững độc lập chủ quyền quốc gia dân tộc, tổ tiên ta đã xây dựng kế sách đánh giặc giữ nước rất sáng tạo, với một l ý luận nghệ thuật quân sự độc đáo Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã nghiên cứu, tiếp thu nghệ thuật đánh giặc giữ nước của tổ tiên trong lịch sử, như:

Kinh nghiệm tổ chức xây dựng lực lượng “Ngụ binh ư nông” có

giặc là người nông dân trở thành binh lính cầm súng chiến đấu ngay tại nơi lao động sản xuất, học tập công tác để bảo vệ chính quê hương của mình, hết giặc họ lại trở về làm người lao động xây dựng quê hương

“Phụ tử chi binh” kết hợp quân triều đình với quân các địa phương, tổ

chức lực lượng dân quân, du kích kết hợp với bộ đội địa phương chủ động đánh địch trên địa bàn khu vực phòng thủ để tiêu hao sinh lực địch, phá hoại cơ sở hậu cần của địch Sử dụng bộ đội chủ lực đánh những trận quyết định, chuyển hóa cục diện chiến trường, giành thắng lợi từng phần tiến đến tổng tiến công giành thắng lợi hoàn toàn

Nghệ thuật quân sự độc đáo Việt Nam “Lấy ít thắng nhiều”, “lấy

đoản binh chế trường trận” Đối với dân tộc ta “lấy ít thắng nhiều”, “lấy

đoản binh chế trường trận”, giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn là phổ biến trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, điều bắt nguồn từ điều kiện lịch sử, từ tương quan so sánh lực lượng địch - ta; từ mâu thuẫn mà dân tộc ta phải lựa chọn phương án giải

quyết tối ưu để tồn tại, phát triển Đó là mâu thuẫn: một dân tộc đất không rộng, người không đông, quân đội không nhiều, phải đánh thắng

kẻ xâm lược có quân đông, có tiềm lực vũ khí trang bị mạnh, kinh tế, khoa học, kỹ thuật lớn hơn nhiều lần Do đó nghệ thuật “lấy ít thắng nhiều”, “lấy đoản binh chế trường trận”, trở thành yêu cầu chiến lược, mang tính khách quan, đảm bảo cho dân tộc ta giành thắng lợi trong các cuộc chiến tranh vệ quốc, được ông cha ta kế thừa, phát triển từ thế hệ này sang thế hệ khác, đã trở thành tinh hoa quân sự độc đáo trong lịch sử quân sự Việt Nam

Ba là, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là học trò xuất sắc của Chủ tịch

Hồ Chí Minh

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh tiếp thu tri thức khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là học thuyết về chiến tranh và quân đội làm công cụ thế giới quan, phương pháp luận trong nhận thức và hoạt động thực tiễn Quy luật tiến trình và kết cục của chiến tranh phụ thuộc vào mục đích chính trị của mỗi bên tham chiến Chiến tranh là kế tục chính trị bằng thủ đoạn bạo lực, là cuộc đọ sức toàn diện cả trí lực và tiềm lực, diễn ra ác liệt, đòi hỏi người chỉ huy cần phải tư duy sáng tạo, nhãn quan chính trị, quân

sự sâu sắc Thắng lợi hay thất bại của mọi cuộc chiến tranh tùy thuộc vào trạng thái tinh thần của quần chúng đang trực tiếp đổ máu trên chiến trường Trong mối quan hệ giữa con người và vũ khí, phương tiện chiến tranh thì nhân tố con người, đặc biệt là yếu tố chính trị tinh thần luôn giũ vai trò quyết định Đại tướng Nguyễn Chí Thanh từ một người cộng sản chân chính, kiên cường, mẫu mực, tự học, tự rèn luyện trở thành một tri thức cách mạng kiệt xuất Từ sự truyền dạy của người thầy vĩ đại là Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam, QĐND Việt Nam và Nhân dân Việt Nam anh hùng

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh được tiếp thu những phẩm chất, trí tuệ, tài năng của Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài của của cách mạng Việt

Nam về tư tưởng quân sự mang đậm tính nhân văn đó là: “Chính trị trọng hơn

quân sự”, “người trước súng sau” “dĩ bất biến ứng vạn biến” được Chủ tịch

Hồ Chí Minh phát hiện, dìu dắt, giáo dục, bồi dưỡng, giúp cho tài năng, trí tuệ của nhà chiến lược quân sự phát triển đến đỉnh cao, sinh ra sự sáng tạo trong lĩnh vực quân sự Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh trở thành cơ sở nền tảng định hướng đúng đắn cho quá trình phát triển tư duy biện chứng duy vật của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trong thực tiễn chiến tranh cách mạng và xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh ý chí tự học, tự rèn luyện và đức tính kiên cường đã trưởng thành nhanh chóng được Đảng, Bác Hồ và nhân dân tin cậy, giao nhiều trọng trách nhiệm vụ ở những thời điểm mang tính bước ngoặt trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước của dân tộc Bằng niềm tin “sắt đá” vào

sự thành công của sự nghiệp cách mạng XHCN do Đảng lãnh đạo, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh luôn hành động kiên quyết, sáng tạo, xác định các giải pháp phù hợp, hóa giải thành công mâu thuẫn từ thực tiễn chiến trường Đại tướng Nguyễn Chí Thanh suốt đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân với cái tâm trong sáng, tầm trí tuệ uyên bác, với đức tính khiêm tốn, giản dị, chân tình, thủy chung, trọn vẹn tấm lòng với Đảng, với nhân dân, đất nước, với đồng chí, đồng đội

Bốn là, thực tiễn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là nơi tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh hình thành và phát triển Sau hiệp định Giơ ne vơ, ngày 7 tháng 5 năm 1954, Mỹ chính thức hất

cẳng Pháp nhảy vào xâm lược Việt Nam Đến đầu năm 1966, Mỹ đã đưa vào miền Nam Việt Nam là: 25 vạn quân viễn chinh Mỹ, 3 vạn quân chư hầu, 40 vạn quân ngụy và các loại vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại nhất trên

thế giới Quân đội Mỹ ồ ạt xâm lược miền Nam và tiến hành chiến tranh leo thang, dùng không quân và hải quân đánh phá miền Bắc Hành động dã man này khiến nhân loại trên thế giới sửng sốt và lo ngại cho nhân dân Việt Nam,

có ý kiến cho rằng: “Mỹ là con hổ có răng nguyên tử;” hoặc “Mỹ là con hổ giấy”, trong cán bộ, chiến sỹ và nhân dân có tư tưởng boăn khoăn lo lắng có đánh thắng được Mỹ không?

Mỹ xây dựng hệ thống chính quyền quân sự mạnh ở miền Nam Trải qua năm đời tổng thống Mỹ: Aixenhao, Kenơđi, Giônxơn, Nichxơn, R.Pho, chỉ đạo cuộc chiến tranh ác liệt ở miền Nam Việt Nam, dùng mọi âm mưu thủ đoạn thực hiện và các chiến lược: Bắc tiến, lập ấp chiến lược, chiến tranh cục

bộ, chiến tranh đặc biệt, Việt Nam hóa chiến tranh, các cuộc hành quân Atstoboro, Xiddaphoon, Gianxon Xiti để “tìm diệt” và bình định Chưa có một chiến trường nào mà Mỹ lại đưa nhiều quân, nhiều tướng lĩnh, nhiều sư đoàn chủ lực vào như chiến trường miền Nam cùng với hệ thống vũ khí hiện đại, hùng mạnh và hiệu quả nhất sau chiến tranh thế giới thứ hai với âm mưu

đè bẹp tinh thần đánh Mỹ, đưa Việt Nam quay trở về thời kỳ “đồ đá “ Đây là

thời điểm khó khăn nhất , mang tính bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước ở miền Nam Đảng, Bác Hồ đã đánh giá, lựa chọn đưa vào miền Nam những cán bộ ưu tú của Đảng, trong đó có Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trực tiếp lãnh đạo, đưa cách mạng miền Nam phát triển về chất

1.2.2 Nội dung sáng tạo trong tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

Một trong những đặc trưng quan trọng của tư duy quân sự là tính dự kiến sáng tạo, từ sự phản ánh hình thành tri thức tới mỗi hành động quân sự, tư duy được thực hiện hai lần: lúc đầu trong ý nghĩ, sau đó trong hiện thực Đối với người chỉ huy quân sự tài giỏi, sáng tạo thì trận đánh diễn ra trong thực tế so với trận đánh diễn ra trong tư duy dự kiến sẽ hoàn toàn trùng hợp

Một là, xác lập cách thức nhận định, phán đoán chính xác về đế quốc

Mỹ ở chiến trường miền Nam

Đây là sáng tạo độc đáo, thể hiện thế giới quan duy vật biện chứng khi nắm bắt âm mưu, thủ đoạn và bản chất quy luật của Mỹ, ngụy, với cách tiếp cận sáng tạo, phản ánh sâu sắc chiều rộng của nhãn quan chính trị và chiều sâu của tư duy quân sự đã chỉ ra con đường dẫn tới những quyết định đúng đắn, thể hiện quyết tâm cháy bỏng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân giao phó cho Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

Một trong những điều kiện để giành thắng lợi trong đấu tranh cách mạng cũng như trong chiến tranh là phải đánh giá đúng kẻ thù, ‘biết người, biết mình trăm trận trăm thắng” [ 23, tr.24 ] chủ thể quân sự luôn ngụy trang, che giấu âm mưu và hành động quân sự Do vậy, bản chất, thuộc tính của đối tượng chỉ bộc lộ ở quá trình vận động tác chiến Chủ thể quân sự phải thường xuyên thay đổi cách thức tiếp cận, biện pháp tác động mới nắm bắt được bản chất và dự báo đúng âm mưu của đối tượng Đỗ Mười Nguyên Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định: “Đồng chí

có tầm nhìn xa về chiến lược, dự kiến đúng chiều hướng phát triển của tình hình, nhất là trong những bước ngoặt của cách mạng, của chiến tranh, tình hình phát triển nhanh, có những vấn đề mới nẩy sinh chưa thể có ngay những giải pháp có sẵn, mà đòi hỏi phải sáng tạo”[19, tr.40]

Tư duy với nhãn quan chính trị, quân sự sắc sảo Đại tướng đã sớm nhận

ra chân lý của thời đại, hướng phát triển của dân tộc Việt Nam và nhân loại, hình thành ý chí sắt đá và hành động cách mạng sáng tạo quyết tâm tiêu diệt quân Mỹ, ngụy Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nhận định: “trên thế giới, từ cổ chí kim, chưa hề có một tên đế quốc nào mà lại vừa tàn bạo vừa hèn nhát như

đế quốc Mỹ” [23,tr 441]

Bám sát thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn để nhận định, đánh giá và xác định đúng mưu đồ của Mỹ để có quyết tâm sát đúng, từ bỏ lối mòn cũ trong tư

duy, để nghĩ khác, nghĩ mới, khai phá con đường mới, cách làm mới, dám chịu trách nhiệm Dám đánh Mỹ, tin chắc là thắng Mỹ, động viên tập hợp thống nhất toàn dân, toàn quân một ý chí quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ Thấu suốt quan điểm thực tiễn là cơ sở để xem xét, đánh giá đúng kẻ địch, để xem xét giải quyết các vấn đề phù hợp với điều kiện chiến trường Đại tướng nghiên cứu, tìm hiểu đế quốc Mỹ không phải chỉ qua sách vở, điều lệnh chiến đấu của chúng mà chủ yếu phải thông qua hành động thực tiễn của chúng trên chiến trường, thông qua sự thay đổi về nhân sự tổ chức của quân Mỹ trên chiến trường Đặc biệt trong điều kiện lịch sử cụ thể của cuộc chiến tranh ở Việt Nam, sức mạnh quân sự của đế quốc Mỹ trên chiến trường không phải là toàn bộ sức mạnh về quân sự và kinh tế Mỹ, mà sức mạnh đó đã bị tư duy, cách đánh sáng tạo trên chiến trường hóa giải, chi phối áp đảo, hạn chế bởi mâu thuẫn tổng hợp toàn diện của Mỹ

Đặt ra câu hỏi rồi tìm lời giải đáp trước yêu cầu thực tiễn Mỹ thay đổi

vũ khí hoặc thay đổi con người để làm gì? Để có được quyết tâm đánh Mỹ và muốn thắng Mỹ cần phải trả lời câu hỏi có đánh được Mỹ không,, bằng cách nào? Từ khi Đại tướng Nguyễn Chí Thanh chuẩn bị vào chiến trường miền Nam, thậm chí ngay từ trong giai đoạn chống chiến lược “chiến tranh đặc biệt” đã phải dự báo chính xác để chuẩn bị cho việc Mỹ chuyển sang chiến lược “chiến tranh cục bộ” Đại tướng khẳng định: “Phương châm đánh Mỹ à? Phải tìm ở thực tiễn vận động chiến trên chiến trường quân Mỹ sẽ bộc lộ bản chất, quy luật để rồi từ đó khái quát thành phương châm, vì chúng ta đã đánh

Mỹ bao giờ mà có phương châm”, phương châm là Mỹ nó đến là lập tức đánh ngay và nhờ đánh rồi mới có phương châm được”

Ngày 28 tháng 7 năm 1965, Giônxơn thay mặt chính phủ Mỹ đã họp báo công bố quyết định mới về vấn đề Việt Nam là: tiến một bước mới trong âm mưu tăng cường chiến tranh xâm lược ở miền Nam và tiếp tục leo thang mở rộng hành động chiến tranh ra miền Bắc Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nhận

định: tăng thêm quân Mỹ vào miền Nam trên 5 vạn, để trong thời gian trước mắt số quân Mỹ có thể lên trên 12 vạn cộng với một vài ngàn quân chư hầu

Đi đôi với tăng quân Mỹ và chư hầu, Mỹ sẽ mở rộng khối ngụy binh lên trên dưới 60 vạn tên; ổn định phần nào chính trị của ngụy quyền miền Nam đang nát bét và có nguy cơ tan rã toàn bộ để đáp ứng yêu cầu tăng cường chiến tranh của Mỹ Trước đó, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là người sớm phát hiện việc chuyển chiến lược của Mỹ và phát kiến đó được Bộ Chính trị chấp nhận và ra quyết sách mới Ta chủ động về chiến lược, từ việc tăng quân từ miền Bắc vào miền Nam đến việc bố trí các quả đấm chủ lực, phân chia các chiến trường, xác định phương châm tác chiến Đại tướng Nguyễn Chí Thanh phân tích: Mỹ vào miền Nam trong thế thua, thế bị động về chiến lược, Mỹ có

cả một đống vũ khí nhưng lại vấp phải cả một đống mâu thuẫn Mỹ là triệu phú về đôla, nhưng quân và dân ta lại triệu phú về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, có đường lối chiến tranh chiến thuật đúng, bắt Mỹ phải đánh theo cách của ta, nên ta nhất định thắng

Tại sao Mỹ đưa quân vào trực tiếp tham chiến, hành động này trước đây không thể có? Quân đội Mỹ được xây dựng, tổ chức, trang bị, huấn luyện theo một cách nhưng lại phải đánh theo một cách, sở trường của Mỹ là đánh phân tuyến dựa vào thế mạnh của vũ khí trang bị hiện đại, nhưng phải đưa bộ binh

Mỹ vào chiến trường phải chăng chúng đang gặp phải những lủng củng giữa chiến lược và chiến thuật, giữa chiến thuật và kỹ thuật, giữa ý muốn chủ quan

và thực tiễn chiến trường dẫn đến sự khủng hoảng, bế tắc trong chỉ đạo và thực hành chiến lược, chiến thuật “Mỹ vào miền Nam Việt Nam trong thế bị động, thế thua, tương quan lực lượng không thay đổi căn bản” [19.tr 28] “Bộ binh Mỹ rất yếu” đây là phát hiện quan trọng của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh Thực tiễn đã chứng minh, trong những trận đánh giáp lá cà, tinh thần lính Mỹ suy sụp thảm hại, còn tinh thần chiến đấu của chiến sỹ ta nâng lên cao nhất

Đi từ hiện tượng đến bản chất, đánh giá đúng chỗ mạnh, chỗ yếu của

Mỹ, ngụy Đế quốc Mỹ đông quân, nhiều tiền, lắm súng thì ai cũng biết, nhưng đế quốc Mỹ yếu chứ không mạnh lại phải đương đầu với nhân dân Việt Nam dũng cảm và tài năng, chúng không có nhân hòa, địa lợi, thiên thời, các binh khí kỹ thuật hiện đại của chúng không phát huy được hiệu lực theo chúng mong muốn, nên cái mạnh đó của chúng giảm đi rất nhiều Chính trị, tinh thần của quân đội Mỹ rất yếu Cái yếu cơ bản đó chi phối mọi hoạt động chiến đấu của chúng Chúng lại kéo quân vào sau khi 50 vạn quân ngụy bị đánh bại, sau những trận thua liên tiếp, thế bị động về chiến lược ngày càng sâu, nên hung hăng, cuồng chiến chỉ là cái vẻ bề ngoài, tạm thời, còn bi quan, dao động mới là thực chất của chiến lược và tinh thần của quân đội Mỹ Chỉ đạo chiến lược, chiến thuật bề ngoài có vẻ khoa học, nhưng thực chất là phản khoa học vì không bao giờ chúng đánh giá đúng mình, đúng người, nhất là chúng cậy có sức mạnh vật chất-kỹ thuật nên càng mù quáng chủ quan

Kết hợp giữa chiều rộng của nhãn quan chính trị, chiều sâu của tư duy quân sự, nhận thức sâu sắc tính chất thời đại, tư duy quân sự của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh ở cả tầm chiến lược, chiến dịch và chiến thuật Phán đoán

sự thay đổi trong nội bộ chính quyền Mỹ, ngụy gắn với sự thay đổi hình thức, biện pháp quân sự trên chiến trường miền Nam Những thay đổi về con người

và vũ khí, phương tiện chiến tranh của Mỹ gắn liền với sự thay đổi về nghệ thuật chiến lược quân sự trên chiến trường, phát hiện, dự báo sớm, chính xác bản chất thông qua các hiện tượng Sự tư duy sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh trực tiếp tại chiến trường đã được Đảng quan tâm lãnh đạo đưa đến thắng lợi mới toàn diện: tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ

14, Khóa III, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã báo cáo toàn diện về tình hình cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Nam, nội dung khẳng định: ta nhất định thắng Mỹ, Mỹ thua đã rõ ràng Cần phải tiếp tục tiến công địch để tiến lên

giành thắng lợi quyết định Chính tư duy quân sự sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là một cơ sở quan trọng để Đảng hoạch định đường lối lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt là xây dựng quyết tâm, xác định phương thức đấu tranh cách mạng trên từng lĩnh vực “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”.giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, gần gũi cán bộ, chiến sỹ đã phát hiện và giải quyết nhiều vấn đề nhanh hiệu quả đều xuất phát từ nguyện vọng của quần chúng Sử dụng từ ngữ cô đọng, trong sáng, giản dị, giúp cho mọi cán

bộ, chiến sỹ điều dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện Đại tướng thường xuyên

nêu gương sáng cho cán bộ chiến sỹ về tác phong dân chủ, tập thể Giữa đồng chí và cán bộ chiến thật gần gũi, thân tình, Tác phong làm việc sâu sắc, tầm tư duy chiến lược sắc sảo, độc đáo, sáng tạo, có tính vượt trước, mang ý nghĩa dẫn đường của Đại tướng, thể hiện ở “10 điều cần nhớ kỹ làm đúng” của Đại tướng căn dặn quân và dân miền Nam; “5 điều hỏi chính phủ Mỹ”; 5 bài học

về sự chỉ đạo thành công chiến lược quân sự Đông Xuân 1966-1967 Đại tướng Văn Tiến Dũng khẳng định: “Đại tướng Nguyễn Chí Thanh lời nói có sức nặng, tư duy thuyết phục vì: nó được đề ra sau một quá trình tìm hiểu thực tiễn, tâm tư nguyện vọng của quần chúng, là kết quả của một quá trình công phu tìm tòi nghiên cứu và thể nghiệm, nói có sách mách có chứng; nói

và làm thống nhất, miệng nói tay làm, làm theo điều mình nói, mà đã làm đến nơi đến chốn, không chập chờn do dự; tác phong gương mẫu, phẩm chất đạo đức trong sạch, lối sống giản dị, chan hòa với quần chúng” [23, tr 63]

Trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đánh giá tình hình phải có cơ

sở khoa học, nhận định đúng dự báo sớm âm mưu thủ đoạn của đối tượng Chủ động đánh giá bạn thù, đối tượng, đối tác trong sự phát triển toàn cầu hóa

để có kế sách ứng phó ngăn chặn từ xa những mầm mống có ý đồ chống phá cách mạng Việt Nam Dựa vào dân để phát hiện sớm mâu thuẫn nhằm ngặn

chặn từ xa âm mưu chống phá cách mạng nước ta, cần phải vận dụng tư duy sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh để phát hiện âm mưu ngay từ khi mới hình thành Thực hiện quan hệ ngoại giao toàn diện, đi đôi với có chiều sâu, trọng tâm, trọng điểm để phát hiện sớm âm mưu của các đối tượng,

Hai là, xây dựng nguyên tắc, chế độ công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam

Xây dựng nguyên tắc công tác đảng, công tác chính trị và chế độ tập thể cấp ủy lãnh đạo toàn diện là yếu tố xuyên suốt làm nền tảng có ý nghĩa quyết định nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho Quân đội Vì, quân đội và hoạt động quân sự mang tính giai cấp sâu sắc, nguyên tắc công tác đảng, công tác chính trị và chế độ tập thể cấp ủy lãnh đạo toàn diện đảm bảo ý chí chính trị của giai cấp công nhân

mà hạt nhân là Đảng Cộng sản trở thành kim chỉ nam cho phương hướng, mục tiêu hành động quân sự Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, làm cho Quân đội tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng

Tư duy sáng tạo của đại tướng Nguyễn Chí Thanh về xây dựng nguyên tắc công tác đảng, công tác chính trị trong QĐND Việt Nam, trước hết là chăm lo xây dựng bản lĩnh chính trị, công tác chính trị trong quân sự và trong Quân đội, để Quân đội luôn luôn và mãi mãi tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân Đó là tâm nguyện lớn nhất của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh và cũng chính là cống hiến to lớn mang ý nghĩa lâu dài của Đại tướng đối với việc xây dựng nền tảng chính trị của Quân đội, cụ thể là bảy nguyên tắc về hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đó là::

Nguyên tắc thứ nhất: Đảng phải nắm chắc Quân đội mới có quân đội

cách mạng và Đảng mới nắm được chính quyền, Đảng không thể nhường quyền lãnh đạo Quân đội cho một ai

Nguyên tắc thứ hai: Quân đội phải là Quân đội nhân dân, từ nhân dân mà

ra, vì nhân dân mà chiến đấu “đi dân nhớ ở dân thương”, phải xử lý tốt mối quan hệ cơ bản: với Đảng, với dân, với đồng đội, với kẻ thù

Nguyên tắc thứ ba: Về công tác tư tưởng, không ngừng giáo dục, rèn

luyện Chính trị có thể thỏa hiệp, nhưng tư tưởng thì không được phép

Nguyên tắc thứ tư: Về công tác tổ chức, phải nắm vững đường lối tổ

chức nhưng không được thành phần chủ nghĩa Đường lối tổ chức phải phục tùng đường lối chính trị

Nguyên tắc thứ năm: Công tác chính trị là linh hồn của Quân đội Toàn

bộ hoạt động của nó là để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, nó là công tác vận động quần chúng của Đảng trong quân đội

Nguyên tắc thứ sáu: Đi đúng đường lối quần chúng, từ quần chúng mà

ra, trở về với quần chúng

Nguyên tắc thứ bảy: Công tác chính trị phải đi sâu vào cuộc sống chiến

đấu và xây dựng Quân đội, có thế mới phát huy tác dụng tốt, càng lúc khó khăn gian khổ người ta mới cần công tác chính trị Công tác chính trị không thể chung chung, xa rời thực tiễn, xa rời quần chúng

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh rất quan tâm đến việc tăng cường công tác xây dựng Đảng trong Quân đội Phải tăng cường xây dựng Đảng, phải coi công tác xây dựng Đảng là căn bản nhất trong việc xây dựng quân đội Trong việc xây dựng Đảng lại phải nắm vững những điểm mới về tư tưởng và chính trị lá mấu chốt, trong đó việc rèn luyện nâng cao lập trường tư tưởng cho đảng viên làm cho đảng viên rắn như thép, vượt qua mọi thử thách của cách mạng

là quan trọng bậc nhất” [23, tr.15]

Lê Khả Phiêu, Nguyên Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “ Đồng chí Nguyễn Chí Thanh đã có công lớn trong việc củng cố, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội,

xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, bồi dưỡng và phát huy bản chất cách mạng của quân đội ta, xây dựng nề nếp công tác đảng, công tác chính trị, không ngừng nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng

vũ trang nhân dân”[19, tr.43]

Xác lập chế độ đảng ủy trong QĐND Việt Nam để làm hạt nhân lãnh đạo thống nhất trong bộ đội và định rõ chế độ thủ trưởng phân công phụ trách dưới sự lãnh đạo tập thể và thống nhất của đảng ủy Kiện toàn chế độ đảng ủy

là để thống nhất và tăng cường sự lãnh của đảng đối với quân đội, lãnh đạo tập thể gắn với phân công cá nhân thủ trưởng quân chính tổ chức thực hiện theo chức trách, nhiệm vụ được giao trong đảng bộ Quân đội “Quân đội lấy chi bộ làm cơ quan lãnh đạo cao nhất của đơn vị đại đội; lấy hai thủ trưởng phân công phụ trách dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy làm chế độ lãnh đạo; lấy công tác chính trị làm linh hồn” [ 23 tr.232]

Các nguyên tắc về công tác đảng, công tác chính trị, chế độ lãnh đạo tập thể của Đảng trong các cấp từ quân ủy đến chi bộ đại đội trong Quân đội là cống hiến to lớn, mang ý nghĩa chiến lược đảm bảo tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội trong điều kiện Đảng lãnh đạo đất nước thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược Tập trung xây dựng chế độ tập thể lãnh đạo của Đảng trong Quân đội, làm cho công tác tư tưởng vượt lên trên phạm vi của công tác động viên và tác động tâm lý thông thường của con người theo bản năng, phát triển thành công tác giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, mục tiêu chiến đấu của quân đội Đồng chí Lê Khả Phiêu khẳng định: “Đồng chí Nguyễn Chí Thanh đã có công lớn trong việc chỉ đạo, xây dựng chế độ và công tác đảng ủy trong quân đội, thường xuyên quan tâm đế củng cố và kiện toàn chế độ này, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ Xác lập chế độ đảng ủy để làm hạt nhân lãnh đạo thống nhất trong bộ đội và định rõ chế độ thủ trưởng phân công phụ trách dưới sự lãnh đạo tập thể và thống nhất của đảng ủy” [19, tr.44]

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là người đặt nền móng trong việc xây dựng nề nếp, định ra và thực hiện các nội dung công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội, đổi mới phương pháp công tác, làm cho công tác đảng, công tác chính trị có hồn, có sức thuyết phục, tạo ra sinh khí mới, sức mạnh mới cho Quân đội Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tăng cường sức mạnh chiến đấu của Quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm

vụ đánh Mỹ giải phóng miền Nam đang ở giai đoạn cam go, quyết liệt nhất trong lịch sử đấu tranh của dân tộc, thực sự trở thành động lực, tạo nên phẩm chất anh hùng để toàn quân, toàn dân ta đi đến ngày thắng lợi cuối cùng Xây dựng nề nếp công tác đảng, công tác chính trị là cơ sở phát triển lý luận công tác đảng, công tác chính trị và đào tạo đội ngũ cán bộ, đảng viên Quân đội có bản lĩnh chính trị, tư tưởng vững vàng, ý chí quyết tâm đánh và thắng giặc Mỹ, Việc thiết lập và xây dựng hệ thống tổ chức đảng và cơ quan chính trị tiến hành CTĐ,CTCT trong quân đội đã làm rõ mối quan hệ giữa Quân đội với Đảng và với Nhà nước, với nhân dân, với bầu bạn quốc tế, trong

đó mối liên hệ giữa Quân đội với Đảng là mối liên hệ bản chất chi phối các mối liên hệ khác, chăm lo giáo dục chính trị, tư tưởng quân sự của Đảng thể hiện trong chiến lược, chiến dịch và chiến thuật; trong giải quyết mối quan hệ giữa chính trị và quân sự, giữa tiền tuyến và hậu phương, giữa con người và

vũ khí, giữa lãnh đạo và chỉ huy, giữa đạo đức và tài năng của cán bộ, do vậy

đã tạo ra bước ngoặt về xây dựng chính trị làm cơ sở năng cao sứ mạnh chiến đấu của nhân dân

Để nâng cao được tinh thần chiến đấu cho Quân đội, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cho rằng: “Tinh thần chiến đấu của quân đội bắt nguồn từ sự giác ngộ giai cấp, giác ngộ chính trị của mỗi cán bộ và chiến sỹ trong quân đội” [19, tr.14] trước hết cần phải phát động mạnh mẽ tình cảm giai cấp trong Quân đội làm cho họ thiết tha thương yêu tổ quốc, thương yêu chế độ coi Tổ

quốc và coi chế độ như thịt của thịt máu của máu mình, từ trong tình yêu thương Tổ quốc chế độ, tinh thần chiến đấu của Quân đội sẽ không ngừng củng cố, phát triển, ý thức trách nhiệm của họ sẽ được nâng cao, tinh thần đoàn kết sẽ được bền chặt như gang thép, lòng trung thành của quân nhân đối với cách mạng, đối với Đảng, với Nhà nước, với nhân dân không bao giờ lay chuyển Đống chí Đỗ Mười viết: “Đồng chí Nguyễn Chí Thanh có tầm nhìn

xa về chiến lược, dự kiến đúng chiều hướng phát triển của tình hình, nhất là trong những bước ngoặt của cách mạng, của chiến tranh, tình hình phát triển nhanh, có những vấn đề mới nẩy sinh, chưa thể có ngay những giải pháp có sẵn, mà đòi hỏi phải sáng tạo” [19 tr.29]

Tư duy sáng tạo trong xây dựng nguyên tắc, chế độ công tác đảng, công tác chính trị trong QĐND Việt Nam của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh vẫn còn giữ nguyên giá trị Hiện nay, chiến tranh hiện đại với vũ khí thông minh, công nghệ ngày càng hiện đại, đòi hỏi trình độ giác ngộ chính trị, phẩm chất chiến đấu ở người quân nhân trung với Đảng hiếu với dân, nhận thức tốt nghĩa vụ trách nhiệm đối với Tổ quốc là cơ sở nền tảng để phát huy trí tuệ, tài năng; sáng tạo cách đánh, làm chủ vũ khí kỹ thuật chiến đấu thắng lợi Nghị quyết số 51/NQTW của Bộ Chính trị khóa IX xác định “Về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong quân đội nhân dân Việt Nam”

và đặc biệt quan tâm coi trọng xây dựng Quân đội về chính trị, tăng cường hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị Đây là sự xác lập lại và phát triển

tư duy sáng tạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh về xây dựng tập thể đảng

ủy làm hạt nhân lãnh đạo

Đảng phải lãnh đạo Quân đội trực tiếp, tuyệt đối mọi mặt, phải xây dựng

quân đội “tinh nhuệ” về chính trị tạo khả năng đề kháng miễn dịch tự bảo vệ

mình Đại tướng Nguyễn Chí Thanh nhấn mạnh, nâng cao chất lượng quân

đội, trước hết là chất lượng chính trị, lãnh đạo chính trị làm gốc cho mọi vấn

đề, cho tất cả các mặt hoạt động quân sự, đường lối quân sự phải phục tùng đường lối chính trị của Đảng

Công tác đảng, công tác chính trị luôn là linh hồn của quân đội, là công tác vận động quần chúng của Đảng trong quân đội, vấn đề cốt lõi của việc xây dựng quân đội ta về chính trị là xây dựng bản chất giai cấp công nhân của Quân đội Quân đội ta do Đảng Cộng sản lãnh đạo, giáo dục, rèn luyện, cho nên bản chất giai cấp công nhân của quân đội là sự quán triệt bản chất giai cấp công nhân của Đảng; là sự quán triệt chính trị, tư tưởng và tổ chức của Đảng Cộng sản trong quân đội, phù hợp với đặc điểm, chức năng tổ chức của một tổ chức quân sự

Ba là, thành lập đơn vị chủ lực làm “quả đấm thép” đánh đòn quyết định, giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Xây dựng đơn vị chủ lực là nhân tố cơ bản trực tiếp dành thắng lợi quyết định làm thay đổi cục diện chiến trường ta giành thế chủ động đánh Mỹ, Đảng

ta khẳng định: “Điểm mấu chốt hiện nay là phải có một sự cố gắng tột bậc để nhanh chóng tăng cường lực lượng quân sự, tạo ra một chuyển biến căn bản

về lực lượng so sánh giữa ta và địch ở miền Nam”[8 tr 830]

Vì, cuộc kháng chiến chống Mỹ ở thời điểm bước ngoặt của cuộc chiến tranh, Đại tướng suy nghĩ: nếu chỉ dùng lực lượng nhỏ, cách đánh du kích ở quy mô nhỏ thì không thể giành thắng lợi quyết định được Để giành thắng lợi kết thúc chiến tranh đòi hỏi phải có lực lượng bộ binh thiện chiến làm chủ chiến trường Chủ nghĩa Mác đã khẳng định “Vật chất chỉ bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất” Bởi vậy, cùng với việc xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang ba thứ quân, xây dựng lực lượng cách mạng của quần chúng, Đại tướng cho rằng: phải coi trọng xây dựng các “quả đấm chủ lực”, tổ chức xây dựng

và sử dụng các sư đoàn chủ lực làm nòng cốt đánh đòn quyết định trong chiến

tranh nhân dân Đại tướng đã chỉ đạo mở chiến dịch Bình Giã khi bộ đội chủ lực Miền mới có ba trung đoàn Chiến thắng Bình Giã đã đánh dấu một bước trưởng thành vượt bậc về trình độ chỉ huy tác chiến tập trung của lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng Miền Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định:

“Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, anh Thanh vào miền Nam đã cùng với Trung ương Cục chỉ đạo phát triển chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, đặc biệt là xây dựng bộ đội chủ lực” [23, tr.60]

Đi đôi với việc tăng cường xây dựng lực lượng chính trị, Đại tướng đã chú trọng chỉ đạo tăng cường củng cố lực lượng vũ trang ba thứ quân rộng khắp được phát triển một cách có kế hoạch, đồng đều và cân đối, phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi chiến trường và nhiệm vụ chiến đấu của từng thứ quân Để sắn sàng đánh bại một triệu quân địch, căn cứ vào nhiệm vụ và phương hướng chiến lược, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh chủ trương xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng có dân quân, du kích thật sâu rộng và mạnh, có bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực tinh nhuệ với số lượng thích hợp Cách tổ chức đó vừa phát huy cao độ sức mạnh của quân và dân để giành thắng lợi lớn vừa phù hợp với cách đánh của chiến tranh nhân dân ở miền Nam và phù hợp với điều kiện kinh tế, dân cư, địa lý của ta bảo đảm chiến đấu lâu dài, phát triển sản xuất và bồi dưỡng sức dân, khiến quân ta càng đánh càng mạnh và nhất định đánh thắng kẻ địch có số lượng đông hơn

Theo Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, “Bây giờ du kích cũng quan trọng, bộ đội địa phương cũng quan trọng, Nhưng quan trọng hơn là phải có chủ lực mạnh

đủ sức tiêu diệt từng tiểu đoàn, trung đoàn chủ lực của địch”[19, tr.441]

Đại tướng chủ động trong tổ chức xây dựng, sử dụng hài hòa sáng tạo để kết hợp sở trường thế mạnh của ba thứ quân: quân chủ lực, bộ đội địa phương

và dân quân tự vệ theo nguyên tắc xây dựng lực lượng của chiến tranh cách

mạng: vừa xây dựng vừa tác chiến; kết hợp chặt chẽ tác chiến với xây dựng

để đánh thắng và đánh thắng để xây dựng và phát triển lực lượng theo tinh thần càng đánh càng thắng, càng mạnh càng sung sức Trong đó vấn đề mấu chốt là nâng cao chất lượng của lực lượng vũ trang phải giáo dục, huấn luyện

có tinh thần chiến đấu cao, tư tưởng tiến công kiên quyết, được biên chế tổ chức gọn, mạnh, trang bị tốt, có trình độ kỹ thuật, chiến thuật giỏi, năng lực tổ chức của cán bộ và cơ quan chỉ huy vững vàng; ý thức tổ chức, kỷ luật cao; có cách đánh sáng tạo, được đảm bảo tốt và thích hợp về vật chất và kỹ thuật Thực chất đó là nâng cao hơn nữa khả năng chiến đấu không chỉ của từng đơn

vị lớn mà phải từ từng cán bộ, chiến sỹ đến tổ ba người, cả bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân, du kích Trên cơ sở đó không ngừng nâng cao hiệu suất chiến đấu và hiệu quả chiến dịch, tiến tới hoàn thành nhiệm vụ chiến lược của lực lượng vũ trang trong cuộc chiến tranh nhân dân Vì thế ba thứ quân đã hợp đồng chặt chẽ trên chiến trường, trong từng đợt hoạt động lớn, từng chiến dịch cũng như trong các trận chiến đấu, tạo nên hình thái liên tục tiến công quân địch; lúc nào đơn vị của ba thứ quân cũng luôn có thể thay phiên bám đánh địch, huấn luyện và nghỉ ngơi Trong lúc ấy quân địch thì quá mệt mỏi vì phải điều động ngược xuôi đối phó với ta trên nhiều hướng chiến lược Quân ta luôn giành thế chủ động còn quân Mỹ luôn phải ứng phó bị động, trên chiến trường miền Đông Nam Bộ các sư đoàn bộ binh số 1, sư đoàn 25, các lữ đoàn 173, 196 luôn phải đối phó với ba thứ quân của ta, tất yếu quân Mỹ sẽ kiệt sức, mất tinh thần chiến đấu

Bổ sung đường lối quân sự cách mạng của Đảng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị làm cơ sở xây dựng, phát triển đường lối quân sự; gắn bó chặt chẽ đường lối chính trị với đường lối quân sự trong quá trình chỉ đạo chiến tranh Phát triển đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng, với phương châm; đánh địch cả hai chân, ba mũi, xây dựng bộ đội