LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý HOẠT ĐỘNG dạy học ở TRUNG tâm GIÁO dục QUỐC PHÒNG AN NINH, đại học QUỐC GIA hà nội đáp ỨNG yêu cầu đổi mới GIÁO dục

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta, con người đã trở thành nhân tố quyết định của sự phát triển kinh tế xã hội. Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo năm 2014 của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định: “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tếxã hội” .

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ĐHKHXH&NV

Giáo dục Quốc phòng và An ninh GDQP&AN

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC

1.1 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học tại

trung tâm giáo dục Quốc phòng- An ninh 151.2 Quản lý hoạt động dạy học ở các trung tâm giáo dục Quốc

1.3 Vấn đề đổi mới giáo dục, đào tạo và những yêu cầu đặt ra

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH,

2.1 Khái quát về Đại học Quốc gia Hà Nội 282.2 Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy

học ở giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia

2.3 Đánh giá thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động

dạy học ở Trung tâm giáo dục quốc phòng – an ninh đại

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU

3.2 Biện pháp quản lý dạy học tại Trung tâm Giáo dục Quốc

phòng- An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội trong giai

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá ở nước ta, con người đã trở thành nhân tố quyết định của sựphát triển kinh tế - xã hội Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo năm 2014 của Đảng Cộng sản Việt Nam đãxác định: “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng,Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưutiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội”

Đối với giáo dục đại học, cần tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao,phát triển phẩm chất và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho người lao động.Hoàn thiện mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình

độ đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia, trong đó cócác trường và các ngành đào tạo ngang tầm trình độ khu vực và quốc tế Đadạng hóa các cơ sở đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển công nghệ và cáclĩnh vực, ngành nghề; yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

Giáo dục quốc phòng - an ninh là một nội dung quan trọng trong xâydựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, là chủ trương lớn củaĐảng, Nhà nước trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Tăng cường quốcphòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước vàtoàn dân” Tư duy mới của Đảng ta về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, anninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay được thể hiện rõ ở việc tăng cườngbồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, làm cho mọi người hiểu rõnhững thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trongđiều kiện mới

Mục tiêu của quốc phòng - an ninh là giáo dục cho HS,SV lòng yêunước, yêu CNXH, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống của dân

tộc; trang bị cho họ những kiến thức cơ bản về quốc phòng - an ninh vànhững kỹ năng quân sự cần thiết, để HS, SV nhận thức đầy đủ hơn quyền,nghĩa vụ, trách nhiệm đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, gópphần nâng cao chất lượng toàn diện nguồn lực con người

Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễnbiến phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố, những nguy cơ khó lường Đối với nước

ta, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễnbiến hoà bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vaitrò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệchhướng xã hội chủ nghĩa Các hành động xâm hại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổcủa nước ta vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức, âm mưu và với các thủ đoạnhết sức tinh vi

Sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng là một lực lượng hùng hậu, cósức khỏe, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận vàlàm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại, chủ nhân tương lai của đất nước Bêncạnh đó, một bộ phận không nhỏ sinh viên đã và đang bị tác động to lớn bởi

cơ chế thị trường, có những biểu hiện xuống cấp về lối sống, dễ bị kẻ xấukích động, lôi kéo Với mục tiêu giáo dục toàn diện về mọi mặt cho học sinh,sinh viên, GDQP - AN đã tạo những cơ hội thiết thực cho thế hệ trẻ tu dưỡng

về phẩm chất đạo đức, rèn luyện và hoàn thiện bản thân, thông qua các giờhọc thực hành trên thao trường, cùng với các giờ học lý luận trên giảng đườngtrang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về quan điểm đường lối quân

sự của Đảng, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch cũng như công tácQuốc phòng trong giai đoạn hiện nay

Cùng những chuyển biến chung của ngành GD&ĐT, vai trò và vị thếcủa Trung tâm GDQP - AN cũng được xã hội nhận thức một cách đầy đủ và

cụ thể Trung tâm GDQP - AN Đại học quốc gia Hà Nội bên cạnh những kết

quả đạt được của vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập, còn lúng túng trongviệc tìm ra các biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học

Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy họctại Trung tâm DGQP - AN Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm đề ra các biệnpháp quản lý phù hợp với sự đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay là mộtviệc làm hết sức cần thiết và cấp bách

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên đây tác giả chọn vấn đề

“Quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm giáo dục Quốc phòng – An ninh Đại học Quốc gia Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” làm

đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục Với lòng mong muốngóp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng dạy học ở Trung tâm

giáo dục Quốc phòng Đại học Quốc gia Hà Nội

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong mỗi giai đoạn lịch sử, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc có những yêucầu khác nhau, với những hình thức, tính chất, bước đi khác nhau; song, từkhi có Đảng lãnh đạo, quản lý của Nhà nước, giáo dục quốc phòng và an ninhluôn được xác định là nhiệm vụ chiến lược với những định hướng khoa học

và những chế tài có tính pháp lý cao, ngày càng được hoàn thiện, đã góp phần

to lớn vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây, cũngnhư trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Trong thập kỷ 60 của Thế kỷ XX, nhiệm vụ chiến lược của cách mạngViệt Nam là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóngmiền Nam, thống nhất Tổ quốc Để thức hiện hai nhiệm vụ chiến lược trên,ngày 28 tháng 4 năm 1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 11/SLcông bố Luật Nghĩa vụ quân sự Tại Điều 30 của Luật quy định: Đối với sinhviên, học sinh các trường đại học, các trường chuyên nghiệp trung cấp thì việchuấn luyện quân sự thuộc chương trình giáo dục do Chính phủ quy định

Thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự, ngày 26 tháng 12 năm 1961, Hộiđồng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 217- CP về Điều lệ đăng ký, thống

kê và quản lý quân nhân dự bị, trong đó quy định “những sinh viên và họcsinh trong lứa tuổi nghĩa vụ quân sự đang học tại các trường đại học và cáctrường chuyên nghiệp trung cấp phải đăng ký vào loại hạ sĩ quan và binh sĩ

dự bị hạng 2” Tiếp đó, ngày 28 tháng 12 năm 1961, Hội đồng Chính phủ đãban hành Nghị định số 219/CP về việc Huấn luyện quân sự cho quân nhân dự

bị và dân quân tự vệ Tại Điều 3 của Nghị định này, quy định: “…trong cáctrường đại học và các trường chuyên nghiệp trung cấp việc học tập quân sựphải đặt thành một môn học chính” Từ đây, môn học Huấn luyện quân sựphổ thông được đưa vào trong chương trình giáo dục của các trường chuyênnghiệp trung cấp (nay là trung cấp chuyên nghiệp), đại học, cao đẳng và sau

đó là các trường phổ thông cấp 3 (nay là trung học phổ thông) Môn học Huấnluyện quân sự phổ thông là dấu mốc quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục toàn diện, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tu dưỡng phẩm chất đạo đức,rèn luyện lối sống có kỷ luật và năng lực để sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụchiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, quán triệt nhiệm vụ xâydựng và bảo vệ Tổ quốc, kết hợp chặt chẽ xây dựng kinh tế với củng cố quốcphòng, Đảng, Nhà nước ta thường xuyên quan tâm đến nhiệm vụ giáo dụcquốc phòng Để làm cơ sở cho các cấp, các ngành lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chứctriển khai thực hiện, Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa VI) ban hành Chỉ thị

số 107-CT/TW ngày 28 tháng 4 năm 1981 về tăng cường công tác giáo dụcquốc phòng nhân dân, chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng làm nghĩa vụ bảo vệ

Tổ quốc Tiếp đó, ngày 30 tháng 7 năm 1987, Bộ Chính trị (khóa VI) ra Nghịquyết 02-NQ/TW quy định đưa nội dung đường lối quân sự của Đảng vànhiệm vụ quốc phòng vào chương trình học tập chính thức của các trường đàotạo, bổ túc cán bộ của Đảng và Nhà nước; đưa nội dung chương trình giáo dụcquốc phòng vào chương trình chính khóa của các trường trung học và đại học

Ngày 27 tháng 12 năm 1979, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số387-TTg về việc huấn luyện sĩ quan dự bị trong học sinh, sinh viên cáctrường đại học và cán bộ công tác tại các ngành ngoài quân đội có nghềnghiệp phù hợp với quốc phòng Đây là bước phát triển mới, nhằm đào tạo,bồi dưỡng đội ngũ sĩ quan dự bị trẻ có phẩm chất tốt, có kiến thức khoa học

và những hiểu biết quân sự cần thiết, có sức khỏe đảm nhiệm được nhiệm vụxây dựng kinh tế kết hợp với củng cố quốc phòng, an ninh của đất nước

Năm 1980 sẽ tiếp tục mở rộng việc huấn luyện quân sự cho sĩ quan dự

bị trong các trường đại học, cao đẳng ở miền Bắc và làm thí điểm trong một

số trường ở miền Nam

Từ năm 1981 trở đi, công tác đào tạo sĩ quan dự bị phải đưa vào nề nếptheo quy chế đã ban hành Để các trường có thể đảm nhiệm được toàn bộchương trình huấn luyện sĩ quan dự bị, các ngành có trường cần củng cố, kiệntoàn các ban (hoặc bộ môn) quân sự trong các trường”

Trong sự nghiệp đổi mới, cùng với việc đẩy mạnh phát triển kinh tế, xãhội, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng đến giáo dục quốc phòng và an ninh

Vì vậy, công tác giáo dục quốc phòng và đào tạo sĩ quan dự bị trong học sinh,sinh viên trong nhiều năm đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần tíchcực vào việc củng cố quốc phòng Tuy nhiên, do nhận thức chưa đầy đủ, chươngtrình và nội dung giáo dục chưa phù hợp, phân công chỉ đạo chưa thật rõ ràng,điều kiện bảo đảm chưa tốt nên chất lượng công tác này còn hạn chế

Triển khai thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự và Luật Sĩ quan Quân độinhân dân Việt Nam sửa đổi, bổ sung (công bố ngày 02 tháng 01 năm 1991);

để thực hiện nhiệm vụ xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng - an ninh phùhợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong tình hình mới, Chủ tịch Hội đồng Bộtrưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) ban hành Chỉ thị số 420-CT ngày 30tháng 12 năm 1991 về giáo dục quốc phòng và đào tạo sĩ quan dự bị trong họcsinh, sinh viên

Đối với hệ thống các trường hành chính, chính trị, đoàn thể, môn Giáodục quốc phòng cũng được quy định tại Nghị định số 71/CP ngày 13 tháng 7năm 1994 của Chính phủ

Để thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng phục vụ sự nghiệp bảo vệ và xâydựng Tổ quốc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 62-CT/TW ngày 12 tháng 02 năm

2001 về tăng cường công tác giáo dục quốc phòng toàn dân trong tình hìnhmới Chỉ thị nêu rõ: “Cần tăng cường thực hiện công tác giáo dục quốc phòngtoàn dân sâu rộng, thường xuyên có nền nếp vững chắc…”,

Ngày 01 tháng 5 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2001/NĐ-CP về Giáo dục quốc phòng, trong đó quy định rõ về vị trí, tính chất, mụctiêu, yêu cầu, nguyên lý, đối tượng, cơ chế, chính sách… và nội dung cơ bảncủa công tác giáo dục quốc phòng

Sau năm 1975, việc huấn luyện quân sự phổ thông được điều chỉnh phùhợp với giai đoạn phát triển mới, Đảng và Nhà nước đã chỉ đạo tăng cườnggiáo dục nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên về quốc phòng và anninh Ở bậc đại học, sĩ quan biệt phái đảm nhiệm giảng dạy khi ngành giáodục và đào tạo chưa đào tạo được giảng viên chuyên trách Ngày 11 tháng 5năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã có Nghị định số86/HĐBT về chế độ biệt phái của sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Nghịđịnh số 153/HĐBT ngày 08 tháng 9 năm 1982 về chế độ của sĩ quan dự bịQuân đội nhân dân Việt Nam Các văn bản này đã quy định về tổ chức, biênchế sĩ quan biệt phái tại ngành Giáo dục và Đào tạo; sĩ quan biệt phái chịu sựchỉ đạo về nghiệp vụ chuyên môn theo ngành dọc từ Bộ xuống các cơ sở giáodục Trước sự phát triển của kinh tế - xã hội, nhiệm vụ quốc phòng và anninh; để tăng cường quản lý nhà nước về giáo dục quốc phòng và an ninh,ngày 22 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2003/NĐ-

CP về Biệt phái sĩ quan Quân đội nhân dân dân Việt Nam

Ngày 11 tháng 5 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định số

119/2004/NĐ-CP về công tác quốc phòng ở các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chínhphủ Tại điều 2 của Nghị định xác định “công tác quốc phòng ở các bộ, ngành

và các địa phương là một nội dung quan trọng trong toàn bộ công tác quốcphòng của Nhà nước”, trong đó có công tác giáo dục quốc phòng toàn dân;đồng thời, quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, ngành, địa phương vềcông tác quốc phòng

Qua hơn 5 năm (2001-2005) thực hiện Chỉ thị số 62-CT/TW ngày 12tháng 02 năm 2001 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác giáo dục quốcphòng toàn dân trong tình hình mới và Nghị định số 15/2001/NĐ-CP ngày 01tháng 5 năm 2001 của Chính phủ về giáo dục quốc phòng, cho thấy công tácgiáo dục quốc phòng đã được triển khai thống nhất, đồng bộ đến mọi cấp, mọingành và toàn dân, từng bước đi vào nền nếp Bồi dưỡng kiến thức quốcphòng cho các đối tượng được các cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo thựchiện nghiêm túc, chặt chẽ, đúng nội dung chương trình; đối tượng được mởrộng; đạt được một số kết quả nhất định Giáo dục quốc phòng đối với họcsinh, sinh viên ở các loại hình đào tạo được triển khai thực hiện trong chươngtrình đào tạo chính khóa

Thông qua giáo dục quốc phòng, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, anninh đã tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong cán bộ, đảng viên và nhândân về nhận thức và trách nhiệm đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới Kết quả đạt được trong những năm qua

đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước về công tác giáo dụcquốc phòng, an ninh

Tuy nhiên, trong tổ chức thực hiện, công tác giáo dục quốc phòng, anninh còn bộc lộ một số yếu kém Nhận thức và trách nhiệm đối với nhiệm vụgiáo dục quốc phòng, an ninh trong tình hình mới của một số bộ phận cán bộ,ngành chưa sâu sắc, cá biệt còn có cán bộ chủ chốt ngại đi bồi dưỡng kiến

thức quốc phòng, an ninh Việc tuyên truyền phổ biến kiến thức quốc phòng,

an ninh toàn dân trên các phương tiện thông tin đại chúng ở một số địaphương chưa được coi trọng đúng mức, hiệu quả thấp Đội ngũ giảng viêngiáo dục quốc phòng, an ninh chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng và chấtlượng; phương pháp tổ chức thực hiện ở nhiều cơ sở giáo dục - đào tạo chậmđổi mới nên chất lượng giáo dục quốc phòng, an ninh cho học sinh, sinh viêncòn nhiều hạn chế…

Để khắc phục những hạn chế, khuyết điểm trên, đưa công tác giáo dụcquốc phòng, an ninh đi vào chiều sâu, góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ vềnhận thức và trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, ngày 03 tháng 5 năm

2007, Bộ Chính trị (Khóa X) đã ban hành Chỉ thị số 12-CT/TW về tăngcường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng, an ninhtrong tình hình mới

Nhằm cụ thể hóa Chỉ thị số 12-CT/TW của Bộ Chính trị, ngày 10 tháng

7 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 116/2007/NĐ-CP về Giáo dụcquốc phòng - an ninh Nghị định quy định về phạm vi điều chỉnh, vị trí, tínhchất, mục tiêu, yêu cầu, nguyên lý đến đối tượng, nội dung, chương trình, thờigian, địa điểm và cơ chế, chính sách đối với công tác giáo dục quốc phòng -

an ninh

Giáo dục quốc phòng và an ninh luôn được Đảng, Nhà nước ta coitrọng, điều đó được thể hiện qua các chỉ thị, nghị quyết lãnh đạo của Đảng vàđược thể chế hóa thành các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước phùhợp với từng giai đoạn Hệ thống văn bản pháp luật về giáo dục quốc phòng

và an ninh từng bước phát triển và được hoàn thiện thành văn bản luật chuyênbiệt - Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh

Luật Giáo dục Quốc phòng và An ninh được Quốc hội nước Cộng hòa

Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (khóa XIII) thông qua ngày 19 tháng 6 năm 2013tại kỳ họp thứ 5 là văn bản có tính pháp lý cao nhất về công tác giáo dục quốc

phòng và an ninh, đáp ứng yêu cầu tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh,gắn quốc phòng, an ninh với các hoạt động xây dựng và phát triển kinh tế,văn hóa, xã hội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tuy nhiên việc nghiên cứu lý luận về việc nâng cao chất lượng dạy họctrong các Trung tâm giáo dục Quốc phòng – An ninh còn chưa được thật sựchú ý, đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống

và toàn diện về hoạt động quản lý dạy học ở Trung tâm giáo dục Quốc phòng

- An ninh, một cơ sở giáo dục có những đặc điểm khác thường, nhưng lại hếtsức quan trọng này

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác quản lý hoạt độngdạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia HàNội, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nângcao chất lượng dạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại họcQuốc gia Hà Nội

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâmGiáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

- Khảo sát, phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học hiện nay ởTrung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm Giáo dụcQuốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

4 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đạihọc Quốc gia Hà Nội

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - Anninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

* Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Đề tài nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt độngdạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia HàNội, tập trung vào quản lý hoạt động dạy học cho sinh viên chính quy của Đạihọc Quốc gia Hà Nội

- Phạm vi khảo sát: Đối tượng khảo sát bao gồm: Cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia

Hà Nội

- Phạm vi thời gian: Các số liệu trong đề tài được sử dụng từ năm 2013 đến nay.

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - Anninh, Đại học Quốc gia Hà Nội vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế Nếu sử dụng đồng

bộ các biện pháp quản lý hoạt động dạy học từ khâu kế hoạch, nội dung, chương trình dạy học; đào tạo, bồi dưỡng giảng viên; đổi mới phương pháp dạy học;quản lý công tác kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học của giảng viên và sinhviên; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy học…

một cách có cơ sở khoa học, thiết thực và phù hợp thì sẽ nâng cao chất lượng dạy học ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nộiđáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu dựa trên quan điểm duy vật biện chứng Mac – Anghen,Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam,theo quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc, quan điểm lịch sử - lôgíc, quan điểmthực tiễn để phân tích, xem xét, rút kết luận các vấn đề có liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

Phương pháp phân tích và hệ thống hóa các tài liệu lý thuyết, các văn bản,các Nghị quyết của Đảng, Pháp luật của Nhà nước nhằm xây dựng chuẩn hoá cáckhái niệm, các thuật ngữ liên quan đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở Trungtâm giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát

Mục đích chính của việc sử dụng phương pháp này là tìm hiểu thực trạngquản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại họcQuốc gia Hà Nội để khẳng định thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâmGiáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

Phương pháp điều tra

Bằng việc xây dựng hệ thống câu hỏi điều tra theo những nguyên tắc và nộidung chủ định của người nghiên cứu; phương pháp này được sử dụng với mục đíchchủ yếu thu thập số liệu để làm rõ thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trungtâm giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

Phương pháp chuyên gia

Bằng việc lấy ý kiến qua hệ thống các câu hỏi về các giải pháp quản lý gửi tớicác chuyên gia Phương pháp này được sử dụng với mục đích xin ý kiến của cácchuyên gia về các biện pháp được đề xuất

Phương pháp phỏng vấn

Hỗ trợ cho phương pháp điều tra viết, phương pháp lấy ý kiến chuyên gia,đồng thời kiểm tra độ tin cậy của kết quả nghiên cứu; bằng việc trao đổi ý kiến vớiđội ngũ các cán bộ, giảng viên lâu năm có kinh nghiệm, có uy tín và sinh viên

- Các phương pháp hỗ trợ

Sử dụng các công thức toán thống kê để xử lý các kết quả nghiên cứu, từ đórút ra nhận xét khoa học mang tính khái quát

7 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu về lý luận và các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc có thể ứng dụng ở Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại họcQuốc gia Hà Nội

8 Kết của cấu đề tài

Đề tài được kết cấu gồm: Phần mở đầu, 3 chương, kết luận, danh mụctài liệu tham khảo, phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH

1.1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.1.1 Quản lý hoạt động dạy học

* Khái niệm dạy học:

Dạy học là hoạt động trung tâm, cơ bản và quan trọng nhất trong cácnhà trường

- Dưới góc độ chức năng: dạy học là con đường ngắn nhất và có hiệu quả nhất để thực hiện hiện mục đích giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao cho xã hội

- Dưới góc độ hoạt động: dạy học là hoạt động tương tác giữa giảng viên

và sinh viên trong môi trường sư phạm nhằm giúp sinh viên nắm vững hệ thông kiến thức khoa học và nghề nghiệp, hình thành hệ thống kỹ năng hoạt động sáng tạo và hệ thống thái độ tích cực đối với cuộc sống, lao động xã hội

Trong quá trình dạy học có hai chủ thể tham gia, giảng viên làm nhiệm

vụ giảng dạy, còn sinh viên làm nhiệm vụ học tập Hoạt động tương tác tíchcực, có hiệu quả giữa giảng viên và sinh viên quyết định chất lượng dạy họctrong nhà trường

- Theo lý thuyết hệ thống: dạy học là một quá trình có nhiều thành tố tham gia, bao gồm: mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp, phương

tiện và môi trường dạy học, các thành tố này có những tác động với nhiềumức độ khác nhau đến hoạt động giảng viên và sinh viên, góp phần tạo nênchất lượng của quá trình dạy học

Trong luận văn này tác giả sử dụng khái niệm ”dạy học” dưới góc độ

hoạt động: Dạy học là hoạt động tương tác giữa giảng viên và sinh viên trong

môi trường sư phạm, nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức của sinh viên, giúp họ đạt được các mục tiêu học tập của mình.

- Hoạt động giảng dạy của giảng viên:

Giảng viên đại học ở trình độ lý tưởng, là chuyên gia giáo dục, là nhàchuyên môn, là nhà khoa học Để giảng dạy tốt, giảng viên phải được đào tạochu đáo, phải nắm vững đặc điểm tâm lý, quy luật nhận thức của sinh viên,nắm vững mục tiêu, chương trình đào tạo, nội dung các môn học và cóphương pháp sư phạm sáng tạo

- Giảng viên giữ vai trò chủ đạo trong tổ chức, điều khiển, hướng dẫnsinh viên học tập lý thuyết và thực hành, trong giáo dục thái độ sống và đạođức nghề nghiệp cho sinh viên

- Vai trò tổ chức của giảng viên thể hiện trong việc thiết kế và thực hiệncác chương trình, kế hoạch dạy học, trong việc giảng dạy các học phần nộikhoá, ngoại khoá, lý thuyết, thực hành, thực tập chuyên môn, nghiệp vụ chosinh viên

- Nhiệm vụ hướng dẫn của giảng viên thể hiện khi họ giúp sinh viênsưu tầm tài liệu, lựa chọn phương pháp học tập, tiến hành các thí nghiệm,thực hành, thực tập nghề nghiệp, chuẩn bị hội thảo, triển khai khoá luận, luậnvăn tốt nghiệp và các đề tài nghiên cứu khoa học

- Nhiệm vụ giáo dục của giảng viên thể hiện khi họ động viên, khích lệ,

tạo nhu cầu, hứng thú, niềm say mê khoa học, nghề nghiệp, tích cực trong họctập và hình thành đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên

- Hoạt động giảng dạy của giảng viên thực hiện theo quan điểm ”lấysinh viên làm trung tâm”, sinh viên vừa là đối tượng, vừa là mục tiêu để cảitiến, đổi mới phương pháp dạy học

- Hoạt động giảng dạy của giảng viên được thực hiện theo một chươngtrình đã được thiết kế cho từng chuyên ngành, cho từng môn học, từng tín chỉbằng các biện pháp sư phạm phù hợp

Như vậy: giảng dạy là hoạt động của giảng viên, bao gồm một hệ thống các biện pháp sư phạm được sử dụng nhằm kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của sinh viên để tổ chức, hướng dẫn họ học tập đạt kết quả tốt nhất.

- Hoạt động học tập của sinh viên:

Về phương diện lý thuyết: Học tập là quá trình nhận thức và kiến tạo tri

thức của người học, biến tri thức của nhân loại thành tri thức và năng lực hoạtđộng của bản thân

Về phương diện thực tế: Học tập là hoạt động của sinh viên dưới sự

hướng dẫn của giảng viên để hoàn thành các nhiệm vụ học tập của chuyênngành đào tạo

- Mục tiêu học tập của sinh viên là nắm vững hệ thống kiến thức khoahọc và hình thành hệ thống kỹ năng nghề nghiệp, là phấn đấu để trở thànhnhững người lao động có năng lực chuyên môn tốt Mục tiêu học tập có thểdiễn đạt ngắn gọn là: học để có hiểu biết, để trở thành người lao động sángtạo, để hòa nhập với cộng đồng và để tự khẳng định mình trong một thế giớiluôn biến động Mục tiêu này do chính sinh viên thực hiện, không ai có thểlàm thay

- Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học là quản lý việc thực hiện các quy định(điều lệ, quy chế, nội quy…) về hoạt động giảng dạy của giảng viên vàhoạt động học tập của học sinh, đảm bảo cho hoạt động đó được tiếnhành tự giác, có nền nếp ổn định, có chất lượng và hiệu quả cao

1.1.2 Trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh

Trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh là cơ sở giáo dục, bồi dưỡngkiến thức quốc phòng và an ninh, kỹ năng quân sự cho công dân Việt Nam

Trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh bao gồm: các trung tâmgiáo dục quốc phòng và an ninh thuộc nhà trường quân đội và các trung tâmgiáo dục quốc phòng và an ninh thuộc cơ sở giáo dục đại học.

Trong luận văn này chúng tôi nghiên cứu các trung tâm giáo dục Quốcphòng - An ninh thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội

1.1.3 Quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục Quốc phòng

- An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

Quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội là cách thức, biện pháp của chủ thể quản lý theo sự phân cấp tác động đến toàn

bộ hoạt động giảng dạy của đội ngũ giảng viên và hoạt động học tập của sinh viên nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy và học của nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh,Đại học Quốc gia Hà Nội là những tác động của chủ thể quản lý đến hoạt độngdạy học ở trung tâm giáo dục Quốc phòng - An ninh ở Đại học Quốc gia HàNội Theo đó quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục Quốc phòng -

An ninh ở Đại học Quốc gia Hà Nội bao gồm các đặc trưng sau:

Chủ thể quản lý: Là Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, ban chủ nhiệm

khoa, tổ trưởng chuyên môn Ngoài ra, tham gia quản lýcòn có các lực lượng:

GV trực tiếp giảng dạy tự quản lý của SV… Người Hiệu trưởng hoạch định, tổchức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của GV nhằm đạt được mục tiêu

đã đề ra Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt độngdạy học của hiệu trưởng là hoạt động cơ bản nhất, quan trọng nhất

Đối tượng quản lý: Gồm hoạt động dạy của GV và hoạt động học của SV

Nội dung quản lý: quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình dạy học; quản

lý kế hoạch dạy học; quản lý hoạt động dạy học; quản lý CSVC, TBDH môn Giáo dục QP-AN.

Mục tiêu của quản lý: Quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dụcQuốc phòng - An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm thực hiện tốt nội dung chương trình dạy học đã xác định, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng và hiệuquả dạy và học của nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

1.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDQP – AN, Đại học Quốc gia Hà Nội

1.2.1 Quản lý mục tiêu, kế hoạch dạy học

Xây dựng kế hoạch chính là quá trình chuẩn bị và vạch ra phươnghướng để thực hiện mục tiêu dạy học Cần xác định mục tiêu công tác củagiảng viên, của tổ chuyên môn Căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụnăm học của các cấp quản lý và đặc điểm tình hình của đơn vị, của tổchuyên môn, của cá nhân, của đối tượng sinh viên để đề ra kế hoạch chophù hợp Giám đốc phải là người hướng dẫn giảng viên quy trình xâydựng kế hoạch, giúp họ biết xác định mục tiêu đúng đắn và biết tìm ra cácbiện pháp để thực hiện

Trong quá trình xây dựng kế hoạch, cần đảm bảo các yêu cầu sau:

* Cơ sở để xây dựng kế hoạch: Căn cứ vào chỉ thị nhiệm vụ năm học,định mức chỉ tiêu được giao, kết quả điều tra chất lượng sinh viên, việc chuẩn

bị các điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy và học

* Xác định phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu vềcác mặt hoạt động như giảng dạy lý thuyết, tổ chức thực hành, tổ chức thamquan thực tế, ngoại khóa, bồi dưỡng phụ đạo sinh viên yếu kém, giáo dục đạođức sinh viên

* Xây dựng kế hoạch giảng dạy cho từng học phần, từng bài; lên kếhoạch hàng tuần hàng tháng với nội dung công việc cụ thể và có sự điềuchỉnh, bổ sung khi cần thiết

Trong công tác quản lý, Giám đốc phải coi trọng việc chỉ đạo giảng viên vàcác tổ chuyên môn thực hiện tốt kế hoạch giảng dạy để đảm bảo chất lượng dạy học.

1.2 2 Quản lý chương trình dạy học, phương pháp và hình thức dạy học

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh: “Chương trình dạy học là văn kiện

do nhà nước ban hành trong đó quy định một cách cụ thể: vị trí, mục đích môn học, phạm vi và hệ thống nội dung môn học, số tiết dành cho môn học nói chung, cho từng phần, từng chương, từng bài nói riêng” [35; Tr 194].

Chương trình quy định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạyhọc Để quản lý tốt chương trình dạy học, phương pháp và hình thức dạy họcngười Giám đốc cần:

+ Hiểu nguyên tắc cấu tạo chương trình dành cho GDQP-AN của từngmôn học và phạm vi kiến thức chung Để từ đó cân đối hoạt động trong nămhọc đảm bảo quỹ thời gian cho giảng viên thực hiện đúng nội dung dạy họcphù hợp với từng đối tượng

+ Nắm vững phương pháp và hình thức dạy học của từng môn từ đó có

kế hoạch chuẩn bị các phương tiện dạy học cho phù hợp

+ Thường xuyên cập nhật những thay đổi về nội dung, phương phápdạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và truyền tải đến cán bộ giảng viêntrong nhà trường

+ Chỉ đạo, khoa, tổ chuyên môn thảo luận bàn bạc những vấn đề nảysinh trong thực tiễn giảng dạy những khoá trước, năm học trước và những vấn

đề mới trong chương trình dạy học để thống nhất thực hiện trong từng đợt học

nhiên việc học tập của sinh viên không chỉ diễn ra trong Trung tâm mà được

tổ chức một cách linh hoạt, mềm dẻo phù hợp với đối tượng sinh viên và địaphương theo các hình thức sau:

- Tổ chức theo phương thức các loại hình tập trung, bán tập trung, tại chức

1.2.3 Quản lý hoạt động của đội ngũ cán bộ, giảng viên

Điều quan trọng đầu tiên trong việc quản lý cán bộ, giảng viên viên làquản lý hồ sơ của cán bộ, giảng viên Đây là một việc làm cần thiết bởi nó phảnánh các hoạt động của từng cá nhân như: hoạt động chuyên môn, việc thực hiệnnội quy, nền nếp của Trung tâm Hồ sơ của giảng viên bao gồm: Kế hoạch giảngdạy bộ môn, giáo án, sổ gọi tên và ghi điểm (nếu có), sổ báo giảng, sổ dự giờ, sổtích lũy kinh nghiệm, sổ chủ nhiệm (nếu có), sổ hội họp,…

Tiếp theo, là việc quản lý hoạt động dạy của giảng viên Để quản lý tốthoạt động này, Giám đốc cần có sự phân công công tác giảng dạy cho giảngviên một cách hợp lý, rõ ràng bởi họ là người có trách nhiệm cuối cùng về sựphân công và sử dụng đội ngũ cán bộ giảng viên Khi phân công công tácgiảng dạy cho giảng viên Giám đốc phải căn cứ vào năng lực và nghiệp vụ sưphạm của từng người Việc phân công đúng khả năng của mỗi giảng viên sẽmang lại hiệu quả trong giáo dục Người Giám đốc cần cân nhắc các yêu cầucông tác và khả năng của từng giảng viên, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng củatừng người và đảm bảo tính dân chủ, công bằng Trong quá trình phân cônggiảng dạy phải chú ý cân đối để tất cả giảng viên ngoài số giờ dạy đều thamgia được các hoạt động giáo dục khác, để họ có nhiều cơ hội tiếp xúc với họcsinh Kết quả đạt được của Trung tâm phụ thuộc rất nhiều vào khả năng bố trícán bộ, giảng viên của người Giám đốc, Khoa chuyên môn sao cho đúngngười đúng việc

Giám đốc cùng với phó Giám đốc phụ trách chuyên môn và tổ trưởngchuyên môn kiểm tra việc thực hiện chương trình hàng tuần, hàng tháng củacán bộ, giảng viên Đồng thời chỉ đạo các Khoa chuyên môn thực hiện việcđổi mới phương pháp giảng dạy cho phù hợp với đối tượng sinh viên mà vẫnđáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục

Trung tâm, khoa chuyên môn cần phải thường xuyên tổ chức kiểm tratrình độ chuyên môn nghiệp vụ của giảng viên thông qua các hoạt động dựgiờ, thăm lớp; kịp thời phát hiện những giảng viên có khả năng để bồi dưỡng

họ trở thành những giảng viên nòng cốt trong các tổ chuyên môn, đồng thờinhận biết những giảng viên còn yếu trong giảng dạy chưa đáp ứng được sovới yêu cầu, nhằm đề ra những biện pháp thích hợp để khắc phục

Hàng năm Trung tâm cần có kế hoạch cho giảng viên đi đào tạo nângcao trình độ chuyên môn nghiệp vụ hoặc qua việc tổ chức trao đổi kinhnghiệm với các giảng viên dạy giỏi với các trung tâm khác Khuyến khíchtinh thần tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ của cán bộ, giảng viên

Đối với cán bộ quản lý, Giám đốc cần phân công phân nhiệm rõ ràng vàquy định trách nhiệm cho từng bộ phận, từng tổ chức đoàn thể trong Trung tâm

Có kiểm tra có đánh giá trong việc thực hiện chức trách của từng người

Thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng để động viên, thúc đẩy tínhtích cực hoạt động của cá nhân và tập thể Từ đó nâng cao trách nhiệm của họđối với công việc Thi đua phải gắn liền với hiệu quả công việc, thi đua khôngchạy theo thành tích Thường xuyên động viên cán bộ giảng viên vượt khó đểhoàn thành tốt nhiệm vụ

1.2 4 Quản lý hoạt động học tập của sinh viên

Trong phạm vi quản lý hoạt động dạy học, Giám đốc quản lý hoạt độnghọc của sinh viên thông qua phản ánh của đội ngũ giảng viên chủ nhiệm lớp,giảng viên bộ môn, khoa chuyên môn về kết quả học tập và rèn luyện củahọc sinh Trung tâm cần có các hình thức động viên, khen thưởng kịp thời đốivới những sinh viên có nhiều cố gắng trong học tập Cần nghiêm khắc phêbình, nhắc nhở những sinh viên chưa xác định rõ ý thức, trách nhiệm tronghọc tập và rèn luyện để có biện pháp khắc phục kịp thời

Giám đốc cần đề cao vai trò của tổ chức Công đoàn trung tâm, Đoànthanh niên trong nhà trường đối tác, thông qua các hoạt động của Đoàn mà

giáo dục học sinh tinh thần làm chủ tập thể, giáo dục truyền thống hiếu họccủa dân tộc, xác định đúng động cơ mục đích học tập, phát huy tính tích cựcnăng động, sáng tạo, tự chủ trong các hoạt động của nhà trường.

1.2 5 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên Theo tác giả Vũ Đình Cự: “Kiểm tra đánh giá là một khâu quan trọng của quá trình dạy học, thông qua kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên, giúp giảng viên thu được những thông tin ngược từ học sinh, phát hiện thực trạng kết quả học tập của học sinh cũng như những nguyên nhân cơ bản dẫn tới thực trạng kết quả đó Đó là cơ sở thực tế để giảng viên điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động học của sinh viên và hướng dẫn sinh viên tự điều chỉnh, tự hoàn thiện hoạt động học của bản thân” [ 6; Tr 278].

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập có tác dụng điều chỉnh cách dạy củagiảng viên và cách học của học sinh Trên cơ sở các kết quả thu được quakiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh, các nhà quản lý đưa ranhững quyết định đúng đắn, chỉ đạo kịp thời hoạt động dạy học trong nhàtrường, đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Thường xuyên tổ chức các kỳ thi nhằm đánh giá chính xác kết quả họctập của sinh viên để có kế hoạch bồi dưỡng sinh viên khá, giỏi; phụ đạo sinhviên yếu, kém

Việc xếp loại sinh viên cuối khoá phải căn cứ theo đúng quy chế đánhgiá xếp loại sinh viên theo chương trình GDQP - AN

Người Giám đốc quản lý việc kiểm tra của giảng viên đối với sinh viên và kếtquả giảng dạy của giảng viên không chỉ thông qua các điểm số mà phải thực hiện:

+ Quản lý kế hoạch kiểm tra của giảng viên

+ Yêu cầu chấm bài, trả bài đúng thời gian quy định

+ Phân công phong đào tạo quản lý tổng hợp tình hình kiểm tra, đánhgiá kết quả học tập theo định kỳ

1.2 6 Quản lý khai thác phương tiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Trước yêu cầu đổi mới giáo dục không thể thiếu việc kết hợp sử dụngcác phương tiện dạy học của người giảng viên trong quá trình dạy học Cácphương tiện, cơ sở vật chất,vũ khí, trang thiết bị dạy học là một trong nhữngđiều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình giáo dục- dạy học, thiếu điều kiệnnày thì quá trình đó sẽ không được hoàn thiện.

Cơ sở vật chất,vũ khí, trang thiết bị dạy học là phương tiện truyền tảithông tin giúp giảng viên tổ chức và điều khiển hoạt động nhận thức của họcsinh một cách sinh động, hấp dẫn, nâng cao hiệu quả giảng dạy với chi phísức lực ít nhất trong điều kiện đổi mới nội dung, chương trình theo luật giáodục quốc phòng, phương pháp dạy học

Đồng thời giúp sinh viên hứng thú trong học tập và rèn luyện tiếp nhận kiếnthức nhẹ nhàng, vừa sức và rút ngắn thời gian lĩnh hội kiến thức Tăng cường khảnăng tự lực học tập lý thuyết và thực hành, hình thành phương pháp tìm tòi sángtạo trong quá trình học tập, rèn luyện

Người Giám đốc giữ vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa vai tròcủa cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học Mức độ thực hiện tùy thuộc vàomức độ đúng đắn trong công tác quản lý, cần tránh chủ nghĩa hình thức vàđảm bảo tính thiết thực, hiệu quả khi sử dụng

Giám đốc cần chỉ đạo cán bộ được phân công phụ trách cơ sở vật chấtthường xuyên nắm tình hình số lượng, chất lượng về vũ khí trang bị, cơ sở vậtchất hiện có, thông báo nhu cầu cần bổ sung định kỳ Hàng năm tiến hànhviệc kiểm kê tài sản Trung tâm, có biện pháp bảo quản và sử dụng hợp lý Khilàm mất mát hoặc hư hỏng phải quy rõ trách nhiệm và xử lý vi phạm đúngmức nhằm nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc bảo quản tài sản chungcủa Trung tâm

Để phù hợp với nội dung, phương pháp dạy học mới, hệ thống phươngtiện thiết bị dạy học phải được cập nhật liên tục, thường xuyên tránh tìnhtrạng thiết bị lỗi thời, lạc hậu Cần phối hợp với các cơ quan chức năng, cáclực lượng xã hội trong việc tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đạicho Trung tâm Và người Giám đốc cũng phải thường xuyên chỉ đạo việc bồi

dưỡng giảng viên cách sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học mới để hiệuquả sử dụng trong quá trình dạy học ngày càng tăng lên.

1.3 Vấn đề đổi mới giáo dục, đào tạo và những yêu cầu đặt ra trong quản lý hoạt động dạy học

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vàhội nhập quốc tế, nguồn lực con người Việt Nam càng trở nên có ý nghĩaquan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáodục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một thế

hệ người Việt Nam mới có khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xãhội Vì vậy giáo dục phải được đổi mới để thực hiện sứ mệnh cao cả củamình Để làm được điều này đòi hỏi giáo dục phải có chiến lược phát triểnđúng hướng, hợp quy luật, xu thế và xứng tầm thời đại

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu”, đồng thời nhấn mạnh: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa

và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “ Giáo dục

và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam”.

Chiến lược đã xác định rõ tầm nhìn giáo dục Việt Nam với mục tiêu tổng

quát: “Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta đã được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục

vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập”.[ 8; Tr 6]

Từ những vấn đề về đổi mới giáo dục, đào tạo được Đảng, Nhà nướcxác định trong các chỉ thị, nghị quyết, đặt ra những yêu cầu trong quản lý hoạtđộng dạy học ở trung tâm GDQP – AN, Đại học Quốc gia Hà Nội như sau:

* Năng lực và phẩm chất của nhà quản lý

Trước hết phải nói đến nhận thức của người Giám đốc về quản lý hoạtđộng dạy học Nếu người Giám đốc có những nhận thức đúng đắn thì họ sẽ cónhững hoạt động quản lý phù hợp để nâng cao hiệu quả dạy học của nhàtrường Mặt khác cũng phải nói đến trình độ chuyên môn, trình độ quản lý;phẩm chất và năng lực của người Giám đốc Để quản lý tốt hoạt động dạyhọc, nâng cao chất lượng dạy học đòi hỏi người Giám đốc phải có kiến thứcsâu, toàn diện về các môn học; phải nắm vững các phương pháp giảng dạy,phải có kỹ năng phân tích, đánh giá chuyên môn của giảng viên Người Giámđốc phải có trình độ nghiệp vụ quản lý Có phẩm chất chính trị vững vàng,không dao động trước những khó khăn chung của đất nước Luôn kiên định đitheo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn Nắm vững đường lối chủtrương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước Thường xuyên tham giacác lớp học dành cho giảng viên và cán bộ quản lý để nắm bắt tình hình và chỉđạo đúng yêu cầu giảng dạy về đổi mới phương pháp đáp ứng mục tiêu giáodục của ngành học, cấp học

* Năng lực đội ngũ giảng viên

Thứ nhất: Điều kiện về số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý,giảng viên và sinh viên Trung tâm GDQP - AN

Chất lượng của đội ngũ cán bộ, giảng viên, chất lượng của sinh viên làmột trong những yếu tố quan trọng chi phối kết quả quản lý hoạt động dạy họccủa người Giám đốc Quản lý hoạt động dạy học mục đích là nhằm nâng caochất lượng dạy của thầy và học của trò Mục tiêu này có thể đạt được ở mức độnào là phụ thuộc vào chất lượng của đội ngũ nhà giáo và sinh viên

* Sự phối hợp của các tổ chức trong nhà trường.

Sự hợp tác, phối hợp giữa các cá nhân, các tổ chức trong tập thể Trungtâm tạo nên sự thống nhất chung, tạo nên sức mạnh đoàn kết giúp quản lý tốt

hoạt động giảng dạy của giảng viên Đồng thời người Giám đốc phải sử dụngtốt đội ngũ cốt cán trong Trung tâm để tạo thành bộ máy hoạt động có hiệuquả nhằm tạo sự chuyển biến về chất trong công tác giảng dạy đội ngũ thanhtra giáo dục của Trung tâm phải là những người có chuyên môn tốt, có kinhnghiệm sư phạm, có uy tín trong hoạt động xã hội

* Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ dạy học.

Cơ sở vật chất của nhà Trung tâm như: bàn ghế, phòng học, phòng thưviện, thao trường bãi tập, các trang thiết bị khác phục vụ cho công tác giảngdạy… Các điều kiện cơ sở vật chất có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của mộtgiờ dạy và mục tiêu giáo dục con người phát triển toàn diện của trung tâm.Trong quá trình quản lý hoạt động dạy học người Giám đốc phải quan tâmđến việc tăng cường cơ sở vật chất nhằm hỗ trợ tốt nhất cho hoạt động giảngdạy của giảng viên

Giám đốc phải là người quán xuyến mọi hoạt động đào tạo trongTrung tâm Trưởng khoa phải trực tiếp theo dõi lịch trình giảng dạy, Chủnhiệm bộ môn phải nắm bắt được chất lượng giảng dạy của từng giảng viên

Giảng dạy là hoạt động trung tâm quan trọng nhất của mọi Trung tâm.Chất lượng giảng dạy tốt, dẫn đến học tập tốt và chất lượng đào tạo tốt, mọicông việc của Trung tâm đều phải tập trung phục vụ cho công tác giảng dạycủa giảng viên

Quản lý hoạt động giảng dạy là sử dụng các biện pháp nhằm đưa hoạtđộng giảng dạy của giảng viên đi vào nề nếp, giảng viên phải thực hiện đầy

đủ, nghiêm túc các quy chế đào tạo, nội quy, quy định của Trung tâm

*

1 Quản lý hoạt động dạy học tai Trung tâm Trung tâm GDQP - AN làmột bộ phận của quản lý giáo dục nói chung, được thực hiện trên cơ sở những quyluật chung của quản lý và những nét đặc thù riêng Nét đặc thù đó làm cho nóphân biệt được với các loại quản lý xã hội khác, được quy định trước hết bởi bảnchất lao động sư phạm của người giảng viên, bản chất của quá trình dạy học - giáo

dục, trong đó sinh vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể tự quản hoạt động củabản thân mình.

2 Quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDQP là quản lý việc giảngdạy của giảng viên và quản lý hoạt động học tập của sinh viên Giám đốc TT

có vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả của công tác này

3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDQP là: quản lýmục tiêu, kế hoạch, chương trình, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học,quản lý hoạt động đội ngũ cán bộ, giảng viên, quản lý hoạt động học tập củasinh viên, quản lý phương tiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI 2.1 Khái quát về Trung tâm giáo dục Quốc phòng

- An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

Trung tâm Giáo dục Quốc phòng-An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nộiđược thành lập theo Quyết định số 97/TCCB ngày 02/3/2004 của Giám đốcĐại học Quốc gia Hà Nội trên cơ sở sáp nhập 2 Khoa Giáo dục Quốc phòngcủa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường Đại học Ngoạingữ, Đại học Quốc gia Hà Nội

Trung tâm Giáo dục Quốc phòng-An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nộiđược thành lập theo Quyết định số 97/TCCB ngày 02/3/2004 của Giám đốcĐại học Quốc gia Hà Nội trên cơ sở sáp nhập 2 Khoa Giáo dục Quốc phòngcủa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường Đại học Ngoạingữ, Đại học Quốc gia Hà Nội Trung tâm Giáo dục Quốc phòng-An ninh,Đại học Quốc gia Hà Nội là đơn vị trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cónhiệm vụ tổ chức giảng dạy kiến thức Giáo dục Quốc phòng-An ninh cho sinhviên các trường thành viên, các khoa trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội vàmột số trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội theo sự phân luồng của

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Những ngày đầu thành lập Trung tâm còn gặp nhiều khó khăn, thiếuthốn về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, địa điểm, phòng làm việc của cácKhoa, các Phòng, Ban chức năng của Trung tâm chật chội, phân tán Sau 10năm xây dựng và phát triển, được sự quan tâm, lãnh đạo của Đảng uỷ, BanGiám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, sự giúp đỡ có hiệu quả của các đơn vịquản lý sĩ quan biệt phái, các trường thành viên, các Khoa trực thuộc và cácban chức năng trong Đại học Quốc gia Hà Nội cùng sự nỗ lực phấn đấukhông ngừng của các thế hệ lãnh đạo, quản lý, cán bộ, viên chức, sĩ quan biệtphái, Trung tâm đã hoàn thành tốt công tác giáo dục kiến thức quốc phòng-anninh cho sinh viên và tham mưu cho lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội chỉđạo thực hiện tốt công tác quốc phòng-an ninh trên địa bàn; phối hợp với Bộchỉ huy Quân sự Thành phố Hà Nội tiến hành bồi dưỡng kiến thức quốcphòng-an ninh cho các đối tượng cán bộ, viên chức trong Đại học Quốc gia

Hà Nội theo quy định của pháp luật

Đến tháng 5/2009 để đáp ứng với thực tiễn đào tạo đáp ứng nhu cầu xâydựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Trung tâm GDQP được đổi tênthành Trung tâm Giáo dục Quốc Phòng, An ninh, Đại học Quốc gia Hà Nội

Trung tâm GDQP-AN, ĐHQGHN ra đời với sứ mệnh quan trọng là:

- Tổ chức giảng dạy chương trình môn học GDQP-AN cho học sinh,sinh viên góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của ĐHQGHN Qua

đó tạo điều kiện cho thế hệ trẻ có điều kiện tu dưỡng phẩm chất đạo đức vàrèn luyện năng lực thực tế, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH

để sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam XHCN

- Phấn đấu trở thành cơ sở hàng đầu về chất lượng giảng dạy vànghiên cứu khoa học GDQP-AN bằng cách thu hút sự cộng tác chặt chẽ củacác nhà giáo giàu kinh nghiệm, tiếp thu những tinh hoa của các thành tựugiáo dục trong và ngoài nước, trong và ngoài quân đội

- Trung tâm GDQP - AN đang phấn đấu để đến năm 2018 trở thànhmột cơ sở đào tạo Đại học, ngoài việc giảng dạy GDQP - AN cho học sinh,sinh viên sẽ còn mở mã ngành đào tạo giảng viên GDQP - AN cho các trườngĐại học, Cao đẳng, Trung cấp và giảng viên bậc Trung học phổ thông (theoChiến lược phát triển giáo dục đến 2020).

Triết lý phát triển của Trung tâm là: Xây dựng một Tổ chức biết họchỏi, với một nền văn hoá đủ mạnh để mọi thành viên sẵn sàng chia sẻ, sẵnsàng làm việc và hiến dâng hết mình cho Tổ chức; chất lượng, hiệu quả,chuyên nghiệp cao trong mọi hoạt động; cam kết sự công bằng trong đội ngũcán bộ, giảng viên và sinh viên

Cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Giáo dục Quốc Phòng, An ninh, Đại họcQuốc gia Hà Nội ngoài Ban Giám đốc và 2 hội đồng, Trung tâm còn có 3Phòng chức năng, 1ban và 2 Khoa chuyên môn với 3 bộ môn

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trung tâm GDQP - AN, ĐHQG Hà Nội

Đội ngũ cán bộ và giảng viên của Trung tâm gồm có 23 giảng viên

- Trình độ đào tạo:

2.2.1.1 Quản lý mục tiêu, nội dung chương trình

Mục tiêu Trung tâm GDQP-AN, ĐHQGHN là giảng dạy kiến thức GDQP-ANcho sinh viên chính quy, tại chức trong ĐHQGHN và một số trường đại học, caođẳng khác theo phân luồng liên kết giảng dạy của Bộ GD&ĐT

Sinh viên sau khi hoàn thành chương trình GDQP - AN có chuyển biếncăn bản về nhiều mặt, đặc biệt là nhận thức về QP - AN, tác phong học tập, ýthức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm, tầm nhìn và kĩ năng sống Sinhviên đào tạo hệ giảng viên phải đạt chuẩn đầu vào và đầu ra theo quy định của

Bộ GD&ĐT và ĐHQGHN

Đội ngũ cán bộ giảng dạy và quản lý đạt chuẩn theo quy định Khaithác tối đa ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, kiểm tra đánh giá vàquản lý đào tạo

Trong công tác quản lý của người Giám đốc cần phải quan tâm đếnquản lý hoạt động dạy học và nâng cao chất lượng dạy học Người Giám đốcphải là người nắm vững các mục tiêu giáo dục của hệ thống giáo dục thườngxuyên để từ đó có biện pháp, phương pháp quản lý hiệu quả, phù hợp với tìnhhình thực tiễn của đơn vị Tại Quyết định số 81/2007/QĐ-BGDĐT ngày24/12/2007 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành chương trình môn họcGDQP - AN cho sinh viên trường đại học, cao đẳng là 120 giờ (3 học phần, 8đvht) cụ thể như sau:

Học phần 1: Đường lối quân sự của Đảng, 45 giờ (3đvht)

Học phần 2: Công tác QP - AN, 30 giờ (2đvht)

Học phần 3: Quân sự chung 45 giờ (3đvht)

Học phần 4: Chiến thuật và Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK, 30 tiết (2đvht).Trên cơ sở chương trình nội dung theo học chế niên chế đó, Trung tâmGDQP - AN đã tổ chức xây dựng và được ĐHQGHN thẩm định, ký ban hànhhương trình môn học GDQP - AN phù hợp với phương thức đào tạo tín chỉgồm 3 môn học với 7 tín chỉ, cụ thể:

Môn học 1: Đường lối quân sự của Đảng, 3 tín chỉ (CME.1001)

Môn học 2: Công tác QP - AN, 2 tín chỉ (CME.1002)

Môn học 3: Quân sự chung, Kỹ thuật bắn súng và chiến thuật bộ binh,

GDQP-AN là đơn vị đầu tiên trong ĐHQGHN tiên phong thựchiện phương thức đào tạo mới Đến năm 2010 - 2011 đã triển khai toàn

bộ theo phương thức đào tạo này Với các trường đại học thành viênkhác trong ĐHQGHN, Trung tâm thống nhất vẫn giảng dạy theo hìnhthức tập trung, cuốn chiếu dứt điểm theo từng đợt học, khoá học (2 tuầnhoặc 4 tuần lễ )

Trung tâm tổ chức giảng dạy tập trung, giao cho Phòng Đào tạo xâydựng kế hoạch, thời khoá biểu và điều hành giảng dạy thống nhất Hàng nămTrung tâm xây dựng kế hoạch thời gian giảng dạy cho sinh viên các khoá vớicác trường đại học thành viên Trước mỗi đợt học, khoá học Phòng Đào tạophối hợp với 2 Khoa chuyên môn xây dựng thời khoá biểu giảng dạy cụ thểđến từng giảng viên, lớp học, môn học

Với trường ĐHKHXH&NV, các môn học được thực hiện vào 3 học

kỳ đầu tiên (năm thứ nhất và thứ hai).Với các trường khác còn lại, chươngtrình GDQP - AN được giảng dạy thành 2 đợt học (năm thứ nhất và nămthứ ba) Nhìn chung công tác giảng dạy được Trung tâm thực hiện chặtchẽ, nghiêm túc Quá trình giảng dạy các giảng viên kết hợp giữa kiếnthức QS, AN với quản lý, rèn luyện sinh viên để đáp ứng được với mụctiêu chương trình môn học

Hàng năm Trung tâm tổ chức giảng dạy cho hơn 5000 sinh viên chínhquy và khoảng 2000 sinh viên tại chức (tại Hà Nội và một số địa phương phíaBắc) của ĐHQGHN

Ngoài ra Trung tâm còn đảm nhiệm giảng dạy cho sinh viên một sốTrường theo phân luồng liên kết giảng dạy của Bộ giáo dục và đào tạo (Đạihọc LĐXH, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Đại học Kiểm Sát, Caođẳng xây dựng số 1 )

Bảng 2.1 Số lượng sinh viên hoàn thành môn học GDQP - AN

t n m h c 2009 - 2010 đ n nay ừ năm học 2009 - 2010 đến nay ăm học 2009 - 2010 đến nay ọc 2009 - 2010 đến nay ến nay

Nguồn: Phòng đào tạo, Trung tâm GDQP-AN

Nội dung chương trình do Bộ giáo dục và đào tạo quy định Chươngtrình giảng dạy là công cụ chủ yếu để quản lý và giám sát việc thực hiện nộidung và kế hoạch đào tạo của trung tâm theo đề cương môn học, đồng thời làcăn cứ để giảng viên xây dựng kế hoạch công tác và kế hoạch dạy khoa, bộmôn Vì vậy quản lý việc thực hiện chương trình dạy của giảng viên là cầnthiết Để tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên trong quá trình thực hiệnchương trình giảng dạy cũng như giám sát hoạt động này, trung tâm có nhiềubiện pháp quản lý Trước hết là việc cụ thể hóa một số quy định về việc thựchiện chương trình căn cứ trên cơ sở chương trình của Bộ giáo dục và đào tạo.Ngay từ đầu Trung tâm đã chỉ đạo phòng đào tạo các khoa, tổ bộ môn thựchiện chi tiết hóa chương trình giảng dạy nhất là các chương trình mà BộGD&ĐT chỉ mới ban hành chương trình khung Căn cứ vào đặc điểm tìnhhình của trung tâm các phòng ban khoa, trưởng khoa tiếp tục phối hợp trongphân phối chương trình và chú ý đến những tiết dạy có thực hành ở thaotrường để lập kế hoạch cho việc chuẩn bị, vũ khí trang thiết bị, tránh tìnhtrạng chồng chéo ảnh hưởng đến việc học tập của sinh viên Song trong biệnpháp này vẫn có thời điểm làm chưa triệt để, vẫn chưa thể hiện một cách chitiết và thống nhất vì vậy khi tổ chức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chươngtrình vẫn còn có giảng viên sai phạm

Để đánh giá việc thực hiện chương trình của giảng viên, các khoa đãthực hiện các biện pháp: Kiểm tra kế hoạch giảng dạy và việc thực hiện kế

hoạch giảng dạy; giám sát việc thực hiện chương trình qua kế hoạch lịchgiảng dạy; yêu cầu hàng tháng các giảng viên báo cáo việc thực hiện chươngtrình và tổ chức kiểm tra việc thực hiện chương trình theo đợt hoặc đột xuất.Thực tế cho thấy việc ghi sổ đầu bài của học sinh là căn cứ pháp lý để theodõi việc thực hiện giảng dạy của giảng viên và đánh giá việc học trên lớp củasinh viên Qua khảo sát cho thấy nội dung quản lý này của các khoa chưađược tốt, còn mang tính chất hành chính, chưa phát huy được tác dụng củaviệc ghi sổ đầu bài Hoạt động của khoa chuyên môn giám sát việc thực hiênchương trình chưa tích cực Nguyên nhân của những tồn tại trên trước hết là

do trách nhiệm của cán bộ quản lý Trung tâm chưa có biện pháp chỉ đạo sátsao, còn xem nhẹ về công việc này, coi công việc đó là hành chính sự vụ.Chưa tạo cho khoa, tổ chuyên môn một hành lang pháp lý về công tác quản lý

tổ Bên cạnh đó cũng phải nói đến năng lực của giảng viên chủ nhiệm, nănglực quản lý của trưởng khoa, tổ trưởng chuyên môn còn chưa tốt

Trong hai khoa, khoa chính tri quản lý việc thực hiện chương trình củagiảng viên tốt hơn, có nền nếp hơn Việc đánh giá thực hiện tiến trình giảngdạy qua sổ ghi đầu bài có hiệu quả và chất lượng hơn, đặc biệt các tổ bộ mônkiểm tra, giám sát thực hiện chương trình các môn học đi vào chiều sâu vàbám vào bản chất của nội dung chương trình

Khoa quân sự đã cụ thể hóa được các chương trình giảng dạy, songchưa thực sự đi vào chiều sâu, các tổ bộ môn kiểm tra giám sát việc thực hiệnchương trình vẫn còn mang nặng hình thức, chưa coi trọng chất lượng

2.2.1.3 Quản lý hồ sơ cá nhân của giảng viên, việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giảng viên

a) Quản lý hồ sơ cá nhân của giảng viên

Hồ sơ cá nhân của giảng viên bao gồm: kế hoạch công tác của mỗigiảng viên (kế hoạch năm học, kế hoạch giảng dạy khoa, bộ môn, kế hoạch tựhọc, tự bồi dưỡng, kế hoạch chủ nhiệm); các loại sổ cá nhân (sổ theo dõi

chuyên cần, sổ điểm, sổ hội họp, sổ dự giờ,…); giáo án, đồ dùng dạy học vàcác tài liệu tham khảo Việc quản lý nội dung này có vai trò quan trọng, nóđảm bảo cho người quản lý duy trì nền nếp chuyên môn; đồng thời hồ sơ cánhân còn là cơ sở pháp lý để đánh giá chất lượng công tác của mỗi giảng viên.

Bảng 2.14 cho biết ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viêncủa 3 trung tâm, Trung tâm GDQP - AN ĐHQGHN, Trung tâm GDQP - ANHN1, Trung tâm GDQP - AN HN2 Xuân hoà về các biện pháp quản lý hồ sơ

cá nhân giảng viên

Bảng 2.14: Thực trạng quản lý hồ sơ cá nhân của giảng viên

t tốt

Tố t

Trun g bình

Chư

a tốt

Yế u

Điể m TB

Xế p thứ

môn kiểm tra định kỳ hồ

sơ cá nhân của giảng viên

3 cá nhânKiểm tra đột xuất hồ sơ 13 65 18 4 0 3,87 4

4 điều chỉnh sau kiểm traNhận xét cụ thể, yêu cầu 15 75 8 2 0 4,03 3

kỳ hồ sơ cá nhân Kết quả đánh giá việc thực hiện những quy định về hồ sơ cánhân đã được đưa vào đánh giá, xếp loại giảng viên trong từng học kỳ, từngnăm học

Thực trạng trên cho thấy, nội dung biện pháp quản lý hồ sơ cá nhânnhư: biện pháp kiểm tra đột xuất, chỉ đạo khoa, tổ bộ môn kiểm tra định kỳ làchưa được quan tâm thỏa đáng; đây là hạn chế của nội dung quản lý này Nếuchỉ kiểm tra định kỳ theo kế hoạch thì giảng viên sẽ chuẩn bị hồ sơ một cáchđối phó, khi nào đến gần ngày kiểm tra thì chuẩn bị chu đáo còn bình thườngthì chuẩn bị sơ sài, thậm chí không có cả giáo án lên lớp Vì thế kết quả kiểmtra không phản ánh đúng thực chất của tình hình

b) Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giảng viên

Để có những kết luận khách quan về việc chỉ đạo và mức độ thực hiệnviệc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giảng viên tác giả xin ý kiến đánh giácủa của 100 người bao gồm cán bộ quản lý và giảng viên của 3 trung tâm,Trung tâm GDQP - AN ĐHQGHN, Trung tâm GDQP - AN HN1, Trung tâmGDQP - AN HN2 Xuân hoà Kết quả được thể hiện sau đây:

Bảng 2.15: Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giảng viên

T

T

Biện pháp quản lý việc soạn bài

và chuẩn bị bài lên lớp của GV

Mức độ đánh giá Rất

tốt Tốt

Trung bình

Chưa tốt Yếu

Điểm TB

Xếp thứ

1 việc soạn bài và chuẩn bài giảngĐề ra những quy định cụ thể về 22 72 5 1 0 4,15 1

2

Giao cho khoa, tổ chuyên môn

lập kế hoạch kiểm tra định kỳ giáo

án của giảng viên

3 của giảng viênThường xuyên kiểm tra giáo án 15 66 8 11 0 3,85 4

4 Tổ chức kiểm tra đột xuất giáo án 11 60 18 11 0 3,71 6

5 với sách tham khảoKiểm tra việc sử dụng tài liệu 7 51 41 1 0 3,64 7

6 chuẩn bị lên lớpBồi dưỡng năng lực soạn bài và 10 59 30 1 0 3,78 5

7 đánh giá xếp loại giảng viênSử dụng kết quả kiểm tra trong 14 78 7 1 0 4,05 2

Công tác chuẩn bị cho giờ dạy của giảng viên có vai trò rất quantrọng Trong thực tiễn giảng dạy của đơn vị cho thấy giảng viên có ý thứcchuẩn bị tốt thì chất lượng giảng dạy của giảng viên đó được đồng nghiệp

và sinh viên đánh giá là có chất lượng tốt Để quản lý nhiệm vụ soạn bài

và chuẩn bị lên lớp của giảng viên, các trung tâm đã có những biện pháp:

Đề ra quy định về soạn bài, giám sát công việc soạn bài và chuẩn bị giờlên lớp theo định kỳ hoặc đột xuất Đối với những bài cần phải có thựchành ở thao trường, Ban Giám đốc đi kiểm tra theo lịch đăng ký học tập

thực hành giảng viên trước khi lên lớp đều phải có giáo án, để giáo án cóchất lượng nhà trường yêu cầu phải soạn trước ngày dạy là 2 tuần Đặcbiệt các giảng viên mới ra trường đều được các khoa chuyên môn tậphuấn soạn giáo án và họ chỉ được dạy khi giáo án đã được duyệt quatrưởng khoa chuyên môn.

Kết quả điều tra ở bảng cho thấy: Các nội dung quản lý hoạt độngnày ở Trung tâm đều đạt mức độ tốt, riêng công tác bồi dưỡng năng lựcsoạn giáo án, thường xuyên kiểm tra giáo án, kiểm tra đột xuất chỉ đạt ởmức trung bình Đây là điều tồn tại ở hầu hết Trung tâm ĐQP - AN Quakhảo sát thực tế cho thấy đa số giảng viên thường ngại kiểm tra giáo án Ởtrong Trung tâm GDQP - AN ĐHQGHN vẫn còn một số giảng viên cóquan niệm chưa đúng đắn về vấn đề soạn giáo án, đặc biệt giáo án điện tử

họ chưa thấy được tầm quan trọng của vấn đề này trong việc nâng caochất lượng giờ dạy Các khoa đã đề ra những quy định cụ thể và đã giaoquyền chủ động cho các tổ trưởng chuyên môn lên kế hoạch kiểm tra việcsoạn bài, chuẩn bị lên lớp của các thành viên trong tổ mình Tuy nhiênkhoa quân sự quy định vẫn chưa rõ ràng, việc kiểm tra giáo án do BanGiám đốc kiểm tra nên mặc dù một năm kiểm tra định kỳ 2 lần hoặc độtxuất thì cũng chỉ đánh giá được về mặt số lượng chứ chưa đi sâu được vềmặt chất lượng bài soạn

2.2.1.4 Quản lý giờ lên lớp và hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy của giảng viên

Qua khảo sát thực tế tại các cụm trong 3 trung tâm, Trung tâm GDQP

-AN ĐHQGHN, Các khoa đã nhận thức được vai trò quan trọng của công tác quản

lý nền nếp lên lớp, các khoa đã có những biện pháp cụ thể như: Xây dựng quy địnhcủa tổ bộ môn về các yêu cầu thực hiện nền nếp lên lớp và tổ chức hoạt độngchuyên môn Ngay từ đầu năm học Ban Giám đốc đã giao cho phòng đào tạo lập kếhoạch quản lý việc thực hiện nền nếp lên lớp và tổ chức hoạt động chuyên môn,

phối hợp với ban thanh tra t trong việc phân công giảng viên trực nền nếp và lớptrực ban Việc bố trí lớp trực ban có tác động tích cực, bởi thu nhận được thông tin

từ phía sinh viên là khách quan và rất trung thực đối với hoạt động lên lớp củagiảng viên Do đặc thù Trung tâm có nhiều giảng viên trẻ, đặc biệt là giảng thỉnhgiảng nên việc bố trí quản lý giờ lên lớp gặp nhiều khó khăn Mặc dù quy định cụthể đã được xây dựng, song việc nghỉ lại diễn ra hết sức đột xuất nên công tác bố trídạy thay diễn ra hết sức bất cập, điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượnggiáo dục

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, Ban Giám đốcTrung tâm đã nhận thức được sự cần thiết phải xây dựng hệ thống cácbiện pháp quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giágiờ dạy của giảng viên Thực tế cho thấy các khoa đã xây dựng được hệthống các biện pháp quản lý việc vận dụng và cải tiến phương pháp giảngdạy của giảng viên, nhưng trong quá trình quản lý và tổ chức thực hiệnvẫn còn nhiều hạn chế Nguyên nhân chính là do điều kiện trang thiết bịdạy học phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học còn ít, thiếu đồng

bộ, thao trường bãi tập chưa chính quy, chưa đáp ứng được yêu cầu

Trong công tác bồi dưỡng và nâng cao năng lực giảng dạy chogiảng viên các khoa đã rất quan tâm tới hoạt động dự giờ, thông qua dựgiờ các bộ môn nhận xét đánh giá rút kinh nghiệm về nội dung, phươngpháp và hình thức tổ chức dạy học Trong nội dung vận dụng và đổi mớiphương pháp dạy học các khoa cũng có sự quan tâm đúng mức và đưa ranhững biện pháp cụ thể Chẳng hạn như tổ chức trao đổi, thảo luận nhằmnâng cao nhận thức cho giảng viên về vai trò và tầm quan trọng của việcđổi mới phương pháp dạy học

Trung tâm cũng tổ chức cho giảng viên đi tập huấn về đổi mớiphương pháp dạy học, tiếp thu các chương trình thay sách giáo khoa vàbồi dưỡng kỹ năng sử dụng các phương tiện thiết bị hiện đại trong dạy