Đây là một trong những nguyên tắc rất quan trọng bởi vì các dự án đầu tư công thường được triển khai để đáp ứng nhiều mục tiêu trong đó có cả các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội…Tuy nh
Trang 1I Quản lí và phân cấp quản lí đầu tư công tại Việt
Nam.
1 Khái niệm và mục tiêu của đầu tư công
1.1 Khái niệm
Đầu tư công là gì ?
Đầu tư công là việc sử dụng vốn nhà nước (bao gồm cả việc sử dụng ngân sách nhà nước, vốn tín dụng nhà nước cho đầu tư phát triển, vốn của doanh nghiệp nhà nước) để đầu tư vào các chương trình dự án không vì mục tiêu lợi nhuận hoặc không có khả năng hoàn vốn trực tiếp.
1.2.Mục tiêu của đầu tư công
Đầu tư công nhằm mục tiêu tạo mới, nâng cấp, củng cố năng lực hoạt động của nền kinh tế thông qua gia tăng giá trị các tài sản công Thông qua hoạt động đầu tư công năng lực phục vụ của hệ thống hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội dưới hình thức sở hữu toàn dân sẽ được cải thiện và gia tăng.
Hoạt động đầu tư công góp phần thực hiện một số mục tiêu xã hội trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia, của ngành, của vùng và của các địa phương Thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều vấn đề về xã hội, văn hóa, môi trường được giải quyết Mục tiêu phát triển và phát triển bền vững được đảm bảo Về cơ bản, trong thời gian qua các khoản chi đầu tư công mang lại hiệu quả trong phát triển kinh tế xã hội ví dụ như : chương trình 135, chương trình mục tiêu Quốc gia về nước sạch môi trường…đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, cải thiện môi trường…
Hoạt động đầu tư công còn góp phần điều tiết nền kinh tế thông qua việc tác động trực tiếp đến tổng cầu nền kinh tế Thực tiễn cho thấy, đầu tư công mở rộng thông qua tăng chi ngân sách, tín dụng đầu tư phát triển nhà nước và các đối tượng cùng với các đối tượng chính sách cùng với hiệu quả đầu tư xã hội và đầu tư công chưa cao kéo theo chi phí sản xuất, kim ngạch nhập khẩu và tăng trưởng tín dụng tăng lên làm gia tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, mất cân bằng cung-cầu ngoại tệ.
Trang 22 Nguyên tắc và nội dung của đầu tư công
2.1 Nguyên tắc đầu tư công.
2.1.1 Thực hiện theo chương trình, dự án đầu tư công phải phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển, phù hợp với kế hoạch đầu tư đã được duyệt.
Hoạt động đầu tư công có mục tiêu tạo lập năng lực sản xuất và năng lực phục vụ của nền kinh tế và xã hội dựa trên nguồn lực của nhà nước Vì vậy, hoạt động đầu tư công bắt buộc phải phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội, phù hợp với kế hoạch đầu tư đã được phê duyệt.
2.1.2.Đầu tư công phải được đúng mục tiêu, đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng, tiết kiệm và có hiệu quả.
Đây là một trong những nguyên tắc rất quan trọng bởi vì các dự án đầu tư công thường được triển khai để đáp ứng nhiều mục tiêu trong đó có cả các mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội…Tuy nhiên, để có thể thực hiện được các mục tiêu khác thì hiệu quả kinh tế phải được đảm bảo Chính vì vậy các yêu cầu về tiến đọ, chất lượng, tiết kiệm và hiệu quả phải được xem xét, đánh giá một cách nghiêm túc.
2.1.3.Hoạt động đầu tư công phải bảo đảm tính công khai minh bạch.
Quá trình chuyển đổi nền kinh tế diễn ra càng sâu sắc thì yêu cầu về tính công khai, minh bạch sẽ càng cao Công khai, minh bạch trong đầu tư sẽ góp phần tăng tính cạnh tranh, tính công bằng trong huy động và phân bố nguồn lực của nhà
nước Hơn nữa, công khai và minh bạch cũng là điều kiện giám sát hoạt động đầu
tư công chặt chẽ và có hiệu quả hơn Đây cũng là điều kiện đẻ hạn chế sự thất thoát
và lãng phí trong đầu tư và xây dựng nguồn vốn từ ngân sách.
2.1.4.Hoạt động đầu tư công phải thực hiện trên cơ sở thống nhất quản lí nhà nước với sự phân cấp quản lí phù hợp.
Để có thể tạo ra các kết quả đầu tư với hệ thống năng lực phục vụ được cải thiện đáp ứng nhu cầu phát triển chung của nền kinh tế, tránh dàn trải và lãng phí nguồn lực, đầu tư công cần được quản lí thống nhất Nhà nước có thể quản lí thống nhất hoạt động đầu tư công thông qua quy hoạch và phân bố nguồn lực.Tuy nhiên,
để phát huy năng lực và quyền chủ động của các ngành, các địa phương thì sự phân cấp trong đầu tư là thật sự cần thiết.
2.1.5.Phân định rõ quyền và nghĩa của tổ chức, cá nhân có liên quan đến các hoạt động đầu tư công.
Đây là nguyên tắc bắt buộc để hoạt động đầu tư công hiệu quả hơn Do nguồn lực đầu tư công thuộc sở hữu toàn dân nên sự phân định rõ quyền và nghĩa vụ của
Trang 3các chủ thể tham gia có ý nghĩa quan trọng nhằm gia tăng trách nhiệm, giải trình
và đảm bảo sự giám sát toàn xã hội đối với kết quả và hiệu quả của đầu tư công 2.1.6.Đa dạng hóa các hình thức đầu tư công.
Nhà nước có thể có các chính sách khuyến khích và tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân trực tiếp đầu tư hoặc góp vốn cùng nhà nước đầu tư vào các dự án công; khuyến khích các nhà đầu tư bỏ vốn để nhận quyền kinh doanh, khai thác thu lợi nhuận từ các dự án đầu tư công khi có điều kiện Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư chủ yếu của các dự án đầu tư công vẫn phải là của nhà nước ( Trung ương hoặc địa phương).
2.2.Nội dung đầu tư công.
Nội dung đầu tư công được thực hiện theo các chương trình mục tiêu và các
dự án đầu tư công.
2.2.1.Đầu tư theo các chương trình mục tiêu.
a) Khái niệm.
Chương trình mục tiêu là tập hợp của các dự án đầu tư nhằm thực hiện một hay một số mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội cụ thể của một quốc gia hay một vùng lãnh thổ trong một khoảng thời gian nhất định.
Chương trình mục tiêu bao gồm nhiều cấp độ bao gồm chương trình mục tiêu quốc gia và chương trình mục tiêu cấp tỉnh.
b) Căn cứ lập chương trình mục tiêu.
Đối với chương trình mục tiêu quốc gia căn cứ lập chương trình mục tiêu bao gồm:
• Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của cả nước thời kì 10 năm đã được
thông qua;
• Tính cấp bách của mục tiêu của chương trình phải đạt để hoàn thành chiến lược;
• Khả năng đảm bảo nguồn vốn để thực hiện chương trình mục tiêu.
Đối với chương trình mục tiêu cấp tỉnh căn cứ lập chương trình mục tiêu bao gồm:
• Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh 5 năm đã được phê duyệt;
• Tính cấp thiết của việc thực hiện mục tiêu trong thời kì kế hoạch;
• Khả năng đảm bảo nguồn vốn để thực hiện chương trình mục tiêu.
c) Yêu cầu đối với chương trình mục tiêu
Trang 4+ Chương trình phải nhằm đạt được các mục tiêu rõ ràng, quan trọng, cấp bách cần tập trung ưu tiên theo chiến lược phát triển
+ Nội dung chương trình pahir cụ thể, không được trùng lặp;
+ Việc xác định và phân bổ vốn đầu tư phải tuân theo danh mục dự án, định mức tiêu chuẩn phân bổ vốn được các cấp có thẩm quyền phê duyệt;
+ Tiến độ triển khai thực hiện chương trình phải phù hợp với điều kiện thực tế
và khả năng huy động vốn theo thứ tự ưu tiên hợp lí, đảm bảo tập trung, hiệu quả;
+ Việc tổ chức thực hiện phải có sự phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành quá trình triển khai phải có sự theo dõi, kiểm tra, giám sát và tổng kết định kì.
d) Nội dung của chương trình mục tiêu
Chương trình mục tiêu cần đảm bảo các nội dung quan trọng như sau:
+ Sự cần thiết phải đầu tư.
+ Đánh giá thực trạng ngành, lĩnh vực thuộc mục tiêu, phạm vi của
chương trình, những vấn đề cấp bách có trong chương trình.
+ Mục tiêu chung, phạm vi; mục tiêu cụ thể, các chi tiêu cơ bản phải đạt được trong từng khoảng thời gian của chương trình.
+ Danh mục các dự án đầu tư, thứ tự thực hiện và thời gian; ước tính tổng mức kinh phí thực hiện chương trình, phân theo dự án, hạng mục
cụ thể, tiến độ, nguồn vốn và kế hoạch giải ngân.
+ Kế hoạch, tổ chức thực hiện chương trình, dự án, các cơ chế áp dụng và khả năng lồng ghép với các chương trình khác.
+ Các vấn đề khoa học công nghệ, môi trường, nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho dự án, chương trình; yếu tố hợp tác quốc tế.
+ Đáng giá tổng quát hiệu quả kinh tế- xã hội chung của chương trình và
dự án mang lại.
2.1.2.Đầu tư theo các dự án công.
a) Khái niệm và yêu cầu của công tác lập dự án đầu tư công.
Dự án đầu tư công là những dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn nhà nước bao gồm Ngân sách Nhà nước, Trái phiếu Chính phủ, Công trái quốc gia và một số nguồn khác của nhà nước chi đầu tư phát triển và chi sự nghiệp có tính chất đầu tư vào các sự án không nhằm mục đích kinh doanh, không có khả năng hoàn vốn trực tiếp, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bao gồm:
• Dự án phát triển kết cấu hạ tầng, kĩ thuật, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh do Nhà nước đầu tư 9 trừ các khoản đầu tư cho quốc
Trang 5phòng, an ninh, thuộc chi tiêu đặc biệt, ngoài cân đối kế hoạch hay viện trợ nước ngoài).
• Dự án đầu tư không có điều kiện xã hội hóa thuộc các lĩnh vực kinh
tế-xã hội, y tế, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ.
• Dự án phục vụ hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính
trị-xã hội, kể cả việc mua sắm, sửa chữa tài sản cố định bằng vốn sự
nghiệp.
• Dự án đầu tư của cộng đồng dân cư, tổ chức chính trị-xã hội-nghề
nghiệp, tổ chức xã hội-nghề nghiệp được hỗ trợ vốn nhà nước theo quy định của pháp luật
Yêu cầu đối với dự án đầu tư công:
Phải phù hợp với kế hoạch đầu tư công và danh mục dự án chuẩn bị đầu tư được cấp thẩm quyền phê duyệt.
Dự án đầu tư công phải có các phương án kinh tế-kĩ thuật khả thi.
Phải đảm bảo hiệu quả kinh tế - xã hội và phát triển bền vững.
b) Trình tự thủ tục quyết định và thực hiện dự án đầu tư công:
Bước 1: Định hướng đầu tư, xây dựng dự án và sàng lọc bước đầu
-Định hướng chiến lược đầu tư: Đây là xuất phát điểm của quy trình lập và quản lí dự án đầu tư công được thể hiện qua chiến lược hay kế hoạch tổng thể do cấp quyết định cao nhất đề ra Định hướng này giúp cho hoạt động đầu
tư công của chính phủ phản ảnh được các ưu tiên của quốc gia, đồng thời cũng giúp cho việc xây dựng chương trình và ra quyết định đầu tư của các bộ- ngành và của các cấp chính quyền địa phương.
-Xây dựng dự án đầu tư: Căn cứ vào định hướng chiến lược đầu tư, các ngành-địa phương xây dựng các hồ sơ dự án trong đó bao gồm các thông tin
bộ-cơ bản như sự cần thiết, mục tiêu, các hoạt động chính, ngân sách dự toán, tiến độ thực hiện, kết quản kì vọng của dự án.
-Sàng lọc dự án bước đầu: mục đích của bước này là đảm bảo dự án do các bộ-ngành-địa phương đề xuất đảm bảo thỏa mãn các điều kiện tối thiểu để có thể được xem xét ở các bước tiếp theo Các điều kiện tối thiểu này bao gồm sự cần thiết, tính nhất quán đối với các ưu tiên của chính phì và sự phù hợp về tài khóa Sàng lọc tốt ở khâu này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực ở những bước sau.
Bước 2: Thẩm định dự án chính thức
- Đánh giá tiền khả thi: Mục đích của bước này là xác định nhanh tính khả thi của dự án (chẳng hạn như thông qua phân tích nhanh về chi phí và lợi
Trang 6ích cũng như khả năng thu xếp tài chính) và nhận diện một số lựa chọn thay thế cho dự án trước khi tiến hành đánh giá khả thi đầy đủ.
- Đánh giá khả thi: Dự án sẽ phải qua một quy trình và quy chuẩn thẩm định đầy đủ và nghiêm ngặt Cụ thể là dự án sẽ được phân tích chi phí
và lợi ích một cách chi tiết, được thẩm định tính khả thi về tài chính, kinh
tế, và xã hội Bên cạnh đó, dự án cũng phải được đánh giá cẩn thận về những rủi ro tiềm tàng, về tính bền vững, cũng như về tác động môi
trường và xã hội Chất lượng của đánh giá khả thi phụ thuộc vào động
cơ, tính khách quan, năng lực, và chất lượng dữ liệu của tổ chức đánh giá Bước 3: Đánh giá độc lập đối với thẩm định dự án
Sự lạc quan thái quá và thiếu khách quan đối với các dự án đầu tư công
- do xác định chi phí quá thấp và lợi ích quá cao - là hiện tượng phổ biến ở các nước đang phát triển Chính vì vậy, luôn có nhu cầu kiểm tra tính chân thực và khách quan của hoạt động thẩm định dự án, đặc biệt là đối với
những dự án lớn, hơn nữa lại do chính cơ quan thực hiện tự thẩm định Trong trường hợp có nguy cơ xung đột lợi ích nghiêm trọng thì thậm chí nên
sử dụng tư vấn độc lập ngay từ khâu thẩm định dự án
Bước 4: Lựa chọn và lập ngân sách dự án
Bất kỳ dự án đầu tư công nào đều là một bộ phận của kế hoạch đầu
tư công tổng thể, vì vậy việc lựa chọn và lập ngân sách dự án phải được cân nhắc phù hợp với chu kỳ ngân sách (hàng năm, trung hạn, và dài hạn) để đảm bảo dự án phù hợp với ưu tiên và khả thi về mặt tài khóa trong từng chu kỳ ngân sách Để đảm bảo tính công bằng và tăng cường hiệu lực giám sát sau này, các tiêu thức lựa chọn dự án phải được công khai Đầu tư công hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn dự án tốt mà còn phụ thuộc vào chất lượng của hoạt động quản lý và bảo trì tài sản Ngân sách chi thường xuyên vì vậy phải được điều chỉnh thích hợp để phản ánh những
khoản chi mới phát sinh này.
Bước 5: Triển khai dự án
Sự thành công (hay thất bại) trong triển khai dự án phụ thuộc vào nhiều nhân tố, trong đó chắc chắn bao gồm: (i) lựa chọn đúng dự án tốt; (ii) lập ngân sách chính xác; (iii) chuẩn bị các điều kiện cần về năng lực quản lý tài chính, tổ chức bộ máy và nhân sự, thu hồi đất; (iv) kếhoạch mua sắm máy móc, vật tư; (v) theo dõi và quản lý chi phí; (vi) quản lý các rủi ro phát sinh làm ảnh hưởng tới tiến độ và chi phí của dự án Bản thân từng nhiệm
vụ này đều rất phức tạp, vì vậy phải có những hướng dẫn cần thiết cho việc triển khai dự án Về các mặt tổchức, việc bố trí nhân sự, xây dựng bộ máy quản lý, dự kiến tiến độ v.v tất cả phải được chuẩn bị kỹ càng và thực tế
Trang 7Quy trình đấu thầu công khai, công bằng, và hiệu quả cũng cần được xây dựng và công bố Cũng cần lường trước những cơ chế để ngăn chặn (hoặc ít nhất là giảm thiểu) nguy cơ tăng chi phí trong tương lai.
Bước 6: Điều chỉnh dự án
Trong quá trình triển khai dự án, có thể xuất hiện những tình huống mới ảnh hưởng đến thiết kế, tiến độ, hay chi phí của dự án Vì vậy, hoạt động quản lý dự án cần có một sự linh hoạt nhất định để có thể ứng phó với những tình huống này Tuy nhiên, để tránh khả năng những điều chỉnh này
bị lợi dụng cũng như để giảm chi phí điều chỉnh, cần thực hiện thật tốt các khâu ở phía trước, đặc biệt là các khâu thẩm định, lựa chọn, ký kết hợp đồng mua sắm, lập kế hoạch và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai dự
án Đồng thời, hoạt động kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ cũng cần được thực hiện để có được bức tranh cập nhật về tình hình triển khai dự án, đặc biệt là về chi phí và lợi ích Bên cạnh đó cũng cần có cơ chế để đình chỉ thậm chí hủy bỏ các dự án được phát hiện là kém hiệu quả và lãng phí
Bước 7: Vận hành dự án
Sau khi dự án đầu tư công hoàn tất, cần phải có một quá trình (i) bàn giao dự án cho tổ chức vận hành; (ii) vận hành dự án; (iii) bảo trì, bảo
dưỡng tài sản hình thành từ dự án; (iv) hạch toán chính xác và kịp thời
những thay đổi về giá trị tài sản; (v) và đánh giá mức độ hữu dụng của dự án căn cứ vào chất lượng và số lượng dịch vụ nó mang lại.
Bước 8 Đánh giá và kiểm toán sau khi hoàn thành dự án
Đây là một khâu rất quan trọng nhưng lại hay bị bỏ qua Mục đích chính của khâu này là đánh giá xem dự án có được triển khai theo đúng thiết kế, tiến
độ và ngân sách dự toán, có chất lượng và kết quả đúng như kỳ vọng, và đạt được các mục tiêu đề ra ban đầu hay không Một mục đích nữa của khâu này
là so sánh dự án đang xem xét với các dự án tương tự khác trong nước và quốc tế, để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho việc thiết kế và triển khai các
dự án khác trong tương lai Bên cạnh việc đánh giá này, dự án cũng có thể được kiểm toán (một cách chọn lọc) để đánh giá mức độ tuân thủ của dự án đối với hệ thống luật định về đầu tư công.
3 Các chủ thể tham gia đầu tư công, giám sát và quản lí hoạt động đầu tư công.
3.1.Các chủ thể tham gia đầu tư công
3.1.1 Các chủ đầu tư
Trang 8Chủ đầu tư trong đầu tư công chính là nhà nước Tuy nhiên để đảm bảo hoạt động đầu tư được thực hiện theo đúng quy trình thủ tục trên cơ sở xác định đúng trách nhiệm của người trực tiếp quản lí và sử dụng vốn, Nhà nước
sẽ tiến hành chỉ định chủ đầu tư của dự án Chủ đầu tư của dự án đầu tư công
sẽ do người có thẩm quyền ra quyết định đầu tư quyết định ra trước khi lập
dự án đầu tư.
Quyền hạn của chủ đầu tư trong quá trình thực hiện hoạt động đầu tư:
o Tổ chức lập, trình duyệt dự án, sử dụng các nguồn vốn hợp pháp cho dự án; yêu cầu kiến nghị các cơ quan nhà nước liên quan có thẩm quyền cung cấp các thông tin cho các tổ chức tư vấn liên quan đến dự án.
o Tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế kĩ thuật, tổng dự toán, tuyển chọn tư vấn dự án, lựa chọn nhà thầu, thực hiện giao dịch, đàm phán kí kết giữa các bên.
o Tổ chức theo dõi, kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện dự án, thành lập ban quản lí dự án; kiến nghị các chính sách đề suất với cơ quan nhà nước để đảm bảo dự án đúng tiến độ, chất lượng và kinh phí đầu tư được duyệt.
Trong hoạt động của dự án đầu tư công, chủ đầu tư có các nghĩa vụ sau:
Chịu trách nhiệm về cơ sở pháp lí và độ tin cậy của các thông tin, tài liệu cung cấp cho tư vấn lập dự án đầu tư công.
Tổ chức thực hiện dự án đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, quản lí
và sử dụng hợp lí nguồn vốn đầu tư, kiểm tra báo cáo thường xuyên tình hình thực hiện dự án, thực hiện thanh quyết toán, tất toán tài khoản theo quy định của cơ quan thanh toán.
Chịu trách nhiệm toàn diện trong dự án do phát sinh hậu quả do triển khai không đúng theo quyết định đầu tư, gây thất thoát lãng phí; thu hồi và hoàn trả vốn đầu tư đối với các dựa án đầu tư công
có yêu cầu thu hồi vốn theo quy định của pháp luật.
3.1.2 Đơn vị nhận ủy thác đầu tư.
Ủy thác đầu tư được hiểu là việc người có thẩm quyền quyết định đầu
tư cho tổ chức cá nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thay chủ đầu tư thực hiện toàn bộ hay một phần dự án đầu tư công.
Đây là vấn đề thực tiễn đang đặt ra nhất là với chủ đầu tư không có đơn vị có chức năng quản lí thực hiện đầu tư trong cơ cấu bộ máy của cơ quan như các đơn vị sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, nhằm tạo điều kiện cho các chủ đầu tư không có năng lực quản lí đầu tư thực hiện quản lí và
sử dụng vốn được giao có hiệu quả hơn.
Trang 93.1.3 Ban quản lí dự án công
Ban quản lí dự án công là đơn vị do chủ đầu tư thành lập làm nhiệm vụ quản lí thực hiện dự ántrong quá trình đầu tư.
Trong quá trình thực hiện dự án đầu tư công, ban quản lí dự án có thẩm quyền: thay mặt chủ đầu tư giải quyết các vấn đề phát sinh trong phạm vi quyền hạn trách nhiệm của chủ đầu tư, theo dõi, giám sát quá trình thực hiện đầu tư đảm bảo an toàn, tiến độ, chất lượng, chi phí cho dự
án, kiến nghị chủ đầu tư giải quyết các vấn đề vượt thẩm quyền.
Đồng thời, ban quản lí dự án phải có các nghĩa vụ: thực hiện các thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật; bảo đảm triển khai dự án đạt tiến độ,chất lượng; báo cáo chủ đầu tư vè ngiệm thu, quyết toán; chịu trách nhiệm về các sai phạm, lãng phí trong quá trình thực hiện các dự án đầu
tư công.
3.1.4 Nhà thầu
Nhà thầu là tổ chức, cá nhân có đủ năng lực hoạt động đầu tư khi tham gia quan hệ hợp đồng trong quan hệ đầu tư công Nhà thầu có theerbao gồm nhà thầu chính và nhà thầu phụ.
Nhà thầu chính kí kết hợp đồng nhận thầu trực tiếp với chủ đầu tư công thực hiện phân việc chính của một loại công việc trong dự án.
Nhà thầu phụ là nhà thầu kí kết hợp đồng với nhà thầu chính hoặc tổng thầu xây dựng để thực hiện một phần công việc của nhà thầu chính và tổng thầu xây dựng.
3.1.5 Tổ chức tư vấn đầu tư
Tổ chức tư vấn quản lí dự án là các tổ chức, cá nhân được chủ đầu tư thuê để làm nhiệm vụ quản lí thực hiện dự án trong quá trình thực hiện dự
án đầu tư.
Tổ chức tư vấn đầu tư thực hiện các dịch vụ tư vấn một phần hoặc toàn
bộ các hoạt động đầu tư bao gồm: lập, thẩm định, giám sát, đánh giá, quản
lý dự án đầu tư và các dịch vụ tư vấn khác.
3.2 Cơ chế quản lí và giám sát hoạt động đầu tư công.
3.2.1 Cơ chế giám sát hoạt động đầu tư công
Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp, các cơ quan quản lí nhà nước các cấp thực hiện nhiệm cụ giám sát, đánh giá đầu tư theo quy định của pháp luật Người có thẩm quyền ra quyết định đầu tư, chủ đầu tư phải tiến hành
Trang 10tổ chức giám sát, đánh giá kết quả hoạt động đầu tư trong quyền hạn ra quyết định của mình.
Các Bộ, Ngành, Ủy ban nhân dân các cấp, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan giám sát, đánh giá đầu tư, khuyến khích sự giám sát từ cộng đồng, nhân dân Để phục vụ cho hoạt động giám sát đầu tư công, toàn bộ các thông tin đến dự
án cần được cập nhật, chính xác, và cung cấp kịp thời để đề xuất, quy định
rõ chế độ cung cấp thông tin, báo cáo của chủ đầu tư.
Công tác đánh giá giai đoạn thực hiện chương trình mục tiêu được tiến hành định kì và đột xuất (khi cần thiết) Đánh giá định kì được tiến hành theo 2 giai đoạn chủ yếu sau:
+ Giai đoạn 1, đánh giá giữa kì được tiến hành vào giữa thời gian thực hiện chương trình mục tiêu, nhằm xem xét quá trình thực hiện từ khi bắt đầu và đề xuất các điều chỉnh cần thiết.
+ Giai đoạn 2, đánh giá kết thúc được tiến hành ngay sau khi kết thúc việc thực hiện chương trình mục tiêu, nhằm xem xét các kết quả đạt được
và tổng kết toàn bộ quá trình thực hiện, làm cơ sở để báo cáo khi kết thúc chương trình.
3.2.2 Quản lí hoạt động đầu tư công.
Mặc dù có một vài sự khác biệt trong chi tiết, nhưng về đại thể, cả OECD, WB, IMF đều quan niệm rằng quản lí đầu tư công (public
investment management-PIM) là một hệ thống tổng thể bắt đầu từ việc hình thành những định hướng lớn trong chính sách đầu tư công cho đến việc thẩm định, lựa chọn, lập ngân sách, thực thi và đánh giá các dự án đầu tư cụ thể với mục đích là đảm bảo hiệu quả và hiệu lực của đầu tư công, qua đó đạt được mục tiêu tăng trưởng và phát triển chung của nền kinh tế.
Ở tầm dự án đầu tư công, tùy theo quy mô, tính chất dự án và điều kiện
cụ thể của chủ nhà đầu tư mà lựa chọn một phương thức quản lí thực hiện
dự án như sau: tự tổ chức quản lí thực hiện dự án, thuê tư vấn quản lí giám sát dự án, ủy thác đầu tư hay thực hiện theo một phương thức khác Trong quản lí dự án đầu tư công, cần đảm bảo thực hiện đúng phạm vi, nội dung đầu tư, chất lượng, mức chi phí, thời hạn và các yêu cầu khác ghi trong Quyết định phê duyệt dự án đầu tư công.
II Thực trạng và kết quả của việc quản lí và phân cấp quản
lí hoạt động đầu tư công tại Việt Nam.