LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý SINH HOẠT CHUYÊN môn của tổ tại các TRƯỜNG TRUNG học cơ sở QUẬN ĐỐNG đa, THÀNH PHỐ hà nội

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức và quản lý của trường THCS, THPT. Trong trường học, các tổ chuyên môn có quan hệ hợp tác với nhau; phối hợp với tổ chức Đảng, Đoàn thể và các các bộ phận nghiệp vụ khác nhằm thực hiện chương trình giáo dục, các hoạt động giáo dục và chiến lược phát triển của nhà trường. Tổ chuyên môn là đầu mối để hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, trong đó có hoạt động chuyên môn của giáo viên trong tổ. Hoạt động sinh hoạt chuyên môn là nơi để giáo viên chia sẻ, hợp tác, tự học, tự bồi dưỡng, rèn đức và tài. Hoạt động sinh hoạt chuyên môn khoa học và có nề nếp tốt là điều kiện thuận lợi cho giáo viên học tập, rèn luyện nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nước nhà.

MỤC LỤC

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH HOẠT

CHUYÊN MÔN CỦA TỔ TẠI CÁC TRƯỜNG

1.2 Sinh hoạt chuyên môn của tổ tại trường trung học cơ sở 201.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sinh hoạt chuyên môn

của tổ tại trường trung học cơ sở 24

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SINH HOẠT CHUYÊN

MÔN CỦA TỔ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 292.1 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục cấp trung học

cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 292.2 Thực trạng hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 342.3 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 482.4 Đánh giá chung về công tác quản lý sinh hoạt chuyên

môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SINH HOẠT CHUYÊN

MÔN CỦA TỔ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 62

3.2 Biện pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 64

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện

pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trườngtrung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 76

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức và quản

lý của trường THCS, THPT Trong trường học, các tổ chuyên môn có quan hệhợp tác với nhau; phối hợp với tổ chức Đảng, Đoàn thể và các các bộ phậnnghiệp vụ khác nhằm thực hiện chương trình giáo dục, các hoạt động giáo dục

và chiến lược phát triển của nhà trường Tổ chuyên môn là đầu mối để hiệutrưởng quản lý nhiều mặt, trong đó có hoạt động chuyên môn của giáo viêntrong tổ Hoạt động sinh hoạt chuyên môn là nơi để giáo viên chia sẻ, hợp tác,

tự học, tự bồi dưỡng, rèn đức và tài Hoạt động sinh hoạt chuyên môn khoahọc và có nề nếp tốt là điều kiện thuận lợi cho giáo viên học tập, rèn luyệnnâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm góp phần nâng cao chất lượng giáo dụcnước nhà

Theo điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông vàtrường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã quyđịnh tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau: Xây dựng kế hoạch hoạt độngchung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viêntheo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục vàĐào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn

và nghiệp vụ;…

Hoạt động của tổ chuyên môn tốt sẽ góp phần tích cực, quyết định đếnviệc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được những yêu cầumới trong quá trình đổi mới giáo dục

Trong thực tế hiện nay, hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn trong các nhàtrường có thực hiện nhưng trong nhiều nhà trường chưa được coi trọng, cònmang tính chất hình thức, đối phó, chưa đổi mới; chất lượng sinh hoạt không

chuyên đề chưa hiệu quả; nội dung ghi chép sổ sinh hoạt chuyên môn sơ sàichiếu lệ Thảo luận về đổi mới phương pháp dạy học chưa đi vào chiều sâumục tiêu yêu cầu nội dung Thảo luận đề kiểm tra chưa thực sự hiệu quả nên

có những bài kiểm tra chưa đạt yều cầu về nội dung, cấu trúc Nhận xét, góp ýgiờ dạy đại khái chung chung, xếp loại tiết dạy giỏi chưa thực chất Bởi vậy,sinh hoạt chuyên môn chưa thực sự đạt được mục tiêu là nơi để giáo viên chia

sẻ, hợp tác, tự học, tự bồi dưỡng, sáng tạo, rèn đức và tài

Hiệu quả sinh hoạt chuyên môn của tổ chưa cao do nhiều nguyên nhânkhác nhau, trong đó đặc biệt là vai trò chỉ đạo, tổ chức thực hiện và kiểm tracủa của tổ trưởng chuyên môn và hiệu trưởng

Xuất phát tình hình thực tế nền giáo dục hiện nay, từ thực trạng sinhhoạt chuyên môn của các trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra nhiều giảipháp quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng cán bộquản lý Những giải pháp của Bộ giáo dục đặt ra những năm gần đây là: Tậptrung đổi mới sinh hoạt của tổ chuyên môn thông qua hoạt động nghiên cứubài học, tăng cường dự giờ thăm lớp, quan tâm bồi dưỡng giáo viên mới; bồidưỡng cán bộ quản lý, giáo viên kiến thức, kỹ năng về đổi mới phương phápdạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá…

Hiện nay, ngành giáo dục nước ta đang thực hiện Nghị quyết số NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hànhTrung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đápứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

29-Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “quản

lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống

Đa, thành phố Hà Nội” là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết

trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Khoa học quản lý nói chung và quản lý nhà trường nói riêng được hình thành và phát triển cùng với quá trình hình thành và phát triển của lịch sử xã

hội Ban đầu, những cơ sở lý luận về quản lý và quản lý nhà trường được thểhiện dưới dạng ý tưởng của các nhà hiền triết điển hình như ở phương Đôngthì có Khổng Tử (551-479 TCN), Mạnh Tử (372-289TCN), Hàn Phi Tử (280– 233 TCN)… ; ở phương Tây có những nhà nghiên cứu tiêu biểu như: RobetOwen (1771-1858), F Taylo (1856-1915), Chales Babbage (1972 - 1871)…Trong quá trình vận động và phát triển của lịch sử, lý luận về quản lý giáodục, quản lý nhà trường dần dần được hoàn thiện và trở thành một học thuyếtđược nhiều nhà khoa học giáo dục trong nước và trên thế giới quan tâm Ởnước ta, vấn đề quản lý giáo dục và quản lý nhà trường được quan tâm nhiềutrong các các nghiên cứu của Hà Thế Ngữ, Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc,

Trần Kiểm, Đặng Vũ Hoạt, Phạm Quang Huân …

Sinh hoạt chuyên môn nói chung và sinh hoạt chuyên môn của tổ nói

riêng trong các trường phổ thông là hoạt động bắt buộc, thường xuyên của

nhà trường Sinh hoạt chuyên môn có vai trò rất quan trọng để rèn kỹ năng sưphạm cho giáo viên, nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục học sinh Chính

vì vậy, đã có nhiều bài viết, nhiều công trình nghiên cứu, nhiều luận văn đềcập về vấn đề này như: tác giả Phạm Quang Huân, Vũ Thị Sơn, Nguyễn VănKhôi, Trần Trung Ninh…; dự án Việt-Bỉ, dự án phát triển giáo viên THPT vàTHCN…; một số luận văn tiến sỹ của các tác giả như Tạ Minh Đức, Trần ThịVương, Nguyễn Minh Ngọc, Hàn Văn Cung…

Các vấn đề chủ yếu được đề cập đến trong các nghiên cứu là:

- Làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của sinh hoạt chuyên môn trong việcphát triển nghề nghiệp của giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học và giáodục học sinh;

- Làm rõ vai trò, chức năng của tổ trưởng chuyên môn, của hiệu trưởngtrong việc quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ;

- Làm rõ thực trạng của sinh hoạt chuyên môn cũng như quản lý sinhhoạt chuyên môn của tổ trong các nhà trường;

- Đề xuất một số biện pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn

Như vây, có thể nói rằng, vấn đề quản lý sinh hoạt chuyên môn nóichung và quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ nói riêng là vấn đề được sựquan tâm từ nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, các bài viết như luận văn thìnhiều nhưng đó chỉ là những bài viết đơn lẻ chưa có những nghiên cứu bàibản, chuyên sâu nào về vấn đề này Các công trình nghiên cứu, đề tài luận vănthạc sỹ quản lý giáo dục cấp THCS về đề tài này hầu như không có

Cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống về

“Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quậnĐống Đa, thành phố Hà Nội” với tính chất là một công trình khoa học độc lập

Vì vậy, đề tài luận văn không trùng lặp với các công trình khoa học, luận văn,luận án đã công bố trong những năm gần đây

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn

quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS quận Đống Đa, tácgiả đề xuất các biện pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ nhằm nâng caochất lượng hoạt động chuyên môn và góp phần bồi dưỡng phát triển năng lựcnghề nghiệp cho giáo viên các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thànhphố Hà Nội

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận quản lý sinh hoạt chuyên môncủa tổ

Đánh giá đúng thực trạng; xác định nguyên nhân và những vấn đề đặt

ra cần giải quyết trong quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trườngtrung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay

Xác định yêu cầu, đề xuất hệ thống biện pháp quản lý sinh hoạt chuyênmôn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nộihiện nay.

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn của

tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

* Đối tượng nghiên cứu: Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ

tại các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội Các tài liệu

số liệu điều tra, khảo nghiệm giới hạn từ năm học 2010 - 2011 đến nay và đềxuất giải pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ

sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

5 Giả thuyết khoa học

Thực tế hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại nhiều trường trunghọc cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay còn bất cập, hạn chế,

chưa thực sự có chất lượng do nhiều nguyên nhân Nếu các biện pháp đề xuất quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ mà đúng đắn và phù hợp với đặc điểm và tình hình của các trường trung học cơ sở thì sẽ quản lý tốt sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

và góp phần phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên.

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận nghiên cứu

Tìm hiểu, phân tích các Văn kiện, Nghị quyết, văn bản quy định củaNhà nước, văn bản chỉ đạo của ngành Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu lý luận

về quản lý, quản lý giáo dục, các tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu

Tiếp cận hệ thống

Tiếp cận chức năng

Tiếp cận biện chứng

Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcquản lý giáo dục bao gồm các phương pháp cụ thể sau đây:

Các phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các văn kiện nghị quyết của Đảng, chính sách luật phápcủa Nhà nước về giáo dục đào tạo

- Nghiên cứu các Nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Bộ Giáo dục vàĐào tạo về quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở

- Nghiên cứu các công trình của một số nhà khoa học giáo dục trên thếgiới, trong nước trong những năm gần đây liên quan đến quản lý sinh hoạtchuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở

Trên cơ sở đó, tác giả phân tích, xử lý thông tin, khái quát, hệ thốnghoá những kết quả nghiên cứu của các công trình đó rút ra những vấn đề cần

kế thừa, bổ sung phát triển để làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về quản lýhoạt động quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sởquận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay

* Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi (phương pháp Anket): Đối tượng

trưng cầu ý kiến bao gồm cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ giáo viên trườngTHCS Huy Văn, THCS Nguyễn Trường Tộ, THCS Lý Thường Kiệt Nội dungtrưng cầu ý kiến tập trung vào các vấn đề nhận thức vai trò, vị trí của hoạt độngquản lý; đánh giá về hoạt động quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại cáctrường trung học cơ sở, nguyên nhân, kinh nghiệm và giải pháp quản lý sinhhoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở hiện nay

Nghiên cứu thực trạng nhằm xác định đúng và đủ ưu điểm và hạnchế, nguyên nhân dẫn đến thực trạng của hoạt động quản lý sinh hoạtchuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ ở sở quận Đống Đa, thành phố

Hà Nội trong mấy năm qua

- Phương pháp chuyên gia: Tổ chức xin ý kiến một cán bộ, giáo viên,

cán bộ nghiên cứu khoa học giáo dục về một số vấn đề liên quan đến lý luận,thực tiễn, kinh nghiệm quản lý hoạt động giáo dục

Ngoài ra còn sử dụng trong đề tài nghiên cứu phương pháp quan sát;phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

- Phương pháp thống kê toán học trong giáo dục (xử lý số liệu): Sử

dụng phần mềm Microsoft excel 2003 xử lý các dữ liệu, các thông tin liênquan trong quá trình nghiên cứu để xác định tỉ lệ %, tính trung bình của kếtquả nghiên cứu một cách khách quan về hoạt động quản lý sinh hoạt chuyênmôn của tổ tại các trường trung học cơ sở ở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

trong mấy năm qua

7 Ý nghĩa của đề tài

Luận văn góp phần làm rõ quan niệm về quản lý sinh hoạt chuyên môncủa tổ tại các trường trung học cơ ở sở

Luận văn xác định rõ thực trạng trong công tác quản lý sinh hoạtchuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở ở quận Đống Đa, thành phố

Hà Nội từ 2010 đến nay

Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý sinh hoạt chuyênmôn của tổ tại các ở trường trung học cơ sở ở quận Đống Đa, thành phố HàNội hiện nay

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục;gồm 3 chương (11 tiết)

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại cáctrường trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại cáctrường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý sinh hoạt sinh hoạt chuyên môn của tổ tại

Quản lý là một thuộc tính khách quan trong hoạt động của con người và

tổ chức xã hội Có nhiều cách trình bày khác nhau của các nhà khoa học vềkhái niệm quản lý

Trong xã hội, quản lý xã hội nói chung là quá trình tổ chức, điều hànhcác hoạt động nhằm đạt được mục tiêu, yêu cầu nhất định, dựa trên những quyluật khách quan Mỗi một lĩnh vực hoạt động có đối tượng, chức năng xã hộikhác nhau mà hoạt động quản lý có mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phươngpháp khác nhau Quản lý nhà nước là sự tác động, tổ chức, điều chỉnh mangtính quyền lực nhà nước, thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước, bằngphương tiện, công cụ, cách thức tác động của nhà nước đối với các lĩnh vực củađời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và các lĩnh vực khác của đời sống xãhội theo đường lối, quan điểm của giai cấp cầm quyền Đặc trưng của quản lýnhà nước là tổ chức, điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội theo pháp luật

Trong lĩnh vực kinh tế, quản lý được hiểu là quá trình điều khiển hoạtđộng các bộ phận của một tổ chức kinh tế, yếu tố của sản xuất làm cho hoạtđộng sản xuất, kinh doanh của tổ chức kinh tế ấy được vận hành một cáchthông suốt và đạt được mục đích xác định

Từ điển Giáo dục học quan niệm quản lý là: Hoạt động hay tác động cóđịnh hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một

tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức

Theo Nguyễn Ngọc Quang thì “Quản lý là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động(nói chung là khách thểquản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [29, tr.24].

Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởngcủa chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung” [4,tr.17]

Các khái niệm về quản lý nêu trên, tuy khác nhau về cách diễn đạt songlại có chung về nét đặc trưng cơ bản đó là hoạt động quản lý được tiến hànhtrong một tổ chức hay một nhóm xã hội Đó là những tác động có tính địnhhướng, phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức

Từ nghiên cứu những khái niệm về quản lý nêu trên của các tác giả

trong và ngoài nước, ta có thể hiểu: Quản lý một tổ chức là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt tới mục tiêu đề ra

Chủ thể quản lý là tổ chức, cá nhân được uỷ quyền, trao quyền để thựchiện chức năng, nhiệm vụ quản lý của tổ chức nào đó Khách thể được hiểu làđối tượng chịu sự chi phối, điều khiển hành động trong quan hệ với chủ thểquản lý

Quản lý là một dạng lao động đặc biệt điều khiển các hoạt động laođộng Bản chất của quản lý là sự phối hợp các nỗ lực của con người thông quacác chức năng quản lý

Chức năng cơ bản của hoạt động quản lý: Kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo vàkiểm tra Các chức năng quản lý có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ, tác độngảnh hưởng lẫn nhau trong một môi trường quản lý xác định

Hoạt động quản lý là hoạt động có tổ chức và điều khiển, có tính chủđộng và sáng tạo Điều này có nghĩa là, hoạt động quản lý bao giờ cũng cónhiệm vụ, yêu cầu, nội dung, phương thức và phải tuân theo những nguyêntắc xác định Là quá trình tổ chức, điều hành của chủ thể đối với một quá trình

xã hội và hành vi hoạt động của con người, vì vậy phải xác định rõ mục đích,

nhiệm vụ, phương thức quản lý Mục đích quy định tính chất và phương thứcquản lý Mục đích, nhiệm vụ quản lý càng xác định rõ ràng, chính xác, đầy đủ

và hiện thực bao nhiêu thì sẽ tạo tiền đề cho xác định phương thức quản lýchính xác bấy nhiêu Phương thức quản lý là cách thức, biện pháp tác độngvào đối tượng quản lý để thực hiện mục mục đích, nhiệm vụ quản lý đã xácđịnh Khi bàn về phương thức quản lý người ta thường đề cập đến xây dựngcác kế hoạch, các chế độ, quy chế, quy định, công tác giám sát, kiểm tra, kiểmsoát, sử dụng cơ sở vật chất, các phương tiện kỹ thuật

Hoạt động quản lý luôn chịu sự chi phối bởi tính chất, đặc điểm củangành, lĩnh vực hoạt động của tổ chức, cá nhân

Khoa học quản lý giáo dục xác định “vấn đề cốt lõi của phương phápquản lý giáo dục chính là cách thức lập kế hoạch và tổ chức điều khiển thựchiện kế hoạch quản lý một cách khoa học nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêu,nhiệm vụ giáo dục đã xác định”[17,tr.443] Theo giáo trình giáo dục học, khixây dựng kế hoạch quản lý cần tập trung vào các nội dung: xây dựng nộidung, chương trình giáo dục, dạy học toàn diện với các mục tiêu cụ thể rõràng; Kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học, mua sắmthêm trang thiết bị phục vụ cho giáo dục, dạy học Kế hoạch liên kết phối hợphoạt động giữa nhà trường với các cơ quan, đơn vị bên ngoài hướng vào việcxây dựng nhà trường vững mạnh và góp phần tích cực vào việc nâng cao chấtlượng giáo dục trong xã hội Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý giáo dụcđược xác định là giai đoạn rất quan trọng của quá trình quản lý, nhằm biếnchương trình hành động thành hiện thực Giai đoạn này bao gồm các côngviệc phân công giao nhiệm vụ rõ ràng cho từng cá nhân, tổ chức từ nội dungcông việc đến thời gian hoàn thành và yêu cầu đạt được Huy động, điều hànhcác lực lượng tiến hành công việc theo kế hoạch đã xác định Điều chỉnh, bổsung hợp lý với tình hình thực tế để bảo đảm thực hiện thắng lợi kế hoạch đã

đề ra Kiểm tra, giám sát việc thực hiện công việc của các cá nhân, bộ phận.Kiểm tra được xác định vừa là chức năng, vừa là phương pháp quan trọng của

quản lý giáo dục nhằm đánh giá thực trạng việc tổ chức thực hiện kế hoạchquản lý giáo dục, phát hiện những sai sót, lệch lạc từ đó có sự điều chỉnh, điềukhiển một cách thích hợp

Quản lý sinh hoạt chuyên môn

Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS tồn tại với tưcách là một hệ thống Nó là một bộ phận của công tác quản lý trường học, cómục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện hoạt động và chúng được thựchiện bởi các chủ thể nhất định nhằm thực hiện mục đích, nội dung, nhiệm vụgiáo dục đã xác định Theo đó có thể quan niệm quản lý sinh hoạt chuyên môncủa tổ tại các trường THCS là hệ thống những biện pháp mà chủ thể sử dụng

để chỉ đạo, điều khiển, điều hành một cách khoa học, hợp quy luật nhằm thựchiện nhiệm vụ, nội dung, mục đích giáo dục đã xác định Quan niệm trên đãchỉ ra mục đích, chủ thể, đối tượng, nội dung, hình thức, biện pháp quản lýsinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS

Mục đích quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ là thông qua

việc chỉ đạo và điều khiển nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn

và góp phần bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên cáctrường trung học cơ sở

Chủ thể quản lý trực tiếp hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường THCS là tổ trưởng chuyên môn

Khách thể quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường

trung học cơ sở bao gồm mọi hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại cáctrường trung học cơ sở với những đặc điểm khác nhau Vì vậy phải căn cứ đặcđiểm của từng loại khách thể để xác định nội dung, phương pháp quản lý chophù hợp

Nội dung quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS:

Quản lý việc thực hiện nội dung, chương trình giáo dục; quản lý việc sử dụng

cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị phục vụ dạy học; quản lý việc trao đổi, bồi

dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thông qua dự giờ, sinh hoạtnhóm chuyên môn; quản lý việc trao đổi giải pháp nâng cao chất lượng dạyhọc, quản lý việc trao đổi nội dung, giải pháp bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạohọc sinh yếu kém; quản lý việc trao đổi viết SKKN và áp dụng SKKN đã đạtgiải cao vào thực tế giảng dạy; … Nội dung, chương trình giáo dục được phêduyệt theo quy định được thể hiện trong kế hoạch giáo dục Vì vậy phải quản lýchặt chẽ nội dung, bảo đảm thực hiện đúng theo quy chế giáo dục và phù hợpvới tình hình đơn vị Trong việc quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn cần chú ýviệc thành lập các nhóm chuyên môn, chỉ định và bồi dưỡng nhóm trưởngchuyên môn để hướng dẫn tổ viên hoạt động Trong việc quản lý sinh hoạt tổchuyên môn cần đặc biệt coi trọng chất lượng sinh hoạt chuyên môn đối vớigiáo viên; tổ chức kiểm tra hàng tháng; thường xuyên tìm hiểu, phân tích, đánhgiá đúng tình hình, đề ra yêu cầu và biện pháp cụ thể để xây dựng và phát huyyếu tố tích cực, khắc phục hạn chế.

Hình thức, phương pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các

trường THCS: Quản lý bằng kế hoạch và theo kế hoạch, bằng chế độ, theochế độ và các quy định của công tác giáo dục và đào tạo; bằng công tác kiểmtra, giám sát; kết hợp giữa quản lý của tổ chức với tự quản lý của mỗi cán

bộ, giáo viên; kết các biện pháp công tác tư tưởng với các biện pháp tổ chứchành chính

* Vai trò của quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS.

Thông qua việc tổ chức và điều khiển, hướng dẫn các hoạt động sinhhoạt chuyên môn của tổ trưởng góp phần bồi dưỡng phát triển năng lực nghềnghiệp cho giáo viên các trường trung học cơ sở một cách nhanh nhất và đạthiệu quả cao nhất

Bằng việc thông qua nhiều hình thức, phương pháp quản lý phong phú,linh hoạt mà nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ kịp thời định hướng tưtưởng, hướng dẫn hành động, tạo nên sức mạnh thống nhất của tổ chức, tậpthể và phát huy tính tích cực tự giác của mỗi cán bộ, nhân viên trong tự

nghiên cứu, tự học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Với ýnghĩa ấy, quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS trực tiếpgóp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại nước nhà

Thông qua chế độ làm kế hoạch và điều hành thực hiện kế hoạch, chế

độ báo cáo, chế độ nắm tình hình, chế độ kiểm tra, chế độ sơ kết, tổng kết rútkinh nghiệm, chế độ hiệp đồng công tác mà trình độ, năng lực, phong cáchlàm việc của cả chủ thể và khách thể quản lý giáo dục được nâng lên

Đối với các chủ thể quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trườngTHCS, thông qua các biện pháp quản lý nêu trên, tránh được sự chồng chéo,trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa bộ phận này với bộ phậnkhác, đặc biệt là trách nhiệm tập thể, trách nhiệm cá nhân người đứng đầucũng như trách nhiệm của từng cán bộ làm nhiệm vụ quản lý Việc thực hiện

có nề nếp và trình tự khoa học quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại cáctrường THCS sẽ bảo đảm cho hoạt động của cơ quan thực hiện tốt nhất chứcnăng, nhiệm vụ được giao, các bộ phận và từng cá nhân hoạt động nhịpnhàng, kích thích được sự hăng say làm việc và sức sáng tạo của tổ trưởngchuyên môn đối với các hoạt động quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tạicác trường THCS Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ một cách khoa học sẽtạo ra môi trường thuận lợi, làm cho hoạt động của thông suốt, tận dụng đượcquỹ thời gian và hoàn thành được kế hoạch giáo dục; tránh được lối làm việctuỳ tiện

Đối với các khách thể, quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ không chỉgóp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ mà còn góp phần rènluyện phong cách công tác của cán bộ quản lý Bằng việc đề cao ý thức, tráchnhiệm tự quản lý trong sinh hoạt chuyên môn của tổ mà góp phần bồi dưỡng,rèn luyện cho cán bộ, giáo viên phong cách làm việc khoa học, theo kế hoạch,khắc phục được lối làm việc tự do tuỳ tiện; biết cách làm việc độc lập, biết tậptrung tư tưởng, biết tiết kiệm thời gian; có ý thức và biết tự kiểm tra, tự điều

động giáo dục Trên cơ sở đó họ sẽ tự khẳng định được mình, chủ động, tíchcực đề xuất những biện pháp thiết thực khắc phục những sai lầm, thiếu sót,những khó khăn để điều khiển và thúc đẩy hoạt động quản lý sinh hoạtchuyên môn của tổ đạt hiệu lực, hiệu quả cao

Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ còn là một con đường, biện phápđánh giá giáo viên Bằng việc dự giờ, trao đổi chuyên môn mà các chủ thểquản lý giáo dục đánh giá giáo viên một cách chính xác hơn Do đó quản lýsinh hoạt chuyên môn của tổ sẽ giúp cho các chủ thể xác định chính xác cácbiện pháp phù hợp để giúp đỡ giáo viên hoàn thiện bản thân sẽ góp phần xâydựng các nhà trường vững mạnh, thực sự là một tập thể giáo dục có hiệu quảđồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nước nhà

1.1.2 Tổ chuyên môn và sinh hoạt tổ chuyên môn

1.1.2.1 Vị trí của tổ chuyên môn trong cơ cấu trường học.

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản

lý của trường THCS Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu

sự quản lý chỉ đạo của hiệu trưởng, do hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm

vụ vào đầu năm học

TỔ TOÁN LÝ

TỔ NGOẠI NGỮ

TỔ SINH HÓA ĐỊA

TỔ VĂN THỂ MỸ

CHI ĐOÀ

N GIÁO VIÊN

LIÊN ĐỘI

Sơ đồ 1.1: Hệ thống tổ chức của nhà trường trung học cơ sở

1.1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Điều 16 của Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng bộ Giáo dục và Đào tạo), quy định tổ chuyên môn có những nhiệm vụ về chuyên môn như sau:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng vàquản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phốichương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học củanhà trường;

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ;

- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theoyêu cầu công việc hay khi hiệu trưởng yêu cầu

…

Tổ chuyên môn có chức năng, nhiệm vụ và vai trò rất quan trọng trongviệc triển khai, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường Hoạt độngcủa tổ chuyên môn tốt, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ như Điều lệ trườngtrung học đã qui định sẽ góp phần tích cực, quyết định đến việc nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được những yêu cầu mới trong quá trìnhđổi mới giáo dục

1.1.2.3 Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng hoạt động tổ chuyên môn

Theo Thông tư số 12/2009/TT-BGDĐT ngày 12/5/2009 về việc banhành quy định tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THCS và Quyđịnh về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THPT ban hành theo Quyếtđịnh số 80/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo quy định đối với tổ chuyên môn của nhà trường phải hoàn thành

a) Có kế hoạch công tác và hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định tại Điều lệ trường trung học;

b) Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần về hoạt động chuyên môn, nghiệp

vụ và các hoạt động giáo dục khác;

c) Hàng tháng, rà soát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công.

1.1.2.4 Chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn

a) Chức năng của tổ trưởng chuyên môn

- Tổ trưởng chuyên môn được hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụđầu năm học và chịu sự quản lý, chỉ đạo của Hiệu trưởng Tổ trưởng chuyên môntrực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định;

- Tổ trưởng chuyên môn chủ trì các cuộc họp tổ chuyên môn và chịutrách nhiệm trước hiệu trưởng về toàn bộ các nhiệm vụ được quy định tại điều

16 - chương 2 của điều lệ trường trung học

- Giúp hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liênquan đến hoạt động dạy và học;

b) Nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn

Quản lý kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn và kế hoạch cá nhân củacác thành viên trong tổ chuyên môn:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, học kì và

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ;

- Tổ chức và điều hành hoạt động, các cuộc họp của tổ theo định kì quyđịnh về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ;

- Quản lý và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên(thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học, theo chuẩnkiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định củacác thành viên trong tổ…);

- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);

- Tham gia quản lý thanh tra chuyên môn đối với các thành viên trong

tổ theo kế hoạch chung của nhà trường, báo cáo kết quả thanh tra giáo viêncủa tổ chuyên môn với Hiệu trưởng vào cuối kỳ học, cuối năm học

Tổ trưởng chuyên môn là người đứng đầu tổ chuyên môn, có nhiệm vụquản lý toàn diện hoạt động chuyên môn của tổ; là người trực tiếp xây dựng

kế hoạch tổ; trực tiếp điều hành, tổ chức hoạt động của tổ theo kế hoạch nămhọc của nhà trường và kế hoạch giáo dục chung; tổ chức bồi dưỡng chuyênmôn cho giáo viên trong tổ Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người cóphẩm chất đạo đức tốt; có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uytín đối với đồng nghiệp, học sinh; là người có khả năng tập hợp giáo viêntrong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiêntrì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử

1.1.2.5 Mối quan hệ giữa tổ chuyên môn với Ban giám hiệu trường và các bộ phận khác trong nhà trường.

a) Đối với Ban giám hiệu

- Là cầu nối giữa hiệu trưởng và giáo viên trong tổ về thông tin 2 chiềunhằm mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục Hiệu trưởng có thôngtin để đánh giá chính xác giáo viên, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của họ từ đóphân công giáo viên hợp lý, đạt hiệu quả tốt; chuyển tải cho giáo viên trong tổcác chỉ đạo chuyên môn của hiệu trưởng và cơ quan quản lý cấp trên;

- Tổ trưởng tổ chức thực hiện sinh hoạt chuyên môn của tổ đồng thờichuyển tải tới giáo viên các chỉ đạo về chuyên môn của hiệu trưởng và cơquan quản lý cấp trên về các hoạt động dạy học xuống giáo viên trong tổ như:thực hiện chương trình giảng dạy; dạy học theo chuẩn kiến, thức kĩ năng; đổimới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh… qua cáchoạt động cụ thể thể như bồi dưỡng giáo viên, học sinh, dự giờ, thăm lớp…

b/ Đối với công tác chủ nhiệm:

Các thành viên trong tổ chuyên môn cũng thực hiện công tác chủ nhiệm.Mối quan hệ này sẽ giúp giáo viên trao đổi chuyên môn và trao đổi về công tácquản lý học sinh, hiểu rõ hơn học sinh, từ đó góp phần vào công tác giáo dụctoàn diện học sinh và như vậy sẽ giúp công tác giảng dạy đạt kết quả tốt hơn

c/ Đối với Chi bộ Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

- Trong tổ chuyên môn có các thành viên là đảng viên sẽ góp phầntruyền đạt chủ trương, nghị quyết của chi bộ Đảng đến tổ chuyên môn kịpthời, chính xác hơn Các tổ viên là đảng viên sẽ gương mẫu, thúc đẩy cácthành viên khác thực hiện nhiệm vụ tốt hơn

- Tổ chuyên môn cũng hỗ trợ hoạt động của Công đoàn, Đoàn Thanh niên

và Đội Thiếu niên Tiền phong bằng cách truyền đạt các chủ trương của các đoànthể này để phối hợp chặt chẽ và từ đó góp phần giáo dục toàn diện học sinh, thựchiện kế hoạch nhà trường và thực hiện được mục tiêu giáo dục đề ra

Tổ chuyên môn không thể hoạt động độc lập mà có quan hệ chặt chẽvới các tổ chuyên môn khác, với Ban Giám hiệu trường, với Công đoàn, ĐoànThanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ ChíMinh Các mối quan hệ trên nếu được thực hiện tốt, chặt chẽ, đồng bộ thìchắc chắn hoạt động của tổ chuyên môn sẽ đạt hiệu quả tốt hơn

1.2 Sinh hoạt chuyên môn của tổ tại trường trung học cơ sở

1.2.1 Nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ tại trường trung học cơ sở

Sinh hoạt chuyên môn là hình thức các thành viên của cùng tổ chuyênmôn họp và trao đổi những nội dung thuộc lĩnh vực chuyên môn nhằm giảiquyết những vấn đề thuộc lĩnh vực giảng dạy và giáo dục học sinh Sinh hoạtchuyên môn là hoạt động chuyên môn không thể thiếu; là hoạt động quan trọngnhất trong các hoạt động của nhà trường Hoạt động này có vai trò quyết địnhchất lượng của nhà trường Nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ bám sát kếhoạch chung của nhà trường và của phòng Giáo dục và Đào tạo trong năm học

và thường tập trung thảo luận các vấn đề về chuyên môn như sau:

- Thảo luận kế hoạch giảng dạy bộ môn;

- Thảo luận các biện pháp nâng cao năng lực cho học sinh khá và giỏi;phù đạo cho học sinh yếu và kém;

- Thảo luận đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giáhọc sinh để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường;

- Thảo luận những bài dạy khó, những nội dung khó;

- Thảo luận tiết dạy chuyên đề và tổ chức dạy chuyên đề, dự giờ và rútkinh nghiệm tiết dạy;

- Thảo luận các chủ đề giáo dục, dự giờ và rút kinh nghiệm tiết dạytheo chủ đề

Nội dung sinh hoạt chuyên môn có thể thay đổi tùy thuộc vào sự chỉđạo của hiệu trưởng đã lĩnh hội từ phòng Giáo dục và Đào tạo yêu cầu triểnkhai trong mỗi tháng cụ thể nào đó Những năm gần đây, trước yêu cầu đổimới trong giáo dục đòi hỏi nhiều nội dung cần triển khai thực hiện Vì vậy,việc triển khai những yêu cầu mới trong sinh hoạt chuyên môn tại tổ thườngxuyên và cập nhật hơn

Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS là hệ thống

cách khoa học, hợp quy luật nhằm thực hiện nhiệm vụ, nội dung, mục đích

giáo dục đã xác định Trong thực tế quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại

trường trung học cơ sở là quản lý nội dung, chất lượng các buổi sinh hoạt vềlĩnh vực chuyên môn của tổ Bởi vậy, vai trò quản lý của tổ trưởng trong sinhhoạt chuyên môn của tổ rất quan trọng để đảm bảo đúng chủ trương, đườnglối trong đổi mới giáo dục và đồng thời đảm bảo chất lượng của hoạt độnggiáo dục trong các trường học

Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, hiệu trưởng hoặc phó hiệutrưởng phải có mặt để cùng dự buổi họp Sinh hoạt chuyên môn là dịp để giáoviên trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông quasinh hoạt chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Do vậy, hiệu trưởng và tổtrưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình.Nội dung sinh hoạt chuyên môn của tổ cần đa dạng, phong phú và phải cóchuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

1.2.2 Quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại trường trung học

Tổ trưởng chuyên môn là người quản lý trực tiếp đội ngũ nhà giáo vàmọi hoạt động của tổ chuyên môn trong đó có hoạt động sinh hoạt chuyênmôn của tổ Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, tổ trưởngchuyên môn có thể thực hiện tốt những nội dung quản lý đối với giáo viên vàhọc sinh nhằm đáp ứng tốt yêu cầu và nhiệm vụ giáo dục:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, học kì và

cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt độngkhác theo kế hoạch giáo dục và kế hoạch năm học của nhà trường;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, dạy bồi dưỡng họcsinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạyhọc đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình;

- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân,

soạn giảng của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, dạy bồidưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học,thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết theo kế hoạch giáo dục; soạn giáo ántheo kế hoạch giáo dục, đảm bảo chuẩn kiến thức, kĩ năng, thảo luận các bàisoạn khó; viết SKKN về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương phápdạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụđạo học sinh yếu kém );

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ,giáo viên mới tuyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra,đánh giá; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học,thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới phươngpháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá )

- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quyđịnh về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác;lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo cho hiệu trưởng theo quy định);

- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên(thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học, chuẩn kiếnthức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch

dự giờ của các thành viên trong tổ );

- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);

- Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lý để cóbiện pháp nâng cao chất lượng giáo dục;

- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa đểthực hiện mục tiêu giáo dục

1.2.2.2 Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại trường trung học cơ sở

Điều 16 - Luật Giáo dục 2009 quy định vai trò và trách nhiệm của cán

Đối với tổ chuyên môn, hiệu trưởng quản lý, chỉ đạo gián tiếp thôngqua tổ trưởng chuyên môn Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ trưởng thực hiện tốtcác buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, thống nhất chương trình hành độngtrong tổ

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý sinh hoạt chuyên môn của

tổ tại các trường trung học cơ sở

1.3.1 Phẩm chất, năng lực của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;điều hành hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, kế hoạch năm học của nhàtrường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếploại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý Do đó, tổtrưởng chuyên môn phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:

Về phẩm chất: Tổ trưởng chuyên môn có phẩm chất đạo đức tốt; có uy

tín đối với đồng nghiệp và học sinh; vững vàng về tư tưởng chính trị; có ý

thức tổ chức kỉ luật và tinh thần trách nhiệm cao; sống trung thực, lành mạnh,

là tấm gương tốt cho học sinh và đồng nghiệp; đoàn kết và hợp tác với đồngnghiệp; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; công bằng, trung thực và

có sức khỏe tốt

Về năng lực: Tổ trưởng chuyên môn cần đạt trình độ chuẩn về chuyên

môn, giảng dạy đạt từ khá trở lên; có năng lực lãnh đạo, quản lý (tập hợp lựclượng, định hướng dẫn dắt, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánhgiá…); có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có khả năng tập hợpgiáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, côngbằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử; có năng lực tổ chức hoạt độngchuyên môn; có năng lực kiểm tra đánh giá chuyên môn; có năng lực tư vấnchuyên môn cho lãnh đạo trường …

Tổ trưởng chuyên môn vừa làm nhiệm vụ giảng dạy vừa phải làm côngtác quản lý tổ chuyên môn Vì vậy, tổ trưởng chuyên môn cần có năng lựcchuyên môn và năng lực quản lý Năng lực chuyên môn của tổ trưởng thể hiệnqua chất lượng giờ dạy; chất lượng hồ sơ, giáo án; khả năng tiếp thu và truyềntải kiến thức; khả năng sử dụng thiết bị dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệthông tin trong dạy học; … Năng lực quản lý của tổ trưởng thể hiện qua côngtác xây dựng kế hoạch tổ; cách thức tổ chức điều hành thực hiện hoạt độngchuyên môn; khai thác khả năng của các thành viên trong tổ; khả năng tậptrung, gắn kết các thành viên trong tổ trong các hoạt động; đưa ra những ýtưởng sáng tạo; khả năng tham mưu cho hiệu trưởng khi xây dựng kế hoạchquản lý chuyên môn

Chất lượng và hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn phụ thuộc rất lớnvào phẩm chất, năng lực và tính năng động của người tổ trưởng chuyên môn.Nếu tổ trưởng chuyên môn bị hạn chế năng lực chuyên môn, hạn chế về phẩmchất đạo đức thì uy tín của tổ trưởng chuyên môn sẽ không cao, việc điều hànhcác hoạt động của tổ chuyên môn sẽ gặp rất nhiều khó khăn và chất lượng sinhhoạt chuyên môn sẽ không cao Do vậy, người tổ trưởng cần phải có nhận thức

sâu sắc, đúng đắn; có tinh thần trách nhiệm cao; có đầy đủ phẩm chất và nănglực; biết quản lý tổ một cách khoa học.

1.3.2 Chất lượng của giáo viên trong tổ

Thực tế quản lý cho thấy, những đồng chí giáo viên có trình độ chuyênmôn nghiệp vụ tốt đã đóng góp vai trò chủ chốt trong các tổ chuyên môn

Tổ chức sinh hoạt chuyên môn tốt là điều kiện thuận lợi cho giáo viênbồi dưỡng tay nghề Những giáo viên có trình độ chuyên môn vững cùng traođổi các bài khó, các phần dạy khó; các giải pháp để giúp đỡ giáo viên có taynghề còn yếu đã góp phần tích cự nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môntại các nhà trường

1.3.3 Điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động chuyên môn của nhà trường

Cơ sở vật chất và phương tiện kỹ thuật dạy học là một bộ phận cấuthành không thể thiếu của quá trình dạy học và giáo dục; là một thành tố củaquá trình sư phạm góp phần tạo nên chất lượng giáo dục Điều kiện cơ sở vậtchất của nhà trường là yếu tố có ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của tổchuyên môn Để đảm bảo cho tổ chuyên môn hoạt động có chất lượng, nhàtrường cần có đủ cơ sở vật chất thiết yếu; có phòng hội họp để sinh hoạt tổchuyên môn định kỳ; có thiết bị hiện đại để khai thác thông tin, tìm hiểu cácứng dụng của công nghệ thông tin trong giảng dạy và để giáo viên tham giahọc tập nâng cao năng lực chuyên môn; có đủ thiết bị đồ dùng phục vụ côngviệc giảng dạy

1.3.4 Sự quan tâm chỉ đạo và trình độ, năng lực quản lý của hiệu trưởng

Trong một nhà trường, tất cả các chủ thể (học sinh, giáo viên, hiệutrưởng) đều có chức năng, vai trò của từng chủ thể để tạo nên thành côngchung của nhà trường

Trong các nhà trường, hiệu trưởng chính là đầu tàu để khởi động cả cỗmáy cùng vận hành về phía trước

Hiện nay, để quản lý được nhà trường, hiệu trưởng cần có những yêucầu cơ bản về trình độ và năng lực như: là giáo viên giỏi ở một lĩnh vực nàođó; đã được đào tạo nghiệp vụ quản lý nhà trường Năng lực quản lý của hiệutrưởng được thể hiện ở khả năng tư duy khoa học; óc quan sát, đánh giá thực

tế, kết hợp kinh nghiệm đưa ra những kế sách mang tính tầm nhìn chiến lượccho công tác quản lý

Theo Đặng Thị Thanh Huyền (Học viện QLGD), người cán bộ quản lýphải có năng lực khái quát cập nhật, năng lực biết hỗ trợ những người khác,

có ảnh hưởng tích cực tới những người xung quanh Quan trọng hơn nữa là họ

có khả năng thuyết phục, trình bày, lắng nghe, có khả năng hỗ trợ các đồngnghiệp cùng phát triển; biết đánh giá đúng năng lực từng cá nhân, công tâmtrong phê phán cũng như khen thưởng; đồng thời, biết chuyển đổi mềm dẻolinh hoạt sự đổi mới chung thành những việc làm cụ thể, thiết thực trong quátrình xây dựng một nhà trường hiệu quả, thân thiện

Hiệu trưởng cũng cần có trình độ chính trị Hiểu và thông suốt đườnglối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước là yêu cầu đầu tiên củamột cán bộ làm công tác quản lý Hiệu trưởng có tư tưởng chính trị vữngvàng, sẽ quản lý, chỉ đạo tập thể nhà trường thực hiện tốt mục tiêu giáo dụccủa Đảng và Nhà nước

Quản lý nhà trường là quản lý toàn diện mọi hoạt động, mọi nguồn lựccủa nhà trường, hoạt động dạy và học là hoạt động cơ bản Để công tác quản

lý đạt hiệu quả, người hiệu trưởng cần phải có các điều kiện cần thiết vềnguồn lực: Nhân lực, tài lực, vật lực trong đó đội ngũ giáo viên là nguồn lựcquan trọng nhất, mang tính quyết định trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục

Nếu công tác quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng buông lỏng, dễ dãi, thìcác các tổ trưởng cũng sẽ buông lỏng công việc quản lý sinh hoạt chuyên môncủa tổ Nếu công tác quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng kịp thời, sát sao thì chấtlượng sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường sẽ tốt hơn

1.3.5 Công tác quản lý, chỉ đạo của phòng Giáo dục và Đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo quản lý, chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môncác nhà trường thông qua hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phụ trách chuyênmôn Phòng Giáo dục và Đào tạo đánh giá chất lượng sinh hoạt tổ chuyênmôn các nhà trường thông qua việc kiểm tra trực tiếp hệ thống hồ sơ sổ sáchcủa các tổ chuyên môn, thông qua báo cáo của hiệu trưởng, dự giờ, phỏng vấngiáo viên

Công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn của Phòng Giáodục và Đào tạo đến các nhà trường được thể hiện qua hệ thống các văn bản,hướng dẫn thực hiện; những yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo,đổi mới phương pháp, hình thức dạy học trong các nhà trường Nếu công tácquản lý, chỉ đạo của phòng Giáo dục và Đào tạo buông lỏng, dễ dãi, thì cáchiệu trưởng cũng sẽ buông lỏng công việc quản lý ở trường và đặc biệt về vấn

đề quản lý chuyên môn Nếu công tác quản lý, chỉ đạo của phòng Giáo dục vàĐào tạo kịp thời, sát sao thì chất lượng quản lý, chỉ đạo gián tiếp sinh hoạtchuyên môn tại các trường sẽ tốt hơn góp phần nâng cao chất lượng giáo dụccủa nước nhà

*

Trên cơ sở phân tích các tài liệu lý luận trong và ngoài nước về quản lý

và quản lý giáo dục, đề tài đã hệ thống hóa được các khái niệm cơ bản vềquản lý, quản lý giáo dục và quản lý sinh hoạt chuyên môn

Qua nghiên cứu tổng quan các công trình khoa học cho thấy các tác giảđều cho rằng một nội dung rất quan trọng trong công tác quản lý giáo dục ởcác nhà trường phổ thông trung học đó là quản lý chuyên môn Một khía cạnhtrong quản lý chuyên môn của hiệu trưởng là quản lý hoạt động của các tổchuyên môn Trong hoạt động của các tổ chuyên môn có hoạt động quản lýsinh hoạt chuyên môn do tổ trưởng chuyên môn quản lý trực tiếp

Chương 1 là nền tảng lý luận để chúng tôi làm căn cứ tiến hành điềutra, nghiên cứu, khảo sát thực trạng quản lý sinh hoạt chuyên môn của tổ tại

các trường THCS quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội, nhằm đề ra biện phápquản lý sinh hoạt tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạtchuyên môn của tổ tại các trường THCS quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội.

Trình độ, năng lực và phẩm chất của tổ trưởng cũng như hiệu trưởng cóảnh hưởng tới chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS.Ngoài ra chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường THCS cònchịu ảnh hưởng của chất lượng giáo viên trong tổ, điều kiện cơ sở vật chất củanhà trường và công tác quản lý, chỉ đạo của cấp trên

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN CỦA

TỔ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục cấp trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội của quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Vị trí địa lý: Quận Đống Đa nằm ở trung tâm thủ đô Hà Nội Phía bắc

giáp quận Ba Đình, phía đông bắc giáp quận Hoàn Kiếm (ranh giới là phố LêDuẩn), phía đông giáp quận Hai Bà Trưng (ranh giới là phố Lê Duẩn vàđường Giải phóng), phía nam giáp quận Thanh Xuân (ranh giới là đườngTrường Chinh và đường Láng), phía tây giáp quận Cầu Giấy (ranh giới làsông Tô Lịch)

Đặc điểm địa hình: Địa hình quận Đống Đa tương đối bằng phẳng Có

một số hồ lớn như Ba Mẫu, Kim Liên, Xã Đàn, Đống Đa, Văn Chương.Trước có nhiều ao, đầm nhưng cùng với quá trình đô thị hóa đã bị lấp Quận

có hai sông nhỏ chảy qua là sông Tô Lịch và sông Lừ Phía đông có một vài

gò nhỏ, trong đó có gò Đống Đa

Diện tích và dân số: Quận Đống Đa rộng 9,96 km², có dân số thường

trú là hơn 390 nghìn người (năm 2011) nhiều nhất trong các quận, huyện của

Hà Nội Các phường phía nam của Đống Đa là những khu dân cư tập trungvới những khu nhà chung cư được xây dựng sớm nhất của Hà Nội nhưPhương Mai, Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng, Nam Đồng

Được sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quận ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy banNhân dân Quận đã triển khai có hiệu quả tất cả các mặt công tác, cùng với sựphấn đấu, nỗ lực của các cấp, các ngành, các đoàn thể do đó kinh tế trên địabàn Quận tiếp tục phát triển, đạt được những kết quả tích cực về nhiều mặt

Kinh tế phát triển ổn định, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướngđẩy mạnh công nghiệp và dịch vụ Hoạt động tài chính, ngân hàng phát triểnđáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Sự nghiệp giáo dục

và đào tạo luôn được sự quan tâm sâu sát của các cấp ủy Đảng và chính quyềnđịa phương cùng các cấp quản lý giáo dục Định hướng phát triển kinh tế, xãhội quận Đống Đa đến năm 2020 là tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đẩy mạnh phát triển công nghiệp vàdịch vụ; khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực dịch vụ Tập trung nâng caochất lượng giáo dục và đào tạo, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, phát triển đadạng các loại hình trường lớp; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất; phát hiện,đào tạo, bồi dưỡng tài năng

2.1.2.Tình hình giáo dục của quận Đống Đa

Công tác giáo dục và đào tạo của Quận có bước phát triển mạnh, chấtlượng dạy và học được nâng cao Hiện nay, quận Đống Đa có:

47 trường mầm non, 93 điểm lớp tư thục, tổng số là 19.787 trẻ;

19 trường tiểu học công lập và 3 trường tiểu học dân lập, tổng số23.541 học sinh và 519 lớp;

16 trường THCS công lập và 3 trường THCS tư thục; 2 trường phốiquản là Nhạc viện và Xã Đàn, tổng số học sinh toàn cấp là 15.539 học sinh

2.1.3 Tình hình giáo dục của các trường trung học cơ sở trên địa bàn quận Đống Đa

- Đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên: Toàn quận có 63 cán bộ

quản lý (gồm 21 hiệu trưởng và 32 phó hiệu trưởng và 90 tổ trưởng) Đội ngũcán bộ quản lý, giáo viên THCS Quận Đống Đa trên 2200 người, cơ bản đủ

về số lượng và đồng bộ về cơ cấu Nhân viên hành chính hiện tại là 72 nhânviên Tất cả các trường đều có nhân viên phụ trách công tác y tế học đường,chăm sóc sức khoẻ cho cán bộ, giáo viên và học sinh

- Về giáo dục đạo đức: Tổ chức tốt các chương trình giáo dục đạo đức

công dân, các hoạt động trong và ngoài nhà trường với nhiều hình thức khácnhau Bên cạnh đó, coi trọng và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dụckết hợp với các đoàn thể

- Về chất lượng dạy và học: Thực hiện nghiêm túc chương trình theo

quy định, các quy chế chuyên môn, thực hiện đổi mới dạy học, kiểm tra, đánhgiá, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Tổ chức hướng nghiệpcho học sinh

2.1.4 Quy mô trường lớp và chất lượng giáo dục

* Quy mô trường lớp

Trong nhiều năm qua, sự nghiệp giáo dục quận Đống Đa thường xuyênđược chăm lo phát triển toàn diện

Bảng: 2.1: Quy mô trường lớp 05 năm (2009 - 2014)

ở các trường trung học cơ sở quận Đống Đa

* Quy mô phát triển:

Được sự chỉ đạo sát sao, sự quan tâm chỉ đạo của Quận ủy, HĐND,UBND, Sở GD&ĐT, toàn ngành GD&ĐT quận Đống Đa đã cố gắng hoàn

thành nhiệm vụ năm học và đạt nhiều thành tích Số học sinh bỏ học giảm rõ rệt.

Bảng 2.2: Chất lượng đại trà 05 năm (2009 - 2014)

ở các trường trung học cơ sở quận Đống Đa

- Về học lực (đơn vị %)

Năm học Tỷ lệ HS

giỏi

Tỷ lệ HS khá

Tỷ lệ HS TB

Tỷ lệ HS Yếu

Tỷ lệ HS kém

Năm học 2013 – 2014, về chất lượng giáo dục đại trà, xếp loại hai mặtgiáo dục của học sinh cấp THCS toàn quận có sự tiến bộ rõ rệt: Tỷ lệ học sinhđạt hạnh kiểm tốt, khá đạt 99,9% (tăng 0,06% so với năm học 2012 - 2013), tỷ

lệ học sinh hạnh kiểm trung bình chỉ còn 0,1% (giảm 0,06% so với năm học

2012 - 2013); tỷ lệ học sinh đạt học lực giỏi đạt 61,09% (tăng 0,04% so vớinăm học 2012 - 2013), tỷ lệ học sinh học lực yếu và kém chỉ còn 2,23% (giảm0,03% so với năm học 2012 - 2013)

- Chất lượng mũ nhọn: Công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏiđược giữ vững và phát huy

Về thành tích học sinh: Trong kỳ thi học sinh giỏi các cấp, quận Đống

Đa đã đạt kết quả tốt: 988 giải học sinh giỏi cấp Quận; 107 giải học sinh giỏicấp thành phố, trong đó có 12 giải Nhất ; 21 giải học sinh giỏi cấp Quốc gia;

06 giải Quốc tế về thể dục thể thao

Về thành tích giáo viên: 65 giáo viên đạt giỏi cấp Quận Trong đó có

13 giải Nhất, 21 giải Nhì 08 giải giáo viên dạy giỏi và 01 nhân viên Thư việngiỏi cấp Thành phố

Nổi bật trong các vòng thi là trường THCS Nguyễn Trường Tộ, TháiThịnh, Bế Văn Đàn, Đống Đa… đạt được nhiều giải cao Qua hai vòng thicấp quận đã chọn được 08 giáo viên tiêu biểu dự thi thành phố và các thầy côgiáo đã lập thành tích xuất sắc với 03 giải Nhất, 05 giải Nhì

Trong cuộc thi soạn bài giảng liên môn dành cho giáo viên do Sở GD &

ĐT, ngành GD&ĐT quận Đống Đa đã dành được 03 giải Ba Đó là sản phẩmđạt giải của các trường THCS Nguyễn Trường Tộ, Bế Văn Đàn, Trung Phụng

2.1.5 Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy và học

Về cơ bản các trường THCS đã hoàn thiện về cơ sở vật chất đáp ứngnhu cầu dạy và học Các trường đã tham mưu với chính quyền địa phương,các cấp, các ngành, huy động mọi nguồn lực dành cho giáo dục Cơ sở vậtchất các trường ngày càng khang trang, đầy đủ phòng học, phòng chức năng

cơ bản, hệ thống chiếu sáng, các trang thiết bị, thư viện Nhiều trường đã lắpđặt internet phục vụ cho giáo viên và học sinh 02/21 trường có sân chơi, bãitập, nhà đa năng rộng đáp ứng nhu câu dạy và học như: THCS Đống Đa,Nguyễn Trường Tộ Năm học 2013 – 2014, toàn quận có 12 trường THCS đạttrường chuẩn Quốc gia Hàng năm các trường có mua sắm và bổ sung trangthiết bị phục vụ dạy học Nhiều trường có phòng đa năng, phòng dạy chuyên

đề đã lắp đặt máy Projecter phục vụ đổi mới dạy học

Tuy nhiên, bên cạnh những trường đạt trường chuẩn Quốc gia thì cótrường ở giữa khu dân cư, diện tích chật hẹp nên khó đạt chuẩn Quốc gia nhưtrường THCS Trung Phụng, các trường dân lập Nhiều trường không cóphòng sinh hoạt tổ chuyên môn Số máy Projecter của mỗi trường chủ yếu lắpđặt và sử dụng ở phòng chuyên đề nên không thể phục vụ dạy học đại trà

2.2 Thực trạng hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

2.2.1 Thực trạng chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Quận Đống Đa có 21 trường THCS với tổng số 726 cán bộ, giáo viên,phân chia thành 86 tổ chuyên môn

3/3 trường được hỏi đều chia thành 5 tổ: Tổ Toán-lý, tổ Hóa-Sinh-Địa,

tổ Văn-Sử-GDCD, tổ Ngoại ngữ, tổ Văn-Thể-Mỹ

3/3 trường được hỏi đều có Tổ trưởng của tổ Tổ Toán-lý (tổ tự nhiên)

là giáo viên dạy toán, tổ Văn-Sử-GDCD (tổ xã hội) là giáo viên dạy ngữ văn,

tổ Ngoại ngữ là giáo viên dạy Anh văn , tổ Văn-Thể-Mỹ có tổ trưởng là giáoviên dạy môn thể dục, tổ Hóa-Sinh-Địa có tổ trưởng là giáo viên dạy môn địa

lý hoặc dạy môn sinh học hoặc dạy môn hóa học Các tổ trưởng đều là giáoviên dạy giỏi cấp Quận trở lên, đều có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn

Các tổ trưởng chỉ có chuyên môn ở 1 hoặc 2 môn nhưng phải chỉ đạo

và quản lý các hoạt động của tổ bao gồm nhiều môn học khác nhau nên cũng

có những khó khăn nhất định trong quá trình kiểm tra, đánh giá và bồi dưỡng

Để khắc phục hạn chế này, các trường THCS đều sử dụng đội ngũ cácgiáo viên là nhóm trưởng các nhóm chuyên môn Đó là các đồng chí có trình

độ chuyên môn vững vàng trong nhóm chuyên môn, làm công tác quản lýnhóm chuyên môn theo hoạt động chung của tổ Các trường đều bố trí thờigian cố định cho sinh hoạt nhóm chuyên môn 2 lần/tháng với các nội dung:kiểm tra hồ sơ giáo án, báo cáo chuyên đề, rút kinh nghiệm giờ dạy, trao đổinhững nội dung khó trong chương trính, nội dung ôn tập, kiểm tra, đổi mớiphương pháp dạy học, viết sáng kiến kinh nghiêm,… Do vậy, hoạt động củacác nhóm chuyên môn được đánh giá là có hiệu quả cao trong hoạt động quản

lý sinh hoạt tổ chuyên môn

2.2.2 Thực trạng chất lượng xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn của tổ trưởng chuyên môn.

Nghiên cứu bản kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn của tổ trưởngchuyên môn trong những năm gần đây, tác giả nhận thấy: Nhiều tổ trưởngchuyên môn quan tâm và chú trọng việc xây dựng kế hoạch năm học, kếhoạch tháng, kế hoạch tuần cho hoạt động của tổ chuyên môn Kế hoạchđược xây dựng trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường, nhiệm vụ nămhọc và tình hình thực tế của tổ, được thông qua và thảo luận tại tổ chuyênmôn Việc xây dựng kế hoach tổ không đều nhau trong toàn quận và giữacác tổ trong một trường Nhiều bản kế hoạch tổ viết quá ngắn gọn, thiếuthông tin biện pháp thực hiện, chưa thể hiện được tinh thần quyết tâm phấnđấu thực hiện tốt nhiệm vụ đề ra hay nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung là gì?như tổ Văn – Thể - Mỹ của trường Huy Văn, trường Lý Thường Kiệt… Một

số kế hoạch được đánh giá là cụ thể, chi tiết, khoa học như kế hoạch của tổ

xã hội, tổ tự nhiên của trường THCS Nguyễn Trường Tộ, trường THCS HuyVăn Bên cạnh việc đánh giá những thuận lợi, khó khăn, đề ra kế hoạch hoạtđộng của tổ chuyên môn, đưa ra các chỉ tiêu phấn đấu, các bản kế hoạch cònchú trọng đến việc cập nhật, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với

thực tế và những chỉ thị, nghị quyết, thông tư mới của ngành Bản kế hoạch

tổ chuyên môn gồm 2 phần:

+ Phần mở đầu: có ý nghĩa như điểm tựa pháp lý cho việc đề xuất cácnội dung của kế hoạch Thường chọn những cơ sở pháp lý gần nhất nhàtrường để làm điểm tựa pháp lý trực tiếp cho việc đề xuất các nội dung của kếhoạch của tổ chuyên môn như văn bản chỉ đạo năm học mới, văn bản đổi mớisinh hoạt chuyên môn của sở, phòng GD&ĐT

+ Phần nội dung: bao gồm 5 vấn đề

- Nêu tình hình tổ chức sinh hoạt chuyên môn;

(2) Các mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu cơ bản tổ chuyên môn phải thựcthi trong năm học

Phần này trả lời 3 câu hỏi:

- Những mục tiêu nào tổ chuyên môn cần đạt được trong năm học này?(Đâu là mục tiêu ưu tiên)

- Những nhiệm vụ trọng tâm tổ chuyên môn cần phải thực hiện trongnăm học này là gì? (Đâu là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên) Nhiệm vụ trọng tâmchính thường phổ biến từ đầu mỗi năm học trong những năm gần đây như đổimới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, đổi mới sinhhoạt nhóm theo hướng nghiên cứu bài học…)

- Đưa ra những chỉ tiêu, xác định mức độ nào để đáp ứng yêu cầu củamục tiêu và phù hợp với từng nhiệm vụ? Chỉ tiêu phải được định lượng và

(3) Các biện pháp thực hiện từng nhiệm vụ: bao gồm các loại biện pháppháp lý – hành chính, biện pháp nhận thức tư tưởng, biện pháp tâm lý, biệnpháp huy động và hỗ trợ nguồn lực/điều kiện, biện pháp kiểm tra, đánh giá…

Phần này trả lời 2 câu hỏi: cần có hành động cụ thể nào? (làm gì) vàlàm như thế nào, theo cách nào để thực hiện các nhiệm vụ đã đề xuất?

(4) Xác định lịch trình thực hiện và cách thức kiểm tra, kiểm soát việcthực hiện các nhiệm vụ, các hoạt động chính của tổ chuyên môn trong nămhọc (trả lời câu hỏi: lộ trình/kế hoạch thực hiện nhiệm vụ/hoạt động chínhtrong năm học như thế nào? Kiểm tra, kiểm soát thực hiện kế hoạch thế nào?)

(5) Những đề xuất của tổ chuyên môn: Căn cứ vào mục tiêu và nhiệm

vụ xác định, đối chiếu với hoàn cảnh cụ thể của tổ chuyên môn đưa ra một số

đề xuất đối với lãnh đạo nhà trường hoặc đơn vị, cá nhân có liên quan để tăngcường sự hỗ trợ hoặc kết hợp hành động

Tuy nhiên, thông qua phỏng vấn trực tiếp với giáo viên các trường vàphiếu hỏi với nội dung đánh giá về việc lập kế hoạch hoạt động tổ chuyênmôn của tổ chuyên môn, tác giả nhận được những ý kiến như sau;

+ 26,5% ý kiến được hỏi nhấn mạnh: Các bản kế hoạch hoạt động tổchuyên môn xây dựng chưa khoa học Điều đó thể hiện ở chỗ, các bản kếhoạch chưa xác định được rõ ràng mục tiêu phát triển cần hướng tới và cácmục tiêu trọng tâm cần giải quyết Kế hoạch được xây dựng chưa thông quaphân tích một các đầy đủ và chính xác thông tin từ kế hoạch năm học trước,nhận rõ mặt mạnh, mặt yếu, nguyên nhân thành công và chưa thành côngcùng các yếu tố tác động tới việc thực hiện kế hoạch ở giai đoạn mới

+ 34,9 % ý kiến được hỏi cho rằng: Các bản kế hoạch còn chưa sát thựctiễn và cứng nhắc khi đưa ra các chỉ tiêu phấn đấu cho tổ nên khi thực hiệnkhó đạt được kết quả như ý Kế hoạch do tổ trưởng chịu trách nhiệm xâydựng, hầu như không có sự đóng góp ý của các thành viên trong tổ nên chưaphát huy được sức mạnh và khả năng sáng tạo của tập thể Các mục tiêukhông cụ thể hóa được đến từng tổ nhóm chuyên môn

+ 41 % ý kiến được hỏi đánh giá rằng: Các biện pháp thực hiện kếhoạch đề ra còn rất chung chung, thiếu cụ thể, ít tính khả thi nên khó khăntrong việc tổ chức thực hiện.

+ Mặt khác, các tổ trưởng chuyên môn đã có kinh nghiệm một số nămnên đã hình dung rõ những công việc có tính tuần hoàn trong quản lý tổchuyên môn nên việc xây dựng chương trình hoạt động theo thời gian rất tốt.Nhưng cũng chính điều đó cũng tạo ra một tâm lý chủ quan, coi nhẹ việc lập

kế hoạch cho một năm học mới Qua tìm hiểu một số kế hoạch của các tổtrưởng chuyên môn một vài năm gần đây, tác giả thấy có hiện tượng lặp đi lặplại một các máy móc, dập khuôn kế hoạch từ năm này sang năm khác màkhông có sự điều chỉnh, làm mới Điều này có nghĩa là khi lập kế hoạch, các

tổ trưởng chuyên môn đã không quan tâm đến đặc điểm tình hình nhà trường

và nhiệm vụ nhà trường thay đổi theo từng năm học Quan trọng hơn nữa làcác tổ trưởng chuyên môn chưa chú trọng trong việc đổi mới sinh các hoạtđộng của tổ chuyên môn

2.2.3 Thực trạng hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ tại các trường trung học cơ sở quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

2.2.3.1 Thực trạng về tổ chức các hoạt động tổ nhóm chuyên môn

Tổ chuyên môn hoạt động căn cứ vào kế hoạch hoạt động chuyên môn,

kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của trường và các tiêu chí theo chỉ đạocủa hiệu trưởng

Theo điều tra bằng phiếu hỏi, 100% ý kiến được hỏi đều khẳng địnhcác tổ chuyên môn ở các trường THCS quận Đống Đa tổ chức sinh hoạtchuyên môn thường xuyên, bám sát vào kế hoạch của tổ chuyên môn vàtheo quy định của hiệu trưởng Trung bình các tổ chuyên môn sinh hoạtchuyên môn 2 lần/tháng Đôi khi có họp chuyên môn đột xuất khi có yêucầu của tổ trường chuyên môn hoặc ban giám hiệu (các đợt hội giảng, báo

2.2.3.2 Thực trạng về nội dung sinh hoạt chuyên môn

Tham dự một buổi sinh hoạt chuyên môn tại tổ Văn - Thể - Mỹ trườngTHCS Nguyễn Trường Tộ vào hồi 7h30 ngày 5 tháng 3 năm 2015 tác giảnhận thấy, giáo viên có mặt đầy đủ, 01 giáo viên đến muộn Cuộc họp bắt đầu

từ 7g45’ Tổ trưởng chuyên môn điều hành cuộc họp phổ biến chi tiết kếhoạch tháng 4, phân công thực hiện chuyên đề tháng 4, giáo viên ghi chép vào

sổ, các giáo viên tham gia đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được phân công, cácnhóm trưởng tự bổ sung nội dung cần thiết vào sổ sinh hoạt nhóm và buổi họpkết thúc nhanh chóng vào 8h15’

Tham dự một buổi sinh hoạt chuyên môn tại tổ Hóa – Sinh – Địatrường THCS Lý Thường Kiệt vào hồi 7h30’ ngày 4 tháng 3 năm 2015 tác giảnhận thấy, giáo viên có mặt đầy đủ, đúng giờ, tổ trưởng chuyên môn điềuhành cuộc họp bắt đầu lúc 7h45’ phổ biến chi tiết kế hoạch tháng 4, thốngnhất nội dung ôn tập trong các nhóm chuyên môn, phân công ra đề kiểm trahọc kỳ II, phân công thực hiện chuyên đề tháng 4, giáo viên ghi chép vào sổ,các giáo viên tham gia đóng góp ý kiến về nhiệm vụ được phân công, cácnhóm trưởng tự bổ sung nội dung cần thiết vào sổ sinh hoạt nhóm và buổi họpkết thúc nhanh chóng vào 8h45 phút

Tham dự một buổi sinh hoạt chuyên môn tại tổ Toán - Lý trường THCSHuy Văn vào hồi 7h30 ngày 3 tháng 3 năm 2015 tác giả nhận thấy, giáo viên

có mặt đầy đủ, đúng giờ, tổ trưởng chuyên môn điều hành cuộc họp từ 7h35’

Tổ trưởng đánh giá các công việc đã thực hiện trong tháng 2, các thành viêntham gia đóng góp ý kiến những tồn tại trong việc thực hiện kế hoạch tháng 3,góp ý kiến về tiết dạy chuyên đề của tổ đã thực hiện; báo cáo kết quả bài kiểmtra 45 phút các môn, rút kinh nghiệm khâu ra đề, biểu điểm chấm, phươnghướng khắc phục sau kiểm tra để kết quả bài kiểm tra được tốt hơn; thông báolịch thu SKKN, phân công chấm SKKN, lưu ý cách trình bày nội dung, cáchtrình bày bìa SKKN (tên cơ quan chủ quản phía trên tên đơn vị), để lề giấy,

cách đặt tên đề tài SKKN … ; phổ biến kế hoạch tháng 4, phân công thựchiện chuyên đề tháng 4 môn toán lớp 8 (đồng chí tổ trưởng rất lưu ý vấn đề tổchức thực hiện tiết luyện tập và xin ý kiến bổ sung của giáo viên trong tổ).Giáo viên ghi chép vào sổ cá nhân, nhóm trưởng ghi chép nội dung cần thiếtvào sổ sinh hoạt nhóm Buổi họp kết thúc vào 9h05 phút.

Tham dự một buổi sinh hoạt chuyên môn tại tổ Ngoại ngữ trườngTHCS Lý Thường Kiệt vào hồi 7h30’ ngày 2 tháng 4 năm 2015 tác giả nhậnthấy, giáo viên có mặt đầy đủ, đúng giờ, tổ trưởng chuyên môn điều hànhcuộc họp ngay từ 7h30’ Tổ trưởng đánh giá các công việc đã thực hiện trongtháng 3, các thành viên tham gia đóng góp ý kiến những tồn tại trong việcthực hiện kế hoạch tháng 4, góp ý kiến về tiết dạy chuyên đề của tổ đã thựchiện; báo cáo kết quả bài kiểm tra 45’, rút kinh nghiệm khâu ra đề, biểu điểmchấm, phương hướng khắc phục sau kiểm tra để kết quả bài kiểm tra được tốthơn; thông báo kết quả thu SKKN, chấm SKKN; phổ biến kế hoạch tháng 4,Thống nhất giới hạn nội dung ôn tập và ra đề kiểm tra học kì II, phân côngthực hiện chuyên đề tháng 4 môn Anh văn lớp 6 Giáo viên ghi chép vào sổ cánhân, nhóm trưởng ghi chép nội dung cần thiết vào sổ sinh hoạt nhóm Buổihọp kết thúc vào 8h55 phút

Tham dự một buổi sinh hoạt chuyên môn tại tổ Văn - Sử - GDCDtrường THCS Nguyễn Trường Tộ vào hồi 7h30’ ngày 3 tháng 4 năm 2015 tácgiả nhận thấy, giáo viên có mặt đầy đủ, đúng giờ, tổ trưởng chuyên môn điềuhành cuộc họp ngay từ 7h30’ Tổ trưởng đánh giá các công việc đã thực hiệntrong tháng 3, các thành viên tham gia đóng góp ý kiến những tồn tại trongviệc thực hiện kế hoạch tháng 4, góp ý kiến về tiết dạy chuyên đề của tổ đãthực hiện; báo cáo kết quả bài kiểm tra 45’ các môn, rút kinh nghiệm khâu ra

đề, biểu điểm chấm, phương hướng khắc phục sau kiểm tra để kết quả bàikiểm tra được tốt hơn; thông báo kết quả thu SKKN, chấm SKKN, yêu cầu