LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý GIÁO dục QUẢN lý HOẠT ĐỘNG GIẢNG dạy của GIÁO VIÊN các TRƯỜNG TIỂU học QUẬN NAM từ LIÊM, THÀNH PHỐ hà nội

Đại hội Đảng toàn quốc lần XI xác định và nhấn mạnh: Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, đào tạo. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành. Đẩy mạnh đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, hết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

1.2 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các

1.3 Các nhân tố tác động đến quản lý hoạt động giảng dạy

của giáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm,

Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ

2.1 Thực trạng hoạt động giảng dạy của giáo viên các

trường tiểu học quận Nam Từ Liêm Hà Nội 28 2.2 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên

các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà

Chương 3 HỆ THỐNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN

3.1 Yêu cầu quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên tiểuhọc quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 503.2 Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên

tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 562.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội Đảng toàn quốc lần XI xác định và nhấn mạnh: Đổi mới cănbản toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá,đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, đổi mới cơ chếquản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, đàotạo Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạođức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành Đẩy mạnh đào tạo nghềđáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước Xây dựng môi trường giáo dục lànhmạnh, hết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; xây dựng xãhội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời

Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục - đào tạo, thựchiện chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020, Ngành giáo dục đang từngbước đổi mới nội dung chương trình, đổi mới phương pháp dạy học nhằmnâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo Phát triển giáo dục và đào tạo là mộttrong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi nhà trường,cũng là nhiệm vụ chính trị, trung tâm của mỗi trường, là điều kiện để phát huynguồn lực con người

Xét ở phương diện hoạt động, cùng với hoạt động giáo dục, dạy học làmột hoạt động hoạt một cơ bản, nhằm trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năngtheo mục tiêu dạy học của mỗi đối tượng, trong đó giảng dạy của giáo viên làmột trong những hoạt động cơ bản của nhà trường, diễn ra thường xuyên, có ýnghĩa quyết định chất lượng chất lượng dạy học của nhà trường

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục cũng như xây dựng vàphát triển trường tiểu học, đòi hỏi phải quản lý một cách khoa học các hoạtđộng, nhiệm vụ của nhà trường trong đó và trước hết là quản lý hoạt động dạyhọc lý chung, hoạt động dạy của giáo viên, cũng là một nhiệm vụ, nội dungcủa quản lý giáo dục nhà trường Bởi giáo viên là nhân tố quyết định chấtlượng giáo dục

Thực tiễn quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểuhọc quận Nam Từ Liêm trong những năm qua đã đạt được những kết quả rấtquan trọng có tác động tích cực trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng, giáodục thái độ cho học sinh Mặt khác, thông qua hoạt động giảng dạy góp phầnhình thành và phát triển nhân cách của học sinh, thực hiện tốt quan điểm “kếthợp dạy chữ với dạy người” được thực hiện có hiệu quả Song, thực tiễn cũngcho thấy quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quậnNam Từ Liêm còn bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là quản lý mục tiêu, nội dungchương trình dạy học, việc quản lý xây dựng và thực thi kế hoạch, quản lýhoạt động kiểm tra đánh giá và quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động giảngdạy của giáo viên ở các trường trên địa bàn quận Nam Từ Liêm - Hà Nội vẫncòn những hạn chế, chất lượng giảng dạy của giáo viên chưa tương xứng vớitiềm năng của nhà trường

Ở phương diện nghiên cứu khoa học, đã có những công trình nghiêncưu về hoạt động dạy học, giảng dạy của giáo viên trong đó có những nghiêncứu về giảng dạy của giáo viên tiểu học, nhưng với cụ thể ở các trường tiểuhọc, quận Nam Từ Liêm là một quận mới thành lập thì chưa công trình nàonghiên cứu vấn đề này

Xuất phát từ lý do trên, tác giả chọn đề tài:“Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” làm luận văn tốt nghiệp.

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

* Các nghiên cứu trên thế giới

Tác giả P.V.Zimin, MI.Kođakốp, N.I.Saxerđôlốp nhận định: “Công tácquản lý hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trường là khâu then chốttrong hoạt động quản lý trường học”

Về phương pháp giảng dạy, ngay từ thời cổ đại tư tưởng phương pháp

dạy học đã được nhà triết học phương tây, Xôcơrát (469-399 trước CN) đề

xuất áp dụng phương pháp đàm thoại trong giảng dạy, sau đó Khổng Tử

(551-479 trước CN), nhà triết học, nhà giáo dục phương Đông đã coi trọng tính tíchcực của học sinh trong giảng dạy Các tư tưởng về phương pháp giảng dạynày ngày nay vẫn tồn tại và thậm chí có giá trị rất lớn đối với nhiệm vụ giáodục hiện nay là đổi mới phương pháp giảng dạy mà chúng ta đang quan tâm

Về chương trình giảng dạy, theo John Deway (1859- 1925), nhà sư

phạm người Mỹ nổi tiếng đầu thế kỷ XX đã đưa ra phương hướng cách tângiáo dục Ông cho rằng phải đưa vào vốn tri thức của học sinh những tri thứcngoài sách giáo khoa và lời giảng của giáo viên, đề cao hoạt động đa dạng củahọc sinh, đặc biệt là hoạt động thực tiễn Quan điểm này đã đánh dấu mộtbước tiến mới trong cách tân giáo dục trên toàn thế giới và ngày nay vẫn cótác dụng rất lớn

Về đề quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trường phổ thông khôngchỉ chú trọng đến việc quản lý phương pháp giảng dạy, quản lý nội dungchương trình mà còn phải chú trọng đến nhiều yếu tố khác, vì chúng có mốiliên hệ tương hỗ Tác giả V.A.Xukhomlinxki cho rằng việc xây dựng và bồidưỡng đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Người Hiệutrưởng phải biết chọn lựa giáo viên bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng

họ trở thành giáo viên tốt theo tiêu chuẩn nhất định, bằng những biện phápkhác nhau Thực tế cho thấy với đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên mônvững vàng, thường xuyên được bồi dưỡng nâng cao tay nghề thì công tác đàotạo của nhà trường sẽ đạt hiệu quả cao

Một công trình nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn về những ưu tiên vàchiến lược cho giáo dục, ngân hàng thế giới đã có kết luận: Đầu tư vào giáo sẽtích luỹ vốn con người, là chìa khoá để thay thế sự tăng trưởng kinh tế và tăngthu nhập Giáo dục, đặc biệt là giáo dục cơ bản cũng góp phần làm giam đóinghèo, nhờ tăng năng suất lao động của từng lớp lao động nghèo, giảm sinh

đẻ và tăng cường sức khoẻ, giúp mọi người cùng có cơ hội tham gia đầy đủvào hoạt động xã hội và phát triển kinh tế

* Các nghiên cứu ở Việt Nam

Đã có nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục Việt Nam nghiên cứu về quản

lý nhà trường, qùản lý hoạt động dạy học như Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ

Hồ, Nguyễn Văn Lê, Hoàng Tâm Sơn, Nguyễn Văn Tường

Trong “Những bài giảng về quản lý trường học” tác giả Hà Sĩ Hồ chorằng: “trong thực hiện mục tiêu đào tạo việc quản lý hoạt động dạy và học(theo nghĩa rộng) là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường”

Trong cuốn sách “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáodục”, tác giả Trần Kiểm chỉ rõ: “ hoạt động quản lý nhà trường bao gồmnhiều nội dung quản lý như: quản lý các hoạt động giáo dục, hoạt động dạyhọc, hoạt động lao động, hoạt động ngoại khóa, hoạt động giáo dục hướngnghiệp, quản lý các đối tượng khác nhau; quản lý giáo viên, học sinh, tàichính, cơ sở vật chất , quản lý nhiều khách thể khác nhau: quản lý thực hiện

xã hội hóa giáo dục, điều chỉnh các hoạt động ảnh hưởng từ bên ngoài trường,tham mưu với ban đại diện cho mẹ học sinh

Các tác giả đi sâu nghiên cứu ở các góc độ khác nhau của hoạt độngdạy học chỉ ra những yêu cầu và biện pháp quản lý hiệu quả hoạt động giảngdạy của giáo viên nói chung và giáo viên ở các trường tiểu học nói riêng.Quản lý lao động sư phạm của đội ngũ giáo viên có vai trò rất quan trọngtrong các nội dung quản lý ở các trường đây chính là quản lý nhân sự, nguồnlực giáo dục trong nhà trường nếu quản lý và phát huy tốt lực lượng này sẽgóp phần quan trọng nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

Các tác giả tiêu biểu: Nguyễn Minh Đạo, “Cơ sở của khoa hoc quản lý” (1997); Nguyễn Ngọc Quang, “Những khái niệm cơ bản về quản lỷ giáo dục” (1998); Đặng Quốc Bảo, “Một số khái niệm về quản lý giáo dục” (1997); Trần Kiểm, “Khoa học quản lý giáo dục - một số vấn đề về lý luận và thực tiễn” (2004); Đặng Bá Lãm, “Quản lý nhà nước về giáo dục,lý luận và thực tiễn” (2012); Bùi Minh Hiền, “Quản lý giáo dục” (2012); …

Vai trò của quản lý, quản lý giáo dục; khái niệm về quản lý, quản lýtrường học; bản chất, chức năng, nguyên tắc và phương pháp quản lý giáodục; công cụ quản lý giáo dục; quản lý nhà trường; quản lý tài chính, quản lý

cơ sở vật chất kỹ thuật trong giáo dục và trường học; quản lý chất lượng giáodục; xây dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng vănhóa trong quản lý giáo dục Những công trình nghiên cứu đó đã góp phần pháttriển khoa học quản lý giáo dục ở nước ta

Các nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học, học tập, giảng dạy: Tác giả Lê Mạnh Dũng “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Huế” luận văn Quản lý giáo dục (2001) Tác giả Nguyễn Kim Phụng “Biện pháp quản

lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở thực hiện chương trình sách giáo khoa mới tại huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh” luận văn Quản lý giáo dục (2005) Tác giả Phạm Xuân Hưng “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở thực hiện đổi mới chương trình sách giáo khoa ở huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng” Quản lý giáo dục (2006) “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở quận Phú Nhuận Thành Phố Hồ Chí Minh trong điều kiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông” luận văn Quản lý giáo dục của tác giả Trương Thị Mỹ Lai (2006) “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng” luận văn Quản lý giáo dục tác giả Mai Đức Hùng (2006) Tác giả Phùng Ngọc Thưởng “Quản lý quá trình dạy học ở các trường Trung học phổ thông huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc”, luận văn Quản lý giáo dục (2014) Tác giả Lê Minh Trí, “Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở thuộc thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau hiện nay”, luận văn Quản lý giáo dục (2014) Tác giả Nguyễn Thị Hạnh “Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường Trung cấp nghề Cơ khí I Hà Nội”,

luận văn Quản lý giáo dục năm (2014) Tác giả Nguyễn Trung Kiên: “Quản

lý hoạt động học tập của học viên Trường Trung cấp 24 Biên phòng hiện nay”, luận văn Quản lý giáo dục năm (2014) Tác giả Phạm thị Thanh Băng

“Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên ở Học viện Hành chính”, luận văn Quản lý giáo dục năm (2014)

Các nghiên cứu theo hướng này đã làm rõ cơ cơ sở lý luận về dạy học,học tập, giảng dạy, điều tra khảo sát thực trạng và nghuyên nhân của dạy học,học tập và đề xuất các biện pháp quản lý về nhận thức, về quản lý mục tiêu,

kế hoạch, quản lý nội dung, chương trình, quản lý kết quả, chất lượng dạyhọc, giảng dạy và các điều kiện, môi trường dạy học học tập, giảng dạy ở mỗitrường được nghiên cứu

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động giảng dạy củagiáo viên tiểu học, từ đó đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy củagiáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, gópphần nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục của cấp học này trên địa bàn

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viêntrường tiểu học

Khảo sát, đánh giá thực trạng giảng dạy và quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên trong các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên cáctrường tiểu học quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quậnNam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viênbậc tiểu học trong phạm vi địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.Tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi 180 cán bộ quản lý, giáo viên của 13 trườngtiểu học trên địa bàn quận Nam Từ Liêm: Trường tiểu học Nam Từ Liêm; LêQuý Đôn; Đại Mỗ; Đoàn Thị Điểm; Lomonosop; Mễ Trì A; Mễ Trì B; MỹĐình I; Mỹ Đình II; Tây Mỗ; Trung Văn; Xuân Đỉnh và Phương Canh

Các tài liệu tổng kết, nghiên cứu, khảo sát của các trường tiểu học thờigian từ năm 2009 - 2014

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quậnNam Từ Liêm, thành phố Hà Nội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó không

thể thiếu vai trò của công tác quản lý Vì vậy nếu các chủ thể quản lý thực

hiện tốt các nội dung: Tổ chức nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm chochủ thể quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên; kết hợp kế hoạch hóa hoạtđộng giảng dạy với chuẩn hóa đội ngũ giáo viên; thường xuyên kiểm tra, đánhgiá chất lượng hoạt động giảng dạy của giáo viên và bảo đảm các điều kiện cơ

sở vật chất, phương tiện kỹ thuật cho hoạt động giảng dạy học thì hoạt động

giảng dạy của giáo viên sẽ được quản lý chặt chẽ, góp phần nâng cao chấtlượng dạy học ở các trường tiểu học trên địa bàn Quận

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản ViệtNam về giáo dục - đào tạo và quản lý giáo dục - đào tạo Đồng thời, đề tài dựa

vào quan điểm hệ thống - cấu trúc, logic - lịch sử, quan điểm thực tiễn làm cơ

sở xem xét và phân tích những vấn đề liên quan đến đề tài

* Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp khái quát hóa các tài liệu như:Văn kiện nghị quyết, giáo trình, sách tham khảo, chuyên khảo, luận năng, luận

án khoa học…; phương pháp phân loại tài liệu, nhằm xây dựng cơ sở lý luận vềcông tác quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra bằng phiếu

Trưng cầu ý kiến của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng bộ môn,đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục của các trường tiểu học trên địabàn Quận

Trao đổi với giáo viên, cán bộ quản lý các nhà trường về các nội dung

có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

Phương phát quan sát.

Tiến hành quan sát hoạt động giảng dạy của giáo viên và tổ chức quản

lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học thuộc phạm vinghiên cứu của đề tài

Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm giáo dục.

Nghiên cứu hồ sơ bài giảng, kế hoạch giảng dạy của giáo viên, báocáo tổng kết học kỳ, năm học của các nhà trường để đánh giá thực trạnggiảng dạy và quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu họctrên địa bàn Quận

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tiến hành nghiên cứu, tổng kết các kinh nghiệm của các trường tiểuhọc trong quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên để có thêm cơ sở xácđịnh các biện pháp quản lý phù hợp

Phương pháp xin ý kiến chuyên gia.

Tổ chức xin ý kiến các nhà giáo có uy tín và kinh nghiệm giảng dạy;các nhà khoa học về các nội dung có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tổng hợp, xử lý và biểu đạt

kết quả khảo sát và điều tra

7 Ý nghĩa của đề tài

Luận văn góp phần hệ thống hóa, khái quát hóa và phát triển lý luận

về quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viêncác trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội Kết quả nghiêncứu đề tài góp phần cung cấp những cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọngcho Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn của Nhà trường trong chỉ đạo hoạtđộng sư phạm có hiệu quả

Đề tài hoàn thành có thể làm tài liệu tham khảo trong công tác quản lýgiáo dục của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của cáctrường tiểu học

8 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: Mục lục, phần mở đầu, phần nội dung gồm 3 chương (8tiết), kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Các khái niệm của luận văn

1.1.1 Hoạt động giảng dạy của giáo viên tiểu học

Điều 33 Điều lệ Trường tiểu học chỉ rõ: “Giáo viên tiểu học là giáo

viên làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ

sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học”

Giáo viên tiểu học có nhiệm vụ:

Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục,

kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh;quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; thamgia các hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quảgiảng dạy và giáo dục

Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xửcông bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi íchchính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp

Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyênmôn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy

Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành,các quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công,chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục

Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình họcsinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục

Hoạt động giảng dạy của giáo viên tiểu học được hiểu là tập hợp nhữngtác động liên tiếp của giáo viên đến đối tượng học sinh nhằm giúp họ nắm

vững hệ thống những cơ sở khoa học, phát triển năng lực nhận thức, tư duysáng tạo, năng lực hành động, hình thành thái độ chuẩn mực theo quy địnhcủa nhà trường.

Từ quan niệm trên có thể hiều hoạt động giảng dạy của giáo viên các

trường Tiểu học như sau: Hoạt động giảng dạy của giáo viên ở các trường tiểu học là sự tương tác giữa giáo viên và học sinh thông qua các hình thức

tổ chức và phương pháp dạy học, nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng, thái độ và phát triển tư duy sáng tạo đáp ứng với mục tiêu, yêu cầu giáo dục của nhà trường.

Hoạt động dạy và học ở các trường tiểu học có mối quan hệ chặt chẽvới nhau trong mối quan hệ với các thành tố như: mục tiêu, nội dung, phươngpháp, hình thức tổ chức của hoạt động dạy và hoạt động học, người dạy,người học và kết quả dạy học Trong đó hoạt động dạy của Thầy và hoạt độnghọc của Trò là hai nhân tố trung tâm, năng động nhất của quá trình dạy học

Hoạt động dạy học ở các trường tiểu học còn thể hiện sự tương tác giữagiáo viên và học sinh trong quá trình dạy học Sự tương tác đó thể hiện; giáoviên giữ vai trò chủ đạo, tổ chức, định hướng hoạt động nhận thức, còn họcsinh tự giác tích cực, chủ động thông qua việc tự nhận thức và điều chỉnhnhận thức bản thân nhằm tới mục đích và kết quả dạy học

Kết quả dạy học ở các trường tiểu học phản ánh chất lượng và hiệu quảhọc tập, chất lượng quản lý, chất lượng hiệu quả đổi mới trình độ phươngpháp, hình thức tổ chức dạy và học của nhà trường

Hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học với nhiệm vụ vàmục tiêu là: Thực hiện nội dung chương trình, nhiệm vụ giáo dục và đào tạotheo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoạt động chính của nhà trường

là truyền thụ kiến thức và hình thành nhân cách cho học sinh, được thực hiệnbằng nhiều con đường, trong đó con đường quan trọng nhất là tổ chức giảngdạy và chỉ đạo giảng dạy Thông qua hoạt động giảng dạy, nhằm cung cấp

cho học sinh hệ thống kiến thức khoa học, bồi dưỡng phương pháp tư duysáng tạo và kỹ năng và thái đô, nhằm nâng cao trình độ học vấn, hình thànhthế giới quan và nhân sinh quan ở bậc học trong mục đích xuyên suốt là làmcho học sinh trở thành người tự chủ, năng động, sáng tạo Như vậy, hoạt độnggiảng dạy là một trong những con đường cơ bản nhất để đạt tới mục đích giáodục tổng thể Hoạt động giảng dạy có các thành tố cấu trúc sau:

Mục tiêu giảng dạy: Những kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu giáo dụccủa tiểu học, tạo nền tảng cho học sinh tiếp tục học ở bậc cao hơn

Nội dung giảng dạy: những kiến thức cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiệnđại thể hiện ở nội dung chương trình và kế hoạch giảng dạy theo quy định

Phương pháp giảng dạy: Giảng giải, chứng minh, so sánh, liên hệ, ví dụthực tiễn…

Phương tiện giảng dạy: Cơ sở vật chất, phương tiện, đồ dùng dạy học,nguồn tài chính phục vụ dạy học

Hình thức tổ chức giảng dạy: Sử dụng các hình thức tổ chức giảng dạynhư lên lớp, kèm cặp học sinh, phù hợp lứa tuổi học sinh tiểu học

Kết quả giảng dạy: là chất lượng học tập, tu dưỡng của học sinh theomục tiêu giáo dục đã xác định

1.1.2 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở các trường tiểu học

Quản lý là hoạt động có ý thức của nhà quản lý nhằm đạt tới mục tiêuhiệu quả quản lý Các cán bộ quản lý, các lực lượng sư phạm, bằng hành độngcủa mình biến mục tiêu đó thành hiện thực

Quản lý hoạt động giảng dạy học của giáo viên các trường tiểu học, làmột loại hình quản lý nhân sự trong đó chủ thể đề ra những mục tiêu cần phảiđạt được và những chủ trương, biện pháp kế hoạch phải thực hiện, lựa chọnnhân sự, thời gian, huy động và sử dụng nhân lực, vật lực và tài lực (nguồnnhân lực giáo dục của nhà trường) hiện có và sẽ có để tổ chức và điều hành bộ

máy nhân lực nhằm thực hiện những chủ trương, biện pháp và kế hoạch nóitrên một cách đúng đắn, có chất lượng và hiệu quả đáp ứng được mục tiêu màchủ thể đã đề ra.

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, là hoạt động có ý thức củanhà quản lý (của Hiệu trưởng và các phó hiệu trường, tổ trường chuyên môn)nhằm đạt tới mục tiêu quản lý Nhà quản lý cùng với đông đảo đội ngũ giáoviên, học sinh, các lực lượng xã hội, bằng hành động của mình biển mục tiêu

đó thành hiện thực Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất với nhau là hoạtđộng trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động khác của nhà trường đềuhướng vào tiêu điểm này Vì vậy quản lý nhà trường thực chất là quản lý quátrình sư phạm của thầy, hoạt động học tập của trò, diễn ra trong quá trình dạyhọc ở nhà trường

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở các trường tiểu học hướngvào thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của của nhà trường Do đó quản lý hoạtđộng giảng dạy của giáo viên ở các trường tiểu học, thực chất là những tácđộng của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thểgiáo viên) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện năng lực chuyênmôn và nhân cách cho học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường Từnhững quan niệm và cách tiếp cận trên tác giả đưa ra quan niệm:

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học là các cách thức, biện pháp của chủ thể quản lý nhà trường tác động đến toàn bộ hoạt động giảng dạy của giáo viên, nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy và học của nhà trường.

Theo đó, cần nhận thức về quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viêncác trường tiểu học như sau:

Mục tiêu quản lý hoạt động giảng dạy, nhằm bảo đảm cho hoạt động

dạy của giáo viên đạt kết quả ngày càng cao, góp phần thực hiện tốt mục tiêuquản lý sư phạm và nhiệm vụ giáo dục của nhà trường

Chủ thể quản lý là Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng phụ trách

chuyên môn, tổ trưởng tổ chuyên môn với nhiệm vụ trọng tâm là tổ chức thựchiện chương trình đào tạo, kế hoạch giảng dạy, học tập và các hoạt động dạyhọc theo chương trình, kế hoạch giảng dạy của nhà trường và của cấp trên.Chủ thể quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên phải có những phẩm chất

và năng lực đó là: trình độ học vấn, tri thức và kỹ năng nghiệp vụ quản lý,gương mẫu về phẩm chất đạo đức, luôn là tấm gương và là chỗ dựa tin cậycho đồng nghiệp, là người thầy có uy tín với học sinh

Đối tượng quản lý là toàn bộ hoạt động giảng dạy của giáo viên.

Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên thực chất là quản

lý việc thực hiện tốt các thành tố của quá trình giảng dạy, các nhiệm vụ quyếtđịnh đến chất lượng giảng dạy của giáo viên nhà trường, góp phần nâng caochất lượng giảng dạy, đạt được mục đích quản lý của nhà trường

Phương pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên đa dạng, bao

gồm toàn bộ những cách thức, biện pháp tác động, điều khiển của chủ thểquản lý đến đối tượng quản lý bằng hệ thống công cụ, phương tiện nhằm đạtđược mục tiêu quản lý đã xác định Việc xác định phương pháp quản lý hoạtđộng giảng dạy phải bảo đảm tính khoa học, thống nhất, khả thi, phù hợp vớichức trách, nhiệm vụ của giáo viên, tăng cường hiệu quả quản lý nhằm tạo rasức mạnh tổng hợp, trong đó phương pháp quản lý hành chính, phương phápgiáo dục - tâm lý, phương pháp động viên khuyến khích là những phươngpháp chủ đạo, được sử dụng phổ biến trong quản lý giáo duc

1.2 Nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

1.2.1 Quản lý việc thực hiện mục tiêu, chương trình giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

Mục tiêu hoạt động giảng dạy của giáo viên là tổ chức hoạt động nhậnthức của học sinh, giúp các em nắm vững hệ thống tri thức khoa học phổthông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, đồng thời rèn luyện

cho học sinh có hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng Thông qua hoạt độnggiảng dạy nhằm tổ chức, điều khiển học sinh hình thành phát triển năng lực vànhững phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lập, sáng tạo.

Sự phát triển trí tuệ nói chung có nét đặc trưng bởi sự tích lũy vốn trithức và các thao tác trí tuệ thành thạo, vững chắc của con người Đó là quátrình chuyển biến về chất trong quá trình nhận thức của người học Năng lựchoạt động trí tuệ được thể hiện ở năng lực vận dụng các thao tác trí tuệ, đặcbiệt là các thao tác tư duy Quá trình chiếm lĩnh tri thức diễn ra thống nhấtgiữa một bên là nội dung những tri thức với tư cách là “cái được phản ánh” vàmột bên là thao tác trí tuệ vởi tư cách là “phương thức phản ánh” Như vậy,

hệ thống tri thức được học sinh lĩnh các hội thông qua các thao tác trí tuệ của

họ và ngược lại, chính các thao tác trí tuệ cũng được hình thành và phát triểntrong quá trình chiếm lĩnh tri thức rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo Trong quá trìnhdạy học, với vai trò tổ chức, điều khiển của thầy, học sinh không ngừng pháthuy tính tích cực nhận thức, tự lực rèn luyện các thao tác trí tuệ, dần dần hìnhthành và phát triển các phẩm chất của hoạt động trí tuệ Sự phát triển trí tuệ ởhọc sinh được phản ánh thông qua sự phát triển không ngừng các chức năngtâm lý và phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là quá trình tư duy độc lập, sáng tạo củangười học sinh, bởi lẽ “tư duy có sắc sảo thì tài năng của con người mới lấplánh” Sự phát triển trí tuệ có mối quan hệ biện chứng với hoạt động dạy học.Dạy học được tổ chức đúng sẽ thúc đẩy sự phát triển năng lực và phẩm chấttrí tuệ của học sinh và ngược lại sự phát triển đó sẽ tạo điều kiện cho hoạtđộng dạy học đạt chất lượng cao hơn Đó cũng là một trong những qui luậtcủa dạy học Điều kiện cần thiết để thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của họcsinh là hoạt động dạy học phải luôn luôn đi trước sự phát triển trí tuệ và dạyhọc phải xác định mức độ khó khăn vừa sức học sinh, tạo điều kiện để pháttriển tối đa những tiềm năng vốn có của trẻ

Thông qua hoạt động giảng dạy tổ chức, điều khiển học sinh hình thành

cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo đức nói riêng và pháttriển nhân cách nói chung Trên cơ sở tổ chức cho học sinh nắm vững tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực nhận thức mà hình thành cho học sinh cơ

sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo đức nói riêng và phát triểnnhân cách nói chung theo mục đích giáo dục đã đề ra

Mục tiêu quản lý hoạt động giảng dạy của các giáo viên các trường tiểuhọc, là một chỉnh thể thống nhất, nếu thiếu việc trang bị tri thức, kỹ năng, kỹxảo tương ứng, thiếu phương pháp nhận thức thì không thể tạo điều kiện cho

sự phát triển trí tuệ và thiếu cơ sở cho sự hình thành thế giới quan khoa học.Phát triển trí tuệ vừa là kết quả, vừa là điều kiện của việc nắm vững tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo và là cơ sở để hình thành thế giới quan khoa học và nhữngphẩm chất đạo đức Phải có trình độ phát triển nhận thức nhất định mới giúphọc sinh có cách nhìn, có thái độ và hành động đúng

Để thực hiện tốt mục tiêu quản lý của hoạt động dạy học ở trường tiểuhọc, đòi hỏi phải nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên với những điều kiện đó là; Gắn hoạt động dạy học với việc nângcao chất lượng giáo dục toàn diện; Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi chođội ngũ cán bộ, giáo viến thực hiện đối mới phương pháp dạy học Trong đó,quan trọng nhất là tạo động lực và kích thích tinh thần lao động sáng tạo củađội ngũ giáo viên Đảm bảo chất lượng dạy học một cách bền vững, xây dựng

cơ chế và có chính sách phù hợp để phát huy tối đa nội lực đi đôi với sự tranhthu tiềm lực của các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường

1.2.2 Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Kế hoạch dạy học là một bộ phận trong hệ thống kế hoạch chung củanhà trường, căn cứ vào kế hoạch của cấp trên và kế hoạch của nhà trường giáoviên lập kế hoạch giảng dạy cho năm học, học kỳ, tuần, tháng và từng ngày cụthể Để quản lý có hiệu quả kế hoạch giảng dạy của giáo viên cần thực hiệntốt nội dung sau:

Xây dựng kế hoạch giảng dạy cho từng trường tiểu học phải bảo đảmtính khoa học, dân chủ và khả thi phù hợp với điều kiện của nhà trường, nănglực giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, và các nguồn lực bảo đảmkhác, cần nắm vững các bước đó là: Điều tra cơ bản để xác định tình hình đầunăm học; phân tích tình hình và xác định mục tiêu cho năm học mới; phâncông viết dự thảo kế hoạch; tổ chức hội thảo góp ý dự thảo kế hoạch; hoànchỉnh kế hoạch; trình cấp trên (Phòng Giáo dục và Đào tạo) thông qua, duyệt

và công bố kế hoạch

Trên cơ sở kế hoạch giảng dạy của từng trường, các tổ chuyên môntrong nhà trường xây dựng kế hoạch của tổ mình trong năm học Kế hoạchcủa các tổ chuyên môn phải chính xác và phải được cụ thể hóa nhiệm vụ củanăm học và kế hoạch dạy học của nhà trường Kế hoạch giảng dạy phải nêu rõđịnh mức, số lượng hóa các nhiệm vụ phải đảm nhiệm, các nhiệm vụ đượcgiao, các nhiệm vụ đột xuất Kế hoạch giảng dạy phải thể hiện được các biệnpháp thực hiện, các biện pháp có hiệu lực, đồng thời phải xây dựng được mộtchương trình hành động hành động cụ thể

Căn cứ vào kế hoạch chung của nhà trường, của tổ chuyên môn vànhiệm vụ đảm nhận, giáo viên phân tích hình hình học tập của học sinh, yêucầu của nội dung, chương trình dạy học, điều kiện của nhà trường để xác địnhcác tiêu chí phấn đấu với những biện pháp thực hiện hiệu quả Kế hoạchgiảng dạy của giáo viên các trường tiểu học cở sở phải được thông qua tổchuyên môn và Hiệu trưởng nhà trường trực tiếp phê duyệt

Sau khi kế hoạch giảng dạy của giáo viên được thông qua và phê chuẩncủa Hiệu trưởng nhà trường, giáo viên tiến hành triển khai thực hiện kế hoạchtheo đúng, đủ các nội dung trong kế hoạch, thường xuyên liên hệ với tổchuyên môn để tranh thủ sự chỉ đạo của tổ về mặt chuyên môn, bảo đảm thựchiện tốt kế hoạch giảng dạy của bản thân theo đúng quy định, đạt được nhữngyêu cầu thể hiện trong kế hoạch giảng dạy đã được phê chuẩn Tổ chức phân

công nhiệm vụ cho giáo viên phải căn cứ vào năng lực, sở trường, hoàn cảnhcủa giáo viên đề phát huy tinh thần trách nhiệm, phương pháp sư phạm có ýnghĩa rất quan trọng đối với các chủ thể quản lý Phân công đúng người đúngviệc sẽ mang lại hiệu quả và ngược lai nếu phân công không đứng, khôngkhoa học, mang tính sáp đặt, chủ quan sẽ dẫn đứn kết quả giảng dạy của giáoviên sẽ bị hạn chế và chất lượng dạy và học sẽ không đáp ứng yêu cầu chỉ tiêu

đề ra

1.2.3 Quản lý các khâu tổ chức hoạt động giảng dạy của giáo viên

Quản lý hoạt động giảng dạy trên lớp của giáo viên là nội dung quantrọng nhất trong các nội dung quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, baogồm các nội dung cụ thể đó là:

Quản lý phân, công giảng dạy cho giáo viên là một nội dung quan trọnghàng đầu, việc phân công phải nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy học

Để làm tốt việc này, trước hết cán bộ quản lý phải thật sự sáng suốt và côngtâm, tuyệt đối không để lợi ích của bất kỳ một cá nhân nào tác động ảnhhưởng đến việc phân công Phân công giảng dạy đòi hỏi người quản lý phảihiểu biết sâu sắc năng lục chuyên môn của từng cán bộ, giáo viên kết hợp vớicác yếu tố quan trọng khác như quyền lợi của học sinh, hoàn cảnh và nguyệnvọng và thâm niên công tác giáo viên

Quản lý việc chuẩn bị lên lớp của giáo viên nội dung quản lý việcchuẩn bị lên lớp là một hoạt động cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạycủa giáo viên và học tập của học sinh Do tính đặc thù của hoạt động sư phạmnên công tác chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên là rất đa dạng, có thể ở nhà, ởnhà trường, ở thư viện Đây là vấn đề rất khó khăn trong hoạt động quản lýcủa Hiệu trưởng Để quản lý tốt công việc chuẩn bị lên lớp của giáo viên cáctrường tiểu học, hiệu trưởng phải thực hiện các biện pháp quản lý như: thôngbáo, hướng dẫn cho giáo viên lập kế hoạch soạn giáo án, phổ biến yêu cầuchuẩn bị bài giảng, yêu cầu chất lượng của một bài soạn, tổ chức bồi dưỡng

phương pháp cho giáo viên nhất là những phương pháp dạy học phát huy tínhtích cực của học sinh, những phương pháp dạy học tiên tiến, sử dụng côngnghệ thông tin trong dạy học, cách thức sử dụng các phương tiện kỹ thuật dạyhọc hiện đại, sử dụng đồ dùng dạy học, giáo trình, giáo khoa giảng dạy.

Quản lý chất lượng hoạt động giảng dạy của giáo viên thông qua tổchuyên môn: Đây là cách thức quản lý gián tiếp mà vẫn mang lại hiệu quảcao, thực hiện phân cấp trong quản lý giáo dục Tổ chuyên môn là một tốchức trong nhà trường, tập hợp những giáo viên có cùng chuyên môn giúphọc hoạt động theo mục tiêu thống nhất Hoạt động của tổ chuyên môn gópphần quan trọng tạo điều kiện cho các giáo viên hoàn thành nhiệm vụ củamình trong hoạt động động giảng dạy ở nhà trường Thông qua tổ chuyênmôn Hiệu trưởng sẽ nắm sâu sát hoạt động giảng dạy của giáo viên, phát huycao độ sự thống nhất giữa Hiệu trưởng và các thành viên trong tập thể sưphạm Vì vậy, tăng cường chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn là nhiệm vụ quantrọng trong quản lý hoạt động giảng dạy của Hiệu trưởng, chất lượng hiệu quảquản lý phụ thuộc và phương pháp và năng lực quản lý của Hiệu trưởng

Giáo viên giữ vai trò quyết định chất lượng của hoạt động giảng dạycủa nhà trường quản lý nắm chắc số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên vềphẩm chất chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức nhà giáo, năng lực sư phạm,mối quan hệ, hoàn cảnh gia đình sẽ giúp cho chủ thể quản lý có các biện pháp

để bố trí, phân công công tác hợp lí Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt độnggiảng dạy của giáo viên, đòi hỏi đội ngũ giáo viên ngoài những tri thức khoahọc đã được chuẩn hóa theo mục tiêu giáo dục còn phải đảm bảo về nhâncách, đó là phẩm chất chính trị, lòng yêu người, yêu nghề, trình độ học vấn,

sự thông tinh nghề nghiệp, là phong cách ứng xử, kỹ năng giao tiếp của ngườigiáo viên

Công tác quản lý đội ngũ giáo viên gồm những nội dung cơ bản sau:quản lý về số lượng giáo viên hiện hữu, về trình độ đào tạo, việc phân công

giảng dạy, việc sinh hoạt chuyên môn, hoạt động giảng dạy, quan tâm đến đờisống vật chất, tinh thần và điều kiện lao động sư phạm của giáo viên.

1.2.4 Quản lý thực hiện nội dung và phương pháp giảng dạy của giáo viên trường tiểu học

Quản lý việc thực hiện nội dung dạy học của giáo viên, Theo điều 27Luật giáo dục năm 2005 sửa đổi, bổ sung 2009 quy định: “Giáo dục trườngtiểu học nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quản giáo dụctiểu học, có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở, có hiểu biết ban đầu về kỹthuật và hướng nghiệp và hướng nghiệp để tiếp tục học tiểu học phổ thông,trung cấp, học nghề hoặc là đi vào cuộc sống lao động”

Về nội dung dạy học ở trường tiểu học thống nhất toàn quốc do Bộ

Giáo dục và Đào tạo ban hành Vì vậy, trách nhiệm rất quan trọng của các chủthể quản lý (Hiệu trưởng, các Phó hiệu trưởng, các tổ chuyên môn của nhàtrường) thực hiện chức năng quản lý làm cho giáo viên của nhà trường nắmvững, phân phối chương trình nội dung dạy học của các cấp học phù hợp,không được làm tiện thay đổi, thêm bớt hoặc làm sai lệch Bảo đảm tính pháp

lí, tính chính xác trong quản lý và thực hiện nội dung, chương trình dạy học ởcác trường tiểu học

Quản lý nội dung dạy học là văn bản có tính pháp lệnh của nhà nước vềnhững bài học, đòi hỏi giáo viên và học sinh phải hoàn thành trong một thờigian nhất định, nhằm giúp học sinh có những kiến thức, kỹ năng, thái độ cầnthiết đáp ứng yêu cầu và mục tiêu giáo dục Căn cứ chương trình, nội dungdạy học để nhà nước chỉ đạo và giám sát hoạt động dạy học của nhà trường,đồng thời là căn cứ pháp lý để ban giám hiệu quản lý tốt công tác giảng dạycủa giáo viên

Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên thựcchất là quản lý cách thức hoạt động có trình tự, phối hợp, tương tác với nhaucủa giáo viên và học sinh nhằm đạt được mục đích dạy học Hay nói cách

khác phương pháp giảng dạy là hệ thống những hành động có chủ đích, theomột trình tự nhất định của giáo viên và học sinh nhằm tổ chức hoạt động nhậnthức và hoạt động thực hành của học sinh, đảm bảo cho họ lãnh hội nội dungdạy học và chính vì vậy mà đạt được những mục đích dạy học.

Thực hiện các phương pháp giảng dạy là một khâu rất quan trọng trongquá trình giảng dạy, do vậy muốn quản lý tốt hoạt động giảng dạy cần phảiquản lý việc sử dụng các phương pháp giảng dạy Vấn đề thực hiện đổi mớiphương pháp giảng dạy ở trường tiểu học phải theo những quan điểm chỉ đạo

và nội dung: đổi mới hướng hoạt động của thầy và trò, đổi mới quan hệ thầy trò, phát huy năng lực nội sinh của người học, đưa công nghệ hiện đại vào nhàtrường, đổi mới về tính chất hoạt động của học sinh, rèn luyện năng lực tưduy, khả năng tưởng tượng, sáng tạo, táng cường thí nghiệm thực hành, kỹnăng vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống

-1.2.5 Kiểm tra, đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên là một chứcnăng của quản lý giáo dục, các chủ thể quản lý căn vào kế hoạch đã đượcHiệu trưởng phê duyệt Việc kiểm tra kế hoạch giảng dạy của giáo viên đượcthực hiện thể hiện tính kế hoạch, khoa học Thông qua kiểm tra thực tế giúpcho Hiệu trường và các cơ quan chức năm nắm được hoạt động giảng dạy củagiáo viên diễn ra như thế nào? tiến độ thực hiện công việc ra sao? giáo viên

có những đề xuất vướng mắc gì? tổ chuyên môn có khó khăn gì trong triểnkhai nhiệm vụ? Từ đó, Ban giám hiệu nhà trường sẽ đưa ra những biện pháp

hỗ trợ để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thựchiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên phải đượctiến hành bằng nhiều phương pháp và hình thức khác nhau thể hiện tính linhhoạt sáng tạo của chủ thể quản lý của nhà trường, trong đó vai trò của Hiệutrưởng rất quan trọng Có thể sử dụng nhiều hình thức kiểm tra như: Kiểm tra

thường xuyên, kiểm tra đột xuất, nội dung kiểm tra bao gồm: kiểm tra hồ sơgiảng dạy, trực tiếp dự giờ thăm lớp, kiểm tra tiến độ thực hiện kế hoạch cánhân Còn kiểm tra việc giảng dạy của tổ chuyên môn thường được tiến hànhbằng các phương pháp và hình thức như: kiểm tra hồ sơ sinh hoạt chuyên môncủa tổ, kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch của từng bộ môn

1.3 Các nhân tố tác động đến quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

1.3.1 Tác động từ yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục ở các trường tiểu học hiện nay

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên mang tính chất quản lý hành

chính sư phạm Đặc điểm này thể hiện ở chỗ: quản lý theo pháp luật, theo

những nội qui, quy chế, quyết định có tính bắt buộc trong hoạt động dạy học.Đồng thời việc quản lý phải tuân thủ các qui luật của quá trình dạy học, giáodục diễn ra trong môi trường sư phạm, lấy hoạt động và quan hệ dạy học củathầy và trò làm đối tượng quản lý

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên mang tính đặc trưng của

khoa học quản lý Bởi vì nó phải vận dụng có hiệu quả các chức năng quản lý

trong việc điều khiển quá trình dạy học quản lý hoạt động giảng dạy của giáoviên các trường tiểu học là một bộ phận trong hoạt động giáo dục toàn diệncủa nhà trường Do đó việc quản lý hoạt động dạy học vừa phải phù hợp vớiquản lý giáo dục nói chung, vừa phải mang tính đặc thù trong quản lý hoạtđộng giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quản lý hoạt động giảngdạy của giáo viên thực chất là quản lý hoạt động sư phạm, hoạt động chuyênmôn của giáo viên như chuẩn bị lên lớp, lên lớp, chỉ đạo học sinh học tập…

Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên có tỉnh xã hội hóa cao Bởi

do sự quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên chịu sự chi phối trực tiếp củacác điều kiện kinh tế - xã hội và có mối quan hệ tương tác thường xuyên vớiđời sống xã hội

Quá trình quản lý hoạt động giảng dạy ở trường tiểu học có tính toàn

diện và tính định hướng Vì vậy, quản lý hoạt động giảng dạy ở trường tiểu

học phải chú ý tính toàn diện và hướng nghiệp trong thực hiện chương trình.Quá trình giảng dạy phải trang bị cho học sinh trình độ văn hóa tương đốihoàn chỉnh Phương thức học tập của học sinh tiểu học có những nét khác biệt

so với học sinh trung học Do đó cũng ảnh hưởng đến hoạt động giảng dạycủa giáo viên, ở tiểu học hoạt động học tập diễn ra theo phương thức học vàhành, học - hành gắn với nhau qua đó để hình thành các kỹ năng cần thiết.Nội dung học tập ở tiểu học được mở rộng và chuyên sâu hơn Tiểu học là cấphọc có tính lý luận gắn với thực hành theo từng môn học, có tính chuyên sâu,từng bước giúp học sinh nắm được những khái niệm khoa học và nhận thứcđược các quy luật về tự nhiên, xã hội, con người

1.3.2 Tác động mục tiêu, chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học

ở các trường tiểu học

Hiện nay và những năm tiếp theo, giáo dục Việt Nam đang tập trunglãnh đạo tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, vững chắc về chất lượng giáo dục.Nâng cao chất lượng dạy tốt, học tốt, phục vụ tốt và quản lý tốt Tiếp tục nângcao chất lượng cán bộ, giáo viên đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong giảngdạy và quản lý Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, lấyngười học làm trung tâm, chuẩn hoá về phương pháp giáo dục, đào tạo, bồidưỡng; tăng cường bổ sung kiến thức thực tế và kỹ năng thực hành nghềnghiệp cho người học Thực hiện “chuẩn hoá, hiện đại hoá” theo quan điểmNghị quyết đại hội XI của Đảng, chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam

Đây là những mục tiêu lớn, chi phối và tác động mạnh mẽ, toàn diện đếnquá trình giáo dục mà trực tiếp là giảng dạy và quản lý hoạt động giảng dạy củagiáo viên; đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với quá trình giảng dạy củagiáo viên để đáp ứng với sự phát triển mới của nhiệm vụ giáo dục hiện nay

Chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy là khâu trọng yếu, tác độngtoàn diện, sâu sắc tới toàn bộ quy trình quản lý, tới nhận thức và hành độngcủa giảng viên trong hoạt động giảng dạy, thúc đẩy việc đổi mới chươngtrình, nội dung kế hoạch giảng dạy, bảo đảm chất lượng, hiệu quả hoạt độnggiảng dạy của nhà trường

Do đó, mỗi nhà trường phải thực hiện nghiêm túc chương trình, nộidung, kế hoạch giảng dạy Chương trình, nội dung, kế hoạch giảng dạy phảiđược sắp xếp theo hệ thống thống nhất, bảo đảm tính ổn định và phù hợp với

xu thế phát triển của giáo dục, đồng thời phải được đạt được mục tiêu quản lý.Các văn bản quản lý, quy chế, quy định… trong quản lý hoạt động giảng dạyvừa là công cụ mang tính pháp lý trong quản lý trong thực hiện nhiệm vụ,trong kiểm tra, đánh giá hoạt động giảng dạy của giáo viên, bảo đảm cho hoạtđộng giáo dục, giảng dạy của nhà trường ngày càng đi vào nề nếp và có hiệuquả hơn

1.3.3 Tác động từ trình độ giảng dạy của đội ngũ giáo viên và công tác quản lý giảng dạy ở các nhà trường

Để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ giảng dạy, đòi hỏi đội ngũ giảngviên phải được biên chế đủ về số lượng, đạt chuẩn về trình độ học vấn, cókinh nghiệm, tuổi đời phù hợp, nhất là trình độ chuyên môn vững, nghiệp vụ

sư phạm tốt, đây là vấn đề đáng quan tâm hiện nay trong quá trình giảng dạycủa giảng viên ở mỗi nhà trường Nhìn chung, trình độ giảng dạy của đội ngũgiảng viên đại học hiện nay cơ bản đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ

Yêu cầu đối với quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên ở trường

tiểu học chú ý đến tâm sinh lý học sinh Vì học sinh tiểu học chủ yếu trong độ

tuổi thiếu nhi từ 06 đến 10 tuổi, đây là độ tuổi chịu ảnh hướng lớn bởi nhâncách của giáo viên Vai trò người giáo viên trong trường tiểu học càng có ýnghĩa to lớn đối với sự phát triển nhân cách của học sinh Lứa tuổi học sinhtiểu học là lứa tuổi thiếu nhi, sự nhận thức còn non nớt điều đó cũng ảnhhưởng đến hoạt động giảng dạy của giáo viên Điều đó có liên quan đến việcxây dựng lại một cách cơ bản các quá trình, các hoạt động tâm lý của họcsinh, đòi hỏi phải có những biến đổi có tính chất quyết định trong các hìnhthức quan hệ qua lại trong cách tổ chức hoạt động, trong sự lãnh đạo mọi mặtcủa người lớn, đặc biệt là giáo viên Do đó nếu vẫn áp dụng những hình thức

và phương giảng dạy như ở bậc tiểu học cho bậc học này sẽ dẫn đến việc trẻ

tỏ ra không bằng lòng dưới nhiều biểu hiện khác nhau

Tuy vậy, với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay, nhìn mộtcách tổng thể, đội ngũ giáo viên còn những mặt hạn chế Một số giảng viên là

bộ môn có trình độ, kinh nghiệm trong hoạt động giảng dạy lại có tuổi đờicao Đội ngũ giảng viên trẻ còn hạn chế nhất định về kiến thức, trình độ sưphạm, kinh nghiệm hoạt động giảng dạy, chưa đáp ứng ngay tất cả yêu cầu,nhiệm vụ giảng dạy trong tình hình mới Những vấn đề trên đã và đang tácđộng và tạo ra những khó khăn đến chất lượng giảng dạy của và quản lý củagiáo viên

1.3.4 Tác động từ các điều kiện đảm bảo cho hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên

Môi trường bảo đảm cho hoạt động giảng dạy có ảnh hưởng, tác độngđến tất cả các khâu, các bước của quá trình giảng dạy, trong đó có công tácquản lý hoạt động giảng dạy, chịu sự tác động lớn kể cả mặt tích cực và chưatích cực Nội dung môi trường bảo đảm cho hoạt động giảng dạy như:

Chất lượng con người, tổ chức: năng lực lãnh đạo, quản lý ở các cấp;

năng lực giảng dạy của giảng viên; tinh thần đoàn kết, bầu không khí dân chủ,mối quan hệ ứng xử, hợp tác trong hoạt động giảng dạy của các tổ bộ môn,từng giảng viên, bảo đảm cho các hoạt động giảng dạy, quản lý hoạt độnggiảng dạy đạt kết quả tốt nhất

Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ giảng dạy gồm các phương tiện trang

bị kỹ thuật, hệ thống phòng học góp gắn kết những vấn đề lý luận và thựctiễn, cải tiến và đổi mới phương pháp giảng dạy

Thiết chế môi trường hoạt động giảng dạy là hệ thống văn bản pháp quybảo đảm cho sự vận hành và phát triển hoạt động giảng dạy của giáo viên như:quy chế, quy định, chỉ thị, công văn, hướng dẫn để chỉ đạo, điều hành các hoạtđộng giảng dạy của giáo viên đạt được mục tiêu quản lý của nhà trường

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY

CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Thực trạng hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm Hà Nội

2.1.1 Về đội ngũ giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn Quận

Từ kết quả khảo sát được tổng họp ở phụ lục 1, cho thấy: Đội ngũ giáoviên các trường Tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội đa số tuổiđời còn trẻ, số lượng giáo viên có tuổi đời dưới 30 tuổi là 239 người chiếm tỷ

lệ 32.0% và số giáo viên có tuổi đời từ 30 đến 40 là 223 người chiếm tỷ lệ30.0% Điều này cho thấy đội ngũ giáo viên Tiểu học quận Nam Từ Liêm đa

số còn trẻ có nhiều tâm huyết với nghề và đây là điểm thuận lợi trong việc bồidưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên

Hầu hết các giáo viên Tiểu học ở quận Nam Từ Liêm, thành phố HàNội đều được đào tạo đạt chuẩn và trên chuẩn Trong tổng số 745 giáo viên,

có 284 giáo viên có trình độ cao đẳng (chiếm 30.1%), 519 giáo viên có trình

độ đại học (chiếm 69.7%) và chỉ có 1 giáo viên có trình độ trung học (chiếm

tỷ lệ 0.1%) và hiện nay giáo viên này đang học lớp đại học Giáo viên có tuổinghề dưới 5 năm là 174 giáo viên (chiếm 23.3%), từ 5 năm đến 10 năm là 189giáo viên (chiếm 25.4%), từ 11 năm đến 15 năm là 104 giáo viên (chiếm14.0%), trên 15 năm là 278 giáo viên (chiếm 37.3%)

Chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên ở các trường Tiểu học quậnNam Từ Liêm, theo đánh giá của các cán bộ quản lý các trường tiểu học, đánhgiá của cán bộ chuyên môn Phòng Giáo dục và Đào tạo và qua kết quả thực tếtrong bảng khảo sát ở phụ lục 1 cho thấy: chất lượng giảng dạy của đội ngũgiáo viên các trường Tiểu học quận Nam Từ Liêm còn nhiều bất cập cần phảigiải quyết

Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu họcquận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội như trình bày trên đã ảnh hưởng trựctiếp đến quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên; vì đội ngũ cán bộ quản lý

là chủ thể của công tác này và giáo viên vừa là khách thể chịu sự quản lý, vừa

là chủ thể tự quản lý hoạt động giảng dạy của mình

Luật giáo dục quy định trình độ chuẩn đào tạo giáo viên tiểu học là tốtnghiệp Cao đẳng Sư phạm Qua số liệu khảo sát ở phụ lục 1, tính đến học kì Inăm học 2011-2012 đội ngũ cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng)của các trường tiểu học của Quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội có 39 cán

bộ quản lý, trong đó có 26 nữ (chiếm 66.7%) và 13 nam (chiếm 33.3%)

2.1.2 Về tổ chức hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học trên địa bàn Quận

Để hoạt động giảng dạy đạt kết quả đòi hỏi đội ngũ giáo viên ở cáctrường tiểu học trên địa bàn Quận cần phải có trình độ chuyên môn được đàotạo cao hơn so với yêu cầu Trong số 39 cán bộ quản lý có 3 cán bộ quản lýđạt trình độ cao học (chiếm 7.7%), 32 cán bộ quản lý đạt trình độ đại học Sưphạm (chiếm 82.1%) và còn 4 cán bộ quản lý trình độ Cao đẳng sư phạm(chiếm 10.2%) trong đó có 2 người đang ở tuổi sắp hưu còn 2 người cần phải

kế hoạch bồi dưỡng tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn Về trình độ chínhtrị, đa số cán bộ quản lý các trường Tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố

Hà Nội đều có trình độ chính trị tốt, 100% cán bộ quản lý đã và đang đượcbồi dưỡng về chính trị, trong đó có 6 cán bộ quản lý đạt trình độ cử nhânchính trị (chiếm 15,4%), 29 cán bộ quản lý đạt trình độ trung cấp chính trị(chiếm 74,4%), 4 cán bộ quản lý đạt trình độ sơ cấp chính trị (chiếm 10,2%)

và hiện đang theo học lớp trung cấp chính trị (Phụ lục 1)

Trong thực tiễn công tác quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viênTiểu học quận Nam Từ Liêm vẫn còn có một số hạn chế nhất định, chưa có kểhoạch cụ thể, chi tiết, chưa có những biện pháp quản lý toàn diện các nội

dung Đa số các thầy cô giáo trên cương vị là cán bộ quản lý, hiệu trưởngchưa được đào tạo cơ bản về quản lý (một vài cán bộ chỉ tham gia lớp bồidưỡng quản lý), nên công tác quản lý thiểu khoa học, kém hiệu quả hoặc cònkhoán trắng cho cấp dưới (tổ trưởng bộ môn hoặc phó hiệu trưởng phụ ứáchchuyên môn); vì vậy, có những mặt chưa thể đáp ứng được yêu cầu đổi mớicủa giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Qua trao đổi với một số cán bộ quản lý các trường tiểu học cho thấy,một bộ phận giáo viên chưa nhận thức sâu sắc hết tầm quan trọng của hoạtđộng dạy học - hoạt động chủ đạo trong nhà trường Chưa tận tuỵ với nghề,chưa có ý thức vươn lên, học hỏi đồng nghiệp, trao đổi chuyên môn, nghiệp

vụ sư phạm

Một số tồn tại khác diễn ra xung quanh hoạt động dạy học chậm đượckhắc phục, giáo viên chưa quan tâm chu đáo đến các khâu chuẩn bị các vậtdụng, đồ dùng dạy học cho các giờ lên lớp; giáo viên chưa có động thái lắngnghe ý kiến phản hồi của học sinh để đỉều chỉnh soạn giảng; các hoạt độngđổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá chưa có sự gắn két; ứngdụng công nghệ thông tin trong soạn giảng vẫn mang nặng tính biểu diễn hơn

là tính hiệu quả

Theo tìm hiểu của chúng tôi, một số ít cán bộ quản lý chưa thật quantâm sâu sắc về tầm quan trọng của quản lý hoạt động dạy học Vì thế, trongquản lý còn tùy tiện, làm theo kinh nghiệm, chưa nâng cao nhận thức bằngkhoa học quản lý và khoa học giáo dục Điều này đã dẫn đến sự thiếu tầm,thiếu chiều sâu hay nói đúng hơn là những yếu kém trong công tác quản lý.Vẫn còn cán bộ quản lý chưa tận tụy, chưa nhận thức sâu sắc về tinh thầntrách nhiệm trong công tác quản lý hoạt động giảng dạy ở một sổ nội dungnhư quản, lý đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá kết quả họctập của học sinh, quản lý phân ban , các nội dung này đa số được thực hiệntheo phong trào

2.2 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Để đánh giá trực trạng quản lý hoạt động giảng dạy ở các trường tiểuhọc trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, tác giả tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi

180 cán bộ quản lý, giáo viên của 13 trường tiểu học trên địa bàn quận Nam

Từ Liêm: Trường tiểu học Nam Từ Liêm; Lê Quý Đôn; Đại Mỗ; Đoàn ThịĐiểm; Lomonosop; Mễ Trì A; Mễ Trì B; Mỹ Đình I; Mỹ Đình II; Tây Mỗ;Trung Văn; Xuân Đỉnh và Phương Canh

Nội dung phiếu điều tra đề cập đến những vấn đề về nội dung quản lýnhư trình bày ở chương 1

Đánh giá về hiệu quả thực hiện các nội dung quản lý hoạt động dạyhọc theo 5 mức độ trả lời: “Rất cao” được tính 5 điểm; “Cao” được tính 4điểm, “Trung bình” được tính 3 điểm; “Thấp” được tính 2 điểm và “Rất thấp”được tính 1 điểm

- Kết quả điều tra khảo sát được lượng hóa như sau:

* Khoảng thang đánh giá (k = n 1 n ) = 0,8

+ Hiệu quả quản lý rất cao: X ≥ 4,2 ÷ 5,0 điểm;

+ Hiệu quả quản lý cao: X ≥ 3,4 ÷ <4,2 điểm;

+ Hiệu quả quản lý trung bình: X ≥ 2,6 ÷ <3,4 điểm;

+ Hiệu quả quản lý thấp: X ≥ 1,8 ÷ < 2,6 điểm

+ Hiệu quả quản lý rất thấp: X ≥ 1,0 ÷ < 1,8 điểm

Dựa trên kết quả phiếu thu về, tác giả đã phân tích và tổng hợp kết quảđiều tra thu được theo các nội dung quản lý hoạt động dạy học của giáo viênnhư sau:

2.2.1 Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình giảng dạy của giáo viên

Kết quả điều tra cho thấy, giáo viên triển khai giảng dạy theo đúngchương trình giảng dạy được đánh giá cao với điểm trung bình chung là 3.56

[bảng 6]; giáo viên giao tiếp với học sinh với thái độ cởi mở, thân thiện cóđiểm trung bình chung là 3.6 [bảng 6]; giáo viên lôi cuốn học sinh tham giavào quá trình học tập trên lớp có điểm trung bình chung là 3.58 [bảng 6]; giáoviên rút ra nội dung trọng tâm khi kết thúc một bài, một chương, môn học cóđiểm trung bình chung là 3.57 [bảng 6]; giáo viên có khả năng bao quát vàkiểm soát lớp tốt có điểm trung bình chung là 3.51 [bảng 6] và giáo viên cónhiều biện pháp nhằm duy trì sự chú ý của học sinh trong suốt giờ lên lớp cóđiểm trung bình chung là 3.50 [bảng 6].

Trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý các nhà trường chúng tôi đượcbiết, giáo viên rất quan tâm đến việc thực hiện chương trình giảng dạy, có thểnói đây chính là quy chế chuyên môn cần được thực hiện nghiêm túc Tiếptheo về kỹ năng quản lý lớp được giáo viên đánh giá lần lượt theo các thứ bậc

từ cao xuống thấp thể hiện mức độ quan trọng của các nội dung quản lý lớptrong đó giáo viên giao tiếp với học sinh với thái độ cởi mở, thân thiện cóđiểm trung bình chung là 3.60 [bảng 6]

Về quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình giảng dạy của giáo viên,nội dung được đánh giá thấp nhất là việc giáo viên có nhiều biện pháp nhằmduy trì sự chú ý của học sinh trong suốt giờ lên lớp có điểm trung bình chung

là 3.50 [bảng 6] Ý kiến này bộc lộ những khiếm khuyết nhất định về phươngpháp lên lớp của giáo viên, về mặt kỹ thuật lên lớp, giáo viên cần phải biết lựachọn kết hơp các phương pháp nhằm duy trì sự chú ý của người học và lôicuốn họ vào hoạt động học để chiếm lĩnh tri thức nhằm đạt được mục tiêu dạyhọc Đây là điểm yếu của thực trạng, về phương pháp và kỹ thuật lên lớp

Cùng với những nội dung trên, việc giáo viên giao nhiệm vụ cho họcsinh chuẩn bị bài học lần sau được giáo viên các trường tiểu học quan tâm,điểm trung bình chung của nội dung này là 3.45 [bảng 6]; giáo viên giảng bàiphù hợp với trình độ chung của học sinh trong lớp có điểm trung bình chung

là 3.34 [bảng 6]; kỹ năng sử dụng; ngôn ngữ của giáo viên trình bày trên lớp

(nói, diễn đạt) rõ ràng (có âm điệu, đủ lớn để học sinh nghe, tốc độ vừa phải)

có điểm trung bình chung là 3.40 [bảng 6] và những nội dung Giáo viên tựnhận thấy mức độ thực hiện thấp: Bài giảng của giáo viên trang bị cho họcsinh tri thức, kỹ năng và thái độ có điểm trung bình chung là 3.31[bảng 6];giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy trong các tình huống khácnhau có điểm trung bình chung là 3.27 [bảng 6]; giáo viên áp dụng nhiều biệnpháp để các nhóm đối tượng học sinh có trình độ khác nhau trong lớp đềuhiểu bài có điểm trung bình chung là 3.17 [bảng 6] Đạt mức Trung bình

Về phương pháp và kỹ thuật lên lớp, tác giả căn cứ vào kết quả đánhgiá thứ bậc và kết quả thi trung binh nhận thấy rằng theo giáo viên không phảicác yếu tố được chọn lựa sắp xếp ở thứ bậc sau là ít được quan tâm vận dụngtrong giờ lên lớp so với các nội dung xếp trước đó mà quan trọng là ngườigiáo viên phải thật sự uyển chuyển trong việc kết hợp lựa chọn các phươngpháp và kỹ thuật lên lớp sao cho phù hợp với đặc điểm nội dung bài giảng vàđặc điểm đối tượng tiếp thu bài giảng Kết quả về trung bình cộng khôngchênh lệch lớn, qua đó có thể nói rằng giáo viên đã rất thận trọng khí cho ýkiến Để kiểm chứng điều này có phải là thực trạng dạy học hiện nay, trao đổivới một số giáo viên tin cậy, ý kiến thu được có sự tương đồng với ý kiếnkhảo sát; vì thế, có thể khẳng định, khảo sát trên cho kết quả đáng tin cậy

2.2.2 Thực trạng việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Qua nghiên cứu thực tiễn chúng tôi thấy, cán bộ quản lý hướng dẫn chogiáo viên nắm vững: Mục tiêu và kế hoạch, được đánh giá mức độ trung bình.Chương trình dạy học, được đánh giá mức độ kém

Bảng 2.1 Tổng hợp kết quả về việc xây dựng

và thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Quản lý đầu mỗi học kỳ, yêu cầu đơn vị thuộc quyền và giáo viên

- Lập kế hoạch giảng dạy của học kỳ, năm học 3.20 1

Quản lý phân công giảng dạy cho giáo viên dựa vào

Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ 3.50 1

Điều kiện cụ thể của giáo viên 2.40 4

Kết hợp giữa trình độ, năng lực chuyên môn; nguyện

vọng và điều kiện cá nhân của giáo viên

Quản lý phân công khối lượng giờ giảng cho từng giáo viên

Không vượt tiêu chuẩn qui định 3.72 2

Tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện đúng kế

hoạch giảng dạy

Kiểm tra và xử lý việc thực hiện kế hoạch tháng,

học kỳ, năm học của đơn vị

Theo đánh giá trên cho thấy: việc hướng dẫn cho giáo viên nắm vữngmục tiêu kế hoạch và chương trình dạy học chưa được cán bộ quản lý quantâm đúng mức Điều này cũng đúng với tình hình thực tế, đặc biệt là chươngtrình dạy học Mỗi cán bộ quản lý chỉ có thể nắm vững duy nhất chuyên môncủạ mình tuy nhiên họ phải điều hành, chỉ đạo giáo viên thực hiện chươngtrình cho tất cả các môn học Phần lớn việc triển khai cho giáo viên đượcthông qua các tổ trưởng chuyên môn Mặt khác, hiện nay giáo trình, giáo khoacũng nhiều điều bất cập giữa người triển khai và người thực hiện ở rất nhiều

vấn đề, vì thế cán bộ quản lý cũng có khó khăn trong việc triển khai đến giáoviên Đây chính là thực trạng yếu kém trong cách quản lý về thực hiệnchương trình nội dung giáo dục Tuy nhiên, để khắc phục điều này phải có sựchỉ đạo chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua sự phản hồi của đội ngũgiáo viên trực tiếp giảng dạy

Lập kế hoạch giảng dạy của học kỳ, năm học, được đánh giá mức độkhá Kiểm tra, phê duyệt, được đánh giá mức độ kém Khảo sát trên cho thấycán bộ quản lý đã thực hiện khá tốt công tác lập kế hoạch Có thể nói đây làmột khâu rất quan trọng và là một trong những kỹ năng quản lý không thểthiếu được của cán bộ quản lý Việc yêu cầu các tổ, nhóm chuyên môn vàgiáo viên xây dựng kế hoạch giảng dạy vào đầu năm học để từ đó có đủ thôngtin để xây dựng kế hoạch đào tạo của nhà trường, có kế hoạch công tác cụ thểgiúp nhà quản lý điều hành công việc dễ dàng hơn, khoa học hơn Bên canh

đó kết quả khảo sát cũng cho thấy đa số cán bộ quản lý rất ít quan tâm việckiểm tra, phê duyệt việc lập kế hoạch giảng dạy của giáo viên

Về tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy của giáo viên, theo đánh giá

chung của cán bộ quản lý các nhà trường, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đượcđánh giá mức độ khá; trình độ đào tạo, được đánh giá mức độ trung bình

Thông qua trao đổi cho thấy, một số giáo viên, điều kiện cụ thể củagiáo viên, kết hợp giữa trình độ, năng lực chuyên môn, nguyện vọng và điềukiện cá nhân của giáo viên, được đánh giá mức độ kém

Kết quả đánh giá trên cho thấy khi phân công chuyên môn, cán bộ quản

lý rất quan tâm đến năng lực chuyên môn, nghiệp vụ còn các yếu tố khác ởmức độ thấp hơn Đánh giá này rất đúng với thực trạng Có thể nói năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ là thước đo chuẩn nhất để cán bộ quản lý dựa vào đóphân công giảng dạy hợp lý Tuy nhiên trong phân công giảng dạy nếu cán bộquản lý biết kết hợp giữa trình độ, năng lực chuyên môn, nguyện vọng và điềukiện cá nhân của giáo viên trong một số trường hợp có thể thì việc làm này sẽ

động viên được giáo viên giảng dạy tốt Nhưng thực tế cho thấy, ở không íttrường cán bộ quản lý chưa quan tâm đến điều này và cũng không ít cán bộquản lý khi phân công chuyên môn lại không đặt năng lực chuyên môn,nghiệp vụ lên hàng đầu đối với một vài đối tượng nào đó do cả nể hay vĩ một

lý do nào khác điều này ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh

Về việc phân công giảng dạy cho từng giáo viên, kết quả điều tra chothấy, nhận thức của cán bộ quản lý về tổ chức thực hiện công việc bồi dưỡng,nâng cao trình độ cho giáo viên rất rạch ròi Cán bộ quản lý đã mạnh dạn chỉ

ra những điểm mạnh và những khiếm khuyết trong công tác tổ chức bồidưỡng và nâng cao trình độ cho giáo viên

Nội dung được đánh giá khá: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môncho đội ngũ giáo viên, điểm trung bình là 3.50 [bảng 2] Nội dung được đánhgiá ở mức trung bình khá: Lập qui hoạch bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáoviên phù hợp với năng lực của từng giáo viên; tổ chức sinh hoạt học thuật chogiáo viên; tổ chức bồi dưỡng phương pháp giảng dạy mới và kỹ năng lựachọn, sử dụng phương pháp dạy học cho giáo viên điểm trung bình chung là3.23 [bảng 2]; ứng dụng công nghệ thông tin, điểm trung bình chung là 3.06[bảng 2] Nội dung được đánh giá kém: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độngoại ngữ cho giáo viên, điểm trung bình chung là 2.95 [bảng 2]; sử dụng cácphương tiện, thiết bị hiện đại trong giảng dạy; xây dựng giáo trình điện tử,điểm trung bình chung là 2.16 [bảng 2]

2.2.3 Thực trạng quản lý các khâu tổ chức giảng dạy của giáo viên các trường tiểu học

Về quản lý công việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên;kết quả điều tra cho thấy: nhận thức của cán bộ quản lý về việc tổ chức quản

lý công việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên rất rõ ràng, đây làmột phần không thể tách rời trong hoạt động dạy học của giáo viên cần được coi

trọng Tiếp theo đó các nội dung quan trọng rất được quan tâm như: Chuẩn bịcác điều kiện cho việc lên lớp; cán bộ quản lý có biện pháp khuyến khích giáoviên sử dụng tài liệu do giáo viên tự biên sọan trong công tác chuyên môn (thứbậc 2) Bên cạnh đó các cán bộ quản lý cũng đã mạnh dạn chỉ ra những tồn tại,những điểm cần đổi mới trong quản lý chưa được làm tốt

Bảng 2.2 Tổng hợp kết quả quản lý thực hành giảng dạy của giáo viên

Cán bộ quản lý phổ biến cho giáo viên các quy định về yêu

cầu soạn bài trước khi lên lớp

4.13 1

Cán bộ quản lý phổ biên cho giáo viên các qui định sử dụng

Tài liệu tham khảo đôi với từng môn học 2.20 5Biện pháp khuyến khích giáo viên sử dụng tài liệu do giáo

viên tự biên soạn trong công tác chuyên môn

3.60 2

Cản bộ quản lý quán triệt đến từng giáo viên

Tổ chức thảo luận để thống nhất nội dung cơ bản của giáo

án hoặc bài giảng giữa các giáo viên giảng dạy một môn

học

3.16 2

Yêu cầu giáo viên tìm hiểu học sinh để chuẩn bị bài và

giảng dạy phù hợp với đối tượng

3.03 3

Cán bộ quản lý tô chức cho giáo viên trao đổi về:

Phương pháp giảng dạy, giáo dục học sinh 2.70 4

Kỹ năng sử dụng các thiết bị mới 1.90 5Kiểm tra, ký duyệt lịch trình giảng dạy của giáo viên 3.46 2Kiểm tra giáo án hoặc bài giảng của giáo viên 3.50 1

Kiểm tra việc giáo viên chuẩn bị phương tiện phục vụ cho

công tác giảng dạy (vật tư, thiết bị, giáo trình )

3.46 2

Xử lý những giáo viên không thực hiện tốt việc

Công tác chuẩn bị các điều kiện cho việc lên lớp 2.26 2

Theo kết quả trưng cầu ý kiến, việc phổ biến cho giáo viên các quyđịnh về yêu cầu soạn bài trước khi lên lớp, điểm trung bình chung là 4.13[bảng 3]; có biện pháp khuyến khích giáo viên sử dụng tài liệu do giáo viên tựbiên soạn trong công tác chuyên môn, điểm trung bình chung là 3.60, xếp thứ

2 [bảng 3]; nội dung chương trình môn học; kiểm tra giáo án hoặc bài giảngcủa giáo viên, điểm trung bình chung là 3.50 [bảng 3] Đây cũng chính lànhững nội dung quan trọng mà cán bộ quản lý cần phải đặc biệt quan tâmtrong điều hành hoạt động chuyên môn

Thực tế cho thấy, ở các trường tiểu học, hầu hết giáo viên đều được cán

bộ quản lý quán triệt rất rõ các quy định về yêu cầu soạn bài và các quy địnhnày cũng được giáo viên thực hiện nghiêm túc thông qua giáo án lên lớp Biệnpháp quản lý này qua bảng kết quả được đánh giá thứ bậc 1 và điểm trungbình cộng rất cao là 4,13 [bảng 3]

Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy, cán bộ quản lý các nhà trường đã sửdụng các biện pháp khuyến khích giáo viên sử dụng tài liệu do giáo viên tựbiên soạn trong công tác chuyên môn Nội dung này có điểm trung bình cộng

là 3,60 [bảng 3]; quản lý nội dung chương trình học có điểm trung bình cộng

là 3,56 và kiểm tra giáo án và bài giảng của giáo viên có điểm trung bìnhcộng là 3,50 cho thấy sự quan tâm rất lớn của cán bộ quản lý [bảng 3] Đây lànhững biện pháp hữu hiệu nhất để cải thiện chất lượng chuyên môn trong nhàtrường Thiết nghĩ nếu giáo viên làm tốt việc thực hiện nội dung chương trình,

có ý thức biên soạn tài liệu giảng dạy cho riêng mình thông qua việc nghiên

cứu tài liệu, sách giáo khoa, sách tham khảo thì chắc chắn tay nghề, kiến thứcchuyên môn sẽ được cải thiện tốt Tìm hiểu thực tế chúng tôi thấy, một sốgiáo viên đã làm tốt việc này, song cán bộ quản lý chưa có động thái khenthưởng, nêu gương kịp thời để những hoạt động chuyên môn tốt đó có sức lantỏa trong tập thể giáo viên Đối với những tài liệu biên soạn tốt đã thựcnghiệm đạt hiệu quả cao cần được triển khai rộng rãi trong tổ, nhóm để các tàiliệu đó được hoàn thiện phù hợp với tình hình thực tế về khả năng nhận thứccùa từng trường và được đồng nghiệp sử dụng giảng dạy Tiếp theo việc kiểmtra giáo án, bài giảng của giáo viên cần phân cấp cho các phó Hiệu trưởng, tổtrưởng bộ môn kiểm tra theo dõi thường xuyên, chú ừọng đến chất lượng bàisoạn chứ không chỉ là kiểm tra đúng, đủ lịch và chương trình dạy như hiệnnay Làm tốt việc này là làm tốt một khâu có tính nền móng trong cải tiếnchất lượng dạy học.

Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy, nội dung kiểm tra việc giáo viênchuẩn bị phương tiện phục vụ cho công tác giảng dạy (vật tư, thiết bị, giáotrình ) được đánh giá không cao, điểm trung bình chung là 3.46 [bảng 3]; tổchức thảo luận để thống nhất nội dung cơ bản của giáo án hoặc bài giảng giữacác giáo viên cùng dạy một môn học có điểm trung bình chung là 3.16 [bảng3]; yêu cầu giáo viên tìm hiểu học sinh để chuẩn bị bài và giảng dạy phù hợpvới đối tượng, điểm trung bình chung là 3.03; soạn bài, điểm trung bìnhchung là 2.96 [bảng 3]

Qua phân tích kết quả khảo sát, nếu như cán bộ quản lý đã làm tốtnhững biện pháp thiết yếu trong điều hành hoạt động giảng dạy thì họ laithiếu sự quan tâm nhất định đến các hoạt động bổ trợ cho công tác quản lýchuyên môn như: Kiểm tra việc giáo viên chuẩn bị phương tiện phục vụ chogiảng dạy; tổ chức thảo luận để thống nhất nội dung cơ bản của giáo án, hoặcbài giảng của giáo viên cùng dạy một môn học Đây là điểm yếu trong công

tác quản lý của hiệu trưởng các trường tiểu học quận Nam Từ Liêm Vì thực

tế cán bộ quản lý chỉ có thể chuẩn bị với khả năng tốt nhất cơ sở, phương tiệndạy học đáp ứng nhu cầu chung cho giảng dạy chứ chưa đảm bảo tốt phươngtiện cần thiết theo đặc thù bộ môn qua từng tiết dạy cụ thể Đây cũng chính làkhó khăn chung ở tất cả các đơn vị giáo dục Để cải thiện điều này cán bộquản lý cần có biện pháp phân cấp quản lý, chuyên môn hóa đội ngũ làm côngtác cơ sở vật chất, các nhóm phụ trách phòng thí nghiệm thực hành, đồ dùngdạy học thêm vào đó các tổ chuyên môn dưới sự điều hành của tổ trưởngchuyên môn trong việc kiểm tra, đôn đốc và quán triệt tư tưởng giáo viên tíchcực, tự giác chuẩn bị tốt phương tiện cho từng tiết dạy của mỗi các nhân trongđiều kiện thực tế cho phép

Từ thực trạng trên chúng tôi thấy, chủ thể quản lý cần chú trọng tổ chứcthảo luận để thống nhất nội dung cơ bản của giáo án hoặc bài giảng của giáoviên cùng dạy một môn học Qua tìm hiểu hầu hết các đơn vị chưa chú trọngđến điều này mà hầu hết là khoáng chắn cho các tổ chuyên môn Do đó,không ít tổ chuyên môn chưa mặn mà với công tác họp tác nhóm do quanđiểm của người đầu tàu để rồi giáo án, bài giảng của từng cá nhân rơi vào tìnhtrạng của ai người đó làm, thiếu tính tập thể

Để quản lý thực hành giảng dạy trên lớp của giáo viên đạt kết qủa cao,các chủ thể quản lý cũng cần quan tâm đến việc yêu cầu giáo viên lập đềcương chi tiết môn học; hướng dẫn cho giáo viên kỹ năng sử dụng các thiết bịmới và tầm quan trọng của việc chuẩn bị các điều kiện cho việc lên lớp.Những nội dung trên được đánh giá kém, điều này cho thấy chủ thể quản lý

đã gần như bỏ qua các biện pháp này trong điều hành hoạt động giảng dạy củagiáo viên Đây chính là những biện pháp quản lý hỗ trợ cho hoạt động dạyhọc của giáo viên và cũng chính là biện pháp đổi mới dạy học trong tình hìnhhiện nay

2.2.4 Thực trạng quản lý nội dung, phương pháp

giảng dạy của giáo viên

Để đánh giá thực trạng quản lý nội dung, phương pháp giảng dạy của giáoviên, chúng tôi đã nghiên cứu, tìm hiểu về vấn đề này, kết quả cụ thể như sau:

Ban Giám hiệu các nhà trường đã ban hành và phổ biến các quy chế,quy định, quy trình có liên quan đến công tác giảng dạy cho giáo viên; về nộidung này, điểm trung bình chung là 4.10 [bảng 4]; yêu cầu giáo viên thựchiện giảng dạy theo phương pháp mới, điểm trung bình chung là 4.06 [bảng4]; yêu cầu và tạo điều kiện tốt để giáo viên sử dụng giáo trình điện tử; ứngdụng công nghệ thông tin trên lớp, điểm trung bình chung là 3.83 [bảng 4]

Tổ chức cho giáo viên khai thác và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất,thiết bị dạy học hiện có, điểm trung bình chung là 3.63 [bảng 4]; kiểm tra việcthực hiện thời khoá biểu và quy định báo nghỉ, báo dạy thay, dạy bù của giáoviên, điểm trung bình chung là 3.60 [bảng 4]; nắm bắt những phản ảnh củahọc sinh về hoạt động trên lớp của giáo viên để đề nghị giáo viên điều chỉnhkịp thời, điểm trung bình chung là 3.53 [bảng 4]

Kế tiếp, các biện pháp về đổi mới phương pháp, hình thức dạy học phùhợp với xu thế giáo dục hiện đại cũng được cán bộ quản lý quan tâm chỉ đạothực hiện nhằm nâng cao chất lượng giờ lên lớp Để làm tốt điều này mộttrong những biện pháp tối ưu là yêu cầu giáo viên ứng dụng công nghệ thôngtin vào bài giảng Việc ứng dụng công nghệ thông tin ở đây vừa phải đạt yêucầu cả về số lượng giáo viên sử dụng và chất lượng, hiệu quả Công nghệthông tin phải thực sự là chất kích thích tạo hứng thú học tập cho học sinh.Bên cạnh đó cán bộ quản lý cũng đã tổ chức cho giáo viên khai thác triệt để

và hiệu quả điều kiện cơ sở yật chất, thiết bị dạy học, các phương tiện dạyhọc, phục vụ tốt cho hoạt động giảng dạy trên lớp của giáo viên

Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy, việc tổ chức định kỳ và đột xuất dựgiờ của giáo viên được đánh giá không cao, điểm trung bình chung là 3.06[bảng 4]; thưởng, phạt kịp thời việc thực hiện quy chế giảng dạy của giáo