Phát triển bền vững du lịch vùng duyên hải đông bắc trong bối cảnh hội nhập quốc tế tt

c Nhiệm vụ của đề tài là tập trung hệ thống hóa và làm sáng t những lý luận cơ bản về phát triển bền vững du lịch; nghiên cứu thực tiễn phát triển bền vững du lịch trong bối cảnh hội nh

viện hàn lâm khoa học xã hội việt nam HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

phạM quế anh

phát triển bền vững du lịch vùng duyên hải đông bắc

trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Chuyên ngành : Kinh tế phát triển

Mã số : 62 31 01 05

tóm tắt luận án tiến sĩ kinh tế

hà nội - 2017

Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội - Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS.TS Ph¹m Trung L-¬ng

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia

và Học viện Khoa học xã hội - Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

ANH C C C C N TR NH KHOA HỌC Ã C N

I N QUAN N U N N

1 Phạm Quế Anh (2016), "Huy động các nguồn lực để phát triển du lịch", Tạp chí Du lịch (1+2), tr 25-27

2 Phạm Quế Anh (2016), "Đổi mới cơ chế, chính sách - động lực quan

trọng để phát triển du lịch vùng Duyên hải Đông Bắc", Tạp chí Thể thao (7+8), tr 40-41

3 Phạm Quế Anh (2016), "Một số vấn đề đặt ra cho phát triển du lịch

vùng Duyên hải Đông Bắc trong thời kỳ hội nhập hiện nay", Tạp chí Thể thao (Số 9+10), tr 30-31

4 Phạm Quế Anh (2016), "Một số nhân tố ảnh hưởng tới việc thu hút vốn đầu tư và du lịch tỉnh Quảng Ninh", Tạp chí Kinh tế Châu Á (471),

tr 50-52

Ở ẦU

d c ọ

Hiện nay trên thế giới, phát triển du lịch nói chung và sự phát triển bền vững của du lịch nói riêng đang thu hút được sự quan tâm không chỉ của các nhà quản lý, các doanh nghiệp du lịch mà còn của toàn xã hội nói chung

Ở Việt Nam, ngành du lịch đã được hình thành và phát triển từ những năm 1960 Tuy nhiên, du lịch chỉ thực sự phát triển từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới cùng với chính sách mở cửa hội nhập vào cuối những năm 1990 của thế kỷ XX Ngoài những đóng góp trên khía cạnh kinh tế, du lịch còn đã và đang có những đóng góp đáng kể trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với cộng đồng quốc tế, thúc đẩy giao lưu văn hóa, xã hội, tạo mối quan hệ thân thiện, hiểu biết lẫn nhau giữa chính phủ và người dân ở nhiều quốc gia trên thế giới

Vùng duyên hải Đông Bắc (VDHĐB) là một địa bàn du lịch trọng điểm của du lịch Việt Nam thuộc vùng du lịch đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) và duyên hải Đông Bắc (DHĐB) Trong những năm qua, du lịch VDHĐB cũng

đã có những bước phát triển đáng khích lệ Sự tăng trưởng của hoạt động du lịch VDHĐB đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội với tổng thu nhập du lịch năm 2015 đạt 8.548 tỷ đồng; tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội với trên 110.000 lao động trong đó có 59.800 lao động trực tiếp Tuy nhiên sự phát triển du lịch của VDHĐB còn chưa thật sự bền vững với nhiều bất cập từ nội tại của sự phát triển và những tác động của hội nhập quốc tế đến du lịch Việt Nam nói chung và du lịch VDHĐB nói riêng Chính vì vậy mục tiêu phát triển bền vững, hướng đến sự phát triển bền vững

là yêu cầu bức thiết của du lịch VDHĐB, qua đó để có những đóng góp tích hơn cho phát triển kinh tế - xã hội của vùng, sự phát triển của du lịch Việt Nam

và cho nỗ lực bảo tồn các giá trị di sản mang tầm quốc tế ở lãnh thổ này

Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn đề tài nghiên cứu: "Phát triển bền vững

du lịch vùng duyên hải Đông Bắc trong bối cảnh hội nhập quốc tế" không chỉ

có ý nghĩa về mặt lý luận mà có giá trị thực tiễn góp phần vào việc thực hiện mục tiêu chiến lược của du lịch VDHĐB nói riêng và du lịch cả nước nói chung

c c cứ

c c c

Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích làm rõ những vấn đề về sự phát triển của bền vững của du lịch VDHĐB, cụ thể là thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh Trên cơ sở phân tích này, đề tài đề xuất một số gợi ý về định hướng phát triển bền vững với những giải pháp cụ thể mang tính khả thi nhằm đưa du lịch VDHĐB phát triển theo hướng bền vững và hiệu quả

c

Nhiệm vụ của đề tài là tập trung hệ thống hóa và làm sáng t những lý luận cơ bản về phát triển bền vững du lịch; nghiên cứu thực tiễn phát triển bền vững du lịch trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay; các bài học kinh nghiệm phát triển bền vững du lịch và không bền vững; phân tích rõ tiềm năng, lợi thế và thực trạng phát triển du lịch VDHĐB trên quan điểm bền vững có tính đến những tác động của hội nhập quốc tế, qua đó xác định những vấn đề đặt ra đối với phát triển du lịch bền vững VDHĐB trong bối cảnh hội nhập; phân tích bối cảnh và những khó khăn - thuận lợi, cơ hội - thách thức đối với phát triển du lịch bền vững VDHĐB trong bối cảnh hội nhập, qua đó đưa ra các định hướng và đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm phát triển hoạt động phát triển bền vững du lịch ở VDHĐB

Về không gian: VDHĐB gồm: Thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng

Ninh Ngoài ra lãnh thổ vùng ĐBSH với trung tâm là Thủ đô Hà Nội, đồng thời là trung tâm của địa bàn kinh tế trọng điểm phía Bắc, một điểm quan trọng trên các hành lang kinh tế: Vân Nam - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh cũng được đề cập nghiên cứu về liên kết

Về thời gian: nghiên cứu thực trạng từ năm 2000 đến 2015 và phương

hướng, giải pháp cho giai đoạn phát triển đến năm 2030

Về mặt nội dung: Tập trung nghiên cứu hiện trạng phát triển ngành du

lịch của địa bàn nghiên cứu và các vấn đề liên quan để đảm bảo phát triển bền vững; nghiên cứu các nguồn lực chính (tài nguyên, cơ sở hạ tầng ) phát triển du lịch và khả năng khai thác Trên cơ sở đó đề xuất những định hướng

cơ bản, những giải pháp cụ thể nhằm phát triển du lịch bền vững lâu dài và

có hiệu quả Các yếu tố bền vững ở đây phải đảm bảo bền vững về mặt kinh

tế, về tài nguyên, về môi trường (môi trường tự nhiên và văn hóa xã hội); trong đó đặc biệt nhấn mạnh yếu tố bền vững về mặt kinh tế

P cứ

P ư t t c

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử để nhìn nhận đối tượng nghiên cứu Dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phát triển bền vững, về phát triển du lịch, về hội nhập quốc tế

Những lý thuyết cơ bản được áp dụng trong nghiên cứu bao gồm: 1) Lý thuyết về phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột về kinh tế, môi trường và văn hóa - xã hội được đặt trong mối quan hệ biện chứng trong quá trình phát triển; 2) Lý thuyết hệ thống, theo đó "phát triển du lịch" được xem x t trong hệ thống

"kinh tế - xã hội" có mối tương tác với các thành phần khác để phân tích mối quan hệ biện chứng giữa phát triển bền vững với sự phát triển chung; và 3) Lý thuyết về cân bằng tổng thể, theo đó lợi ích của các bên tham gia vào hoạt động phát triển du lịch phải được cân bằng để hướng đến sự phát triển bền vững

4 P ư c

- Phương pháp phân tích tổng hợp và phân tích hệ thống: Việc sử dụng

phương pháp nghiên cứu này là rất quan trọng để có được "bức tranh" tổng quát và có hệ thống theo thời gian về hoạt động phát triển du lịch trong mối quan hệ tương tác với các ngành liên quan khác; với môi trường và với văn hóa - xã hội Tính hệ thống còn được thể hiện ở việc kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đã được đề cập ở trên

- Phương pháp nghiên c u thực địa: Công tác thực địa trong khuôn khổ

luận án nhằm xác định hiện trạng phát triển du lịch ở VDHĐB; mối quan hệ giữa phát triển du lịch với tư cách là một ngành kinh tế với môi trường và

văn hóa - xã hội, các tác động của hội nhập đến phát triển du lịch; v.v làm căn cứ thực tiễn cho việc định hướng và đề xuất các giải pháp đảm bảo sự phát triển du lịch bền vững ở vùng lãnh thổ này trong bối cảnh hội nhập quốc tế

- Phương pháp điều tra xã hội học:

Các đối tượng và nội dung điều tra bao gồm:

+ Các nhà quản lý du lịch các địa phương Hải Phòng và Quảng Ninh + Các doanh nghiệp du lịch (lữ hành, khách sạn, vận chuyển) tại các trọng điểm du lịch trên địa bàn nghiên cứu

+ Khách du lịch

+ Cộng đồng địa phương

- Phương pháp thống kê: Nhằm nghiên cứu những vấn đề mang tính

định lượng như đánh giá hiện trạng, sự biến đổi theo thời gian và so sánh các chỉ tiêu phát triển du lịch ở lãnh thổ nghiên cứu

- Phương pháp chuyên gia: Muốn đảm bảo cho các đánh giá về hiện

trạng và định hướng phát triển du lịch bền vững ở VDHĐB trong mối quan

hệ liên kết phát triển du lịch với vùng du lịch ĐBSH và DHĐB đòi h i cần

có sự tham vấn ý kiến, quan điểm của các chuyên gia ở nhiều lĩnh vực khác nhau có liên quan

5 ó ó ớ k a ọc của

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về phát triển du lịch bền vững;

- Những vấn đề lý luận cơ bản về tương tác giữa phát triển du lịch với các lĩnh vực có liên quan và với môi trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế;

- Đề xuất hệ thống tiêu chí xác định mức độ bền vững của hoạt động phát triển du lịch của lãnh thổ;

- Mối quan hệ biện chứng giữa các mục tiêu về kinh tế, môi trường và văn hóa - xã hội trong phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh tác động của hội nhập quốc tế Đây được xem là đóng góp có ý nghĩa khoa học quan trọng đối với việc xác lập cơ sở khoa học cho phát triển du lịch của một lãnh thổ

a c của

6 Ý ĩa

Vận dụng lý thuyết về phát triển bền vững, lý thuyết hệ thống vào thực tiễn hoạt động quản lý phát triển du lịch trong bối cảnh có những tác động

của hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội từ bên ngoài hệ thống kinh

tế du lịch, từ đó đóng góp lại vào lý luận của khoa học chuyên ngành

6 Ý ĩa t ực t ễ

- Hệ thống hóa những nguồn lực cho phát triển bền vững du lịch ở VDHĐB Kết quả này sẽ góp phần làm rõ hơn trong thực tế đặc điểm phát triển du lịch ở VDHĐB từ góc nhìn của quản lý đối với phát triển bền vững

tế du lịch có được nhận thức nhận đầy đủ và có hệ thống về phát triển bền vững

du lịch, qua đó sẽ có được những điều chỉnh phù hợp nhằm tăng cường việc đảm bảo sự phát triển bền vững du lịch ở các lãnh thổ khác trong cả nước;

- Đề xuất định hướng và giải pháp cho phát triển bền vững du lịch trong bối cảnh tác động của hội nhập quốc tế, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý phát triển du lịch tương xứng với vị trí là ngành kinh tế mũi nhọn của lãnh thổ, có những đóng góp tích cực hơn đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái VDHĐB cũng như quá trình hội nhập tích

cực của vùng với cả nước, khu vực và quốc tế

C c của

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liêu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận án gồm 4 chương:

Chương1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận về phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh

hội nhập quốc tế

Chương 3: Thực trạng phát triển du lịch vùng duyên hải Đông Bắc và

những vấn đề đặt ra đối với phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển du lịch bền vững vùng

duyên hải Đông Bắc trong bối cảnh hội nhập quốc tế

C TỔN QUAN T NH H NH N HI N CỨU

C c cô ì cứ ở ớc

Trong các nghiên cứu về cơ sở lý luận phát triển bền vững và phát triển bền vững du lịch có thể kể đến những nghiên cứu sau:

- "Tourism in Developing Countries" (Du lịch ở các nước đang phát

triển) của hai tác giả Martin Oppermann và Kye - Sung Chon, được xuất bản bởi Nxb International Thomson Business Press vào năm 1997

- Công trình: "The Economics of Leisure and Tourism" (Kinh tế học về

Giải trí và Du lịch) của tác giả John Tribe, được Nxb Butterworth Heinemann Ltd xuất bản vào năm 1995

-Ngoài ra, bằng tiếng Anh và một số thứ tiếng khác, đã có một số công trình nghiên cứu về du lịch và phát triển bền vững du lịch đã được dịch ra tiếng Việt như:

- Công trình: "Kinh tế du lịch" của tác giả Robert Lanquar, Nxb Thế giới,

năm 1993

- Công trình: "Kinh tế du lịch và du lịch học" của hai tác giả Trung

Quốc là Đổng Ngọc Minh, Vương Lôi Đình, Nxb Đại học Giao thông Thượng Hải, năm 2000, được Nxb Trẻ dịch ra Tiếng Việt vào năm 2001

- Công trình: "Understanding tourists' perceptions of distance: a key to

reducing the environmental impacts of tourism mobility" (Hiểu được sự khác

biệt của khách du lịch: Chìa khóa cho việc giảm tác động của du lịch đến môi trường) của tác giả Larsen, G.R.; Guiver, J.W, Tạp chí Du lịch bền vững, số 21, năm 2013

Do vấn đề lý luận liên quan đến phát triển bền vững du lịch được khái quát từ thực tiễn của những quốc gia, những thị trường du lịch có nét đặc thù và xu hướng chính trị - xã hội khác Việt Nam, nên những công trình nói trên mới chỉ là những tài liệu tham khảo, tìm hiểu kinh nghiệm tổ chức phát triển các loại dịch vụ du lịch, phát triển thị trường để hướng tới một mô hình phát triển bền vững du lịch ở Việt Nam

C c cô ì cứ ở ớc

Có thể kể đến các công trình chủ yếu sau:

- Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước (2002): "Cơ sở khoa học và

giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam" do PGS.TS Phạm Trung

Lương chủ nhiệm,Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch chủ trì

Bên cạnh công trình nêu trên, nhiều vần đề quan trọng liên quan đến phát triển bền vững du lịch đã được quan tâm nghiên cứu, tiêu biểu là các

công trình: "Nghiên c u thực tiễn Việt Nam và kinh nghiệm các nước để xác lập

cơ sở khoa học xây dựng chính sách phát triển du lịch sinh thái bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam" (2000) của Viện Nghiên cứu Phát triển Du

lịch; "Mô hình bảo vệ môi trường du lịch với sự tham gia của cộng đồng ở

đảo Cát Bà - Hải Phòng" (2003) của Phạm Trung Lương và các cộng sự;

"Phát triển du lịch gắn với cộng đồng và môi trường hướng tới thực hiện Chương trình Nghị sự 21 về phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam" (2012)

của Phạm Trung Lương; "Du lịch cộng đồng" (2008) của Võ Quế; v.v

- Liên quan đến hội nhập quốc tế, có nhiều công trình nghiên cứu đã được thực hiện ở những góc độ và mức độ khác nhau Một trong những

công trình tiêu biểu là công trình "Hội nhập quốc tế: Một số vấn đề lý luận

và thực tiễn" của Phạm Quốc Trụ đã đề cập phân tích một số vấn đề lý luận

cơ bản về hội nhập quốc tế từ khái niệm đến nội hàm, các hình thức và tính chất của hội nhập quốc tế

- Vấn đề phát triển du lịch trong bối cảnh hội nhập cũng thu hút được

sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và cũng có một số nghiên cứu về vấn

đề này, trong đó nổi bật là một số công trình:

+ Luận án tiến sĩ Kinh tế của Nguyễn Thị Hồng Lâm (2013): "Kinh tế

du lịch ở các tỉnh Bắc Trung Bộ trong hội nhập kinh tế quốc tế", bảo vệ tại

Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh

+ Một số công trình khác dưới dạng các bài báo hoặc tham luận tại các hội

thảo bao gồm: "Phát triển du lịch Việt Nam trong tiến trình hội nhập" (2007) của Phạm Trung Lương; "Du lịch Việt Nam với hội nhập quốc tế" (2012) của Phạm Trung Lương; "Phát triển ngành du lịch Việt Nam trong bối cảnh toàn

cầu hóa" (2015) của Đặng Ngọc Lệ; "Du lịch văn hóa Việt Nam trong thời

kỳ toàn cầu hóa" (2015) của Dương Hồng Hạnh; "Phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh hội nhập" (2015) của Phạm Trung Lương; v.v

- Liên quan đến phát triển bền vững du lịch ở VDHĐB, một số nghiên cứu điển hình bao gồm:

+ Đề tài cấp Bộ (2008): "Nghiên c u trung tâm du lịch Hải Phòng -

Quảng Ninh trên quan điểm phát triển du lịch bền vững" do ThS Lê Văn

Minh làm chủ nhiệm, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch chủ trì

+ Báo cáo: "Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch vùng đồng bằng sông

Hồng và duyên hải Đông Bắc đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030" (2013)

của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

+ Đề án: "Quy hoạch tổng thể phát triển bền vững quần đảo Cát Bà đến

năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050" (2014) Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Hải Phòng chủ trì

+ Luận án tiến sĩ Kinh tế của Trần Xuân Ảnh (2011), "Thị trường du

lịch Quảng Ninh trong hội nhập kinh tế quốc tế", bảo vệ tại Học viện Chính

trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

Qua việc tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan có thể đưa ra một số nhận x t sau:

Các tác giả đã phản ánh khá đầy đủ, chi tiết và rõ nét về khái niệm, vị trí, vai trò và tác dụng của du lịch cũng như phát triển bền vững du lịch Tuy nhiên, về mặt lý luận các công trình khoa học đã công bố chưa làm rõ khái niệm phát triển bền vững du lịch dưới góc độ kinh tế phát triển, những biểu hiện

và đặc trưng của phát triển bền vững du lịch, chưa phân tích có hệ thống các yếu tố cấu thành phát triển bền vững du lịch, mối quan hệ giữa phát triển bền vững du lịch với sự phát triển kinh tế - xã hội và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững du lịch trong hội nhập kinh tế quốc tế Chưa phân tích một cách đầy đủ cơ hội và thách thức của hội nhập kinh tế quốc tế đối với phát triển bền vững du lịch Việt Nam nói chung và VDHĐB nói riêng Nội dung của các công trình đã công bố cũng chưa làm rõ vai trò của các yếu tố cấu thành và liên quan đến phát triển bền vững du lịch, nhất là ở VDHĐB

Để góp phần vào giải quyết vấn đề này, đề tài: "Phát triển bền vững du

lịch vùng duyên hải Đông Bắc trong bối cảnh hội nhập quốc tế" mà tác giả

lựa chọn sẽ tập trung nghiên cứu và giải quyết các vấn đề sau:

Một là, làm rõ vấn đề lý luận về phát triển bền vững du lịch trong bối

cảnh mới của tình hình trong nước, quốc tế và của hội nhập kinh tế quốc tế dưới góc độ kinh tế phát triển

Hai là, nghiên cứu những kinh nghiệm cả thành công và không thành

công của các nước trên thế giới về phát triển bền vững du lịch trong hội nhập

kinh tế quốc tế hiện nay để rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam nói chung và các tỉnh vùng duyên hải Đông Bắc nói riêng để tham khảo

Ba là, cần làm rõ thực trạng phát triển bền vững du lịch ở vùng duyên

hải Đông Bắc, chỉ ra những thế mạnh, hạn chế trong quá trình phát triển của khu vực kinh tế này để đề xuất các mục tiêu, phương hướng và giải pháp thúc đẩy phát triển trong thời gian tới

Theo Luật Du lịch: "Du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi

của con người ra ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định"

Sự phát triển du lịch có ý nghĩa nhiều mặt đối với phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia, một vùng, một lãnh thổ, trong đó đặc biệt phải kể đến:

góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành kinh tế khác và tạo cơ hội tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân

P t tr ể bề ữ d ịc

2.1.2.1 Khái niệm

Luận án đã tổng hợp các quan niệm khác nhau để đi đến khái niệm:

"Phát triển du lịch bền vững là hoạt động khai thác có quản lý các giá trị tự

nhiên và nhân văn nhằm thỏa mãn các nhu cầu đa dạng của khách du lịch,

có quan tâm đến các lợi ích kinh tế dài hạn trong khi vẫn đảm bảo sự đóng góp cho bảo tồn và tôn tạo các nguồn tài nguyên, duy trì được sự toàn vẹn

về văn hóa để phát triển hoạt động du lịch trong tương lai; cho công tác bảo

vệ môi trường và góp phần nâng cao m c sống của cộng đồng địa phương"

2.1.2.2 Những yếu tố cấu thành của phát triển bền vững du lịch

Phát triển bền vững du lịch cần hướng tới việc đảm bảo đạt được ba mục tiêu cơ bản sau: Phát triển bền vững về kinh tế; đảm bảo sự bền vững về tài nguyên và môi trường; đảm bảo sự bền vững về xã hội

Để đảm bảo đạt được ba mục tiêu cơ bản trên, phát triển bền vững du lịch cần đảm bảo các yếu tố cụ thể sau:

i) Khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên một cách hợp lý

ii) Hạn chế việc sử dụng quá mức tài nguyên và giảm thiểu chất thải ra môi trường

iii) Phát triển phải gắn liền với nỗ lực bảo tồn tính đa dạng

iv) Phát triển du lịch phải phù hợp với quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội v) Chú trọng việc chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương trong quá trình phát triển

vi) Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động phát triển du lịch

vii) Thường xuyên trao đổi tham khảo ý kiến với cộng đồng địa phương

và các đối tượng có liên quan trong quá trình hoạt động phát triển du lịch viii) Chú trọng việc đào tạo nâng cao nhận thức về tài nguyên môi trường ix) Tăng cường tính trách nhiệm trong hoạt động xúc tiến, quảng cáo du lịch x) Coi trọng việc thường xuyên tiến hành công tác nghiên cứu

xi) Tăng cường liên kết trong phát triển

2.1.2.3 ác định m c độ bền vững của phát triển du lịch

Đề tài luận án sử dụng bộ tiêu chí phát triển DLBV, kết hợp tham khảo các tài liệu liên quan của một số tổ chức có uy tín như Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) tại Việt Nam và ý kiến chuyên gia để đưa ra hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu cụ thể xác định mức độ bền vững của PTDL tại VDHĐB

* Các tiêu chí và chỉ số đ ng t góc độ kinh tế

Các tiêu chí về kinh tế bao gồm: (i) GDP du lịch; (ii) Khách du lịch; (iii) Tính trách nhiệm trong hoạt động tuyên truyền, quảng bá du lịch; (iv) Chất lượng nguồn nhân lực du lịch

* Các tiêu chí và chỉ số đ ng t góc độ xã hội

Các chỉ tiêu về xã hội gồm: (i) Mức độ phát triển các doanh nghiệp du lịch vừa và nh ; (ii) Mức độ hài lòng của cộng đồng địa phương đối với du

lịch; (iii) Mức đóng góp của du lịch vào tạo việc làm cho địa phương; (iv) Công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội

* Các tiêu chí và chỉ số đ ng t góc độ môi trường

Các tiêu chí về tài nguyên môi trường bao gồm: (i) Số lượng các khu, điểm du lịch được đầu tư, tôn tạo và bảo vệ; (ii) Số lượng các khu, điểm du lịch được quy hoạch; (iii) Mức đóng góp từ thu nhập du lịch cho công tác bảo tồn, phát triển tài nguyên và bảo vệ môi trường; (iv) Quản lý và hạn chế

áp lực lên môi trường tại các khu, điểm du lịch

2.2.2.1 Những tác động tích cực

+ Tăng thị phần du lịch quốc tế

+ Cơ hội được cải cách

+ Mở rộng thị trường và phát triển những loại hình du lịch mới

+ Mở ra cho du lịch ở các quốc gia những cơ hội cạnh tranh mới

+ Cơ hội để hoàn thiện và có được hệ thống chính sách hỗ trợ có hiệu quả 2.2.2.2 Những tác động tiêu cực

+ Bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống

+ Tăng sức p về môi trường

+ Cạnh tranh

+ Dịch chuyển thị trường lao động có chất lượng

2.2.3 Những vấ ề ặt ra ể ảm bảo phát triển bền vững du lịch trong bối cảnh hội nh p quốc t

Một số vấn đề cần quan tâm gồm:

- Nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam với tư cách là một điểm đến