Hệ quả chuyển đông xung quanh Mặt trời của Trái đất

Ý nghĩa hình dạng, kích thước Trái đất * Ý nghĩa về mặt địa lý: + Hiện tượng ngày – đêm: Hình dạng cầu của TĐ làm cho bề mặt của nó thường xuyên có một nửa được chiếu sáng và... + D

TRÁI ĐẤT - HÀNH TINH

CỦA HỆ MẶT TRỜI

2.1 HÌNH DẠNG, KÍCH THƯỚC TRÁI ĐẤT VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ

2.1.1 Hình dạng Trái đất 2.1.2 Kích thước Trái đất 2.1.3 Ý nghĩa hình dạng, kích thước Trái đất

* Ý nghĩa về mặt địa lý:

+ Hiện tượng ngày – đêm:

Hình dạng cầu

của TĐ làm cho

bề mặt của nó

thường xuyên

có một nửa được

chiếu sáng và

Thể hiện các thì kỳ

được chiếu của trái đất

+ Dạng hình cầu của TĐ làm cho các tia sáng song song của mặt trời khi chiếu tới bề mặt TĐ ở

các vĩ độ khác nhau tạo ra những góc nhập xạ khác nhau

+ Dạng hình cầu của TĐ đối xứng qua mặt phẳng xích đạo đã dẫn tới sự hình thành 2 nửa cầu Bắc và cầu Nam

Những hiện tượng xảy ra trong lớp vỏ địa lý của 2

nửa cầu nhiều khi trái ngược nhau Vd: Ở nửa cầu bắc gió xoáy theo chiều kim đồng hồ thì ở nửa cầu nam ngược lại,…

Xích đạo

+ Tầm bao quát về phía chân trời càng mở rộng khi càng cách xa bề mặt đất

* Ý nghĩa về mặt vật lý và địa chất:

+ Hình dạng khối cầu làm cho TĐ tuy có thể tích

nhỏ nhưng lại chứa được một lượng vật chất tối đa.

Cấu trúc lớp là một trong những đặc tính cơ bản của TĐ.Trường hấp dẫn có dạng hình cầu nhưng trọng lực phân bố không đều ở các vĩ độ.

+ TĐ có kích thước và khối lượng đủ lớn để hút mọi vật vào tâm

2.2 CẤU TẠO VÀ MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA TĐ 2.2.1 Cấu tạo Trái đất

70km 900km 2.900km 5.000km 6.371km

Moho

Gutenberg

2.2.2 Một số đặc điểm chính của TĐ

* Tỷ trọng và áp suất:

Do khối lượng các lớp bên trên đè các lớp bên dưới nên Càng vào sâu vật chất càng bị nén chặt Tỷ trọng và áp suất

Tăng theo chiều sâu:

(km) Tỷ trọng (g/cm

3 )

Dưới 400 - 900 3,65 – 4,68

Giữa 900 – 2.900 4,68 – 5,69

Nhân

2.900 – 5.000 9,3 – 11,5 5.000 – 5.100 115 – 12,0 5.100 – 6.371 12,0 – 12,3

* Trọng lực và sự phân bố trọng lực trên TĐ:

“Lực hút của TĐ vào các vật thể ở gần mặt đất gọi là

trọng lực” Biểu thức: P = mg.

Dưới tác dụng của TL, các vật đều rơi tự do theo phương

thẳng đứng với gia tốc trọng trường g khác nhau ở từng điểm

trên mặt đất

Trị số của g phụ thuộc vào:

Khoảng cách từ bề mặt TĐ đến tâm TĐ

Cấu trúc vật chất trong lớp vỏ TĐ

Bề dày của lớp vỏ TĐ

Gia tốc trọng trường thay đổi theo vĩ độ địa lý nên trọng lượng của vật cũng thay đổi theo vĩ độ địa lý

Ví dụ:

* Từ trường TĐ:

+

Từ trường trái đất

Nhân kim loại Vận tốc tự quay lớn

Các cực của từ trường được gọi là từ cực Hiện nay từ cực

bắc nằm ở tọa độ 70oB và 96oT, từ cực nam ở 73oN, 156oĐ Hai đầu bắc – nam của kim nam châm địa bàn thường

Đúng phương Bắc – Nam địa lý, mà bị lệch một góc gọi là

độ từ thiên Lệch về phía tây mang dấu -, ngược lại,

lệch về phía đông mang dấu +.

Đường nối các điểm

cùng độ từ thiên gọi là

đường đẳng thiên.

Cực quang ở vùng cực

Trái đất

* Nhiệt của TĐ:

Có 2 nguồn cung cấp nhiệt cho TĐ:

+ Nhiệt do năng lượng MT: tại mỗi nơi thường khác nhau, Phụ thuộc vào vĩ độ địa lý, độ cao của bề mặt đất, các dòng

Không khí, dòng biển, lớp phủ thực vật

Tại mỗi nơi, nhiệt có xu hướng giảm dần theo độ sâu, đến

độ sâu nào đó, nhiệt không giảm nữa và có trị số bằng nhiệt độ

trung bình hàng năm trên mặt đất gọi là tầng thường ôn Độ

sâu trung bình của tầng thường ôn là từ 2 – 40m.

+ Nhiệt do hoạt động của các phản ứng tỏa nhiệt: dưới tầng thường ôn nhiệt tăng theo chiều sâu do gần nơi phân hủy các các nguyên tố phóng xạ, các phản ứng hóa học tỏa nhiệt

40m

Phân hủy các nguyên tố phóng xạ Các phản ứng hóa học tỏa nhiệt

Tầng thường ôn

Năng lượng ánh sáng Mặt trời

2.2.2.2 Thành phần hóa học của vỏ TĐ

Các nguyên tố hóa

học Theo Clac (1920) % Fecsman Theo A

(1933) %

Theo Vinôgradov (1950) %

2.2.2.3 Sự phân bố lục địa và đại dương trên thế giới

Biển và đại dương 361 triệu km2 71%

Á - Âu Bắc Mỹ

Nam Mỹ

Phi

Australia Nam Cực