Thực hiện chính sách giáo dục phổ thông từ thực tiễn thành phố đà nẵng (tt)

Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên ở Việt Nam hiện nay; - Nghiên cứu so sánh kinh nghiệm thực hiện chính sách phát tr

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thanh niên Việt Nam trong các giai đoạn lịch sử luôn giữ vai trò quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò và vị trí của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc Đồng thời, Đảng ta cũng xác định, thanh niên giữ ví trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X

về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đã khẳng định:

“Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước”

Dưới góc độ khoa học lý luận, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề phát triển của thanh niên còn khác nhau Tuy nhiên chưa có đề tài luận văn nào đi sâu giải quyết các vấn

đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chính sách phát triển thanh niên ở huyện Đại Lộc, tại tỉnh Quảng Nam Trên cơ sở những nhận định trên,

bản thân lựa chọn nội dung: “Thực hiện Chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam” làm đề tài luận văn

cao học chuyên ngành Chính sách công với mong muốn góp phần vào

việc nâng cao hiệu quả trong công tác phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu về chính sách phát triển thanh niên không còn

là một vấn đề mới, nhưng luôn là đề tài có tính thời sự và cũng không kém phần phức tạp Với tư cách là một luận văn Thạc sĩ Chính sách công Việc chọn nghiên cứu đề tài này mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động tuyên truyền chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên; thực trạng thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam Trên cơ sở đó, đề xuất những định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2017-2020

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên ở Việt Nam hiện nay;

- Nghiên cứu so sánh kinh nghiệm thực hiện chính sách phát triển thanh niên của một số địa phương khác;

- Phân tích, đánh giá thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;

- Đề xuất định hướng, giải pháp nhằm tăng cường công tác phá triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề Chính sách phát triển

thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu từ năm 2012 đến nay

- Về không gian: trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước, pháp luật, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

về phát triển thanh niên

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, bản thân sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Luận văn góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận về, chính sách phát triển, chiến lược, tuyên truyền, giáo dục, định hướng, khởi nghiệp làm rõ tính đặc thù của công tác phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Luận văn góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm chỉ đạo tổ chức hoạt động thực tiễn của các cơ quan Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

- Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và

tương đối toàn diện về phát triển thanh niên, chỉ ra được những yếu

tố tác động và yếu tố cấu thành của thanh niên

7 Cơ cấu của luận văn

Chương1: Những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

Chương 3: Định hướng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2015-2020

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH

PHÁT TRIỂN THANH NIÊN

1.1 Tổng quan về chính sách phát triển thanh niên

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thanh niên

- Khái niệm về Thanh niên:

Thanh niên là một nhóm nhân khẩu, xã hội đặc thù, ở độ tuổi nhất định (ở Việt Nam là từ đủ 16 đến 30 tuổi), có mặt trong tất cả các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, có những đặc điểm chung đặc trưng về tâm lý, sinh lý, nhận thức xã hội, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc trong cả hiện tại và tương lai

+Thanh niên có vai trò là một bộ phận quan trọng của dân tộc Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà

+Thanh niên có vai trò là người kết nối quá khứ với tương lai

1.1.2 Khái niệm, mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên

Khái niệm chính sách công: “Chính sách công là một tập hợp các quyết định chính trị có liên quan của Nhà nước nhằm lựa chọn mục tiêu cụ thể và giải pháp, công cụ thực hiện giải quyết các vấn đề của xã

hội theo mục tiêu tổng thể đã xác định" (TS Đỗ Phú Hải, 2012, 2014)

Chính sách phát triển cho thanh niên là tập hợp các quyết định chính trị có liên quan nhằm giải quyết các vấn đề hoạt động của chính sách, trong đó việc đưa ra các giải pháp, công cụ để giải quyết các vấn đề khó khăn về hoạt động phổ biến, chính sách phát triển trong thanh niên, đáp ứng được yêu cầu mục đích giúp cho thanh niên hiểu và hành động theo dung đường lối, chủ trương, quyền và

nghĩa vụ, có hành vi phù hợp với chính sách phát triển và các quy định hiện hành

1.1.3 Chủ trương, chính sách về phát triển thanh niên

Chủ trương của Đảng và Nhà nước: Thường xuyên tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục – đào tạo, hướng nghiệp việc, tạo môi trường thuận lợi cho thanh niên nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức trong học tập và lao động, cống hiến sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật

Chính sách phát triển thanh niên nhằm nâng cao nhận thức về quyền, nghĩa vụ ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng ứng xử, sinh hoạt, hoạt động trong đời sống nhân dân nói chung và của thanh niên nói riêng, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

1.2 Chính sách phát triển thanh niên

1.2.1 Vấn đề chính sách phát triển thanh niên

a Vấn đề phát triển thanh niên

Từ khi có Quyết định số 2474-QĐ/TTg ngày 30/12/2011 của thủ tướng chính phủ về phê duyệt chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020, chỉ thị 13/CT-TTg ngày 18/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ về triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020, công tác này được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành, địa phương quan tâm đầu

tư có trọng tâm, trọng điểm hơn trước

b Vấn đề chính sách phát triển thanh niên

Vấn đề hoàn thiện thể chế về công tác thực hiện chính sách phát triển thanh niên và tăng cường trách nhiệm của hệ thống chính trị trong công tác thực hiện chính sách cho thanh niên

Vấn đề về đánh giá thực trạng công tác thực hiện chính sách phát triển thanh niên, cần xây dựng nội dung và chọn phương pháp, hình thức giáo dục, phổ biến chính sách phát triển phù hợp với từng đối tượng thanh niên

1.2.2 Mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên

Chính sách phát triển thanh niên là bộ phận cấu thành quan trọng của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 góp phần bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người, nhằm mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

1.3 Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Ở Việt Nam, chính sách phát triển thanh niên là một bộ phận cấu thành thể chế chính sách nhà nước, thể hiện bản chất của nhà nước, của chế độ dân chủ, nhân dân; là một bộ phận hữu cơ, mang tính lợi ích sống còn, để bảo đảm ổn định, không thể tách rời với sự phát triển chung của quốc gia, cả về kinh tế và chính trị

Thực tiễn là chân lý, kết quả thực hiện chính sách phát triển thanh niên là thước đo, là cơ sở đánh giá một cách chính xác, khách quan, chất lượng và hiệu quả của chính sách đó

1.3.1 Nội dung các bước tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên

a Xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Để đưa chính sách công nói chung, chính sách phát triển thanh niên nói riêng vào cuộc sống cần phải xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách

phát triển thanh niên bao gồm các nội dung sau:

- Kế hoạch tổ chức điều hành

- Kế hoạch cung cấp các nguyên liệu (nhiên liệu, vật liệu, tài liệu)

- Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện

- Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, thực thi đưa chính sách phát triển thanh niên đi vào cuộc sống…

b Phổ biến, tuyên truyền thực hiện chính sách phát triển thanh niên

c Phân công, phối hợp thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Việc phân công, phối hợp thực hiện chính sách có ý nghĩa quan trọng, tác động đến hiệu quả thực hiện chính sách Muốn tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên có hiệu quả cần phải tiến hành phân công phối hợp một cách chặt chẽ, hợp lý giữa các cơ quan quản lý ở Trung ương và các cấp chính quyền địa phương

d Duy trì chính sách phát triển thanh niên

Duy trì chính sách phát triển thanh niên là làm cho chính sách được tồn tại và phát huy tác dụng trong môi trường thực tế Muốn cho chính sách được duy trì, đòi hỏi phải có sự đồng tâm, hợp lực của cả người tổ chức, người thực hiện và môi trường tồn tại

đ Điều chỉnh chính sách phát triển thanh niên

Đây hoạt động cần thiết diễn ra thường xuyên trong tiến trình

tổ chức thực hiện chính sách Nó được thực hiện bởi cơ quan QLNN

về thanh niên cấp trung ương để chính sách phát triển thanh niên ngày càng phù hợp với yêu cầu quản lý và tình hình thực tế của đất nước, địa phương

e Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chính sách

Tăng cường công tác kiểm tra thực hiện chủ trương, các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ đối với công tác thanh niên hiện nay Kiểm tra,

xử lý nghiêm các vi phạm về triển khai thực hiện công tác thanh niên

và chính sách phát triển thanh niên

f Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Đánh giá tổng kết, sơ kết chính sách phát triển thanh niên là kiểm điểm việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về thanh niên Việc xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách phát triển thanh niên của các

cơ quan nhà nước trong hệ thống chính trị từ trung ương đến cơ sở

1.3.2 Những yêu cầu của việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.2.1 Yêu cầu thực hiện mục tiêu

Mục tiêu tổng quát “Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, ý thức công dân và lý tưởng xã hội chủ nghĩa; có trình độ học vấn, nghề nghiệp và việc làm; có văn hóa, sức khỏe, kỹ năng sống và ý chí vươn lên; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ tiên tiến; hình thành nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

1.3.2.2 Yêu cầu đảm bảo tính hệ thống

Chính sách phát triển thanh niên bao gồm tổng thể hệ thống các chính sách liên quan với nhau, bao gồm cả chính sách về kinh

tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, giáo dục viêc làm đối với thanh niên

1.3.2.3 Yêu cầu các cơ quan nhà nước phải bảo đảm tính pháp lý, khoa học và hợp lý trong tổ chức thực hiện chính sách

Việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải đảm bảo

tính pháp lý, trước hết các cơ quan thực thi chính sách phải dựa trên Hiến pháp, pháp luật và các quy định có liên quan; đồng thời phải đảm bảo tính khoa học và hợp lý trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.2.4 Yêu cầu bảo đảm lợi ích thật sự cho thanh niên

Chính sách phát triển thanh niên nói riêng và chính sách công nói chung nhằm đem lại lợi ích cho cộng đồng và xã hội, làm cho kinh tế - xã hội phát triển và tạo sự tiến bộ, công bằng xã hội

1.3.3 Yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên diễn ra trong thời gian dài và liên quan đến nhiều tổ chức cá nhân, vì thế kết quả thực hiện chính sách cũng phải chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố Chủ thể tổ chức, điều hành thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải nắm được các yếu tố đó

1.3.3.1 Yếu tố khách quan

Các yếu tố này tồn tại và vận động theo quy luật khách quan,

ít tạo ra sự biến đổi bất thường, do đó không gây được chú ý của các nhà quản lý, nhưng tác động của chúng đến các quá trình thực hiện chính sách phát triển thanh niên rất lớn

1.3.3.2 Các yếu tố chủ quan

Ngoài việc tôn trọng, tính đến các yếu tố khách quan trong tổ chức thực hiện chính sách công nói chung, thực hiện chính sách phát triển thanh niên nói riêng, còn phải quan tâm chú ý đến các yếu tố chủ quan sau:

- Thực hiện đúng, đầy đủ các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Việc tuân thủ quy trình cũng là một nguyên tắc hành động của các nhà quản lý – các chủ thể

tổ chức thực hiện chính sách Năng lực thực hiện chính sách của cán

bộ, công chức trong bộ máy nhà nước

1.3.4 Các hình thức và phương pháp triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.4.1 Các hình thức thực hiện chính sách phát triển thanh niên

a Hình thức thực hiện từ trên xuống

Chính sách phát triển thanh niên do nhà nước hoạch định và

tổ chức thực hiện nên hình thức tổ chức triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ trên xuống nói chung là thuận lợi Trong quá trình thực thi, Nhà nước chủ động kiểm tra bằng các phương tiện

kỹ thuật hay thông qua hệ thống nhân lực

b Hình thức triển khai thực hiện từ dưới lên

Hình thức triển khai từ dưới lên là hình thức chính quyền các cấp chủ động triển khai đưa chính sách phát triển thanh niên vào cuộc sống theo yêu cầu phát triển của địa phương mình

c) Hình thức hỗn hợp

Từ những ưu, nhược điểm của hai hình thức trên, nên việc kết hợp giữ hai hình thức này thành hình thức hỗn hợp triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên Khi sử dụng hình thức hỗn hợp cần chú ý những nội dung kết nối giữa cấp hoạch định và cấp thực thi, để tạo ra sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện chính sách

1.3.5.2 Phương pháp thực hiện chính sách phát triển thanh niên

a Phương pháp kinh tế

Phương pháp kinh tế là các phương pháp tác động gián tiếp vào đối tượng bị quản lý, thông qua các lợi ích kinh tế và đòn bẩy kinh tế, để cho đối tượng bị quản lý tự ý lựa chọn phương án hoạt động có hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của họ mà không cần phải thường xuyên tác động về mặt hành chính

b Phương pháp giáo dục

Phương pháp giáo dục là cách tác động vào nhận thức và tình cảm của con người trong hệ thống nhằm nâng cao tính tự giác và nhiệt tình lao động của họ trong việc thực hiện các nhiệm vụ

c Phương pháp hành chính

Phương pháp hành chính là phương pháp tác động dựa vào các mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản lý Bất kỳ một hệ thống quản lý nào cũng hình thành mối quan hệ tổ chức trong hệ thống

d Phương pháp kết hợp

Là việc vận dụng kết hợp cùng lúc các phương pháp kinh tế, hành chính, giáo dục thuyết phục để tác động đến đối tượng thực thi chính sách, đối tượng chịu sự tác động, để đem lại hiệu quả cao nhất

Kết luận Chương 1

Chính sách phát triển thanh niên của Đảng và Nhà nước ta hướng đến mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam đoàn kết, bình đẳng, tương trợ, giúp đỡ nhau cùng phát triển

Chính sách phát triển thanh niên không chỉ xuất phát từ ý chí của nhà nước mà còn xuất phát từ thực tế khách quan của sự tồn tại, phát triển của các tầng lớp thanh niên Giải quyết các vấn đề về thanh niên phải đồng thời giải quyết các vấn đề liên quan đến chính trị, kinh

tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng và trật tự xã hội, việc làm, v.v ở thanh niên

Chính vì vậy, việc nắm vững các nguyên tắc, yêu cầu, mục tiêu, quan điểm và phương pháp tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên là yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan thực thi chính sách này, nhằm đưa chính sách phát triển thanh niên ngày càng đi vào thực tiễn cuộc sống