Thực hiện Chính sách giáo dục phổ thông từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng

- Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và tương đối toàn diện về phát triển thanh niên, chỉ ra được những yếu tố tác động và yếu tố cấu thành của thanh niên; phân tích

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HUỲNH ĐỨC HÒA

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2017

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HUỲNH ĐỨC HÒA

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Chính sách công

Mã số: 60.34.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS BÙI NGUYÊN KHÁNH

HÀ NỘI, năm 2017

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban giám đốc, các khoa, phòng và quý thầy, cô trong Học viện Khoa học Xã hội đã tận tình và tạo điều kiện giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm

ơn sâu sắc đến thầy PGS.TS Bùi Nguyên Khánh đã trực tiếp hướng dẫn đề tài cho tôi với tất cả lòng nhiệt tình và sự quan tâm sâu sắc

Bên cạnh đó, tôi cũng gửi lời cảm ơn của mình đến lãnh đạo các phòng, ban ngành, đoàn thể ở huyện Đại Lộc, bạn bè, đồng nghiệp, luôn quan tâm, tạo điều kiện, chia sẻ, động viên tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận văn

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện nhưng luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Bản thân rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô

và bạn bè

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Học viên

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn Thạc sĩ

Chính sách công về “Thực hiện Chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn

huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam” là hoàn toàn trung thực và không trùng lặp với

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THANH NIÊN 8

1.1 Tổng quan về thực hiện chính sách phát triển thanh niên 8 1.2 Chính sách phát triển thanh niên 14 1.3 Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên 19

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THANH NIÊN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM 35

2.1 Khái quát tình hình phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh

Quảng Nam 35 2.2 Tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam 47 2.3 Kết quả thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam 54

CHƯƠNG 3 CHIẾN LƯỢC, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN THANH NIÊN TẠI HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM GIAI ĐOẠN 2017 – 2020 59

3.1 Chiến lược và mục tiêu thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2017 - 2020 59 3.2 Giải pháp thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam 62 Kết luận Chương 3 74

KẾT LUẬN 76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

TW : Trung ương

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thanh niên Việt Nam trong các giai đoạn lịch sử luôn giữ vai trò quan trọng, luôn thể hiện tinh thần xả thân trong các cuộc chiến tranh giữ nước và luôn là lực lượng quan trọng trong thời kỳ kiến thiết đất nước Phát huy truyền thống của dân tộc, các thế hệ thanh niên Việt Nam luôn nêu cao tinh thần xung phong, tình nguyện, xung kích đi đầu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò và vị trí của thanh niên trong

sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc, Người biểu lộ niềm tin vững chắc

vào thế hệ trẻ, là lớp người “xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn

hóa, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội”.

Đồng thời, Đảng ta cũng xác định, thanh niên giữ ví trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng

đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đã

khẳng định: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất

nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước”

Sự phát triển của thanh niên không những quan hệ đến vận mệnh và tồn tại của đất nước, mà còn ảnh hưởng đến tương lai của dân tộc Vì vậy, “giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo thanh niên thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên” như lời Hồ Chủ tịch là nhiệm vụ cần thiết trong mọi thời đại và cấp bách trong tình hình hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang trong quá trình đổi mới toàn diện

trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng

ta khẳng định: “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là nhà nước quản

lý, điều hành xã hội trên cơ sở hiến pháp và pháp luật Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi mọi công dân và tất cả các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức đều phải tuân theo hiến pháp và pháp luật, thực hiện đúng chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng”

Vì vậy, muốn xây dựng Nhà nước pháp quyền vững mạnh, phát triển về kinh

tế, ổn định về chính trị, bên cạnh việc xây dựng một hệ thống pháp luật phù hợp, đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta tăng cường công tác hoạch định chính sách cho thanh niên thực sự đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả của thế hệ trẻ trong phát triển kinh

tế, giữ vững độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, trở thành cầu nối giữa thanh niên với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam Chính vì vậy, nhiều Nghị quyết quan trọng của Đảng cộng sản Việt Nam, đặc biệt, các Nghị quyết VI,VII,VIII,IX,X đã xác định vị trí, vai trò trách nhiệm của các cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể trong việc phổ biến, giáo dục, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm , định hướng cho thanh niên

Xác định thanh niên luôn là lực lượng chiến lược của quốc gia dân tộc, Đảng

đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển toàn diện cho thanh niên, nâng cao tri thức, trình độ văn hóa cho thanh niên Báo cáo văn kiện Đại hội đại

biểu Đảng toàn quốc lần thứ X cũng nêu:“Đối với thế hệ trẻ, thường xuyên giáo dục

chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Đồng thời, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước tiếp tục

khẳng định “ Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện cho thanh niên

nâng cao đời sống tinh thần, phát triển toàn diện ”

Thể chế hóa chủ trương, chính sách Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, đề án, chương trình về phát triển thanh niên Trong đó thanh niên luôn được xác

định là đối tượng chính Như Luật thanh niên năm 2005, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25 tháng 7 năm 2008 của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Quyết định số 2474/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn

2011 – 2020, Nghị quyết 45/NQ-CP ngày 11 tháng 9 năm 2009 của Chính phủ về

“Ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị quyết hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên thời kỳ CNH- HĐH”, Nghị định số 120/2007/NĐ-CP của Chính phủ ngày 23/07/2007 về hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh niên; Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 18/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Căn

cứ Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 22/5/2007 của Tỉnh ủy Quảng Nam về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong tình hình mới; Căn

cứ Quyết định 651/QĐ-UBND ngày 26/02/2013 của UBND tỉnh Quảng Nam về việc Ban hành Chương trình phát triển thanh niên Quảng Nam giai đoạn 2013-2020; Đại Lộc là một huyện nằm ở phía Bắc tỉnh Quảng Nam Thanh niên là lực lượng đáng kể trong dân số của địa phương, với thành phần dân tộc cũng như trình

độ văn hóa khác nhau, thanh niên sống tập trung chủ yếu ở nông thôn Trước những biến động phức tạp của tình hình chính trị - kinh tế thế giới, sự tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của địa phương và đất nước, thanh niên Đại Lộc còn một

số hạn chế như: thiếu những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho yêu cầu phát triển, hội nhập; một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, thiếu trách nhiệm, thực dụng, coi nhẹ đạo lý, thuần phong mỹ tục; suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống; ý thức chấp hành pháp luật kém, thanh niên có nghề nghiệp ổn định còn thấp, chưa có tay nghề cao, thanh niên thất nghiệp vẫn còn ở mức cao

Trước tình hình đó, việc thực hiện chiến lược chính sách phát triển thanh niên

đã đạt được nhiều kết quả như: Nội dung giáo dục được hiện đại hóa và cập nhật gắn

với nhiệm vụ chính trị của địa phương, đất nước cũng như tình hình thế giới

Tuy nhiên, công tác phát triển thanh niên vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, yếu kém Cơ sở vật chất và phương tiện phục vụ cho thanh niên tuy được tăng cường hơn trước nhưng nhìn chung vẫn còn thiếu, lạc hậu, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao và đa dạng của thanh niên Chất lượng và hiệu quả hoạt động chưa cao Dưới góc độ khoa học lý luận, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề phát triển của thanh niên còn khác nhau Tuy nhiên chưa có đề tài, luận văn nào đi sâu giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chính sách phát triển thanh niên ở huyện Đại Lộc, tại tỉnh Quảng Nam Trên cơ sở những

nhận định trên, bản thân lựa chọn nội dung: “Thực hiện Chính sách phát triển thanh

niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam” làm đề tài luận văn cao học

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong giai đoạn hiện nay, công tác phát triển thanh niên là vấn đề hết sức quan trọng Việc nghiên cứu về chính sách để phát triển thanh niên không còn là một vấn

đề mới, nhưng luôn là đề tài có tính thời sự và cũng không kém phần phức tạp Vấn

đề này đã được nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, hoạch định chính sách và hoạt động thực tiễn tập trung đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, khảo sát Đến nay đã có nhiều công trình được công bố dưới những góc độ, mức độ, khía cạnh, hình thức thể hiện khác nhau đã được đăng tải và công bố trên một số sách, báo, tạp chí ở trung ương

và địa phương Một số công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung phát triển thanh niên hiện nay; Báo cáo nghiên cứu khoa khoạc, đề tài “thực trạng thanh niên tỉnh Cà Mau, những giải pháp và chính sách cần thiết đối với thanh niên trước yêu cầu phát triển kinh tế xã hội” của Phạm Văn Uýnh làm Chủ nhiệm đề tài; Luận án Tiến sĩ “Chính sách phát triển nguồn nhân lực trẻ vùng Tây Bắc Việt Nam hiện nay” của Trần Văn Trung, học viện hành chính Quốc gia; Bộ Nội vụ phối hợp với

TƯ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tổ chức Hội

nghị “Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về chính sách phát triển thanh niên”; Bộ Nội vụ

phối hợp với Trung tâm Phát triển thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) tổ chức Hội thảo giới thiệu một số kết quả nghiên cứu ban đầu của “Dự án

phát triển thanh niên”; Hội thảo về “Chính sách phát triển thanh niên hiện nay” Ông

Vũ Đăng Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên, Bộ Nội vụ chủ trì Hội thảo… Qua khảo cứu các công trình khoa học cho thấy các tác giả đề cập, đi sâu nghiên cứu lý luận giáo dục, tìm hiểu thông qua hoạt động cụ thể, cho những đối tượng cụ thể Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam; với tư cách là một luận văn Thạc sĩ Chính sách công, việc chọn nghiên cứu đề tài này mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả về chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên ở Việt Nam hiện nay;

- Nghiên cứu so sánh kinh nghiệm thực hiện chính sách phát triển thanh niên của một số địa phương khác;

- Phân tích, đánh giá thực hiện chính sách phát triển thanh niên tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;

- Đề xuất định hướng, giải pháp nhằm tăng cường công tác phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề Chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam trong giai đoạn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu từ năm 2012 đến 2017

- Về không gian: trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác -Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước, pháp luật, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển thanh niên Vận dụng thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng của Triết học Mác - Lênin, với các quan điểm khách quan, khoa học để giải quyết các vấn đề đặt ra

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, bản thân sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh… Dựa vào các phương pháp nghiên cứu nêu trên, bản thân tiến hành thu thập, xử lý số liệu, dẫn liệu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Luận văn góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận về, chính sách phát triển, chiến lược, tuyên truyền, giáo dục, định hướng, khởi nghiệp , làm rõ tính đặc thù của công tác phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Luận văn góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm chỉ đạo tổ chức hoạt động thực tiễn của các cơ quan Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

- Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và tương đối toàn

diện về phát triển thanh niên, chỉ ra được những yếu tố tác động và yếu tố cấu thành của thanh niên; phân tích thực trạng, ưu, nhược điểm trong thực hiện việc phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam và những nguyên nhân của thực trạng; đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản để hoàn thiện chính sách phát triển

thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

7 Cơ cấu của luận văn

Chương1: Những vấn đề lý luận về chính sách phát triển thanh niên

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam

Chương 3: Định hướng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển thanh niên

từ thực tiễn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2017 - 2020

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

PHÁT TRIỂN THANH NIÊN

1.1 Tổng quan về thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thanh niên

- Khái niệm về Thanh niên:

Theo Từ điển Tiếng Việt, NXB Văn hóa Thông tin, năm 1999: “Thanh niên là

người còn trẻ, đang ở độ tuổi trưởng thành” Khái niệm này xác định thanh niên

dưới 02 góc độ: sinh học (độ tuổi) và tâm lý, giáo dục (sự trưởng thành), không

phân biệt thành phần dân tộc, tôn giáo, vùng miền [32]

Theo sách QLNN về công tác thanh niên trong tình hình mới của tác giả Vũ

Trọng Kim thì “Thanh niên là một nhóm nhân khẩu - xã hội đặc thù, bao gồm những

người trong một độ tuổi nhất định, có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp, tầng lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội, có vai trò to lớn trong hiện tại và giữ vai trò quyết định sự phát triển trong tương lai của xã hội” [15, tr8] Khái

niệm này chỉ ra vai trò của thanh niên đối với xã hội, khẳng định “mặt xã hội” của

thanh niên khi có “quan hệ mật thiết với mọi giai cấp, tầng lớp xã hội”

Tại Việt Nam, Luật Thanh niên (năm 2005) quy định: “Thanh niên quy định trong

Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [20, tr.15]

Dưới góc độ chính trị, thanh niên được hiểu là lực lượng hậu bị của các đảng

phái chính trị Tại Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi công tác đoàn kết, tập hợp, giáo dục thanh niên đi theo lý tưởng cộng sản chủ nghĩa là công tác có ý nghĩa cực kỳ quan trọng Đồng thời, xác định việc xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên, là đội dự bị tin cậy của Đảng, là một trong các nhân tố đảm bảo sự phát triển của Đảng và cách mạng Việt Nam

Ngoài ra, khái niệm thanh niên cũng được xem xét, nhìn nhận dưới nhiều góc

độ khác như tâm lý học, giáo dục học, văn hóa học…

Tóm lại: Thanh niên là một nhóm nhân khẩu, xã hội đặc thù, ở độ tuổi nhất

định (ở Việt Nam là từ đủ 16 đến 30 tuổi), có mặt trong tất cả các giai cấp, tầng lớp

xã hội, dân tộc, các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, có những đặc điểm chung đặc trưng về tâm lý, sinh lý, nhận thức xã hội, có vai trò quan trọng đối với

sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc trong cả hiện tại và tương lai

- Đặc điểm của thanh niên

Dưới góc độ pháp luật, theo Điều 1 Luật Thanh niên Việt Nam năm 2005:

“Thanh niên là công dân Việt Nam từ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” Theo đó,

thanh niên Việt Nam có một số đặc điểm sau: [20]

- Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội đặc thù; có

độ tuổi nhất định từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi; có những đặc điểm về tâm lý, sinh lý, có tâm tư nguyện vọng; có nhu cầu và hoài bão, khát vọng theo lứa tuổi và giới tính; Thanh niên Việt Nam có mặt trong tất cả các giai cấp và tầng lớp xã hội; có mặt trong tất cả 54 dân tộc anh em; giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước

Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã khẳng định: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực

- Thanh niên có vai trò là một bộ phận quan trọng của dân tộc

Thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội, giữ vị trí và vai trò hàng đầu trong dựng nước và giữ nước Trong chiến tranh, thanh niên có thể “dời núi và lấp biển”, là đại biểu cho tinh thần tự tôn, tự lập của dân tộc ta Trong công cuộc xây dựng đất nước, thanh niên là lực lượng tiên phong đi đầu trong mọi phong trào

thi đua yêu nước Thanh niên có khả năng tiếp thu nhanh kiến thức, học kỹ thuật - chìa khóa để làm cho dân giàu, nước mạnh

- Thanh niên có vai trò là người kết nối quá khứ với tương lai

"Thanh niên là người tiếp sức mạnh cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai” (Hồ Chí Minh) Thanh niên là cầu nối

giữa thế hệ đi trước và thế hệ mới lớn, đảm bảo tính kế thừa, thanh niên cũng là người tiếp sức cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai

- Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà

Thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội, tiêu biểu cho sức mạnh của dân tộc Trong lịch sử dân tộc ta đã từng có nhiều lãnh tụ thiên tài, anh hùng lỗi lạc, lập nhiều chiến công xuất sắc lúc đang còn ở tuổi thanh niên Tiêu biểu như Trưng Trắc, Trưng Nhị, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Nguyễn Huệ Đã có một giai đoạn trong đó thanh niên nắm vai trò là những người châm ngòi lửa đầu tiên cho phong trào cách mạng ở nước ta Chúng ta thấy bất cứ ở đâu, bất cứ trên lĩnh vực nào, thanh niên cũng là những người lính xung kích của cách mạng, lập nên những sự tích anh hùng, những chiến thắng vẻ vang

Thanh niên đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống chính trị của đất

nước Trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, có biết bao nhiêu cơ hội và cũng đan xen không ít những khó khăn, thách thức, thanh niên vẫn là lực lượng xã hội to lớn, có tiềm năng hùng hậu Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước có hội nhập và sánh vai được với cộng đồng thế giới hay không, phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên và phụ thuộc vào việc bồi dưỡng, rèn luyện, đào tạo các thế hệ trẻ

1.1.2 Khái niệm, mục tiêu của thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Khái niệm chính sách công: “Chính sách công là một tập hợp các quyết định chính trị có liên quan của Nhà nước nhằm lựa chọn mục tiêu cụ thể và giải pháp, công cụ thực hiện giải quyết các vấn đề của xã hội theo mục tiêu tổng thể đã xác

định" (TS Đỗ Phú Hải, 2012, 2014) Nhà nước là cơ quan duy nhất được ban hành

chính sách, vì vậy mục đích của chính sách công là vừa đảm bảo quyền lợi của đa số

cá nhân trong xã hội và thể hiện được quyền lực của nhà nước Khi Nhà nước đưa ra các quyết định để thực hiện mục tiêu tổng quát về phát triển kinh tế - xã hội cần phải tính tới vai trò của con người để thực hiện các quyết định đó, đây được xem là nguồn

lực quan trọng có ý nghĩa quyết định quá trình phát triển của mỗi quốc gia [11]

Thực hiện chính sách phát triển là một từ ghép giữa “thực hiện chính sách” và

“phát triển”

Theo Bách khoa toàn thư thì “Chính sách là tập hợp các chủ trương, các biện pháp khuyến khích đối tượng phụ thuộc vào chính sách nhằm đạt được mục đích của chủ thể ra chính sách

Phát triển là: Trong phép biện chứng duy vật, khái niệm phát triển dùng để chỉ quá trình vận động theo chiều hướng đi lên của sự vật: từ trình độ thấp lên trình độ cao hơn

Đối tượng được chính sách phát triển là những tổ chức, cá nhân cần phải nắm vững về nội dung, những thông tin thiết thực, bức xúc, sự cần thiết trước mắt phục

vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, trao đổi, sinh hoạt, đào tạo, định hướng của

họ như nội dung các chính sách, các văn bản pháp luật, các chủ trường, nghị quyết, các chỉ thị, thông tư do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, nội dung các điều ước quốc tế, các hoạt động chính sách, qui định pháp luật trong đất nước Việc thực hiện chính sách bao giờ cũng phải được thực hiện đối với những đối tượng nhất định, với những nội dung có chủ định trước, nhằm đạt được những mục đích nhất định

Theo bản thân “Thực hiện là quá trình hành động có ý thức, có mục đích, có

kế hoạch triển khai, có tổ chức nhằm hướng đến cho con người hiểu và thực thi hành động để người ta có khả năng tham gia, đóng góp vào mục đích chung của chủ thể ban hành”

Thực hiện chính sách phát triển là sự tác động một cách có hệ thống, có mục đích và thường xuyên tới sự phát triển của con người nhằm trang bị cho họ một trình độ tri thức, sự nhạy bén, ý chí phấn đấu, những hành động cụ thể thức đấy quá

trình thực hiện tốt hơn, khoa học hơn, góp phần vào sự phát triển chung của toàn xã hội

Thực hiện chính sách phát triển là sự truyền tải thông tin không chỉ có tính chất thời sự, trước mắt mà là một quá trình tác động lâu dài có thời gian phụ thuộc vào năng lực các loại chủ thể, nội dung, hình thức thực hiện

Với những cách tiếp cận như trên cho thấy Chính sách phát triển là những mức

độ khác nhau trong việc truyển tải thông tin đến các chủ thể cần thiết để họ hiểu, năm bắt, tham gia hành động, dự liệu cho những hoạt động, hành vi của mình, của xã hội trong tương lai, phục vụ lợi ích của chủ thể, của nhà nước, xã hội và các chủ thể khác Như vậy, chính sách phát triển là những khái niệm bao hàm nhau, trong đó, phát triển

là khái niệm rộng hơn, trong hoạt động của chính sách mà chủ thể ban hành hướng đến sự phát triển ổn định, lâu dài và hiệu quả

Trên cơ sở phân tích trên có thể hiểu Thực hiện chính sách phát triển cho

thanh niên là tập hợp các quyết định chính trị có liên quan nhằm giải quyết các vấn

đề hoạt động của chính sách, trong đó việc đưa ra các giải pháp, công cụ để giải quyết các vấn đề khó khăn về hoạt động của chính sách phát triển trong thanh niên, đáp ứng được yêu cầu mục đích giúp cho thanh niên hiểu và hành động theo dung đường lối, chủ trương, quyền và nghĩa vụ, có hành vi phù hợp với nội dung chính sách và các quy định hiện hành [11, tr.5]

1.1.3 Chủ trương, chính sách về thực hiện phát triển thanh niên

- Quan điểm, mục tiêu chính sách phát triển thanh niên

Ở nước ta, thanh niên chiếm khoảng 20% dân số, là thế hệ kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, lớp người xây dựng và phát triển đất nước Sự phát triển của thanh niên không những quan hệ đến vận mệnh và tồn tại của đất

nước, mà còn ảnh hưởng đến tương lai của dân tộc Vì vậy, “giáo dục đạo đức cách

mạng cho thanh niên, đào tạo thanh niên thành những người thừa kế tục xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên” như lời Hồ Chủ tịch là nhiệm vụ cần thiết

trong mọi thời đại và cấp bách trong tình hình hiện nay Trong đó, chính sách phát triển cho thanh niên là nhiệm vụ không thể thiếu trong việc bồi dưỡng, đào tạo,

hướng nghiệp để phát triển thanh niên Việt Nam

Báo cáo văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X cũng đã nêu:“đối

với thế hệ trẻ, thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đồng thời, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày

25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện

đại hóa đất nước tiếp tục khẳng định “Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam

giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hoá,

vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước”

Chủ trương của Đảng và Nhà nước ta về tăng cường công tác quản lý, giáo dục phát triển thanh niên đã được thể hiện nhất quán qua các văn kiện của Đảng, theo quan điểm: Nghị quyết, chiến lược, chỉ thị cho hiệm vụ phát triển thanh niên là một bộ phận quan trọng không tách rời của công tác giáo dục chính trị -

tư tưởng; và theo phương châm: Thường xuyên tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục – đào tạo, hướng nghiệp việc, tạo môi trường thuận lợi cho thanh niên nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức trong học tập và lao động, cống hiến sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Để phục vụ công cuộc đổi mới đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh

và hội nhập kinh tế quốc tế

Sự tham gia của các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội là nhân tố quan trọng trong chính sách phát triển thanh niên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội lãnh đạo các đoàn thể luôn chủ động, tích cực phối hợp với các cơ quan nhà nước thực hiện Chính sách phát triển thanh niên cho các đoàn viên, hội viên, cộng tác viên; tuyên truyền viên có các biện pháp vận động nhằm nâng cao hiểu biết về Chính sách phát triển thanh niên cho cá nhân đoàn viên, hội viên

Đồng thời, tập hợp đầy đủ ý kiến của nhân dân trong việc góp ý vào các dự thảo chính sách để kịp thời phản ánh, kiến nghị với các cơ quan Đảng, Nhà nước

1.2 Chính sách phát triển thanh niên

1.2.1 Vấn đề chính sách phát triển thanh niên

a Vấn đề phát triển thanh niên

Từ khi có Quyết định số 2474-QĐ/TTg ngày 30/12/2011 của thủ tướng chính phủ về phê duyệt chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020, chỉ thị 13/CT-TTg ngày 18/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ về triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020, công tác này được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành, địa phương quan tâm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm hơn trước; sự vào cuộc của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh các cấp, sự phối hợp chặt chẽ giữa Đoàn thanh niên với các cơ quan truyền thông, các phòng, ban, ngành của địa phương được tăng cường Công tác phát triển thanh niên đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng trong nhận thức, ý thức chấp hành, thực thi chính sách của cán bộ và nhân dân nói chung và thanh niên nói riêng Công tác đào tạo bồi dưỡng, phát triển thanh niên ngày càng đi vào thực chất gắn với nhu cầu thiết thực của người dân

Công tác phổ biến chính sách cho thanh niên được triển khai thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, thiết thực Mỗi năm có gần10 triệu lượt thanh niên được tuyên truyền chính sách, thực hiện các đề án, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước đối với công tác quản lý thanh niên như: Đã thông qua hơn 20.000 buổi tuyên truyền, học tập, sinh hoạt và các hoạt động khác Các Câu lạc bộ “Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích”, “Tuổi trẻ với nghề nghiệp việc làm” hoặc “phong trào khởi nghiệp của thanh niên” Ngoài ra, các bộ, ngành, địa phương chú trọng việc sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, chính sách phát triển thanh niên;

in các tài liệu về gương thanh niên tiến tiến làm kinh tê giỏi, gương thanh niên sống đẹp, sống có ích và cấp phát cho đoàn viên, thanh niên; tổ chức các chiến dịch, đợt cao điểm nhằm hướng thanh niên tham gia vào các hoạt động xung kích vì an sinh xã hội, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng

Mặc dù các cơ quan, tổ chức, các cấp Đảng, chính quyền đã có nhiều nỗ lực để thực hiện chính sách cho thanh niên, nhưng hiệu quả của công tác này còn chưa cao, hơn nữa kết quả khó có thể định lượng bởi có nhiều trường hợp thanh niên thiếu ý chí tu dưỡng đạo đức dẫn đến vi phạm pháp luật, chạy theo cơ chế thị trường, thiếu chuẩn mực trong đạo đức xã hội, nghề nghiệp và việc làm …

b Vấn đề chính sách phát triển thanh niên

- Vấn đề hoàn thiện thể chế về công tác thực hiện chính sách phát triển thanh niên và tăng cường trách nhiệm của hệ thống chính trị trong công tác thực hiên chính sách cho thanh niên

Chính sách phát triển thanh niên được thể hiện thông qua các kế hoạch, đề án, chương trình Song, thực tế điều này thường không đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của việc tổ chức điều hành và thực thi chính sách Các đề án, kế hoạch thực hiện đa số thiếu tầm nhìn, không có trọng tâm, không xác định được thứ tự ưu tiên của từng nhiệm vụ, từng mục tiêu Thực tiễn Việt Nam cho thấy, kế hoạch hay

đề án chủ yếu là những công cụ có tính hành chính, thường chỉ là tập hợp các mục tiêu định lượng có tính duy ý chí

Hiện nay, vai trò quản lý của nhà nước về chính sách phát triển thanh niên chưa được thể hiện rõ nét Tính chủ động trong việc triển khai thực hiện còn thấp, chủ yếu

là các hoạt động cụ thể, ngắn hạn không mang tính đầu tư lâu dài Vai trò của các Bộ, ngành, đơn vị liên quan chưa được phát huy trong triển khai thực hiện Ví dụ, Mục

tiêu cụ thể của Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011- 2020 (do

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2474/QĐ-TTg ngày 30/12/2011)

có ghi mục tiêu tổng quát là “xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, ý thức công dân và lý tưởng xã hội chủ nghĩa; có trình độ học vấn, nghề nghiệp và việc làm; có văn hóa, sức khỏe, kỹ năng sống và ý chí vươn lên; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ tiên tiến; hình thành nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”

Phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc theo đó, các Bộ ngành được phân công nhiệm vụ cụ thể như: Bộ Nội

Vụ, các cơ quan, ban ngành ở địa phương tham mưu, giúp Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp xây dựng, ban hành các văn bản, chính sách, chương trình, kế hoạch về phát triển thanh niên theo giai đoạn, hàng năm; chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, đoàn thể xây dựng, ban hành văn bản phối hợp thực hiện chính sách phát triển thanh thiếu niên; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng, ban hành theo thẩm quyền các văn bản tăng cường quản lý hoạt động vui chơi giải trí tạo môi trường học tập, vui chơi lành mạnh cho thanh thiếu niên; xây dựng nội dung về chính sách cho thanh thiếu niên trong Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam; Bộ Nội vụ: chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành liên quan xây dựng nội dung chính sách phát triển cho thanh niên trong Chiến lược phát triển Thanh niên đến năm 2020 Theo đó, tỉnh ủy Quảng Nam có nghị quyết 05/NQ-TU nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên trong tình hình mới Quyết định 651/QĐ-UBND ngày 26/02/2013 về ban hành chương trường phát triển thanh niên giai đoạn 2013 – 2020 ra đời và thực tế cho thấy hoạt động quản lý của nhà nước đối với công tác thanh niên được tăng cường, quan tâm nhiều hơn nhưng những chuyển biến đó chỉ trong ngắn hạn, chưa mang tính chiều sâu, lâu dài

Vì vậy vấn đề đặt ra là cần có những cơ chế chính sách cụ thể, thuận lợi cho việc triển khai thực hiện các nội dung đã được đề ra trong các đề án, chương trình,

kế hoạch mà cụ thể là các văn bản quy phạm pháp luật tạo cơ sở pháp lý trực tiếp cho công tác phát triển thanh niên, cho từng đối tượng thanh niên đáp ứng yêu cầu công tác này trong thời kỳ mới Tạo cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội trong thực hiện chính sách phát triển thanh niên tránh bất cập, chồng chéo và hướng đến tính hiệu quả của việc thực hiện chính sách Tăng cường trách nhiệm của các bộ ngành, đoàn thể mà đặc biệt là cơ quan tham mưu chính là bộ Nội Vụ Bộ LĐTB, Đoàn Thanh niên trong việc tham mưu phối hợp, tổ chức thực hiện chính sách

Vấn đề về đánh giá thực trạng công tác thực hiện chính sách phát triển thanh niên, cần xây dựng nội dung và chọn phương pháp, hình thức giáo dục, phổ biến

chính sách phát triển phù hợp với từng đối tượng thanh niên

Vấn đề trước mắt đặt ra trong chính sách phát triển thanh niên là việc hình thành và bồi dưỡng những kiến thức, lập trường, tư tưởng, định hướng cho thanh niên Đảm bảo cho thanh niên đạt được một trình độ hiểu biết nhất định về chính sách Theo đó, việc lựa chọn phương pháp, hình thức chưa phù hợp với lứa tuổi của thanh niên, với đặc điểm vùng miền và trình độ nhận thức của thanh niên

Nội dung, hình thức tuyên truyền, chính sách phát triển thanh niên chưa xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm, tình hình, nhận thức của các đối tượng được tuyên truyền mà trong đó cụ thể là đối tượng thanh niên Việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên ở một số địa phương còn mang tính phong trào, chưa đi sâu vào những nội dung thiết thực mà thanh niên cần Hình thức phổ biến và thực hiện chính sách chậm đổi mới, chưa theo kịp tình hình, ví dụ: Một trong những mô hình tuyên truyền, phổ biến chính sách được nhiều nơi triển khai là xây dựng Tủ sách thanh niên, nhưng tại nhiều địa phương hiệu quả khai thác và sử dụng còn thấp, số lượng thanh niên tham gia mượn đọc, nghiên cứu sách, báo về thanh niên, báo tuổi trẻ rất thấp Mặt khác, kinh phí đầu tư cho công tác tuyên truyền chính sách còn quá hạn hẹp, nhiều địa phương không tạo điều kiện về kinh phí để triển khai hoạt động

Chính vì vậy cần điều chỉnh và tăng cường đầu tư chọn lọc các nội dung, phương pháp, hình thức tuyên truyền về chính sách phát triển thanh niên một cách phù hợp Có cơ chế mới trong việc động viên khuyến khích các đối tượng, cơ quan, doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục biên soạn, nghiên cứu, hiến kế những nội dung, phương pháp mới, sáng tạo, những mô hình hay nhằm giúp việc chuyển tải các nội dung chính sách đến được với các tầng lớp thanh niên

Vấn đề xây dựng nguồn nhân lực, nguồn lực cho hoạt động tuyên truyền chính sách phát triển thanh niên

Hiện nay, số lượng tuyên truyền viên các cấp nói chung trong đó tuyên truyền viên của Đoàn cũng đã được công nhận cơ bản đáp ứng yêu cầu Lực lượng tuyên truyền viên bố trí đều ở tất cả các ngành, các cấp Tuy nhiên, thực tế tại không ít cơ quan, đơn vị vấn đề về đội ngũ tuyên truyền viên còn nhiều bất cập, cụ thể: Chất

lượng tuyên truyền viên chưa đồng đều, một số trường hợp còn mang tính hình thức Một số chưa làm tốt việc tuyên truyền, phổ biến chính sách

Nguyên nhân của tình hình trên có thể kể đến một phần là do điều kiện đảm bảo cho hoạt động của đội ngũ tuyên truyền viên còn chưa đáp ứng đúng yêu cầu thực tiễn, trình độ chuyên môn còn hạn chế, không đồng đều nên việc triển khai nghiệp vụ tuyên truyền, phổ biến chính sách còn gặp nhiều khó khăn Một số nơi, cấp ủy đảng, chính quyền chưa thực sự quan tâm, chú trọng đến các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ này

Vì vậy cần điều chỉnh các cơ chế quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực tuyên truyền chính sách nói chung và cho thanh niên nói riêng, có chính sách đãi ngộ, hỗ trợ tuyên truyền viên giỏi trong lĩnh vực này Cần có những quy định sàng lọc khi giới thiệu đội ngũ này qua đó có chính sách bồi dưỡng, đào tạo các kỹ năng nghiệp vụ nhằm thực hiện tốt hơn công tác phổ biến và thực hiên chính sách Tăng thêm thẩm quyền cho cơ quan nhà nước, nội vụ trong một số việc, như: Tổ chức đánh giá chất lượng “đầu vào”, đánh giá hiệu quả trong quá trình hoạt động của tuyên truyền viên chính sách

1.2.2 Mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên

Chiến sách phát triển thanh niên là bộ phận cấu thành quan trọng của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 góp phần bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người, nhằm mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền, kết hợp và phát huy đầy đủ vai trò của gia đình, nhà trường, xã hội và các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện Chính sách phát triển thanh niên

Giáo dục thanh niên về lòng yêu nước, lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống, tinh thần tự tôn dân tộc; ý thức chấp hành pháp luật, có trách nhiệm với xã hội, tôn trọng quy ước cộng đồng

Đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và trọng dụng tài năng trẻ; hình thành đội ngũ cán

bộ - khoa học kỹ thuật, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý trẻ

giỏi trong các cơ quan nhà nước và tổ chức kinh tế - xã hội khác

Giải quyết việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho thanh niên; từng bước giải quyết chỗ ở cho thanh niên ở các khu công nghiệp, khu chế xuất và trường học

Từng bước nâng cao sức khỏe, thể lực, tầm vóc cho thanh niên; có năng lực tự học, tự đào tạo; có kỹ năng sống, để thích ứng với môi trường sống và làm việc Chính sách phát triển thanh niên là việc sử dụng những hình thức khác nhau

để tác động có hệ thống và thường xuyên lên ý thức và hành động của lớp người trẻ nhằm trang bị cho họ những kiến thức và hành động, để từ đó họ có những nhận thức đúng đắn vềchính sách, tôn trọng và xử sự theo yêu cầu của chính sách và giải quyết các vấn đề nảy sinh, về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xã hội

Mục tiêu tổng quát “Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, ý thức công dân và lý tưởng xã hội chủ nghĩa; có trình độ học vấn, nghề nghiệp và việc làm; có văn hóa, sức khỏe, kỹ năng sống và ý chí vươn lên; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ tiên tiến; hình thành nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

1.3 Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Ở Việt Nam, chính sách phát triển thanh niên là một bộ phận cấu thành thể chế chính sách nhà nước, thể hiện bản chất của nhà nước, của chế độ dân chủ, nhân dân; là một bộ phận hữu cơ, mang tính lợi ích sống còn, để bảo đảm ổn định, không thể tách rời với sự phát triển chung của quốc gia, cả về kinh tế và chính trị

Để hội nhập với phát triển chung của đất nước, đòi hỏi phải phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo và bảo vệ môi trường Thực hiện chính sách phát triển thanh niên còn thể hiện mục tiêu công bằng xã hội, là bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa, thể hiện tình cảm, trách nhiệm của cả nước đối với những đóng góp của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng giành, giữ nền độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong suốt chiều

dài lịch sử dựng, giữ nước đến nay

Hoạch định, xây dựng được chính sách phát triển thanh niên đúng có chất lượng là rất quan trọng, nhưng thực hiện đúng chính sách phát triển thanh niên còn quan trọng hơn Có chính sách phát triển thanh niên đúng, nếu nó không được tổ chức thực hiện trên thực tế nó cũng trở thành vô nghĩa, trở thành khẩu hiệu suông Nếu chính sách phát triển thanh niên của Nhà nước không được thực hiện đúng sẽ dẫn đến sự thiếu tin tưởng, thậm chí có sự chống đối của các đối tượng đối với Nhà nước Điều này hoàn toàn bất lợi về mặt chính trị và xã hội, gây khó khăn bất ổn cho Nhà nước trong công tác quản lý Qua thực hiện chính sách phát triển thanh niên mới biết được chính sách thanh niên đó đúng hay không đúng, phù hợp hay không phù hợp, chính sách đó có đi vào cuộc sống hay không đi vào cuộc sống Có những vấn đề trong giai đoạn hoạch định và xây dựng chính sách thanh niên chưa phát sinh hoặc đã phát sinh ra nhưng các nhà hoạch định chưa nhận thấy, đến giai đoạn tổ chức thực hiện mới phát hiện ra Chính quá trình thực hiện chính sách phát triển thanh niên với những hoạt động thực tiễn sẽ góp phần điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chính sách cho phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống và nguyện vọng của nhân dân nói chung và thế hệ thanh niên nói riêng

Thực tiễn là chân lý, kết quả thực hiện chính sách phát triển thanh niên là thước đo, là cơ sở đánh giá một cách chính xác, khách quan, chất lượng và hiệu quả của chính sách phát triển thanh niên đó Ngoài ra việc tổ chức thực hiện đưa chính sách phát triển thanh niên vào thực tiễn cuộc sống là một quá trình phức tạp đầy biến động, chịu sự tác động của một loạt các yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở cũng giúp cho các nhà hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách có kinh nghiệm đề ra được các giải pháp hữu hiệu trong thực hiện chính sách Như vậy thực hiện chính sách phát triển thanh niên có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt cần phải đặc biệt quan tâm đến khâu thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên là yêu cầu tất yếu khách quan để duy trì sự tồn tại của chính sách với công cụ vĩ mô theo yêu cầu quản lý của nhà nước về công tác thanh niên, đảm bảo quyền bình đẳng, tự do, phát triển giữa

các thanh niên

1.3.1 Nội dung các bước tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên

a Xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Để đưa chính sách công nói chung, chính sách phát triển thanh niên nói riêng vào cuộc sống cần phải xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách Đây là nhiệm vụ đầu tiên, nhiệm vụ quan trọng trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên: Hiệu quả thực hiện chính sách phát triển thanh niên phụ thuộc vào chất lượng, tính chính xác, tính khả thi của bản kế hoạch thực hiện chính sách Cần phải đầu tư thời gian công sức để xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách Kế hoạch triển khai thực hiện cần được xây dựng trước khi đưa chính sách vào cuộc sống Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên bao gồm các nội dung sau:

- Kế hoạch tổ chức điều hành

- Kế hoạch cung cấp các nguyên liệu (nhiên liệu, vật liệu, tài liệu)

- Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện

- Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, thực thi đưa chính sách phát triển thanh niên đi vào cuộc sống…

Ngoài ra, trong bản kế hoạch thực hiện chính sách phát triển thanh niên cần phải dự kiến các nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành; về trách nhiệm, nhiệm vụ

và quyền hạn của các cơ quan nhà nước và cán bộ công chức tham gia tổ chức điều hành chính sách; về các biện pháp, giải pháp, khen thưởng, kỷ luật đối với cá nhân tập thể trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên…

Dự kiến kế hoạch thực hiện chính sách phát triển thanh niên ở cấp nào do lãnh đạo cấp đó xem xét thông qua, chẳng hạn ở Trung ương có thể do Thủ tướng Chính phủ, ở các địa phương do UBND cấp tỉnh, hoặc cấp huyện xem xét thông qua…Sau khi được cấp có thẩm quyền thông qua kế hoạch thực hiện chính sách phát triển thanh niên mang giá trị pháp lý, được mọi người chấp hành, thực hiện Việc điều chỉnh kế hoạch thực hiện chính sách phát triển thanh niên theo nguyên tắc cấp nào thông qua kế hoạch thực hiện thì cấp đó có quyền điều chỉnh, nhưng trong

xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách phát triển thanh niên cố gắng không phải điều chỉnh là tốt nhất, vì mỗi lần điều chỉnh sẽ gây tốn kém về tài chính, thời gian

và công sức

b Phổ biến, tuyên truyền thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Phổ biến tuyên truyền chính sách phát triển thanh niên của Nhà nước là một hoạt động quan trọng trong thực hiện chính sách phát triển thanh niên Nó có ý nghĩa to lớn đối với các cơ quan Nhà nước và đối tượng được thụ hưởng chính sách phát triển thanh niên của Nhà nước Phổ biến tuyên truyền chính sách giúp cho các thanh niên tham gia thực thi hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn của chính sách trong điều kiện, hoàn thành nhất định và về tính khả thi, tính ưu việt của chính sách để họ tự giác thực hiện theo yêu cầu của Nhà nước Đồng thời phổ biến, tuyên truyền chính sách còn giúp các cơ quan Nhà nước, các cán bộ công chức có trách nhiệm tổ chức thực thi chính sách nhận thức được đầy đủ tính chất, tầm quan trọng, trình độ, quy mô của chính sách đối với đời sống của người dân và xã hội để họ chủ động tích cực tìm kiếm các giải pháp thích hợp cho việc thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực thi có hiệu quả kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách được giao Cần phải lựa chọn các hình thức, phương pháp phổ biến, tuyên truyền chính sách phát triển thanh niên khác nhau như có thể xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể thực hiện chính sách, có thể tổ chức các hội nghị phổ biến, tuyên truyền thực hiện chính sách, có thể phổ biến tuyên truyền thông quan các phương tiện thông tin đại chúng như báo, đài, tạp chí…lựa chọn hình thức phương pháp nào tùy thuộc vào đặc điểm, đặc thù của đối tượng được thụ hưởng, hoàn cảnh điều kiện của từng địa phương

c Phân công, phối hợp thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên, việc phân công, phối hợp thực hiện chính sách có ý nghĩa quan trọng, tác động đến hiệu quả thực hiện chính sách Muốn tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên có hiệu quả cần phải tiến hành phân công phối hợp một cách chặt chẽ, hợp lý giữa các cơ quan quản lý ở Trung ương và các cấp chính quyền địa phương Cần phải phân

công nhiệm vụ và trách nhiệm cụ thể của cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp

Hoạt động phân công phối hợp thực hiện chính sách phát triển thanh niên cần được thực hiện theo tiến trình, có kế hoạch một cách chủ động, sáng tạo để duy trì chính sách được ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả chính sách Hạn chế tình trạng phân công chồng chéo

d Duy trì chính sách phát triển thanh niên

Duy trì chính sách phát triển thanh niên là làm cho chính sách được tồn tại và phát huy tác dụng trong môi trường thực tế Muốn cho chính sách được duy trì, đòi hỏi phải có sự đồng tâm, hợp lực của cả người tổ chức, người thực hiện và môi trường tồn tại Đối với các cơ quan nhà nước nhất là cơ quan QLNN về công tác thanh niên phải thường xuyên quan tâm tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân

và toàn xã hội tích cực tham gia thực hiện chính sách phát triển thanh niên Nếu việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên gặp phải những khó khăn do môi trường thực tế biến động, thì cơ quan QLNN về thanh niên cấp trung ương sử dụng

hệ thống công cụ quản lý tác động nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên Đồng thời chủ động điều chỉnh chính sách phát triển thanh niên cho phù hợp với hoàn cảnh mới

Các tổ chức, cá nhân và toàn xã hội có trách nhiệm tham gia thực hiện theo yêu cầu của nhà nước và vận động lẫn nhau tích cực chấp hành chính sách phát triển thanh niên Phải làm cho các tổ chức, cá nhân nhận thức rõ vai trò của mình trong

xã hội, để họ phát huy quyền làm chủ xã hội, trong việc chấp hành chính sách phát triển thanh niên Tăng cường thực hiện dân chủ để người dân mạnh dạn tham gia quản lý xã hội, trong đó tự giác chấp hành chính sách phát triển thanh niên và tham gia tìm kiếm, đề xuất biện pháp thực hiện mục tiêu với các cơ quan nhà nước để điều chỉnh bổ sung chính sách phát triển thanh niên ngày càng hoàn chỉnh

Những hoạt động đồng bộ trên sẽ góp phần tích cực vào việc duy trì chính sách phát triển thanh niên trong đời sống xã hội

đ Điều chỉnh chính sách phát triển thanh niên

Điều chỉnh chính sách phát triển thanh niên là một hoạt động cần thiết diễn

ra thường xuyên trong tiến trình tổ chức thực hiện chính sách Nó được thực hiện bởi cơ quan QLNN về thanh niên cấp trung ương để chính sách phát triển thanh niên ngày càng phù hợp với yêu cầu quản lý và tình hình thực tế của đất nước Theo quy định cơ quan nào ban hành chính sách thì được quyền điều chỉnh bổ sung chính sách, nhưng trên thực tế việc điều chỉnh các biện pháp, cơ chế chính sách phát triển thanh niên diễn ra rất năng động, linh hoạt vì thế cơ quan QLNN về thanh niên cấp trung ương và các ngành, các cấp chủ động điều chỉnh biện pháp, cơ chế chính sách

để thực hiện có hiệu quả chính sách phát triển thanh niên, miễn là không làm thay đổi mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên

e Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Để thực hiện tốt chính sách phát triển thanh niên theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, một trong những nhiệm vụ quan trọng cần phải tập trung thực hiện, đó là tăng cường công tác kiểm tra thực hiện chủ trương, các kết luận của

Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ đối với công tác thanh niên hiện nay Kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về triển khai thực hiện công tác thanh niên và chính sách phát triển thanh niên

Kiểm tra về công tác phát triển thanh niên nhằm bảo đảm cho việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên theo đúng qui định của pháp luật; nhằm tuyên truyền sâu rộng để quần chúng nhân dân, nhất là thanh niên nắm và hiểu rõ quan điểm, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, đồng thời đề xuất phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên

Phát hiện kịp thời, kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm về thực hiện chính sách phát triển thanh niên, các vi phạm trong quản lý nhà nước về thanh niên nhằm bảo đảm các chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước được thực hiện, cũng như phát huy những giá trị tốt đẹp các thế hệ thanh niên

f Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên được tiến hành liên tục trong thời gian duy trì chính sách phát triển thanh niên Trong quá trình đó có thể

đánh giá từng phần hay toàn bộ kết quả thực hiện chính sách Đánh giá tổng kết, sơ kết chính sách phát triển thanh niên là kiểm điểm việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về thanh niên

Đánh giá tổng kết trong tổ chức thực hiện chính sách là quá trình xem xét, kết luận về chỉ đạo điều hành và chấp hành chính sách của các cơ quan nhà nước trong hệ thống chính trị; các tổ chức, cá nhân và toàn xã hội

Việc xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách phát triển thanh niên của các cơ quan nhà nước trong hệ thống chính trị từ trung ương đến cơ sở Nội dung đánh giá, tổng kết công tác chỉ đạo, điều hành là chương trình hành động, kế hoạch được xây dựng để thực hiện chính sách phát triển thanh niên và những nội quy, quy chế, các văn bản hướng dẫn, văn bản liên tịch, chương trình phối hợp và các văn bản quy phạm khác để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.2 Những yêu cầu của việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.2.1 Yêu cầu thực hiện mục tiêu

Mục tiêu tổng quát “Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, ý thức công dân và lý tưởng xã hội chủ nghĩa; có trình độ học vấn, nghề nghiệp và việc làm; có văn hóa, sức khỏe, kỹ năng sống và ý chí vươn lên; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học, công nghệ tiên tiến; hình thành nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

1.3.2.2 Yêu cầu đảm bảo tính hệ thống

Chính sách phát triển thanh niên bao gồm tổng thể hệ thống các chính sách liên quan với nhau, bao gồm cả chính sách về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, giáo dục viêc làm đối với thanh niên Vì vậy, việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải đảm bảo tính hệ thống và đảm bảo đồng bộ giữa các ngành, các cấp, tạo sự thống nhất trong hệ thống chính trị và cơ quan hành

tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên, nhằm hướng đến việc triển khai chính sách phát triển thanh niên có hiệu quả cao nhất, được nhân dân đồng tình

ủng hộ

1.3.2.4 Yêu cầu bảo đảm lợi ích thật sự cho thanh niên

Chính sách phát triển thanh niên nói riêng và chính sách công nói chung nhằm đem lại lợi ích cho cộng đồng và xã hội, làm cho kinh tế - xã hội phát triển và tạo sự tiến bộ, công bằng xã hội, vì vậy việc thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải đem lại lợi ích cho thanh niên

1.3.3 Yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên diễn ra trong thời gian dài và liên quan đến nhiều tổ chức cá nhân, vì thế kết quả thực hiện chính sách cũng phải chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố Chủ thể tổ chức, điều hành thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải nắm được các yếu tố đó Một mặt để thúc đẩy các yếu tố tác động tích cực, mặt khác chủ động tìm kiếm các giải pháp ngăn chặn hạn chế các yếu tố tác động tiêu cực đến việc tổ chức thực hiện chính sách

1.3.3.1 Yếu tố khách quan

Yếu tố khách quan là những yếu tố xuất hiện và tác động đến tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ bên ngoài, độc lập với ý muốn của chủ thể quản lý Các yếu tố này tồn tại và vận động theo quy luật khách quan, ít tạo ra sự biến đổi bất thường, do đó không gây được chú ý của các nhà quản lý, nhưng tác động của chúng đến các quá trình thực hiện chính sách phát triển thanh niên rất lớn Những yếu tố khách quan tác động đến tổ chức thực hiện chính sách bao gồm:

- Môi trường thực thi chính sách là yếu tố khách quan, tạo tác động mạnh

đến tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Môi trường thực thi chính sách phát triển thanh niên là các yếu tố liên quan đến các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, môi trường tự nhiên và quốc tế… Nếu các

bộ phận cấu thành môi trường thực thi chính sách phát triển thanh niên, vận động phù hợp với trình độ tổ chức điều hành của các cơ quan nhà nước, với các cơ chế chính sách đang tồn tại sẽ có tác dụng thúc đẩy các hoạt động tổ chức thực thi chính sách Ngược lại, nó sẽ kìm hãm, cản trở các hoạt động này, dẫn đến thực thi chính sách kém hiệu quả Do đó trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên phải chú ý đến môi trường thực thi chính sách, phải biết tận dụng tác động tích cực của môi trường thực thi chính sách và hạn chế các tác động tiêu cực của môi trường thực thi chính sách Điều quan trọng là phải biết tạo ra và tận dụng được môi trường thuận lợi để tổ chức thực thi chính sách

- Mối quan hệ giữa các đối tượng thực thi chính sách cũng là yếu tố khách quan tác động đến kết quả tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Mối quan hệ này thể hiện ở sự thống nhất về lợi ích của các đối tượng trong quá trình thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai kế hoạch thực hiện chính sách Do đó, trong thực hiện chính sách công nói chung, thực hiện chính sách phát triển thanh niên nói riêng cần phải chú ý đến mối quan hệ này Làm thế nào để tạo được sự đồng thuận và thống nhất cao về lợi ích giữa các đối tượng trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Từ nhận thức được đầy đủ mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của tổ chức thực hiện, họ sẽ tích cực, sáng tạo, chủ động và đề cao trách nhiệm trong thực hiện chính sách phát triển thanh niên

- Tiềm lực của các nhóm đối tượng chính sách phát triển thanh niên cũng là yếu tố khách quan tác động đến hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách Tiềm lực của các nhóm đối tượng chính sách hay các nhóm lợi ích trong chính sách phát triển thanh niên được thực hiện trên các phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…

về cả quy mô và trình độ

- Đặc tính của đối tượng chính sách cũng là yếu tố khách quan tác động đến

tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Đặc tính của đối tượng chính

sách phát triển thanh niên là những tính chất đặc trưng mà các đối tượng có được từ bản tính cố hữu hoặc do môi trường sống tạo nên qua quá trình vận động mang tính lịch sử Những đặc tính này thường liên quan đến tính tự giác, tính kỷ luật, tính sáng tạo, lòng quyết tâm, tính truyền thống… Những đặc tính này gắn liền với mỗi đối tượng thực thi chính sách phát triển thanh niên nên các chủ thể tổ chức, điều hành thực thi chính sách cần phải biết khơi dậy, phát huy hay kiềm chế nó để có được kết quả tốt nhất trong quá trình tổ chức thực thi chính sách

1.3.3.2 Các yếu tố chủ quan

Ngoài việc tôn trọng, tính đến các yếu tố khách quan trong tổ chức thực hiện chính sách công nói chung, thực hiện chính sách phát triển thanh niên nói riêng, còn phải quan tâm chú ý đến các yếu tố chủ quan sau:

- Thực hiện đúng, đầy đủ các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Việc tuân thủ quy trình cũng là một nguyên tắc hành động của các nhà quản lý – các chủ thể tổ chức thực hiện chính sách Mỗi bước trong quy trình đều có vị trí, ý nghĩa to lớn đối với quá trình thực hiện chính sách Các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách gắn kết chặt chẽ với nhau, tác động và bổ sung cho nhau, làm tốt các bước này sẽ có tác động và ảnh hưởng đến kết quả, hiệu quả thực hiện bước kia và ngược lại Đồng thời phải thực hiện đầy

đủ các bước, không được bỏ qua bất kỳ bước nào trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên Thực tiễn cho thấy nếu làm tốt các bước tuyên truyền phổ biến chính sách sẽ giúp cho các đối tượng và toàn thể thanh niên nhận thức được đầy đủ ý nghĩa của mục tiêu chính sách, lợi ích mang lại từ chính sách,

họ sẽ tin tưởng vào chính sách của nhà nước và tích cực tự giác thực thi chính sách, đồng thời giam gia tích cực vào tổ chức thực hiện chính sách Bước tuyên truyền phổ biến chính sách sẽ giúp cho các bước sau thực hiện thuận lợi và có hiệu quả

- Năng lực thực hiện chính sách của cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước là yếu tố chủ quan có vai trò quyết định đến kết quả tổ chức thực hiện chính sách công nói chung, tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên nói riêng Chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách phụ thuộc phần nhiều vào năng

lực của đội ngũ cán bộ, công chức tham gia thực hiện chính sách

- Điều kiện vật chất cần thiết cho quá trình thực thi chính sách phát triển thanh niên Đây là yếu tố có vị trí quan trọng để cùng với nhân sự (nhân lực) và các yếu tố khác bảo đảm thực hiện thắng lợi chính sách phát triển thanh niên Thực hiện chính sách phát triển thanh niên diễn ra ở các đối tượng thanh niên khác nhau, cần phải đặc biệt quan tâm đến điều kiện vật chất cần thiết cho quá trình thực hiện chính sách Nếu không, khó có thể thành công trong thực hiện chính sách phát triển thanh niên, không thực hiện thành công sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của nhà nước, giảm lòng tin của thanh niên đối với nhà nước Do đó cần phải đặc biệt quan tâm và tăng cường đầu tư điều kiện vật chất cho việc tổ chức thực hiện chính sách

- Cuối cùng một yếu tố chủ quan vô cùng quan trọng trong tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên, đó là sự đồng tình ủng hộ của nhân dân và chính sách phát triển thanh niên của nhà nước Đây là yếu tố quyết định sự thành bại của một chính sách Chính sách phát triển thanh niên là chính sách lớn và quan trọng của nhà nước Mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên là nhằm bảo đảm và thúc đẩy sự bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, tạo điều kiện cho các thanh niên Hay nói một cách khác, mục tiêu của chính sách phát triển thanh niên của nhà nước ta hiện nay làm thay đổi trạng thái, tư duy, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho thanh niên theo nhu cầu của đời sống xã hội Đây là vấn đề hết sức lớn lao cần có sự đóng góp sức người, sức của của nhân dân cả nước trong một thời gian dài, đủ để các yếu tố cầu thành trạng thái kinh tế- xã hội vận động, phát triển lên một trình độ cao hơn, làm thay đổi về vật chất, đời sống của thanh niên Vì thế để thực hiện các mục tiêu chính sách phát triển thanh niên không thể chỉ do các cơ quan quản lý nhà nước mà phải có sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội Trên thực tế, các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành công tác tổ chức thực hiện chính sách phát triển thanh niên, còn các tầng lớp thanh niên là những đối tượng thực hiện chính sách Như vậy, thanh niên vừa là nguời trực tiếp tham gia hiện thực hóa mục tiêu chính sách, vừa trực tiếp thụ hưởng những lợi ích do chính sách mang lại Nếu chính sách phát triển thanh niên đáp ứng được yêu cầu thực tế của xã hội về mục

tiêu và các giải pháp thi hành thì sẽ nhanh chóng đi vào lòng dân, được nhân dân và thanh niên ủng hộ thực hiện

1.3.4 Các hình thức và phương pháp triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên

1.3.4.1 Các hình thức thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Hình thức triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên là cách thức

tổ chức đưa chính sách phát triển thanh niên thực thi trong đời sống xã hội, nhằm đạt được những yêu cầu của công tác quản lý Trong thực tế có nhiều hình thức triển khai, nhưng tựu chung lại có một số các hình thức chủ yếu như thực hiện từ trên xuống, thực hiện từ dưới lên và thực hiện hỗn hợp

a Hình thức thực hiện từ trên xuống

Chính sách phát triển thanh niên do nhà nước hoạch định và tổ chức thực hiện nên hình thức tổ chức triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên từ trên xuống nói chung là thuận lợi Trước khi tiến hành triển khai, Nhà nước chủ động xây dựng kế hoạch và các điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân sự để thực hiện chinh sách phát triển thanh niên Trong quá trình thực thi, Nhà nước chủ động kiểm tra bằng các phương tiện kỹ thuật hay thông qua hệ thống nhân lực Khi phát hiện những sai lệch, Nhà nước kịp thời điều chỉnh, bổ sung để hoạt động chính sách diễn ra như định hướng Nếu khó khăn xuất hiện từ phía đối tượng chính sách thì Nhà nước dùng quyền lực công để điều khiển Hình thức triển khai này tạo ra sự tập trung, thống nhất cao độ trong quá trình thực thi chính sách dân tộc

Hình thức triển khai từ trên xuống có những bất cập như: cho dù có cố gắng điều chỉnh, nhưng vẫn có khoảng cách nhất định giữa các đối tượng chính sách và môi trường thực tế Do trong thực tế luôn tồn tại những nhóm lợi ích mâu thuẫn với Nhà nước và xã hội; nhân sự tham gia tổ chức thực thi chính sách không hoàn toàn đồng nhất với các đối tượng chính sách; các cấp quản lý cũng có những khoảng cách về tổ chức thực thi Ngoài ra, hình thức triển khai này thiên về ý chí của cấp điều hành, ít quan tâm đến nguyện vọng, mong muốn của đối tượng chính sách, nên quá trình thực hiện chính sách mang nặng tính phong trào, tính thiết thực ít, hiệu

quả không cao

b Hình thức triển khai thực hiện từ dưới lên

Hình thức triển khai từ dưới lên là hình thức chính quyền các cấp chủ động triển khai đưa chính sách phát triển thanh niên vào cuộc sống theo yêu cầu phát triển của địa phương mình Bằng cách này các địa phương chủ động tìm kiếm giải pháp tổ chức thực thi chính sách phát triển thanh niên có hiệu quả nhất Đó là việc thường xuyên nắm bắt những biến đổi trong thực tế và nguyện vọng của các đối tượng chính sách để đề đạt với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung cho thích hợp Chính sách do địa phương chủ động triển khai thường mang lại lợi ích thiết thực hơn cho các đối tượng chính sách vì ngoài sự nổ lực của đối tượng chính sách còn có sự hậu thuẫn cục bộ của chính quyền địa phương

Hình thức này có nhược điểm là: tình trạng phân tán, thiếu tập trung trong việc triển khai; vì mục tiêu trước mắt, địa phương có thể làm thay đổi mục tiêu chung của chính sách; sự bị động trong việc điều chỉnh, bổ sung chính sách cũng như cung cấp các nguồn lực cho việc thực thi chính sách, dễ xảy ra tình trạng cục

bộ, cát cứ theo địa phương, làm giảm tính thống nhất trong quản lý chính sách phát triển thanh niên,

c Hình thức hỗn hợp

Từ những ưu, nhược điểm của hai hình thức trên, nên việc kết hợp giữ hai hình thức này thành hình thức hỗn hợp triển khai thực hiện chính sách phát triển thanh niên

Khi sử dụng hình thức hỗn hợp cần chú ý những nội dung kết nối giữa cấp hoạch định và cấp thực thi, để tạo ra sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện chính sách Hình thức hỗn hợp đòi hỏi trình độ năng lực của đội ngũ nhân lực tham gia hoạch định và thực thi chính sách phải đáp ứng những yêu cầu nhất định

1.3.5.2 Phương pháp thực hiện chính sách phát triển thanh niên

a Phương pháp kinh tế

Phương pháp kinh tế là các phương pháp tác động gián tiếp vào đối tượng bị quản lý, thông qua các lợi ích kinh tế và đòn bẩy kinh tế, để cho đối tượng bị quản

lý tự ý lựa chọn phương án hoạt động có hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của

họ mà không cần phải thường xuyên tác động về mặt hành chính

Mọi hoạt động của con người đều tuân theo các quy luật kinh tế Để quản lý một cách khoa học, điều quan trọng là chủ thể quản lý phải tìm tòi và sử dụng đầy

đủ một cách hữu hiệu những hình thức và công cụ thích hợp nhất để thực hiện những quy luật khách quan Những lợi ích được coi là cơ sở để kích thích tính tích cực xã hội của con người Các phương pháp kinh tế chính là các phương pháp tác động vào con người thông qua các lợi ích kinh tế bằng các công cụ kinh tế như tiền lương, tiền thưởng, các định mức kinh tế- kỹ thuật… tức là về thực chất các phương pháp kinh tế là một biện pháp để sử dụng các quy luật kinh tế

Tác động thông qua lợi ích kinh tế chính là tạo ra động lực thúc đẩy con người tích cực lao động Lợi ích vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quản lý Động lực đó càng lớn, nhận thức đầy đủ và kết hợp đúng đắn các loại lợi ích tồn tại khách quan trong hệ thống, mục tiêu đạt được sẽ càng cao Mặt mạnh của phương pháp kinh tế chính là ở chỗ nó tác động vào lợi ích của đối tượng quản lý (là cá nhân hoặc tập thể lao động), nó đặt người lao động vào những điều kiện kinh tế cụ thể để

họ có khả năng kết hợp đúng đắn lợi ích của mình với lợi ích chung của hệ thống Điều đó cho phép người lao động lựa chọn con đường có hiệu quả nhất để thực hiện.nhiệm vụ của mình

Vì vậy, phương pháp kinh tế giữ vai trò trung tâm trong các phương pháp quản lý và nó là phương pháp năng động, nhạy bén nhất, là phương pháp quản lý tốt nhất để thực hành tiết kiệm và nâng cao hiệu quả kinh tế

b Phương pháp giáo dục

Phương pháp giáo dục là cách tác động vào nhận thức và tình cảm của con người trong hệ thống nhằm nâng cao tính tự giác và nhiệt tình lao động của họ trong việc thực hiện các nhiệm vụ

Phương pháp giáo dục có ý nghĩa lớn trong quản lý vì đối tượng của quản lý

là con người - một thực thể năng động, là tổng hoà của nhiều mối quan hệ Tác động vào con người không chỉ có hành chính, kinh tế, mà còn có tác động tinh thần,

tâm lý - xã hội,

Phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý Đặc trưng của các phương pháp này là tính thuyết phục, tức là làm cho con người phân biệt được phải - trái, đúng - sai, lợi - hại, đẹp - xấu, thiện - ác, từ đó nâng cao tính tự giác làm việc và sự gắn bó với hệ thống

Các phương pháp giáo dục thường xuyên sử dụng kết hợp với các phương pháp khác một cách uyển chuyển, linh hoạt, vừa nhẹ nhàng vừa sâu sát đến từng đối tượng quản lý, đây là một trong những bí quyết thành công của nhiều nhà lãnh đạo

c Phương pháp hành chính

Phương pháp hành chính là phương pháp tác động dựa vào các mối quan hệ

tổ chức của hệ thống quản lý Bất kỳ một hệ thống quản lý nào cũng hình thành mối quan hệ tổ chức trong hệ thống

Vai trò của các phương pháp hành chính trong quản lý rất to lớn, nó xác lập trật tự, kỷ cương làm việc trong hệ thống; giấu được ý đồ hoạt động; khâu nối các phương pháp khác lại thành một hệ thống; giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý rất nhanh chóng

Phương pháp hành chính đòi hỏi các chủ thể quản lý phải có quyết định dứt khoát, rõ ràng, dễ hiểu, có địa chỉ người thực hiện, loại trừ các khả năng có nhiều cách giải thích khác nhau đối với nhiệm vụ được giao Tác động hành chính có hiệu lực ngay từ khi ban hành quyết định Vì vậy, các phương pháp hành chính hết sức cần thiết trong trường hợp hệ thống quản lý rơi vào các tình huống khó khăn phức tạp

Phương pháp hành chính là hoàn toàn cần thiết, không có phương pháp hành chính thì không thể quản lý hiệu quả Nhưng cũng cần lưu ý rằng không nên tuyệt đối hoá phương pháp hành chính vì nó sẽ dẫn đến quản lý hành chính mệnh lệnh quan liêu, duy ý chí và nôn nóng vội vàng sẽ gây ra hậu quả xấu

d Phương pháp kết hợp

Là việc vận dụng kết hợp cùng lúc các phương pháp kinh tế, hành chính, giáo dục thuyết phục để tác động đến đối tượng thực thi chính sách, đối tượng chịu