Giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc (tt)

Tính cấp thiết của đề tài Giáo dục lý luận chính trị GDLLCT - mà cốt lõi là giáo dục chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN MINH THU

GIÁO DỤC LÝ LUÂN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ SĨ QUAN LỰC LƯỢNG VŨ TRANG

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Phạm Hồng Thái

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học Xã hội vào lúc:

giờ, ngày tháng năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục lý luận chính trị (GDLLCT) - mà cốt lõi là giáo dục chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước là một nội dung quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng; một lĩnh vực hoạt động của công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam, nhằm nâng cao giác ngộ chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn, phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ trong toàn quân Bên cạnh việc tổ chức giáo dục cho các đối tượng theo chương trình bồi dưỡng tại chức chung của Tổng cục Chính trị (TCCT), hoạt động GDLLCT trong các nhà trường quân đội được thực hiện chủ yếu qua công tác giảng dạy, nghiên cứu, học tập các môn lý luận Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sử Đảng và công tác Đảng, công tác chính trị trong chương trình đào tạo chính khóa; đồng thời qua các đợt sinh hoạt nghiên cứu, quán triệt đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Quân đội

Vĩnh Phúc là một tỉnh thuộc Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và Vùng Thủ đô, phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang, phía Tây giáp Phú Thọ, phía Đông và phía Nam giáp thủ đô Hà Nội Những lợi thế về vị trí địa

lý kinh tế đã đưa tỉnh Vĩnh Phúc trở thành một bộ phận cấu thành của vành đai phát triển công nghiệp các tỉnh phía Bắc Việt Nam

Trong những năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc đã có những đóng góp

to lớn vào thành tích chung của Đảng bộ và nhân dân trong đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ, xây dựng Tổ quốc, nhất là từ khi thực hiện kết luận Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) về “Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ từ nay đến năm 2020” (Kết luận số 37-KL/TW ngày 2-2-2009), Tỉnh ủy Vĩnh Phúc đã chỉ đạo, củng cố, kiện toàn bộ máy sĩ quan lực lượng vũ trang các cấp, tích cực đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộ sĩ quan lực lượng vũ trang Đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay có bản lĩnh chính trị vững vàng, đa số được đào tạo cơ bản, có trình độ, có kinh nghiệm và có vốn hiểu biết thực tiễn khá sâu sắc Chính họ là người giúp cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn tỉnh có hiểu biết sâu sắc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; góp phần định hướng công tác tư tưởng trước mỗi biến động phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế Tuy nhiên, đội ngũ này vẫn còn bộc lộ những hạn chế như: Trình độ lý luận chính trị còn yếu, khả năng phát hiện, đề xuất giải pháp xử lý các vấn đề liên quan đến tình hình còn chưa thường xuyên, xây dựng chương trình công tác có lúc bị động…

Trong tình hình hiện nay, đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang đang đặt ra những yêu cầu và đòi hỏi rất cao, yêu cầu mỗi sĩ quan cần không ngừng trao đổi kiến thức, trình độ lý luận chính trị, khả năng phân tích, dự báo tình hình trong nước, quốc tế…để có tham mưu chính xác cho cấp ủy các cấp trong việc đấu tranh với các lực lượng thủ địch cả trên mặt trận chính trị, quân sự và tư tưởng; tiếp tục đi

đầu trong thực hiện có hiệu quả việc Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương, nêu cao trách nhiệm gương mẫu cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Những năm tới, sự nghiệp đổi mới đất nước tiếp tục diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực và trong nước diễn biến phức tạp, thuận lợi và thách thức đan xen Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, chống phá cách mạng nước ta trên tất cả các lĩnh vực, hòng phủ nhận những thành tựu đổi mới, xóa bỏ hệ tư tưởng và vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa bỏ chủ nghĩa xã hội ở nước ta Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới đòi hỏi phải không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp của quân đội, trước hết là chất lượng chính trị, bảo đảm để quân đội luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi tình huống

Với những lý do trên, học viên mạnh dạn lựa chọn đề tài:

“Giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang

từ thực tiễn tỉnh Vĩnh Phúc” với mong muốn nâng cao trình độ lý

luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vĩ trang trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Giáo dục lý luận chính trị nói chung và giáo dục lý luận chính trị cho lực lượng sĩ quan lực lượng vũ trang, lực lượng quân đội là một vấn đề đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở

nhiều cấp độ khác nhau, trong đó có thể kể đến các công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

- “Nâng cao tính thuyết phục của công tác tư tưởng ở Học viện

Kỹ thuật quân sự hiện nay” (2013), Nguyễn Bình Thoan, luận văn Thạc

sĩ Tác giả đã chỉ ra quan niệm, mục đích, nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành công tác tư tưởng ở Học viện Kỹ thuật quân sự Chỉ rõ đặc điểm, vị trí, vai trò, tính thuyết phục, những biểu hiện tính thuyết phục

và các yếu tố quy định tính thuyết phục của công tác tư tưởng Tác giả đưa ra quan niệm, mục đích, chủ thể, nội dung, biện pháp cơ bản nâng cao tính thiết phục của công tác tư tưởng; chỉ rõ những vấn đề có tính nguyên tắc và xác định hệ thống tiêu chí đánh giá nâng cao tính thiết phục của công tác tư tưởng ở Học viện Kỹ thuật quân sự

- “Nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan, chiến

sĩ ở sư đoàn bộ binh hiện nay” (2012), Nguyễn Trọng Linh, luận văn thạc

sĩ Đề tài đã chỉ rõ giáo dục pháp luật là một nội dung trong chương trình GD LLCT của QĐND Việt Nam có vai trò quan trọng góp phần xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; đồng thời góp phần thực hiện vai trò là trường học lớn bồi dưỡng nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa (XHCN), trong đó có nếp sống kỷ luật phù hợp với kỷ cương của đất nước

Đề tài đã đưa ra hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục pháp luật, chỉ ra sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho hạ sĩ quan, chiến sĩ ở sư đoàn bộ binh và đề xuất một

số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật cho hạ

sĩ quan, chiến sĩ ở sư đoàn bộ binh hiện nay

- “Nâng cao chất lượng GD LLCT trong huấn luyện quân sự, chuyên môn, kỹ thuật” (2011), Đỗ Trung Dương, luận văn thạc sĩ.Tác giả chỉ rõ vị trí, vai trò của GD LLCT trong huấn luyện quân sự, chuyên môn, kỹ thuật không chỉ là một yêu cầu khách quan mà còn

có ý nghĩa định hướng cho toàn bộ quá trình huấn luyện quân sự, chuyên môn, kỹ thuật cho bộ đội, chuẩn bị cho quân nhân một hệ thống phẩm chất chính trị, tinh thần chiến đấu trong mối liên hệ biện chứng, chặt chẽ với nhau, trong đó phẩm chất chính trị, tinh thần là một nhân tố quan trọng hạng đầu

- “Nâng cao năng lực GD LLCT của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành thuộc các binh đoàn chủ lực QĐND Việt Nam hiện nay”(2013), Nguyễn Văn Hữu Tác giả tập trung làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản nâng cao năng lực GD LLCT của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành thuộc các binh đoàn chủ lực Xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ chủ yếu của đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành thuộc các binh đoàn chủ lực Từ đó khẳng định

GD LLCT là chức trách nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của đội ngũ cán

bộ chính trị ở đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành

Tác giả đã tập trung đánh giá đúng thực trạng nâng cao năng lực GD LLCT của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở thuộc các binh đoàn chủ lực Từ thực trạng chỉ ra nguyên nhân khách quan, chủ quan của ưu điểm và hạn chế khuyết điểm về năng lực GD LLCT của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở, đồng thời luận án rút ra một

số kinh nghiệm nâng cao năng lực GD LLCT của đội ngũ cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành thuộc các binh đoàn chủ lực QĐND việt Nam

- “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho sinh viên ở Học viện Công an nhân dân giai đoạn hiện nay”, Dương Quốc Thành (2015),

“Chất lượng công tác GD LLCTcủa Đảng bộ Công an Tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay”[56]; Nguyễn Thị Thủy Trang (2015), “Nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị quận, huyện ở thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”

- “Nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa trong QĐND Việt Nam hiện nay” (2014), Đỗ Ngọc TuyênTác giả đã tập trung luận giải làm rõ những cơ sở lý luận và thực tiễn xung quanh vấn đề trình độ lý luận chính trị và nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa.Tác giả đã đánh giá đúng thực trạng nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa Từ đó chỉ rõ nguyên nhân, thành tựu, ưu điểm và hạn chế,khuyết điểm; trên cơ sở đó rút ra một số kinh nghiệm trong nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa, làm cơ sở để xác định rõ phương hướng, yêu cầu nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa Đề xuất năm giải pháp cơ bản để nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các trung đoàn Ra đa trong QĐND Việt Nam hiện nay

Mặc dù đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến để tài của luận văn song các nghiên cứu đó chỉ đề cập đến sơ lược từng mặt của vấn đề, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hê thống cả về mặt lý luận và thực tiễn về giáo dục lý luận chính trị cho

sĩ quan lực lượng vũ trang ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay, vì vậy, việc nghiên cứu đề tài là quan trọng và có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1.Mục đích

Mục đích của luận văn là làm rõ vai trò của việc giáo dục lý luận chính trị và thực trạng giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay Trên cơ sở đó, đề xuất quan điểm, giải pháp chủ yếu nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác giáo dục lý luận chính trị cho đỗi ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay, do phạm vi vấn đề rộng lên luận văn chỉ tập trung vào giải quyết vấn đề trong phạm vi quân đội

* Cơ sở thực tiễn

Hiện thực hoạt động GDLLCT cho SQ LLVT của tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2011 đến năm 2016; các báo cáo tổng kết công tác GD LLCT của cácđơn vị Các số liệu điều tra, khảo sát của tác giả trong quá

trình nghiên cứu thực tiễn

* Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học chuyên ngành và liên ngành Trong đó, chú trọng các phương pháp: lôgic - lịch sử; phân tích - tổng hợp; tổng kết thực tiễn; điều tra xã hội học

6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận văn

Với kết quả nghiên cứu đã đạt được, luận văn sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo GDLLCT cho lực lượng vũ trang và làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy, học tập môn lý luân chính trị ở các nhà trường quân đội

Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập ở các trung tâm giáo dục QP,

AN và các học viện, nhà trường trong và ngoài quân đội

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương 8 tiết

Chương 1 NHỮNG VẦN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ SĨ QUAN LỰC LƯỢNG VŨ TRANG

1.1 Một số khái niệm cơ bản

* Quan niệm về giáo dục

* Quan niệm về lý luận

* Quan niệm về lý luận chính trị

* Quan niệm về giáo dục lý luận chính trị

Theo đó, có thể quan niệm: GD LLCT cho SQ LLVT là hoạt

động có mục đích, có tổ chức của cấp ủy, tổ chức đảng, thủ trưởng chính trị, quân sự, cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ chính trị ở các đơn vị trong lực lượng vũ trang với những chương trình, nội dung sát thực và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp nhằm trang bị những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội và đơn vi; truyền thống cách mạng của Đảng, của dân tộc, của quân đội và các lực lượng vũ trang; nhiệm

vụ, chức trách của quân nhân góp phần hình thành nhân cách người quân nhân cách mạng có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết thắng, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao

1.2 Khái niệm sĩ quan trong lực lượng vũ trang và sự cần thiết của việc tăng cường giáo dục lí luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan trong lực lượng vũ trang

1.2.1 Khái niệm sĩ quan trong lực lượng vũ trang

1.2.2 Sự cần thiết phải tăng cường giáo dục lý luận chính trị

cho đội ngũ sĩ quan lực lượng vũ trang

Một là, GD LLCT trực tiếp góp phần nâng cao trình độ giác ngộ chính trị cho SQ LLVT

Hai là, GD LLCT góp phần quan trọng vào việc củng cố, xây dựng niềm tin, xác định động cơ, thái độ trách nhiệm cho SQ LLVT trong học tập, rèn luyện, công tác và xây dựng đơn vị

Ba là, GD LLCT trực tiếp góp phần bồi dưỡng, nâng cao đạo đức cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật và hoàn thiện nhân cách cho SQ LLVT

Bốn là, GD LLCT góp phần xây dựng các tổ chức trong sạch, xây dựng đơn vi vững mạnh toàn diện, nâng cao trình độ SSCĐ và sức mạnh chiến đấu giành thắng lợi trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao

Năm là, GD LLCT góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn của SQ LLVT trong đấu tranh chống những tư tưởng sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng

1.3 Chủ thể, nội dung, hình thức và phương pháp của công tác giáo dục lý luận chính trị cho đội ngũ sĩ quan lực lượng

vũ trang nhân dân

1.3.1 Chủ thể giáo dục

1.3.2.Nội dung, chương trình giáo dục

Thứ nhất,giáo dục những kiến thức cần thiết, cốt lõi nhất về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm cơ sở để SQ LLVT quán triệt