Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cổ Andersen

A. MỞ ĐẦU1. Lí do chọn đề tài“Khi tôi trở về nhà thì cây thông đầu năm lập tức được thắp sáng và trong phòng, những ngọn nến bắt đầu lép bép một cách vui vẻ như thể chung quanh tôi những vỏ quả keo khô đang nổ liên tiếp. Bên cạnh cây thông có một cuốn sách dày: quà của mẹ tôi cho tôi. Đó là những truyện cổ tích của Andersen.” (Trích “Người kể chuyện cổ tích” – Paustovsky). Truyện cổ Andersen đã dần dần đi vào trái tim độc giả như vậy. Andersen từ trước đến nay vẫn thường được biết đến như một người kể chuyện cổ tích thiên tài. Cùng với Charles Perrault của Pháp, anh em nhà Grim của Đức, những tác phẩm của Andersen đã làm nức lòng biết bao thế hệ độc giả nhỏ tuổi, đem đến những bài học giản dị, những ước mơ trong sáng, chân thành… Trên mỗi bước đường đi, nhà kể chuyện thiên tài ấy luôn cảm thấy vui sướng và thú vị với tất cả, dù là lớn lao, vĩ đại, hay nhỏ bé, tầm thường. Chính điều đó đã làm tên tuổi ông vượt ra khỏi biên giới của đất nước Đan Mạch, để trở thành vĩnh cửu trong lòng mỗi người đọc trên toàn thế giới. Thế nhưng không chỉ dừng lại ở đó, đằng sau lớp vỏ cổ tích, sau câu chuyện thần tiên, là trăn trở của Andersen trước cuộc sống hiện tại, là ước mơ vươn tới Chân, Thiện, Mĩ trong bộn bề lo toan, vất vả thường nhật. Chính vì thế mà Andersen đã hoàn thành được ý nguyện của mình, ông nói: “Những truyện ngắn làm tất cả mọi người đều thích thú và làm xiêu lòng cả những người lớn, theo ý tôi, đó phải là mục đích của người viết truyện ở thời đại chúng ta. Tôi đã tìm ra con đường dẫn tới tất cả mọi trái tim.”10,132. Tìm hiểu truyện cổ Andersen có rất nhiều vấn đề rất thú vị. Các nhân vật trong truyện Andersen sinh động, nhiều màu sắc, mang nét đặc sắc riêng. Trong thế giới nghệ thuật phong phú và đa dạng ấy, Andersen đã tập trung mở rộng thế giới nhân vật đến mức tối đa. “Nhân vật là nơi tập trung hết thảy, giải quyết hết thảy trong một sáng tác”(Tô Hoài). Thật vậy, nhà văn sáng tạo ra nhân vật để thể hiện nhận thức của mình về một cá nhân, một loại người, một vấn đề nào đó của hiện thực. Nhân vật của Andersen từ con người đến thần linh, loài vật, cỏ cây…tất cả đều có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, tạo nên một thế giới đa thanh, qua đó ông gởi gắm nhiều điều từ đơn giản của trẻ thơ đến triết lí sâu xa cho người trưởng thành. Nghiên cứu đề tài: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cổ Andersen có ý nghĩa lớn đối với chúng tôi trong công tác giảng dạy sau này. Nó giúp chúng tôi hiểu sâu sắc truyện cổ Andersen về cuộc sống, con người trong xã hội Đan Mạch xưa; đồng thời giúp chúng tôi hiểu được giá trị to lớn về nội dung và nghệ thuật mà Andersen đã đóng góp cho nền văn học Đan Mạch nói riêng và kho tàng truyện cổ nói chung. Hiểu được cả hai mặt về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm giúp cho chúng tôi cảm thụ tác phẩm sâu sắc hơn, từ đó việc truyền đạt tới học sinh sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn.Là một giáo viên Tiểu học tương lai, nhiệm vụ không chỉ cung cấp những trí thức sơ đẳng cho các em mà còn giúp giáo dục các em phát triển toàn diện nhân cách. Các bài học rút ra từ truyện cổ Andersen là những công cụ sắc bén, giúp trẻ thơ hiểu được những giá trị đích thực mà truyện cổ của Andersen mang lại. Từ những nhân vật trong tác phẩm đã giúp chúng tôi có cái nhìn sâu sắc hơn về con người, cuộc sống và tình cảm trong xã hội. Đó chính là cơ sở vững chắc góp phần vào công tác giáo dục trẻ phát triển mọi mặt cho các em.Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cổ Andersen.2. Lịch sử vấn đềNội dung nghiên cứu của đề tài liên quan đến khái niệm nhân vật, cụ thể là những nhân vật trong truyện kể Andersen. Ở đây, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến các công trình nghiên cứu về nhân vật văn học, nhân vật trong truyện cổ tích, và các bài viết về tác giả Andersen cùng thế giới nhân vật của ông. Đề cập đến vấn đề nhân vật trong tác phẩm văn học, lẽ tất nhiên không thể không nhắc đến các vấn đề lí luận văn học về nhân vật. Viết về vấn đề này, tác giả Đoàn Đức Phương trong bài viết “Nhân vật và tính cách” định nghĩa: “Nhân vật văn học là hiện tượng nghệ thuật mang tính ước lệ, đó không phải là sự sao chụp đầy đủ mọi chi tiết biểu hiện của con người mà chỉ là sự thể hiện con người qua những đặc điểm điển hình về tiểu sử, nghề nghiệp, tính cách. Và cần chú ý thêm một điều, khái niệm nhân vật thường được quan niệm với một phạm vi rộng hơn nhiều, đó không chỉ là con người, những con người có tên hoặc không tên, được khắc họa sâu đậm hoặc chỉ thoáng qua trong tác phẩm, mà còn có thể là những sự vật, loài vật khác ít nhiều mang bóng dáng, tính cách, của con người, được dùng như những phương thức khác nhau để biểu hiện con người.” 12,159. Ngoài ra, tác giả còn phân loại nhân vật theo kiểu nhân vật chính, nhân vật phụ, nhân vật trung tâm (xét về vai trò của nhân vật trong tác phẩm), hay nhân vật chính diện, phản diện (xét về phương diện hệ tư tưởng, về quan hệ đối với lí tưởng xã hội của nhà văn). Đề cập đến văn học cổ và truyện cổ tích, tác giả còn nhắc đến kiểu nhân vật chức năng, đó là nhân vật xuất hiện nhằm để thực hiện một chức năng nhất định nào đó. Khái niệm nhân vật chức năng được nhiều nhà nghiên cứu tập trung đào sâu trong các công trình của mình. Đầu tiên phải kể đến nhà nghiên cứu cổ tích người Nga A.Propp. Trong công trình “Cấu trúc truyện cổ tích”, ông đã chọn một số truyện cổ tích thần kì và tiến hành so sánh về mặt đề tài. Để làm được điều này, ông đã tách ra những bộ phận tạo thành của cổ tích thần kì theo thủ pháp riêng, sau đó đem so sánh các bộ phận tạo thành đó. Kết quả là ông có được hình thái học tức là sự miêu tả truyện cổ tích theo các bộ phận cấu thành và theo mối quan hệ giữa các bộ phận ấy với nhau cũng như đối với cái toàn thể. Tác giả Nguyễn Xuân Đức trong sách “Những vấn đề thi pháp văn học dân gian”, cũng gọi các nhân vật trong truyện cổ tích là nhân vật chức năng. “Đó là những nhân vật chưa bộc lộ tính cách rõ ràng, những nhân vật chưa có nội tâm, thậm chí chưa chú ý tới ngoại hình, tên tuổi, nhân vật cổ tích ít hành động theo suy nghĩ của mình mà hành động theo những chức năng mà cốt truyện đã định sẵn. Nhân vật cổ tích thường là những nét nhân cách của một tầng lớp xã hội chứ không phải của một người” 13,79. Từ định nghĩa này tác giả đặt ra một vấn đề quan trọng đó là khi phân tích một nhân vật cổ tích, chúng ta không thể áp dụng những phương pháp như khi phân tích một nhân vật của văn học viết, nhân vật tính cách. Nhân vật viết đã bộc lộ đầy đủ cá tính, tính cách, ngoại hình, nội tâm, nó là nhân vật của một tác phẩm cụ thể, còn nhân vật cổ tích thì không. Trong bài viết này, tác giả cũng đã đề cập đến công trình “Hình thái học của truyện cổ tích”của A.Propp, và trên cơ sở tiếp thu những thành quả nghiên cứu của Propp, ông tiến hành khảo sát nhân vật ở ba dạng khác nhau: nhân vật hành động trong cái khuôn định sẵn của cốt truyện, nhân vật có những hành vi mang tính chức năng và nhân vật chỉ giữ vai trò là một chức năng nghệ thuật. Và ông khẳng định đây là một trong những đặc trưng thi pháp nhân vật của cổ tích thần kì. Những điều này có thể áp dụng vào việc nghiên cứu thế giới nhân vật của truyện kể Andersen. Bởi lẽ, những câu chuyện kể của Andersen luôn gần gũi với thiếu nhi vì mang đậm màu sắc cổ tích, cho dù những ý nghĩa sâu xa khác của nó thì người ta vẫn hồn nhiên chấp nhận đó là “truyện cổ tích Andersen”. Hơn nữa, tập truyện đầu tiên của ông được xuất bản mang tên “Truyện cổ tích cho thiếu nhi”, cho nên chúng ta không thể bỏ qua những nét đặc điểm thuần cổ tích trong truyện Andersen. Và trong quá trình xây dựng thế giới nhân vật của mình, Andersen cũng đã tạo nên một số lượng các nhân vật thuộc thế giới thần tiên, cổ tích với những chức năng mà các nhà nghiên cứu đã đề cập. Tác giả Đào Duy Hiệp trong bài viết “Đọc Andersen” đã nhấn mạnh đến sức hấp dẫn của truyện kể Andersen thông qua một số phương diện nghệ thuật trong thi pháp truyện kể như nhân vật, cốt truyện, giọng kể…Về nhân vật, ông đã tiến hành khảo sát các nhân vật mang mẫu gốc của cổ tích, thông qua bốn câu chuyện tiêu biểu đó là “Nữ chúa tuyết”, “Ip và cô bé Crixtin”, “Người bạn đồng hành”, và “Ông già làm gì cũng đúng”. Trong đó, chức năng của nhân vật là bất biến và họ đều phải trải qua thử thách. Còn trải qua như thế nào là do mỗi sự trợ giúp khá nhau, mỗi nhân vật khác nhau. Ông khẳng định đây là nhân vật chức năng, các nhân vật có những hằng số về chức năng và biến số về phương tiện thực hiện chức năng. Ngoài ra tác giả còn phân loại các cách đặt tên cho nhân vật của Andersen và thống kê những nhân vật có tên gọi giống như cổ tích. Các nhân vật luôn hành động trong các tình thế tương phản giữa giàu và nghèo, độc ác và lương thiện, chính và tà, ngay thẳng và gian dối. Ông còn nhận ra nhân vật thiếu nhi chiếm một số lượng lớn trong các tác phẩm của Andersen, với chất thơ của tuổi thơ rất đậm đặc trong những hình ảnh và giọng kể. Andersen viết cho trẻ thơ nhưng tôn trọng chúng đến mức người lớn cũng tìm thấy được mình và say mê trong đó. Đây chính là một thành công mà không phải ai cũng có thể có được như nhà kể chuyện thiên tài này. Vấn đề nhân vật của Andersen cũng được đề cập đến trong bài viết của một số nhà nghiên cứu. Tác giả Lê Thị Thanh Tâm trong bài viết “Bi kịch hồn nhiên trong truyện cổ Andersen” phát hiện nhân vật đồ vật, động vật rất gần gũi với ngụ ngôn nhưng có thêm màu sắc của tiểu thuyết, thể hiện ở chất đời thường. Nhân vật của Andersen như một kiểu mặt nạ, bị hành hạ, bóc trần, thua cuộc mà vẫn cứ là mặt nạ, trò chơi của tuổi thơ. Các nhân vật vừa là trò chơi của lớp vỏ ngụ ngôn, vừa là thế giới của con người thường nhật trùng khớp với mọi biến cố của tiểu thuyết hiện đại. Tác giả khẳng định Andersen đã thiết kế thế giới nhân vật và tình huống trong cảm hứng sâu kín về tình đời, tình người. Rất nhiều nhà nghiên cứu đã dành cho Andersen những tình cảm tốt đẹp khi viết về ông. Nhà nghiên cứu Đỗ Đức Dục trong bài viết “Truyện Andersen” khẳng định, trong mỗi con người luôn tồn tại những kí ức tươi đẹp của tuổi thơ, chỉ cần có một sự khơi gợi thì đứa trẻ trong mỗi con người sẽ thức giấc. Và Andersen cùng với những câu chuyện kể của mình đã làm được điều đó cho những độc giả yêu mến và say mê ông. Có được điều đó là do Andersen suốt đời giữ được tấm lòng và con mắt trẻ thơ, nên ông đã nhìn thấy, nghe thấy hơi thở của những vật nhỏ bé, tầm thường, vô tri. Andersen còn là nhà thơ của những người nghèo hèn, yếu đuối, những số phận bị hắt hủi, những kẻ xấu số…Thành công của Andersen chính là việc đề cao sức mạnh của con người, của trí tuệ và tình yêu. Ông phản ánh trung thực cuộc đời đầy biến cố, và ông trở thành niềm đam mê của cả trẻ thơ và người lớn. Truyện của ông dựa trên cơ sở của hiện thực, của tự nhiên xã hội, kết hợp với tài hư cấu và lăng kính tưởng tượng. Ông đã tìm thấy được bóng dáng của thực tại, nhìn thực tại bằng con mắt của nhà thơ, với khiếu quan sát tinh vi hiện thực gắn với trí tưởng tượng mãnh liệt. Nhưng dù cho có tưởng tượng phong phú đến đâu, dù là nhân vật có đa dạng, phong phú đến đâu chăng nữa thì Andersen vẫn đề cao sức mạnh trí tuệ của con người. Hay nói cách khác, Andersen mượn chuyện vật, mượn cổ tích để nói chuyện cuộc đời, chuyện con người. Tác giả Hà Minh Đức qua bài “Truyện cổ của Hans Christian Andersen” cũng khẳng định không có sự ngăn cách lớn giữa hiện thực và thế giới tưởng tượng ước mơ, giữa đời thường và chuyện thần kì thần thoại, nên số lượng nhân vật của Andersen khá phong phú. Ở đó, chúng ta có thể thấy được mối quan hệ hòa đồng giữa con người và thần linh, con người và loài vật, cỏ cây và tạo nên một thế giới nhân vật giàu có và mang tính phổ biến rộng rãi từ vua chúa, tướng tá, hoàng tử, công chúa, chàng hiệp sĩ…đến bác thợ giày, vị mục sư, cô gái, người làm vườn. Và đặc biệt thế giới loài vật cỏ cây cũng có tiếng nói bình đẳng như con người. Việc mở ra một thế giới nhân vật phong phú và đa dạng như vậy chính là nguồn tài liệu tham khảo quí báu đối với các bài viết về thế giới nhân vật của Andersen. Pauxtôpxki với những trang viết đầy chất thơ của mình trong “Người kể chuyện cổ tích’ đã miêu tả lại cuộc gặp gỡ giữa mình với Andersen vào đêm giáng sinh cuối cùng của thế kỉ XIX. Đó là cuộc gặp gỡ “mộng trong đời thực”, Pauxtôpxki khi ấy còn là một cậu bé, đã bị cuốn truyện kể của Andersen hấp dẫn tới mức không còn thiết tha gì đến cây thông sáng lấp lánh trong ngày chào thế kỉ mới. Ông hiểu được nguyên nhân nào khiến cho Andersen hình thành nên được tài năng. Đó là cuộc đời gặp nhiều đau khổ nhưng không bao giờ khuất phục, cuộc đời bần hàn nhưng thơ mộng từ lúc tuổi thơ. Đó còn là khả năng thâu nhận mọi thứ dù là nhỏ bé tầm thường nhất mà người khác không thấy được, bằng trí tưởng tượng khoáng đạt thâu tóm trong cuộc sống hàng trăm tiểu tiết và tập hợp chúng lại bằng những câu chuyện chững chạc và thông minh. Chính vì điều đó mà Andersen đã dạy cho con người biết tin tưởng vào ánh sáng trước bóng tối và của trái tim con người trên cái ác. Bài viết của tác giả Pauxtốpxki đã tái hiện lại được quá trình lao động cần cù, sáng tạo và khả năng thiên tài của một con người vĩ đại nhưng lại quen thuộc và gần gũi với tất cả mỗi chúng ta. Lịch sử các công trình nghiên cứu về Andersen chính là nguồn tham khảo quí báu để chúng tôi tham khảo trong qua trình nghiên cứu của mình. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra các nguyên nhân hình thành tài năng của Andersen, những nét đặc sắc về mặt nội dung và nghệ thuật trong truyện kể của ông. Tuy nhiên, về phần thế giới nhân vật, các bài viết chỉ đưa ra những ý kiến khái quát trong những bình luận, đánh giá tổng hợp về tác giả mà chưa có một bài viết cụ thể. Chính vì vậy, ở đề tài nghiên cứu này, trên cơ sở tiếp thu học hỏi và phát hiện ra những nét khác biệt, chúng tôi mong sẽ đóng góp thêm được những ý kiến mới về tác giả Andersen, đặc biệt là về thế giới nhân vật vô cùng phong phú và đa dạng qua những chuyện kể của ông, để rồi từ đó, tiến gần hơn đến với ông, nhà văn thiên tài của toàn nhân loại.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu3.1. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu của đề tài: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cổ Andersen.3.2. Phạm vi nghiên cứuTrong phạm vi đề tài, chúng tôi tập trung nghiên cứu về thế giới nhân vật truyện cổ Andersen. Đề tài giới hạn ở những truyện kể của ông và khảo sát ở tập “Truyện cổ Andersen” do Nguyễn Văn Hải và Vũ Minh Toàn dịch (NXB Văn học2016).4. Phương pháp nghiên cứuĐể thưc hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau đây: Phương pháp lịch sử chức năng: Phương pháp này giúp chúng tôi xác định được những yếu tố tự nhiên, xã hội, lịch sử, tâm lí… đã ảnh hưởng đến tính cách và tài năng của Andersen. Phương pháp hệ thống giúp chúng tôi có cái nhìn bao quát về hệ thống tác phẩm cũng như các bài nghiên cứu về tác giả Andersen và các tác phẩm của ông. Phương pháp thống kê giúp chúng tôi phân loai hệ thống nhân vật của Andersen.Phương pháp phân tích tổng hợp giúp chúng tôi thấy được đặc điểm của các nhân vật từ đó tổng hợp, khái quát và đưa ra kết luận chung về nghệ thuật xây dựng nhân vậtPhương pháp so sánh: So sánh tác phẩm của Andersen với các truyện cổ tích khác để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt mang dấu ấn riêng của tác giả. 5. Đóng góp mới của đề tài Về mặt lí luận, chỉ ra những nét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật mang cá tính riêng của Andersen, bao gồm quan niệm nghệ thuật của tác giả về con người, tính cách nhân vật, và nghệ thuật miêu tả nhân vật. Qua đó cảm nhân được sức hấp dẫn cả ở tính huyền thoại và màu sắc hiện thực trong truyện Andersen. Về mặt thực tiễn, đề tài là nguồn tài liệu tham khảo quý cho sinh viên học tập, nghiên cứu và giúp cho giáo viên Tiểu học vận dụng vào giảng dạy.6. Cấu trúc đề tàiNgoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, Nội dung chính của đề tài gồm ba chương: Chương 1: Andersen – người kể chuyện thiên tàiChương 2: Thế giới nhân vật trong truyện cổ AndersenChương 3: Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện cổ Andersen

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH

KHOA SƯ PHẠM TIỂU HỌC - MẦM NON

- -

ĐI\NH HỒNG CẨM NHUNG

NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN CỔ ANDERSEN

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC

HỆ ĐÀO TẠO: CHÍNH QUY KHÓA HỌC: 2013 - 2017

QUẢNG BÌNH, NĂM 2017

Lời Cảm Ơn

o n nh c i, u tiên, tôi xin chân thành cảm n c sĩ

r n i H ng ã hết lòng h ớng dẫn, ộng viên tôi trong suốt quá trình hoàn thành khoá luận tốt nghiệp

in n n ảm n q C ron o p m i o c – M m non tr ng i o n i nh ã nhiệt tình giúp ỡ tôi trong suố

q ri nh th c hi n i

in ảm n n ữn n ời n ron i ìn , bạn bè ã iúp ỡ,

ộn vi n i ron ời i n ọ ập v o n n k oá l ận

in n n ảm n!

n i n , năm 2017

i th c hi n

in ng C m Nhung

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

C c s li u t qu nêu trong đ tài là trung th c và ch a t ng đ c ai công trong t ì đ tài nào h c

inh H ng C m Nhung

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN iii

MỤC LỤC iv

A M Đ U 1

L o ch n đ tài 1

L ch s v n đ 2

i t ng và ph m vi nghiên cứu 7

Ph ng ph p nghiên cứu 7

ng g p m i của đ tài 8

C u tr c đ tài 8

B N I DUNG 9

CHƯƠNG 1: ANDERSEN – NGƯỜI KỂ CHUYỆN THIÊN TÀI 9

Vài nét v cuộc đời 9

Những y u t nh h ởng tài năng của An ersen 12

Ngh thuật truy n ể và vai trò v tr riêng của An ersen 14

ặc tr ng truy n cổ t ch của nhà văn 18

Kh i ni m 18

1.4.2 ặc tr ng thể lo i 19

CHƯƠNG 2 : TH GI I NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN CỔ ANDERSEN 25

2.1 Nhân vật là con ng ời 25

Nhân vật trẻ th 25

Nhân vật cung đình 27

2 Nhân vật ình ân 28

Nhân vật là loài vật đ vật 29

Sức h p ẫn của truy n ể An ersen thông qua th gi i nhân vật 31

Nhân vật truy n ể An ersen - Một th gi i cổ t ch thần ì ành cho thi u nhi 31

Nhân vật truy n ể An ersen - Một th gi i hi n th c đời th ờng của nhân lo i 36

CHƯƠNG 3 : M T SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN CỔ ANDERSEN 40

Ngh thuật miêu t ngo i hình nhân vật 40

Ngh thuật miêu t t nh c ch tâm l nhân vật 48

Ngh thuật ây ng mâu thuẫn ung đột và i ch của nhân vật 57

K T LUẬN 64

TÀI LIỆU THAM KHẢO 66

A M Đ U

1 L

Khi tôi trở v nhà thì cây thông đầu năm lập tức đ c th p s ng và trong phòng những ng n n n t đầu lép ép một c ch vui vẻ nh thể chung quanh tôi những v qu eo hô đang nổ liên ti p ên c nh cây thông c một cu n s ch ày: quà của m tôi cho tôi là những truy n cổ t ch của An ersen Tr ch

Ng ời ể chuy n cổ t ch – Paustovsky)

Truy n cổ An ersen đ ần ần đi vào tr i tim độc gi nh vậy Andersen

t tr c đ n nay vẫn th ờng đ c i t đ n nh một ng ời ể chuy n cổ t ch thiên tài Cùng v i Charles Perrault của Ph p anh em nhà Grim của ức những

t c ph m của An ersen đ làm nức lòng i t ao th h độc gi nh tuổi đem

đ n những ài h c gi n những c m trong s ng chân thành… Trên mỗi

c đ ờng đi nhà ể chuy n thiên tài y luôn c m th y vui s ng và th v v i

t t c ù là l n lao vĩ đ i hay nh é tầm th ờng Ch nh đi u đ đ làm tên tuổi ông v t ra h i iên gi i của đ t n c an M ch để trở thành vĩnh c u trong lòng mỗi ng ời đ c trên toàn th gi i Th nh ng hông chỉ ng l i ở đ đằng sau l p v cổ t ch sau câu chuy n thần tiên là trăn trở của An ersen tr c cuộc s ng hi n t i là c m v n t i Chân Thi n Mĩ trong ộn lo toan v t

v th ờng nhật Ch nh vì th mà An ersen đ hoàn thành đ c ý nguy n của

mình ông n i: Những truyện ngắn làm tất cả mọi người đều thích thú và làm

xiêu lòng cả những người lớn, theo ý tôi, đó phải là mục đích của người viết truyện ở thời đại chúng ta Tôi đã tìm ra con đường dẫn tới tất cả mọi trái tim [ 0 ]

Tìm hiểu truy n cổ An ersen c r t nhi u v n đ r t th v C c nhân vật trong truy n An ersen sinh động nhi u màu s c mang nét đặc s c riêng Trong

th gi i ngh thuật phong ph và đa ng y An ersen đ tập trung mở rộng th

gi i nhân vật đ n mức t i đa Nhân vật là nơi tập trung hết thảy, giải quyết hết

thảy trong một sáng tác Tô Hoài) Thật vậy nhà văn s ng t o ra nhân vật để

thể hi n nhận thức của mình v một c nhân một lo i ng ời một v n đ nào đ của hi n th c Nhân vật của An ersen t con ng ời đ n thần linh loài vật c

cây…t t c đ u c ti ng n i riêng tâm h n riêng t o nên một th gi i đa thanh qua đ ông gởi g m nhi u đi u t đ n gi n của trẻ th đ n tri t l sâu a cho

ng ời tr ởng thành Nghiên cứu đ tài: "Ngh thuật ây ng nhân vật trong truy n cổ An ersen" c ý nghĩa l n đ i v i ch ng tôi trong công t c gi ng y sau này N gi p ch ng tôi hiểu sâu s c truy n cổ An ersen v cuộc s ng con

ng ời trong hội an M ch a; đ ng thời gi p ch ng tôi hiểu đ c gi tr to

l n v nội ung và ngh thuật mà An ersen đ đ ng g p cho n n văn h c an

M ch n i riêng và ho tàng truy n cổ n i chung Hiểu đ c c hai mặt v nội ung và ngh thuật của t c ph m gi p cho ch ng tôi c m thụ t c ph m sâu s c

h n t đ vi c truy n đ t t i h c sinh sẽ thuận l i và hi u qu h n

Là một gi o viên Tiểu h c t ng lai nhi m vụ hông chỉ cung c p những

tr thức s đẳng cho c c em mà còn gi p gi o ục c c em ph t triển toàn i n nhân c ch C c ài h c r t ra t truy n cổ An ersen là những công cụ s c én

gi p trẻ th hiểu đ c những gi tr đ ch th c mà truy n cổ của An ersen mang

l i T những nhân vật trong t c ph m đ gi p ch ng tôi c c i nhìn sâu s c h n

v con ng ời cuộc s ng và tình c m trong hội ch nh là c sở vững ch c

g p phần vào công t c gi o ục trẻ ph t triển m i mặt cho c c em

u t ph t t những l o trên ch ng tôi đ ch n và nghiên cứu đ tài:

"Ngh thuật ây ng nhân vật trong truy n cổ An ersen"

2 L

Nội ung nghiên cứu của đ tài liên quan đ n h i ni m nhân vật cụ thể

là những nhân vật trong truy n ể An ersen đây ch ng tôi đặc i t quan tâm

đ n c c công trình nghiên cứu v nhân vật văn h c nhân vật trong truy n cổ

t ch và c c ài vi t v t c gi An ersen cùng th gi i nhân vật của ông

cập đ n v n đ nhân vật trong t c ph m văn h c lẽ t t nhiên hông thể hông nh c đ n c c v n đ l luận văn h c v nhân vật Vi t v v n đ này

t c gi oàn ức Ph ng trong ài vi t Nhân vật và tính cách đ nh nghĩa: Nhân vật văn học là hiện tượng nghệ thuật mang tính ước lệ, đó không phải là

sự sao chụp đầy đủ mọi chi tiết biểu hiện của con người mà chỉ là sự thể hiện con người qua những đặc điểm điển hình về tiểu sử, nghề nghiệp, tính cách Và

cần chú ý thêm một điều, khái niệm nhân vật thường được quan niệm với một phạm vi rộng hơn nhiều, đó không chỉ là con người, những con người có tên hoặc không tên, được khắc họa sâu đậm hoặc chỉ thoáng qua trong tác phẩm,

mà còn có thể là những sự vật, loài vật khác ít nhiều mang bóng dáng, tính cách, của con người, được dùng như những phương thức khác nhau để biểu hiện con người [ 9] Ngoài ra t c gi còn phân lo i nhân vật theo iểu nhân

vật ch nh nhân vật phụ nhân vật trung tâm ét v vai trò của nhân vật trong t c

ph m) hay nhân vật ch nh i n ph n i n ét v ph ng i n h t t ởng v quan h đ i v i l t ởng hội của nhà văn) cập đ n văn h c cổ và truy n

cổ t ch t c gi còn nh c đ n iểu nhân vật chức năng đ là nhân vật u t hi n nhằm để th c hi n một chức năng nh t đ nh nào đ

Kh i ni m nhân vật chức năng đ c nhi u nhà nghiên cứu tập trung đào sâu trong c c công trình của mình ầu tiên ph i ể đ n nhà nghiên cứu cổ t ch

ng ời Nga A.Propp Trong công trình Cấu trúc truyện cổ tích ông đ ch n

một s truy n cổ t ch thần ì và ti n hành so s nh v mặt đ tài ể làm đ c

đi u này ông đ t ch ra những ộ phận t o thành của cổ t ch thần ì theo thủ

ph p riêng sau đ đem so s nh c c ộ phận t o thành đ K t qu là ông c

đ c hình th i h c tức là s miêu t truy n cổ t ch theo c c ộ phận c u thành

và theo m i quan h giữa c c ộ phận y v i nhau cũng nh đ i v i c i toàn thể

T c gi Nguyễn uân ức trong s ch Những vấn đề thi pháp văn học

dân gian cũng g i c c nhân vật trong truy n cổ t ch là nhân vật chức năng

Đó là những nhân vật chưa bộc lộ tính cách rõ ràng, những nhân vật chưa có

nội tâm, thậm chí chưa chú ý tới ngoại hình, tên tuổi, nhân vật cổ tích ít hành động theo suy nghĩ của mình mà hành động theo những chức năng mà cốt truyện đã định sẵn Nhân vật cổ tích thường là những nét nhân cách của một tầng lớp xã hội chứ không phải của một người [ 79] T đ nh nghĩa này t c

gi đặt ra một v n đ quan tr ng đ là hi phân t ch một nhân vật cổ t ch ch ng

ta hông thể p ụng những ph ng ph p nh hi phân t ch một nhân vật của văn h c vi t nhân vật t nh c ch Nhân vật vi t đ ộc lộ đầy đủ c t nh t nh

c ch ngo i hình nội tâm n là nhân vật của một t c ph m cụ thể còn nhân vật

cổ t ch thì hông Trong ài vi t này t c gi cũng đ đ cập đ n công trình

Hình thái học của truyện cổ tích của A.Propp và trên c sở ti p thu những

thành qu nghiên cứu của Propp ông ti n hành h o s t nhân vật ở a ng h c nhau: nhân vật hành động trong c i huôn đ nh sẵn của c t truy n nhân vật c những hành vi mang t nh chức năng và nhân vật chỉ giữ vai trò là một chức năng ngh thuật Và ông hẳng đ nh đây là một trong những đặc tr ng thi ph p nhân vật của cổ t ch thần ì

Những đi u này c thể p ụng vào vi c nghiên cứu th gi i nhân vật của truy n ể An ersen ởi lẽ những câu chuy n ể của An ersen luôn gần gũi v i thi u nhi vì mang đậm màu s c cổ t ch cho ù những ý nghĩa sâu a h c của

n thì ng ời ta vẫn h n nhiên ch p nhận đ là truy n cổ t ch An ersen H n

nữa tập truy n đầu tiên của ông đ c u t n mang tên Truyện cổ tích cho

thiếu nhi” cho nên ch ng ta hông thể qua những nét đặc điểm thuần cổ t ch

trong truy n An ersen Và trong qu trình ây ng th gi i nhân vật của mình

An ersen cũng đ t o nên một s l ng c c nhân vật thuộc th gi i thần tiên cổ

t ch v i những chức năng mà c c nhà nghiên cứu đ đ cập

T c gi ào Duy Hi p trong ài vi t Đọc Andersen đ nh n m nh đ n

sức h p ẫn của truy n ể An ersen thông qua một s ph ng i n ngh thuật trong thi ph p truy n ể nh nhân vật c t truy n gi ng ể…V nhân vật ông

đ ti n hành h o s t c c nhân vật mang mẫu g c của cổ t ch thông qua n câu

chuy n tiêu iểu đ là Nữ chúa tuyết Ip và cô bé Crixtin Người bạn đồng

hành và Ông già làm gì cũng đúng Trong đ chức năng của nhân vật là t

i n và h đ u ph i tr i qua th th ch Còn tr i qua nh th nào là o mỗi s tr

gi p h nhau mỗi nhân vật h c nhau Ông hẳng đ nh đây là nhân vật chức năng c c nhân vật c những hằng s v chức năng và i n s v ph ng ti n

th c hi n chức năng Ngoài ra t c gi còn phân lo i c c c ch đặt tên cho nhân vật của An ersen và th ng ê những nhân vật c tên g i gi ng nh cổ t ch C c nhân vật luôn hành động trong c c tình th t ng ph n giữa giàu và nghèo độc

c và l ng thi n ch nh và tà ngay thẳng và gian i Ông còn nhận ra nhân vật thi u nhi chi m một s l ng l n trong c c t c ph m của An ersen v i ch t th

của tuổi th r t đậm đặc trong những hình nh và gi ng ể An ersen vi t cho trẻ th nh ng tôn tr ng ch ng đ n mức ng ời l n cũng tìm th y đ c mình và say mê trong đ ây ch nh là một thành công mà hông ph i ai cũng c thể c

đ c nh nhà ể chuy n thiên tài này

V n đ nhân vật của An ersen cũng đ c đ cập đ n trong ài vi t của

một s nhà nghiên cứu T c gi Lê Th Thanh Tâm trong ài vi t Bi kịch hồn

nhiên trong truyện cổ Andersen ph t hi n nhân vật đ vật động vật r t gần gũi

v i ngụ ngôn nh ng c thêm màu s c của tiểu thuy t thể hi n ở ch t đời

th ờng Nhân vật của An ersen nh một iểu mặt n hành h c trần thua cuộc mà vẫn cứ là mặt n trò ch i của tuổi th C c nhân vật v a là trò ch i của

l p v ngụ ngôn v a là th gi i của con ng ời th ờng nhật trùng h p v i m i

i n c của tiểu thuy t hi n đ i T c gi hẳng đ nh An ersen đ thi t th

gi i nhân vật và tình hu ng trong c m hứng sâu n v tình đời tình ng ời

R t nhi u nhà nghiên cứu đ ành cho An ersen những tình c m t t đ p

hi vi t v ông Nhà nghiên cứu ỗ ức Dục trong ài vi t Truyện Andersen

hẳng đ nh trong mỗi con ng ời luôn t n t i những ức t i đ p của tuổi th chỉ cần c một s h i g i thì đứa trẻ trong mỗi con ng ời sẽ thức gi c Và

An ersen cùng v i những câu chuy n ể của mình đ làm đ c đi u đ cho những độc gi yêu m n và say mê ông C đ c đi u đ là o An ersen su t đời giữ đ c t m lòng và con m t trẻ th nên ông đ nhìn th y nghe th y h i thở của những vật nh é tầm th ờng vô tri An ersen còn là nhà th của những

ng ời nghèo hèn y u đu i những s phận h t hủi những ẻ u s …Thành công của An ersen ch nh là vi c đ cao sức m nh của con ng ời của tr tu và tình yêu Ông ph n nh trung th c cuộc đời đầy i n c và ông trở thành ni m đam mê của c trẻ th và ng ời l n Truy n của ông a trên c sở của hi n

th c của t nhiên hội t h p v i tài h c u và lăng nh t ởng t ng Ông

đ tìm th y đ c ng ng của th c t i nhìn th c t i ằng con m t của nhà

th v i hi u quan s t tinh vi hi n th c g n v i tr t ởng t ng m nh li t

Nh ng ù cho c t ởng t ng phong ph đ n đâu ù là nhân vật c đa ng phong ph đ n đâu chăng nữa thì An ersen vẫn đ cao sức m nh tr tu của con

ng ời Hay n i c ch h c An ersen m n chuy n vật m n cổ t ch để n i chuy n cuộc đời chuy n con ng ời

T c gi Hà Minh ức qua ài Truyện cổ của Hans Christian Andersen

cũng hẳng đ nh hông c s ngăn c ch l n giữa hi n th c và th gi i t ởng

t ng c m giữa đời th ờng và chuy n thần ì thần tho i nên s l ng nhân vật của An ersen h phong ph đ ch ng ta c thể th y đ c m i quan h hòa đ ng giữa con ng ời và thần linh con ng ời và loài vật c cây và t o nên một th gi i nhân vật giàu c và mang t nh phổ i n rộng r i t vua ch a t ng

t hoàng t công ch a chàng hi p sĩ…đ n c th giày v mục s cô g i

ng ời làm v ờn Và đặc i t th gi i loài vật c cây cũng c ti ng n i ình đẳng

nh con ng ời Vi c mở ra một th gi i nhân vật phong ph và đa ng nh vậy

ch nh là ngu n tài li u tham h o qu u đ i v i c c ài vi t v th gi i nhân vật của An ersen

Pau tôp i v i những trang vi t đầy ch t th của mình trong Người kể

chuyện cổ tích’ đ miêu t l i cuộc gặp gỡ giữa mình v i An ersen vào đêm

gi ng sinh cu i cùng của th ỉ I là cuộc gặp gỡ mộng trong đời th c Pau tôp i hi y còn là một cậu é đ cu n truy n ể của An ersen h p ẫn

t i mức hông còn thi t tha gì đ n cây thông s ng l p l nh trong ngày chào th

ỉ m i Ông hiểu đ c nguyên nhân nào hi n cho An ersen hình thành nên

đ c tài năng là cuộc đời gặp nhi u đau hổ nh ng hông ao giờ hu t phục cuộc đời ần hàn nh ng th mộng t l c tuổi th còn là h năng thâu nhận m i thứ ù là nh é tầm th ờng nh t mà ng ời h c hông th y đ c ằng tr t ởng t ng ho ng đ t thâu t m trong cuộc s ng hàng trăm tiểu ti t và tập h p ch ng l i ằng những câu chuy n chững ch c và thông minh Ch nh vì

đi u đ mà An ersen đ y cho con ng ời i t tin t ởng vào nh s ng tr c

ng t i và của tr i tim con ng ời trên c i c ài vi t của t c gi Pau t p i đ

t i hi n l i đ c qu trình lao động cần cù s ng t o và h năng thiên tài của một con ng ời vĩ đ i nh ng l i quen thuộc và gần gũi v i t t c mỗi ch ng ta

L ch s c c công trình nghiên cứu v An ersen ch nh là ngu n tham h o

qu u để ch ng tôi tham h o trong qua trình nghiên cứu của mình C c nhà

nghiên cứu đ chỉ ra c c nguyên nhân hình thành tài năng của An ersen những nét đặc s c v mặt nội ung và ngh thuật trong truy n ể của ông Tuy nhiên

v phần th gi i nhân vật c c ài vi t chỉ đ a ra những ý i n h i qu t trong những ình luận đ nh gi tổng h p v t c gi mà ch a c một ài vi t cụ thể

Ch nh vì vậy ở đ tài nghiên cứu này trên c sở ti p thu h c h i và ph t hi n ra những nét h c i t ch ng tôi mong sẽ đ ng g p thêm đ c những ý i n m i

v t c gi An ersen đặc i t là v th gi i nhân vật vô cùng phong ph và đa

ng qua những chuy n ể của ông để r i t đ ti n gần h n đ n v i ông nhà văn thiên tài của toàn nhân lo i

h c-2016)

4 P

ể th c hi n đ tài này ch ng tôi s ụng những ph ng ph p nghiên cứu sau đây:

- Ph ng ph p l ch s chức năng: Ph ng ph p này gi p ch ng tôi c

đ nh đ c những y u t t nhiên hội l ch s tâm l … đ nh h ởng đ n t nh

c ch và tài năng của An ersen

- Ph ng ph p phân t ch - tổng h p gi p ch ng tôi th y đ c đặc điểm của c c nhân vật t đ tổng h p h i qu t và đ a ra t luận chung v ngh thuật ây ng nhân vật

- Ph ng ph p so s nh: So s nh t c ph m của An ersen v i c c truy n cổ

t ch h c để tìm ra những điểm t ng đ ng và h c i t mang u n riêng của

t c gi

5 Đ i

- V mặt l luận chỉ ra những nét đặc s c trong ngh thuật ây ng nhân

vật mang c t nh riêng của An ersen ao g m quan ni m ngh thuật của t c gi

v con ng ời t nh c ch nhân vật và ngh thuật miêu t nhân vật Qua đ c m nhân đ c sức h p ẫn c ở t nh huy n tho i và màu s c hi n th c trong truy n Andersen

- V mặt th c tiễn đ tài là ngu n tài li u tham h o quý cho sinh viên

h c tập nghiên cứu và gi p cho gi o viên Tiểu h c vận ụng vào gi ng y

B N I DUNG CHƯƠNG 1: ANDERSEN – NGƯỜI KỂ CHUYỆN THIÊN TÀI

1 1 V é

đ t n c an M ch ng ời ta g i ông là ng ời ể chuy n cổ t ch còn ông t nhận mình gi ng nh ng ời ân mi n n i đục vào v ch đ những ậc thang để chậm ch p và h nh c tìm l y một chỗ đứng của mình trong văn

h c Ông ch nh là thiên tài ể chuy n cổ t ch: Hans Christian An ersen

An ersen sinh ra ở Odense, an M ch vào ngày 2 tháng 4 năm 1805 Cha của ông là một th đ ng giày và m ông là một ng ời nghi n r u Cha của

An ersen luôn tin rằng ông c thể c m i quan h v i òng õi quý tộc và theo

nh một nhà thông th i ở Hans Christian An ersen Center à nội của ông t ng

n i rằng gia đình của h t ng là thuộc giai c p trên trong hội Tuy nhiên những cuộc nghiên cứu chứng t rằng những câu chuy n trên là vô căn cứ Gia đình ông c những m i liên h v i quý tộc an M ch nh ng đ chỉ là quan h

v công vi c

Năm 1816 cha ông qua đời và cậu é ph i t đi i m s ng Ông làm th

h c t v i và c th may sau đ thì vào làm trong nhà m y thu c l Năm tuổi An ersen chuyển t i Copenhagen tìm vi c làm iễn viên trong c c nhà h t Ông c ch t gi ng cao và đ đ c t n p vào Nhà h t Hoàng gia an M ch S nghi p này t th c nhanh ch ng hi ông vỡ gi ng Một ng ời n đ huyên ông làm th T đ An ersen chuyển hẳn sang vi t văn May m n ông đ vô tình gặp đ c vua Fre eri VI của an M ch Nhà vua r t th ch cậu é ỳ l này

và đ g i ông vào một tr ờng h c La tinh ở Slagelse Tr c hi đ c nhận vào

tr ờng h c An ersen đ thành công trong vi c u t n câu chuy n đầu tiên của ông - The Ghost at Palnatoke's Grave ng ma ở ngôi mộ Palnato e) vào năm

8 Mặc ù là một h c sinh chậm ti n c lẽ là hông h c đ c) và hông

th ch th v i vi c h c An ersen h c ở c Slagelse và ở một tr ờng

ở Helsingor cho t i năm 8 7 Sau này An ersen đ t những năm t i Slagelse

và Helsingor là những năm đen t i nh t trong cuộc đời vì hành h hi s ng tr

t i nhà ng ời thầy và vì ở cùng c c n cùng l p l n tuổi h n

Năm 1829 nhà h t ch hoàng gia đ iễn vở nh c ch Kjærlighed paa

Nicolai Taarn eller Hvad siger Parterret Tình yêu ở th p nhà thờ th nh

Nicolas) của An ersen Những năm ti p theo ông l i ti p tục thành công v i c c

vở iễn và câu chuy n của mình Ông đ đi chu u h p châu Âu, qua ức, Thụy Sĩ, Pháp, Ý nh ng vẫn giữ đ c ni m đam mê văn h c trong

su t cuộc đời mình Năm 1831 nhi u t c ph m tiểu thuy t của ông đ đ c ph t hành Khi đi chu u An ersen đ gặp đ c r t nhi u ng ời nổi ti ng đ ng thời

nh Victor Hugo, Heinrich Heine, Honoré de Balzac, Alexandre Dumas cha và

c nhà văn Charles Dickens

Mang trong mình òng m u ân đen nh ng ông l i r t t hào v s gần gũi của mình v i những ng ời nghèo h Ông đ l n lên trong c nh ần hàn cay đ ng nh ng ông nổi ti ng là ng ời thông minh hi u h c Ông đ c một cuộc đời s ng t o vĩ đ i: nhà tiểu thuy t nhà vi t ch nhà th u … nh ng nổi ật nh t vẫn là truy n M i ng ời đ u i t đ n tài năng của ông là những

ho truy n o ông ể truy n cổ t ch của ông ộc lộ một h năng ì l của tr

t ởng t ng n mang vẻ đ p u àng thanh hi t t lòng t t ì i u n trong những gi ng văn h m hỉnh hi n t T é mỗi hi nghe ng ời l n ể chuy n thì ngay lập tức An ersen c thể v ể l i và i n h a những câu chuy n đ theo tr

t ởng t ng của riêng mình M i ng ời đ inh ng c và g i ông là phù thủy

Th gi i ung quanh c vào truyển ể của ông thật sinh động t một chi c l

r i một con i n tha m i một con chim gõ i n… đ u i t n i năng đi l i c

h n thậm ch c chi c ình m c c n cũng trở thanh câu chuy n say đ m lòng

ng ời C thể n i tr t ởng t ởng của ông h c ai s nh nổi Nhờ tr t ởng

t ng phong ph ì i u ông đ s ng t o ra những câu chuy n h p ẫn c ý nghĩa sâu a và sức h t tuy t vời C c t c ph m của ông đ mở ra một h ng đi

m i v c nội ung lẫn thể văn ởi vì ông là một nhà c i c ch th c s trong

ph ng ph p ể chuy n An ersen hông vi t gì h c ngoài vi t cho thi u nhi ngay c hi ng truy n đời mình ông cũng vi t nh một câu chuy n cổ t ch trong câu chuy n cổ t ch v cuộc đời tôi Nh ng ẫu chỉ vi t cho thi u nhi thì ông vẫn chứng minh sức h p ẫn tuy t đ i trên t t c c c huy n tho i cổ t ch

dân gian Các câu chuy n của ông hông chỉ h p ẫn đ i v i trẻ em mà còn

h p ẫn v i c ng ời l n i u đ c đ c là o câu chuy n của ông đ a vào những c m c và ý t ởng ngoài tầm hiểu i t tức thời của c c em trong hi những y u t này vẫn còn nằm trong tầm nhìn của l p thi u niên An ersen đ héo léo ph i h p h năng ể chuy n t nhiên và tr t ởng t ởng i ào t ngờ ngay trong những s vi c ình th ờng hằng ngày để đ a ch ng ta vào th

gi i thần tho i đầy ch t th và gi i quy t những quan ni m nhân sinh ti n ộ

Pautôp i đ nhận ét: "Trong mỗi truy n cổ t ch cho trẻ em của

An ersen còn c một truy n cổ t ch h c mà chỉ ng ời l n m i c thể tìm hiểu

ng ời nh ng đ ng thời cũng ca ng i c i đ p của cuộc s ng và của nhân văn đ

ch nh là quan điểm chủ đ o trong c c t c ph m của ông

V i t ph p của An ersen v a trào lộng v a trữ tình v a l ng m n v a

hi n th c truy n của An ersen đ đ cập đ n những v n đ của cuộc s ng u t thân t tầng l p lao động nghèo hổ l i ph i t lập t r t s m ông hiểu rõ cuộc

s ng v t v cay đ ng của ng ời ân lao động đặc i t là c m thông th ng yêu những em é m côi t h nh Cô é n iêm Mụ y h h ng ) Ông ca ng i lòng ũng c m và h năng đ u tranh iên trì của con ng ời ch ng l i c i u

c i c trong cuộc s ng à ch a tuy t Nữ thần ăng gi ) Ông nhìn th y những ph m ch t t t đ p và h năng tuy t vời của ng ời lao động H là những

ng ời tuy nghèo hổ nh ng l i giàu lòng yêu th ng và sẵn sàng hi sinh vì tình yêu cao c Nàng tiên ca ầy chim thiên nga Chim ho mi) Ông cũng l n

ti ng phê ph n những th i h tật u của m i tầng l p hội đặc i t là n vua quan t tài ngu t và h m hĩnh ộ quần o m i của th ng đ )

1.2 N ữ ả ở ă A

an M ch nằm ở c Âu một vùng đ t l nh lẽo hi n cho con ng ời ễ

c m th y cô đ n Tuy nhiên an M ch t ch u rét h n l i nh h ởng t đ i

ng An ersen sinh ra t i thành ph O ense một thành ph nằm trong thung lũng giữa những qu đ i th p trên đ o Fiun Những thung lũng đ hầu nh quanh năm s ng mù l n qu t còn trên đỉnh những qu đ i l i nở hoa th ch

th o Pau tôp i đ v O ense nh một thành ph đ ch i của trẻ con ằng gỗ

s i đen ởi vì n i đây nổi ti ng v i ngh ch m gỗ Những ng ời th lành ngh

đ ch m trổ một àn thờ đ sộ cho th nh đ ờng O ense và làm những pho

t ng l n để trang tr cho mũi của những con tàu u m rong ruổi h p đ i

ng Ch nh c i thành ph đ ch i y ph i chăng đ hun đ c cho tâm h n th trẻ của An ersen tr t ởng t ng phong ph ay ổng v những đi u ì i u để ông s ng t o nên nhi u i t t c?

t n c an M ch v i những r ng ẻ gai những ao h n i non h i đ o

và iển c v i s ng mù ăng tuy t đ gi p An ersen t o nên một th gi i thiên nhiên sinh động đầy màu s c thiên nhiên h n l c nào h t trở thành con ng ời thành nhân vật trong c c câu chuy n ể của ông v i đầy đủ những hỉ nộ i của cuộc đời Trong r t nhi u câu chuy n của mình An ersen đ tập trung miêu

t tỉ mỉ c nh thiên nhiên và thiên nhiên ch nh là c chu n là c i c cho con ng ời u t hi n H g n trong thiên nhiên hông thể t ch rời

An rsen l n lên trong một gia đình lao động nghèo hổ thuộc l p ng ời

i đ y hội Ông hông đ c nuôi ỡng chu đ o T nh cậu é An ersen hay theo à nội đ n nh vi n để chăm s c m nh v ờn hoa n i đ à nội v n là

ng ời c tài ể chuy n và a chuy n Thêm vào đ là những câu chuy n hông đầu hông đuôi của c c à l o l n th n trong vi n Th nh ng ch ng y cũng đủ cho ông ngu n v n văn ch ng t tận để s ng t o Ng ời làm th giày v n

hi n lành và t n i của An ersen l i luôn mong c con trai c đ c t ng lai

n l n Ông đ làm cho An ersen những m n đ ch i đ p và đ c cho nghe những câu chuy n những vở ch nổi ti ng Cùng v i những huy n tho i những

lễ hội phong ph của quê h ng đ đem đ n cho An ersen tr t ởng t ng ay ổng phong ph

Vào những năm 0 của th ỉ I n n văn h a ngh thuật an M ch

c vào thời ì hoàng im gi t chủ nghĩa cổ điển h ng theo chủ nghĩa l ng

m n đang ph t triển m nh mẽ ở Châu Âu An ersen đ ch u nh h ởng l n t

c c th h đi tr c nh nhà th .S.Ingemann 789-1862), A.Ochoehlenslhager (1779-1850), N.Grudtvig (1783- 87 ) …

Không ng l i trong ph m vi an M ch trong su t 70 năm của cuộc đời An ersen đ t ng u l ch 9 lần ra n c ngoài nh ức Anh Ý Thụy Sĩ Tây an Nha ào Nha đ n tận Trung Cận ông…Ông t ng n i rằng những chuy n đi thật cần thi t đ i v i ông hông ph i là để t o ngu n c m hứng m i ởi ngu n m ch h phong ph mà cuộc s ng ng n ngủi sẽ làm hô

c n mà c t để t o cho ông một ý t ởng một hình thức m nh mẽ và m i l trong một hung c nh ch a quen i t Những chuy n đi v i những lần gặp gỡ c c nhà văn nhà t t ởng vĩ đ i nh Henri Heine 797-1856), V.Huygo(1802-1885), hay Lamartine alzac A.Dumas… đ gi p cho ông mở rộng tầm m t và ch nh

vì vậy t c ph m của ông c s pha trộn của c văn h a an M ch văn h a c

Âu và c văn h a Châu Âu

c nổi ti ng và tôn vinh nh một công ân anh h p Châu Âu

nh ng trong tâm h n An ersen vẫn mang một đi u u n một nỗi u n cô đ n man m c tri n miên i u đ t ngu n t nỗi u n gia đình đ n giai c p u t thân mà An ersen luôn mặc c m Cho nên An ersen đ t o nên một th gi i nhân vật v i đầy đủ c c tầng l p ng ời trong hội và ao giờ ông cũng mang

đ n cho h ni m m c l c quan của cuộc s ng Vì th mà truy n của ông hông chỉ mang nặng ch t t truy n của riêng ông mà là ng p của t t c những ai còn t h nh nh ng luôn hao h t đ c v n lên trong cuộc đời

Lẽ đ ng nhiên đi u quan tr ng nh t t o nên thiên tài An ersen ch nh là

h năng thiên m của ông Và tài năng y tr i qua ao nhiêu thời gian ao nhiêu th th ch vẫn luôn là n đ ng hành tin cậy cho t cứ những ai yêu c i thi n và c mong h ng t i Chân Thi n Mĩ trong cuộc đời này

Kh c v i truy n cổ t ch ân gian truy n cổ t ch nhà văn ghi nhận những

u n riêng trong s s ng t o của t ng t c gi ên c nh Perrault của Ph p anh

em Grim của ức hay c c t c gi của Nga Vi t Nam…An ersen là nhà ể chuy n cổ t ch thiên tài v i những đặc tr ng r t riêng Sức s ng của c c t c

ph m t tài năng s ng t o của ông mà hình thành nên lẽ đ ng nhiên hông ao giờ phai nh t trong tim mỗi ng ời đ c qua ao th h

1 3 N ậ ò A

Toàn ộ t c ph m của An ersen đ c u t n g m nhi u thể lo i h c nhau nh : tiểu thuy t th tùy t s nhật ch…Riêng phần truy n ể chi m v tr quan tr ng đ làm nên tên tuổi của An ersen trên h p th gi i

Th c t cho th y rằng tên g i Truyện cổ tích Andersen nh a nay

ch ng ta vẫn hay ùng chỉ là một c ch g i a theo những đặc tr ng truy n ể của ông ởi ên c nh những câu chuy n ch t c theo môtip cổ t ch ông còn c

r t nhi u c c t c ph m theo thể lo i ngụ ngôn tiểu thuy t…

Trong s c c truy n ể c ho ng % s truy n đ c mở đầu theo

môt p ngày xửa ngày xưa nh c c câu chuy n cổ t ch ân gian của r t nhi u

n c trên th gi i ởi lẽ ông vi t những câu chuy n đ để ành cho trẻ em cho nên c ch t o một hông gian quen thuộc v i những qui c ch thân thuộc thì còn

gì th ch h p h n? Kh o s t một s truy n của ông ch ng ta c thể th y c ch mở

đầu quen thuộc này: Ngày xưa, có một lão lái buôn giàu có đến nỗi có thể lấy

bạc ra lát kín cả khu phố lão ở… Chi c hòm ay) Ngày xưa, có một vị hoàng

đế thích quần áo mới đến nỗi có bao nhiêu tiền của đều tiêu pha vào việc may mặc hết… ộ quần o m i của hoàng đ ) Ngày xưa, có một hoàng tử rất nghèo chỉ có một giang sơn chật hẹp… Anh chàng chăn l n) Những c ch mở đầu nh th này sẽ ẫn t ng ời đ c vào một hông gian quen thuộc đầy c m tình để con ng ời c thể chiêm nghi m c m hoài o…

T ng t An ersen cũng c những c ch t th c truy n đậm ch t cổ t ch nghĩa là ng ời t t ng ời p ức t công thì cu i cùng sẽ c h nh ph c và ẻ

c t t nhiên sẽ tr ng tr Kh o s t cho th y ông đ ành cho nhi u câu chuy n của mình một t th c viên m n nh truy n cổ t ch th ng đem đ n Truy n

Ông già làm gì cũng đúng g i liên t ởng v iểu truy n chàng ng c gặp may truy n Người bạn đồng hành ể v cuộc phiêu l u của Giăng lòng t t của anh

cu i cùng đ đ c đ n đ p ứng đ ng Giăng trở thành vua giàu c quy n l c

và đ c v nh ý Nh là m n quà ành tặng cho mỗi độc gi mỗi câu chuy n

cổ t ch nh vậy sẽ đem đ n cho ng ời đ c c m gi c ình yên thanh th n nh t là

v i độc gi nh tuổi sẽ t o ng thêm cho c c em ni m tin yêu ở cuộc s ng này

Th nh ng n u chỉ ng l i ở đ thì tên tuổi An ersen cũng sẽ chìm hu t trong r t nhi u những tên tuổi h c v i hàng nghìn câu chuyên cổ t ch trên h p

th gi i i u đặc i t hi n cho tên tuổi An ersen nổi ật trên văn đàn là ở chỗ ông đ héo léo c những s ng t o cho riêng mình C c nhà nghiên cứu đ m t nhi u công sức hi c đ nh thể lo i cho c c t c ph m của An ersen Năm 8

hi u t n những truy n ể đầu tiên ông đ g i là Eventyr cho trẻ em

Eventyr là ti ng an M ch ti ng Anh c nghĩa là fairy tale ti ng Ph p đ c

ch là conte e fees mà nhà nghiên cứu Nhật Chiêu đ g i r t hay là huyền

truyện những truy n ng n ành cho t cứ ai a short fantastic story for any

v i c c nhà nghiên cứu văn h c vi t thì An ersen cũng hông nằm trong anh

s ch những cây t truy n ng n chuyên nghi p Tuy nhiên đi u đ càng làm cho tên tuổi của ông thêm nhi u vinh ông đ c đ nh cho mình một v tr riêng

An ersen c vào văn đàn v i thiên chức để tôn vinh cuộc s ng tôn vinh c i đ p Ông say mê những gì đem đ n cho th gi i c i đ p và s cứu rỗi Ông hông thể hông nh c t i c i c c i u a…nh ng t t c những đi u y chỉ là c n n để tôn vinh những gì là c i đ p vĩnh hằng Thêm vào đ đ i v i

An ersen ông đ gi i ph ng c c mô t p huy n tho i trong inh th nh thần tho i cổ t ch đ a ch ng v t qua những gi i h n của t n ng ỡng để t i t o trên

một ình i n th m mĩ m i Con quỉ trong truy n của An ersen c thể li u ch t ông vào đ m ch y để cứu một tập th Con quỉ và c a hàng t p h a) thần Ch t trở thành ng ời chăm s c linh h n con ng ời tr c hi tiễn đ a h v thiên

đ ờng Chuy n v một ng ời m ) Quan ni m ngh thuật của An ersen r t đỗi

đ n gi n nh ng chứa đ ng r t nhi u thi v v i ông con ng ời chỉ c thể hòa h p

v i thiên nhiên m nh mẽ trong thiên nhiên Ngh thuật ph n nh cuộc s ng

ch nh vì vậy ngh thuật đ p nh t ngh thuật đ ch th c vẫn là cuộc s ng Con chim h a mi gi ù h t hay đ n đâu chăng nữa thì cũng hông thể giữ m i ti ng

h t trong trẻo nh con chim h a mi thật con chim nh é của đ t trời t o ao

la Con chim h a mi)

An ersen t c u c c truy n ể của mình theo l i t c u ân gian tuân theo logic nhân qu Tuy nhiên c c s ng t c truy n mi ng th ờng đ c tổ chức một c ch ng n g n đ n gi n h n Truy n của An ersen th ờng đ c ây ng theo l i t c u ài C hi ông đi vào đ là một câu chuy n h c nh ng toàn

ộ iễn i n l i là những câu chuy n t ởng ch ng nh hông đi vào v n đ

ch nh vậy mà cu i cùng l i nổi ật ý nghĩa của câu chuy n mà t c gi hông

cần ể hông cần ph i ình ét Câu chuy n Dòng họ nhà chị vịt Meg là một

v ụ điển hình Câu chuy n v s ph t triển h ng th nh đ n suy vong của một òng h cuộc đời của một thi u nữ inh đ p c ngh l c nh ng hông h nh

ph c trong cuộc đời đ c t i hi n lên trong qu hứ mà hi n t i chỉ còn là một

hu nhà đổ n t làm chu ng cho v t ở Lẽ h ng ph trong cuộc đời và s l ng quên của hi n t i đ i v i qu hứ thật chua t i t ao nhiêu An ersen cho

u t hi n trong t c ph m của mình r t nhi u những nhân vật ình ân ông cho

h những t th c hông c hậu ông đặt vào truy n những lời t s những tri t

l thi t tha ch y ng Ch nh vì vậy ng ời đ c th ởng thức truy n của ông nh những l t c t của cuộc s ng chân thật đ y nh ng vẫn hông ém phần mộng

- Câu chuy n mở đầu bằng s hi n di n tr c ti p của cái tôi tác gi : Các

bạn hãy chú ý, tôi bắt đầu kể… à ch a Tuy t)

- M n lời của một nhân vật để ể l i câu chuy n mà nhân vật t ng tr i

qua hoặc chứng i n: Bác kể cho các cháu nghe một chuyện bác được nghe từ

nhỏ… Ông già làm gì cũng đ ng)

- Mở đầu ằng c ch n i c t nh ch t n a vời: Câu chuyện này gồm có hai

phần, phần đầu có thể lặng lẽ lướt qua… Một chuy n đau lòng)

- Mở đầu ằng c ch g i mở: Câu chuyện này xảy ra lâu lắm rồi, chính vì

vậy càng phải nên kể lại kẻo mọi người quên mất… Chim h a mi)

- Mở đầu ằng lời hẳng đ nh: Bây giời chúng sắp sửa xem chuyện gì đã

xảy đến với họ, vì đây là một chuyện có thật… Cu nh n và cu con)

- Mở đầu ằng c ch n i gi n ng n g n: Các bạn hãy lắng nghe câu

chuyện nhỏ này… ông c c tr ng)

Mỗi c ch mở đầu h c nhau đ u t o nên một u n riêng và đi u đặc

i t là t o nên một phong c ch r t riêng của An ersen mà ng ời đ c hông thể nhầm lẫn v i t cứ ai

ên c nh đ ở phần t th c truy n An ersen cũng đ c phần l n c c

t c ph m t th c hông c hậu ởi lẽ trong th c t hông ph i l c nào c i thi n cũng chi n th ng và c i c tiêu i t Ông h i g i lòng h ng thi n trong mỗi con ng ời ằng c ch đ cao lòng nhân i n i lên ti ng n i của l ng tâm con ng ời Ngay c nhân vật u a độc c nh t vẫn c những ph t h ng thi n t t đ p và những nhân vật l ng thi n vẫn c c c th i h tật u riêng Cho nên đi u quan tr ng hông ph i là thi n hay c chi n th ng mà quan tr ng

là con ng ời ta ph i làm sao càng ngày càng t i gần c i thi n và rời a c i c

C i thi n c thể tiêu i t nh ng là c chu n cho những đi u t t đ p h n sau đ ra đời

Truy n của An ersen hông qu a rời v i hi n th c ởi theo ông

Truyện phiêu lưu kỳ diệu nhất cũng từ thực tại mà ra [ 0 ] Ông đ t ng

c a s ngăn c ch giữa hi n th c và c m giữa th gi i thần ì v i

cuộc s ng hi n t i T t c những hình t ng trong t c ph m đ u u t ph t t cuộc s ng và cu i cùng quay trở v phục vụ ch nh cuộc s ng

V i s t h p giữa tình c m và tri t l An ersen đ đem đ n cho i t bao th h ng ời đ c trên h p th gi i những gi c m cao đ p những ài h c

gi n nh ng sâu s c trong qu trình hoàn thi n nhân c ch con ng ời mình Con

ng ời theo An ersen ph i i t làm chủ n thân ph i hiểu đ c v tr của mình

ph i làm tròn tr ch nhi m mà cuộc đời giao ph Th nh ng những tri t l đ hông ph i nh một thứ tri t h c tr u t ng hô han An ersen c thể gởi g m qua một câu chuy n đ p nh một ài th v i c nh thiên nhiên th mộng qua những lời tâm s ặn ò thi t tha qua s phê ph n châm i m…Cho nên th

h độc gi l n tuổi vẫn th ch đ c truy n cổ An ersen ởi h vẫn tìm th y ở đ những đi u để răn mình nh ng hông gi o đi u hô han mà chân tình nh nhàng thâm th y…

Những câu chuy n của An ersen đ làm đ c vi c mà ông hằng mong

m i đ là tìm ra con đ ờng liên t m i tr i tim Không còn là chuyện con

nít hông ph i là chuy n của ứ sở c Âu a ôi mà đ là chuy n của con

ng ời của mỗi ch ng ta Và ch nh đi u đ đ đ a tên tuổi của ông lên một v tr đặc i t trên văn đàn th gi i

1 4 Đặ ổ ă

1 4 1 K

Nga c c nhà văn h c ân gian đ u th ng nh t s ụng thuật ngữ

truyện cổ tích văn học literaturnaia a a) Truy n cổ t ch của L Tôn tôi

truy n cổ t ch của A Pus in thuộc lo i này và để phân i t v i truyện cổ tích

dân gian narotnaia a a) Còn gi i nghiên cứu ngữ văn và fol lore h c Vi t

Nam l i s ụng nhi u thuật ngữ h c nhau để chỉ thể lo i này Trên tuần o

Văn ngh s năm 98 hi đ nh gi tập Chuyện hoa chuyện quả” của

Ph m Hổ t c gi Thu Th o s ụng thuật ngữ cổ tích mới : Với thể loại truyện

cổ tích mới này, Phạm Hổ đã đạt tới yêu cầu khắt khe của sáng tác cho thiếu nhi, đó là việc bồi bổ xúc cảm, sự phát triển của năng lực tưởng tượng, liên tưởng [ ]

Nhận ét v s ng t c của nhà văn Ph m Hổ nhà nghiên cứu Vân Thanh

cũng s ụng h i ni m truyện cổ tích mới: Với thơ, anh thường qua thiên

nhiên, qua cuộc sống bình thường để làm nổi bật lên vẻ đẹp của con người và qua văn xuôi, anh lại đi sâu vào cổ tích, truyền thuyết cho các em biết được vẻ đẹp của người Việt Nam, ca ngợi những đức tính Việt Nam Trước hết về cổ tích,

Phạm Hổ đã mạnh dạn sáng tác truyện cổ tích mới cho các em" [9,48] Còn

nhà nghiên cứu Chu uân Diên thì g i đây là truyện cổ tích của văn học thành

văn Ông còn gi i th ch rõ thêm: tức là sáng tạo của cá nhân nhà văn và được

cố định hóa bằng ngôn ngữ viết [ ]

Tùy t ng nhà nghiên cứu mà thuật ngữ đ c s ụng h c nhau: truyện

cổ tích mới, truyện cổ tích văn học, truyện cổ tích thành văn, truyện cổ tích của nhà văn Rõ ràng là v n đ c đ nh thể lo i này cho đ n nay trong gi i nghiên

cứu vẫn ch a c đ c một h i ni m th ng nh t

Trong hi chờ đ i c c nhà hoa h c đ a ra đ c một thuật ngữ ch nh c

h n g i đ ng và lột t đ c n ch t của thể lo i này ch ng tôi s ụng thuật

ngữ truyện cổ tích của nhà văn v i quan ni m đây là một thể lo i thuộc s ng t c

văn h c vi t và phân i t v i truy n cổ t ch ân gian ở đặc tr ng thi ph p của

nó Truyện cổ tích của nhà văn là c c câu chuy n thần tiên của c c t c gi cụ

thể đây là thể lo i ph n nh rõ nh t m i quan h giữa văn h c ân gian và văn

h c vi t

1.4.2 Đặ

Truy n cổ t ch ân gian và truy n cổ t ch đ c s ng t o ởi c c nhà văn là những thể lo i v i đầy đủ c c đặc tr ng của n Truy n cổ t ch ân gian là một trong những thể lo i văn uôi thể hi n quan ni m của con ng ời v thiên nhiên

v th gi i ung quanh mình nh ng l i hông ph i iểu hi n nhận thức và s

s ng t o ngh thuật một c ch c ý thức hông c ph m trù th gi i quan mà chỉ

c ph m trù th m mĩ Th gi i trong truy n cổ t ch ân gian đ là th gi i của những con ng ời ình th ờng thể hi n mình thông qua những hành động phi

th ờng iễn ra trong những hoàn c nh đặc i t đ loài vật mang ph m ch t của con ng ời nhân vật là những sinh vật thần ì những đ vật c phép nhi m

màu ho t động H c u là một trong những đặc tr ng c n của truy n cổ t ch dân gian

Trong truy n cổ t ch ân gian vi c mô t nhân vật th ờng theo huynh

h ng nội ung c sẵn hông qua c t nh h a mà theo con đ ờng tr u t ng

h a h i qu t h a Nhân vật trong truy n cổ t ch ân gian mang đặc điểm tâm l

và h c h a chân ung ng n g n đ c ây ng chủ y u qua con đ ờng đ i tho i và hành động Do vậy hành động là quy luật ây ng c t truy n của truy n cổ t ch ân gian Vi c đặt nhân vật vào hoàn c nh c t nh ch t hoang

đ ờng để nhân vật th c hi n mục đ ch ằng hành động của mình đ ng vai trò quan tr ng trong truy n cổ t ch ân gian Trong t ì truy n cổ t ch ân gian nào những c ngoặt t ngờ của c t truy n ao giờ cũng c ý nghĩa đặc i t cho s ph t triển hành động của c t truy n

Truy n cổ t ch ân gian là những t c ph m th ờng ằng văn uôi truy n

mi ng h c u v i hình nh ì vĩ c c u tr c t c u truy n ổn đ nh và h ng

đ n ng ời nghe ằng hình thức ể chuy n

Vậy truy n cổ t ch của nhà văn h c truy n cổ t ch ân gian nh th nào?

Nh ch ng ta đ i t truy n cổ t ch ân gian v n l u truy n ằng hình thức truy n mi ng v sau đ c ghi chép l i Vi c truy n cổ t ch ân gian đ c ể l i thuật l i và ghi chép l i là t qu của s âm nhập của văn h c vi t của s ng

t o c nhân vào lĩnh v c ngh thuật mang t nh tập thể Trong qu trình ghi chép này làm u t hi n một s huynh h ng Thứ nh t một s t c gi trong hi thuật l i ể l i đ nh n m nh đ n ý nghĩa t t ởng của truy n cổ t ch một s

h c quan tâm đ n phong c ch ân gian h a qua s iểu hi n của tục ngữ thành ngữ hoặc đ a vào truy n cổ t ch những y u t thành phần hông mang t nh đặc

tr ng thi ph p ân gian nh thay đổi v tr s ụng v n t s ch vở t đ a

ph ng S ch t c văn h c h c v i vi c ể l i thuật l i ở mức độ thâm nhập của c nhân vào trong truy n cổ t ch ân gian Trong văn n ch t c văn h c c thể th y đ c một s y u t thuộc phong c ch vi t nổi trội h n phong c ch ể chuy n ân gian Phong c ch vi t làm cho t nh toàn v n của h th ng ngh thuật của truy n cổ t ch ân gian ph vỡ nh ng v c n những đặc tr ng đ c

quy đ nh của một t c ph m cụ thể đ c o l u T c ph m ch t c văn h c thể

hi n một ch t l ng h c h n so v i vi c thuật l i chép l i ể l i ở chỗ vai trò

an đầu của t c gi thể hi n ở những u hi u tr c h t là ở hình thức ể chuy n thuật chuy n đây phong c ch thi ph p ân gian đ c thay th ởi phong c ch ể chuy n s ch vở Vào thời ì đầu những thay đổi của t c gi hầu

nh hông đụng ch m đ n c i c t lõi của c t truy n cổ t ch ân gian N.V Nôvicôp cho rằng th ờng những thay đổi chỉ r i vào ngôn ngữ và phong c ch của truy n cổ t ch r t hi m th y ở c c tr ờng h p thuộc hình nh và c t truy n [ 0]

Qu trình thay đổi của c h th ng ngh thuật truy n cổ t ch ân gian chỉ thể hi n ở hình thức ể chuy n Th ờng c c t c gi l u giữ c t truy n và c c thành t quan tr ng thuộc c u tr c t c u c t truy n Do vậy t c ph m s ng t o trong tr ờng h p này hông h c nhi u l m so v i truy n cổ t ch nguyên n

Trong qu trình ph t triển s ch t c trở thành đặc điểm nổi trội đ n mức

u t hi n s i n đổi theo phong c ch s ch vở và truy n cổ t ch mang phong

h giữa văn h c ân gian và văn h c vi t đ hình thành nên một thể lo i tổng

h p trong đ hông còn t nh nguyên v n của truy n cổ t ch ân gian

Truy n cổ t ch ân gian là c sở n n t ng để nhà văn ph t huy năng l c ngòi t của mình đây c một ph m vi rộng r i cho nhà văn s ng t o C hai khuynh h ng thứ nh t một s nhà văn c g ng giữ nguyên t nh t i n v nội ung c t truy n của truy n cổ t ch ân gian t o ng đ c hông h của truy n

cổ t ch và tôn tr ng chủ đ c t truy n cũng nh hành động của nhân vật Vi c

ể chuy n hông đ n thuần là ể chuy n nữa mà đ c s gia công nhi u h n Khuynh h ng thứ hai nhà văn hông ằng lòng v i nội ung c t truy n nh n

đ l u truy n trong ân gian mà mu n nội ung y ph i đ c gia công mở rộng

và ph t triển thêm Ngoài đặc điểm h i qu t h a c c nhà văn mu n nhân vật của mình c c c t nh h a nữa Vẫn là truy n cổ t ch ân gian nh ng qua s

s ng t o của nhà văn thể lo i này đ c c ph t triển m i Ch t c là q a trình

s ng t o của nhà văn trên c sở c i cũ hay phong c ch cũ h n nữa còn t c động vào c i cũ để đ t đ c t qu m i đây cần ph i phân i t s chép l i ể l i

và vi c ch t c văn h c ở chỗ căn cứ vào s thâm nhập của c nhân t c gi vào

th gi i truy n cổ t ch ân gian S ể l i th ờng tôn tr ng c t truy n c c hình

nh mô t p và phong c ch ân gian N i c ch h c ở đây hông iễn ra s thay đổi nội ung c t truy n mà chỉ thay đổi v chi ti t Còn trong văn n ch t c văn h c th ờng t nhi u c s thay đổi thậm ch c hi chỉ tuân thủ một vài y u

t thuộc phong c ch ân gian và đ c thể hi n rõ nh t ở đặc tr ng ph ng ph p ngh nthuật của nhà văn để t o ra t c ph m m i Trong vi c ch t c phong c ch

ân gian thay đổi nh ờng chỗ cho phong c ch vi t đây truy n cổ t ch đ

đ c c i i n trở thành hi n t ng m i của ngh thuật và gi ng truy n cổ t ch

ân gian ở những nét c n Nh vậy truy n ể ân gian đ c ch t c l i là t

qu độc đ o của phong c ch văn h c vi t vào lĩnh v c mang t nh tập thể Vi c

ch t c văn h c t nhi u làm ph vỡ t nh nguyên v n của h th ng ngh thuật truy n cổ t ch ân gian nh ng v c n vẫn o l u đ c t nh ch t toàn v n

nh t đ nh nào đ của t c ph m Theo Anhi in thì c hai lo i truy n cổ t ch đi vào văn h c truy n cổ t ch ân gian đ c ch t c ởi c c nhà văn và truy n cổ

t ch thuần t y văn h c đ c ây ng theo c c mô t p văn h c ân gian [ ]

C hai u h ng trong ch t c văn h c một lo i tôn tr ng t nh t i n tức giữ nguyên c t truy n hình nh và phong c ch truy n cổ t ch ân gian và

lo i h c s ng t c theo phong c ch ân gian mô ph ng phong c ch ân gian mà hoàn toàn hông a vào một c t truy n ân gian cụ thể nào Nh vậy một mặt nhà văn giữ l y c t truy n chuyển n t văn h c ân gian thành t c ph m của mình mặt h c nhà văn chỉ a vào nguyên t c và ph ng ph p s ng t c truy n

cổ t ch ân gian để t o ra t c ph m m i N i c ch h c ph ng thức s ng t c thứ nh t là tuân thủ nội ung c t truy n và thi ph p truy n cổ t ch ân gian;

ph ng thức s ng t c thứ hai là a vào phong c ch ân gian để ây ng nên

một t c ph m hoàn toàn m i Hai ph ng thức s ng t c này h n cho t c ph m văn h c vi t liên h v i s ng t c ân gian theo hai ph ng i n: một là quan h cội ngu n hai là quan h lo i hình Ch nh vì vậy c thể n i rằng thuộc t nh của truy n cổ t ch của nhà văn o đ là mức độ h c nhau giữa n và truy n cổ t ch dân gian

Mặc ù truy n cổ t ch ân gian và truy n cổ t ch của nhà văn c nhi u đặc điểm chung gi ng nhau nh ng truy n cổ t ch của nhà văn cũng c những nét riêng của một thể lo i văn h c vi t Truy n cổ t ch của nhà văn là thể lo i thuộc

s ng t c c nhân hông ph i là s ng t c tập thể mặc ù n ti p thu và vận ụng inh nghi m th m mĩ ân gian ây là thể lo i đ c l u truy n ằng văn n

T c ph m c t c gi rõ ràng văn n là c đ nh và hông c n ặc điểm này để phân i t v i truy n cổ t ch ân gian là s n ph m chung của nhi u th h

ân ch ng t n t i chủ y u ằng hình thức truy n mi ng Nh vậy truy n cổ t ch của nhà văn đ chuyển t hình thức truy n mi ng ân gian sang hình thức văn

h c vi t t huy t anh đ n c t c gi cụ thể N u ở truy n cổ t ch ân gian c nhi u n h c nhau và hàng lo t mô t p ngh thuật c sẵn đ c lặp đi lặp l i nhi u lần thì truy n cổ t ch của nhà văn là s ng t c ph m uy nh t và hông lặp

l i đ c thể hi n thông qua c t nh s ng t o của nhà văn và ph t triển theo quy luật s ng t o văn h c ể phù h p v i hình thức l u truy n ằng mi ng c t truy n của truy n cổ t ch ân gian th ờng ng n g n đ n gi n còn ở truy n cổ

t ch của nhà văn hông chỉ ùng để ể mà chủ y u là để đ c nên ên c nh những c t truy n đ n gi n còn c nhi u c t truy n phức t p c tr ờng h p c

t i hai a c t truy n cổ t ch ân gian h c nhau đ c t c gi ghép n i vào nhau

N u nh truy n cổ t ch ân gian nặng v h i qu t h a nhân vật mang đặc điểm

lo i t nh nhi u h n thì ở truy n cổ tich của nhà văn v a c t nh h i qu t v a c

t nh c thể C thể n i rằng v i truy n cổ t ch của nhà văn vi c đi vào miêu t tâm l nhân vật c đầu đ c ch ý h n H n nữa trong truy n cổ t ch ân gian hông c ình luận c chăng chỉ là những lời gi i th ch s vi c u t hi n ở phần t th c câu chuy n Còn trong truy n cổ t ch của nhà văn lời ình luận tri t l của t c gi hông chỉ u t hi n ở phần t th c mà nhi u hi đ c en

lẫn vào t ng phần của câu chuy n Nhi u h i ni m m i hi n đ i của đời s ng cũng đ c c c nhà văn s ụng trong t c ph m của mình Nh vậy c thể n i truy n cổ t ch của nhà văn là t c ph m t s v i hình thức s thi nh c t truy n

t ởng t ng h th ng hình nh c l thần ì và h c v i truy n cổ t ch ân gian ở quan ni m của t c gi v th gi i quan nhi m vụ t t ởng th m mĩ của thời đ i và m i quan h v i ph ng ph p ngh thuật của nhà văn

đây ch ng tôi chỉ nêu ra một vài đặc điểm c n nh t để c đ nh nội ung h i ni m t nh ch t văn h c ân gian v thể lo i truy n cổ t ch của nhà văn Thứ nh t đ là đặc điểm h c u đ c th a nhận ởi t c gi và ng ời nghe hoặc độc gi Và thứ hai hình thức truy n là t s C thể n i những đặc điểm này là chung đ i v i truy n cổ t ch của nhà văn V i u t thân h n h thi t thòi cùng c ch s ng nội tâm và nh y c m An ersen đ i n những c nguy n

nh nhoi trở thành sâu s c trong c c câu chuy n ể siêu vi t và trở thành một v

th nh o tr của c c câu chuy n cổ t ch

CHƯƠNG 2 : TH GI I NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN CỔ ANDERSEN

Nhân vật văn h c v n là một hi n t ng ngh thuật mang t nh c l đ hông ph i là s sao chụp đầy đủ m i chi ti t iểu hi n của con ng ời mà chỉ là

s thể hi n của con ng ời qua những đặc điểm điển hình v tiểu s ngh nghi p t nh c ch…Và th c ra h i ni m nhân vật th ờng đ c quan ni m v i một ph m vi rộng h n nhi u đ hông chỉ là con ng ời những con ng ời c tên hoặc hông tên đ c h c h a sâu đậm hoặc chỉ u t hi n tho ng qua trong t c

ph m mà còn c thể là những s vật loài vật h c t nhi u mang ng ng

t nh c ch của con ng ời đ c ùng nh những ph ng thức h c nhau để thể

hi n con ng ời i u đ đ đ c thể hi n rõ nét trong truy n ể của An ersen ông đ mở rộng th gi i nhân vật của mình đ n mức t i đa u t ph t t tình yêu cuộc s ng và t m lòng đôn hậu ành cho t cứ những gì ù là nh nh t T những con ng ời cao sang quy n quý hay th p hèn t thiên nhiên hùng vĩ ao la

t i đ p đ n một ông hoa ng n c trong v ờn nhà đ n những vật ụng tầm

th ờng đi…t t c đ i v i An ersen đ u c tâm h n c ti ng n i c h i thở riêng Và ông nâng niu t t c Trong th gi i nhân vật phong ph đa ng y c thể phân thành c c nh m nhân vật h c nhau

2.1 N ậ

2 1 1 N ậ ẻ

An ersen v i t m lòng yêu th ng con ng ời đặc i t là yêu th ng c c

em nh ằng một thứ tình c m trong trẻo đ n th nh thi n đ ành một h i

l ng l n c c trang văn của mình để vi t v trẻ thơ. Th gi i trẻ th trong Truy n cổ An ersen c s l ng h đông đ o và h t sức phong ph đa ng Không chỉ đem đ n cho ông một ngu n c m hứng s ng t o hông ao giờ v i

c n mà hình t ng nhân vật trẻ th còn đem đ n cho ng ời đ c những m nh hôn nguôi ởi những tầng sâu ý nghĩa trong đ Nhà nghiên cứu ào Duy Hi p

đ nhận ét v ý nghĩa của vi c ây ng hình t ng nhân vật trẻ th trong truy n An ersen: "Tâm lý h c chi u sâu tập trung vào thuở u th đ đ c thể

hi n r t tinh t v a h n nhiên v a u n qua hình t ng nhân vật trẻ th "

Qu thật hình nh trẻ th trong truy n của An ersen hi n lên v a mang

những nét h n nhiên và cũng ph ng ph t những gam màu u n ởi lẽ hầu

h t c c em đ u c u t thân t hoàn c nh nghèo hổ c hàn Ngay trong ch nh tên g i của c c em cũng đ thể hi n rõ đi u này ên c nh một s em c tên cụ thể thì còn l i là những tên g i g n v i hoàn c nh u t thân cũng nh thân phận

là em é n iêm con trai ch th giặt con trai ng ời g c cổng cô é chăn

c u ch th n o ng h i đứa trẻ trong m là những đứa trẻ ch u nhi u thi t thòi trong cuộc s ng vật ch t cũng nh đời s ng tinh thần An ersen đ ành những òng văn đầy th ng c m cho s phận cô é n iêm nh th này:

"Giữa trời đông gi rét một em g i nh đầu trần chân đi đ t đang ò ẫm trong đêm t i chân em đ ng lên r i t m ầm l i vì rét Tuy nhiên em hông thể nào v nhà n u hông n đ c t ao iêm hay hông ai th cho một đ ng

u nào đem v ; nh t đ nh là cha em sẽ đ nh em V l i ở nhà cũng rét th thôi " Cô é n iêm là điển hình cho những em é t h nh c v vật ch t lẫn tinh thần Em l n lên trong một gia đình nghèo h vì gia s n đ tiêu t n

nh ng ng ời cha l i nghi n r u và th ờng hay đ nh đập em một c ch hông

th ng ti c Chỉ c à nội là ng ời yêu th ng em nh t nh ng à đ thần

Ch t c p đi để l i một mình em v lang thang h n hổ Em là hình nh tiêu iểu cho r t nhi u những em é vẫn còn đang t h nh trên tr i đ t này

Song ên c nh đ Andersen cũng đ mang đ n những nh nhìn h n nhiên cho c c nhân vật trẻ th của mình ởi lẽ h n ai h t trẻ em c sứ m nh mang đ n nh s ng ni m tin s trung th c và những gì trong trẻo nh t " i h i già v nhà h i trẻ" chỉ c trẻ con là trung th c nh t chỉ c trẻ con m i c thể

n i lên đ c s thật một c ch thành th c nh t nh m t n nhìn th y mà hông

ph i s h i che gi u hay ph i u n theo huôn mẫu của ng ời h c Trong

truy n Bộ quần áo mới của hoàng đế, Andersen đ để cho trẻ em là ph t ngôn

viên của s thật Khi mà c inh thành ngập chìm trong s gian i u n nh thì chỉ c một đứa trẻ là m n i lên chân lý của s thật Một c ch h n nhiên vô t

nh t đứa trẻ đ y cho những ng ời l n của c inh thành một ài h c v s thật v c ch n i lên s thật hay cao h n là một ài h c v lòng trung th c ngay thẳng Ch nh ởi Andersen luôn tin vào phần trong trẻo th nh thi n của trẻ th

mà ông đ ây ng hình nh c c em nh những thiên sứ mang h t mầm của s

s ng gieo trên h p hành tinh

Cho ù sinh ra và l n lên trong hoàn c nh nghèo hổ hay ch u nhi u m t

m t thi t thòi v tình c m tinh thần song những nhân vật trẻ th của Andersen

đ u mang trong mình tâm h n đầy c m h t v ng và r t giàu ý ch ngh l c Dẫu c ph i s ng trong một th gi i phức t p nh ng h vẫn luôn c những hoài

o và ý ch để v t lên s phận v t lên ch nh mình Cậu é Giooc - con trai

ng ời g c cổng là một hình nh tiêu iểu cho s ngh l c v n lên tho t h i s phận v n lên h i đ a v th p ém của gia đình đ t đ c thành công trong s nghi p Sinh ra trong một gia đình một ng ời g c cổng "Quan i t ng ở trên

g c ng ời g c cổng ở i nhà hầm") thuộc vào tầng l p th p trong hội

ph i ch u s phân i t đ i và s mi t th của tầng l p quý tộc nh ng v i tài năng thiên m lòng đam mê hội h a i n tr c ch y ng và ý ch ngh l c phi

th ờng cậu é Giooc ngày y hi l n lên đ trở thành một i n tr c s tài a nổi anh h p đ t n c đ c ng ời ng ời ca tụng: "Anh r t đ c coi tr ng trong hội Ng ời ta sẵn lòng nhận anh vào những câu l c ộ cao quý nh t" Anh đ c phong Gi o s Hàn lâm vi n Mỹ thuật đ c phong làm c v n thân cận của nhà vua

ằng t m lòng yêu th ng trẻ em vô ờ n An ersen đ th u hiểu t ng

gi c m con trẻ vi t v ch ng v i những t ngữ đ p đẽ nh t trang tr ng nh t Hình nh trẻ th hi n lên trong mỗi trang văn của An ersen v a trong s ng ngây th nh ng cũng r t nhi u c m hoài o và giàu ý ch ngh l c vô cùng

D ờng nh An ersen mu n ao c th gi i trẻ th của ông ằng một ầu hông h vô trùng V i ông trẻ em ù sinh ra ở t cứ hoàn c nh nào cũng đ u

đ ng yêu đ u c quy n đ c h c hành ph t triển tài năng và đ u đ c h ởng

h nh ph c nh nhau

2 1 2 N ậ ì

Gi ng nh ao truy n cổ t ch truy n th ng h c An ersen cũng ây cho mình những hình t ng vua ch a hoàng hậu công ch a hoàng t hi n th gi i nhân vật trong truy n của ông càng thêm phong ph đa ng Tuy nhiên hi vi t

v những ng ời ở tầng l p cao sang này ông đ c một c i nhìn m i mẻ nằm ngoài suy nghĩ thông th ờng của độc gi i u này đ c thể hi n rõ trong truy n Nàng công chúa và hạt đậu Công ch a v n u t thân t tầng l p cao sang quy n quý là iểu t ng của s c đ p nh ng cũng thể hi n đ c s m ng manh đôi hi đ ng đ nh h chi u h nuôi Nh ng nàng cũng là ng ời nh y

c m đ n mẫn c m Nằm trên hai lần đ m mà nàng vẫn đau ởi một h t đậu chẳng ph i là nàng công ch a u t thân t tầng l p ình ân nh những

ng ời con g i ình th ờng h c hay sao? Một nàng công ch a sinh ra l n lên và quen s ng trong nhung lụa m êm ch c sẽ hông m t ngủ vì một h t đậu i hai m i tầng đ m C lẽ chỉ c nàng công ch a của An ersen nàng công ch a sinh ra t tr t ởng t ng tuy t vời của nhà văn đầy suy t ởng này m i c đủ s

nh y c m

Những ông vua à ch a của An ersen hông h qu a rời quần ch ng hông qu a hoa lộng lẫy h cũng g n li n v i đời s ng th c của nhân ân cũng mu n tìm i m cho mình những gi tr h nh ph c đ ch th c là một ông vua yêu thiên nhiên mê m n ti ng chim h a mi đ n mức m n u hông

đ c nghe h a mi h t; một chàng hoàng t đ ng gi là một anh chàng chăn l n

để y cho cô công ch a iêu ỳ một ài h c v những gi tr n vững; một nàng công chúa "bình dân" đ n độ nằm ngủ trên hai m i lần đ m mà nàng vẫn đau ởi một h t đậu; hay một ông vua đ c ây ng mang đầy tình giễu nh i

hi mà ông ta r t a u n nh T t c những con ng ời đ hông ph i ho c trên mình t m o choàng l ng l nh của cung đi n nữa mà h đ đ c An ersen đ a

đ n gần h n v i tầng l p ình ân v i cuộc s ng th ờng ngày

2 1 3 N ậ ì

V n u t thân t một gia đình nghèo làm th đ ng giày m làm ngh

th giặt l n lên trong c nh h hăn thi u th n nên An ersen th u hiểu và ành tình yêu th ng h n h t cho những con ng ời cùng tầng l p v i mình Lòng yêu th ng của ông ao phủ lên t t c thậm ch " hông s t c một

c ng hoa ên đ ờng" Vi t v những con ng ời thuộc tầng l p i trong hội An ersen luôn ành cho h những lời lẽ trân tr ng và những tình c m yêu

th ng nh t

Hình nh những con ng ời lao động nghèo hổ u t hi n hầu h p c c trang truy n của An ersen là ch th giặt h n hổ c làm v ờn ng ời

g c cổng c nông ân ng ời th đẽo gu c ông n hàng t p h a Hình nh

ng ời phụ nữ đứng ngâm chân c ngày trong làn n c l nh u t để giặt thuê

i m ti n nuôi đứa con nh hi n ng ời đ c hông h i t a th ng c m

Cu i cùng ch đ ch t vì c m l nh để l i đứa con nh côi c t của mình ên

v n thân phận cao quý của ng ời mình yêu l y một ng ời ch ng h c để quên

đi m i tình đầu y Khi gia s n tiêu t n ch đ hông qu n ng i h hăn rét

m t đi giặt thuê để i m ti n nuôi con và luôn cầu mong đứa con trai é ng

sẽ đ c Th ng đ che chở Ch ch u đ ng để ng ời đời g i ch là một mụ đàn

à "h h ng" chỉ ởi ch ph i u ng r u cho m ng ời để còn ngâm mình i làn n c l nh u t và vì một ngụm này đ rẻ h n mà l i công hi u ngang một

t s p Ch đ h t lòng vì con: M đem h t sức l c ra làm vi c đ n nỗi gần

nh ật m u ra đầu ng n tay nh ng m vui lòng làm để nuôi con một c ch

l ng thi n con giai yêu quý của m !

An ersen đ vi t v những con ng ời ình ân v i t t c ni m c m thông

và trân tr ng T đ y lòng ông luôn ành cho những con ng ời ém may m n những con ng ời t h nh trong hội một tình yêu th ng vô ờ n V i ông

ù h c s ng trong ùn lầy thì ở tâm h n h vẫn to t ra nh s ng của s chân thành th nh thi n và những tia s ng của c m h t v ng v n lên hông

ng ng

2 2 N ậ ậ , ồ ậ

Khi vi t những câu chuy n ể cho trẻ th h n ai h t t c gi An ersen

nhận thức đ c rằng trẻ th là lứa tuổi mà t uy còn ch a ph t triển h t s nhận thức v th gi i ung quanh chủ y u qua tình c m s quan s t thô s và

tr t ởng t ng mộc m c gi n Do vậy những gì thu h t ch ng ph i là c i gần gũi thân th ng ễ hiểu luôn luôn trông th y hàng ngày An ersen đ đem vào trong những câu chuy n của mình s h m hỉnh vui t i v i th gi i nhân vật h quen thuộc của cuộc s ng đời th ờng C thể th y th gi i loài vật đ vật trong Truy n cổ An ersen đ u là những n ụ v th gi i con ng ời ằng thủ ph p nhân h a An ersen đ thổi linh h n vào th gi i đ vật loài vật của ông, khi n ch ng hông còn là những vật vô tri vô gi c nữa mà s ng động t i vui c c t nh riêng và mang theo những tri t lý đ c nhà văn g i g m Này là một m nh l của trời một ch thiên tinh ; này là chuy n của một cây hoa gai hay một đ ng silinh c ; này là chuy n chi c im thô r i ông c c

tr ng g cổ c n chi c ật l a chi c hòm ay ; hi thì là anh chàng ù nhìn tuy t c c hi p sĩ nh y cao những ông hoa của cô é Iđa con l n

ng ti n cây thông chim h a mi cây s i h ng mộc tinh ch l nh chì gia đình nhà cò Mỗi nhân vật loài vật đ vật l i là mỗi c ch nhìn của

An ersen v cuộc đời v con ng ời C lẽ vì th mà truy n cổ t ch của

An ersen gần h n v i ng p của truy n ngụ ngôn D i ngòi t của nhà văn những vật vô tri vô gi c đ u trở thành "ph t ngôn viên" của hi n th c hội Một "con l n ng ti n" huênh hoang iêu ng o: "N đ a m t nhìn h p phòng để t ra rằng v i s ti n chứa trong ụng mình n c thể mua đ c t t c

c c thứ đ ch i trong u ng ; một "g cổ c n" cũng iêu ng o hông ém hi cho rằng mình là nh t và là ng ời c nhi u inh nghi m trong đ ờng tình uyên

g r t " ẻm mép": " i v i một giai nhân tuy t th nh quý n ng thì thi u gì

v n đ đ ng n i!"; r i g hoe hoang t nhận mình là một "trang công t hoàn thi n hoàn mỹ" "T t c gia s n nhà tôi g m c t m thân phong nh này một tên giầy và một mụ l c"; và g huênh hoang: "T đ t ng c l m là n g i hầu Nh ng ph i n i rằng t là một cậu công t đ p giai h ột ra vẻ l m nh !

T c một tên giầy và một mụ l c mà t chẳng h ùng đ n Nàng đ vì t

mà trẫm mình trong một c i chậu giặt đ y! Một nàng nữa là một g a chẳng

thể nào rời m t nhìn t ra đ c một l c nh ng t mặc cho cô cứ th mà héo hon đi Ngay c mụ l c của t cũng c m t đ n nỗi mê m n c tâm thần đi

chứ lỵ! Th t tình đ n nỗi rụng ti t c răng"

Gi ng nh truy n ngụ ngôn t những câu chuy n v loài vật đ vật

An ersen đ g i g m r t nhi u những ài h c gi n những tri t lý thâm trầm

mà sâu s c K t th c truy n Gã cô cồn, An ersen đ đ a vào một lời ình luận

tr c ti p hay cũng ch nh là một chiêm nghi m của nhà văn để nh c nhở con

ng ời: "Vậy thì ch ng ta h y giữ mình đ ng c s nh g cu ng i y vì

ch ng ta chẳng thể i t r i đây li u ch ng ta c chung s phận v i đ m giẻ r ch hay hông li u ch ng ta c trở thành gi y tr ng trên đ cuộc đời ch ng ta sẽ

đ c vi t l i hay hông?" Hay trong truy n Một chuyện có thật, An ersen cũng

hép l i câu chuy n ằng một t luận "Chỉ c một c i lông gà con thôi mà cũng thành ra năm con gà m i đ c c đ y!" để cho ng ời đ c th y đ c s "tam sao

th t n" của câu chuy n hi t mi ng ng ời này sang mi ng ng ời ia nh th

nào Hoặc trong truy n Đồng silinh bạc, nhà văn cũng để cho nhân vật t l i

câu chuy n của mình ằng một chiêm nghi m r t đ ng v i con ng ời: " i u này chứng t rằng c iên tâm chờ đ i thì cu i cùng ao giờ vẫn đ c ng ời ta đ nh

gi đ ng v i gi tr th c t của mình" cũng là tri t lý sâu s c của nhà văn:

"con ng ời ta chỉ đ c coi tr ng hi h ở đ ng v tr của h "

An ersen đ ây ng một th gi i đ vật loài vật của ông phong ph đa

ng s ng động và t i vui nh ch nh th gi i con ng ời Và th gi i y đ

đ c ông g i g m vào đ những chiêm nghi m sâu s c v cuộc đời thân phận

và tình yêu ng nh nhà nghiên cứu ào Duy Hi p đ t ng nhận ét: "D i những câu chuy n t i t n h m hỉnh v một thứ c cây hoa l những động vật

nh ch mèo gà ng a con châu ch u cho đ n tận th gi i con ng ời là những tri t lý của ông v cuộc đời tình yêu lao động c i ch t ni m h nh ph c hổ

đau nụ c ời và n c m t".[ 8]

2 3 S ẫ A ô q ậ

2 3 1 N ậ A - M ổ ầ ì