Huy động cộng đồng trong giáo dục quốc phòng an ninh cho sinh viên trường đại học tài nguyên và môi trường

LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là : Tiến Thị Mai Công tác tại trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã hoàn thành luậ

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là : Tiến Thị Mai

Công tác tại trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội

Sau một thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, đến nay tôi đã

hoàn thành luận văn thạc sỹ với đề tài “ Huy động cộng đồng trong giáo dục quốc phòng an ninh cho sinh viên trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội”

Thuộc chuyên ngành : Gáo dục và phát triển cộng đồng

Mã số : Thí điểm

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nuyễn Hồi Loan, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được cồng bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Lời cam đoan này đảm bảo nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, tháng 6 năm 2017

Người viết cam đoan

Tiến Thị Mai

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập và hoàn thiện luận văn , tác giả đã nhận được

sự quan tâm động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ tận tình của các cấp lãnh đạo , chuyên viên, giáo viên, sinh viên trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội và Quận Bắc Từ Liêm

Tác giả chân thành cảm ơn các thầy, các cô Trường Đại học sư phạm Hà Nội, mà trực tiếp là các thầy, cô Khoa Tâm lý Gáo dục sau Đại học đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập tại trường

Tác giả xin trân thành cảm ơn sự động viên, tạo điều kiện giúp đỡ của Ban chỉ huy quân sự quận bắc từ liêm, lãnh đạo , phòng ban, giảng viên,các anh chị đồng nghiệp trường đại học Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội trong thời gian tác giả học tập và hoàn thiện luận văn này

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến thầy

hướng dẫn PGS.TS Nuyễn Hồi Loan đã tận tình hướng đẫn, chỉ bảo và giúp

đỡ tác giả tong quá trình triển khai, ngiên cứu và hoàn chỉnh luận văn

Tuy nhiên , do trình độ hiểu biết cũng như thời gian và phạm vi, lĩnh vực công tác có phần hạn chế cho nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót; mặt khác tong thực tiễn công tác còn đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, song tác giả có thể chưa nghiên cứu , tìm hiểu hết, do vậy, tác giả rất mong được sự đóng góp chân thành của quý thầy cô, đồng nghiệp và bạn đọc

để luận văn được hoàn thiện và ngày càng có tính khả thi hơn

Hà Nội , tháng 6 năm 2017

Tác giả luận văn

Tiến Thị Mai

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Dự kiến cấu trúc của luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC 7

1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1.1.Lịch sử ra đời và các giai đoạn phát triển của Giáo dục Quốc phòng – An ninh tại Việt Nam 7

1.1.2.Giáo dục Quốc phòng – An ninh trong giáo dục đại học 15

1.1.3 Kinh nghiệm quốc tế về giáo dục Quốc phòng - An ninh 20

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI 21

1.2.1 Quốc phòng – An ninh 21

1.2.2 Huy động cộng đồng 28

1.3 TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC 30

1.3.1 Những thuận lợi và thách thức đặt ra đối với hoạt động huy động cộng đồng trong Giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên trong bối cảnh mới 30

1.3.2 Tầm quan trọng của giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên 33

1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH

VIÊN ĐẠI HỌC 39

1.4.1.Mục tiêu, nội dung chương trình và phương pháp 39

1.4.2.Cán bộ quản lí, giảng viên 40

1.4.3 Phối hợp với cộng đồng tổ chức hoạt động học của sinh viên 41

1.4.4.Phát triển cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 43

1.4.5.Chủ trương chính sách của nhà nước, của địa bàn dân cư 43

1.4.6 Nhận thức và tham gia huy động phát triển giáo dục quốc phòng của các tổ chức xã hội 44

1.4.7.Nhận thức của gia đình, cha mẹ sinh viên 44

Tiểu kết chương 1 45

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI 46

2.1 KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI 46

2.1.1 Lịch sử phát triển của nhà trường 46

2.1.2 Bộ máy tổ chức 48

2.1.3.Trình độ đào tạo 49

2.1.4 Ngành nghề đào tạo 49

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI 50

2.2.1 Thực trạng thực hiện huy động trong mục tiêu, nội dung chương trình và phương pháp 50

2.2.2 Thực trạng thực hiện nội dung huy động cộng đồng của cán bộ quản lí, giảng viên 57 2.2.3 Thực trạng thực hiện nội dung huy động chính quyền địa phương và đoàn thể 59 2.2.4 Thực trạng thực hiện nội dung huy động gia đình, cha mẹ sinh viên 61 2.2.5 Thực trạng huy động cộng đồng nhằm tổ chức hoạt động học cho sinh

- -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- 63

2.2.6 Thực trạng về việc tổ chức cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 63 2.2.7 Thực trạng huy động trong cơ chế 65 2.2.8 Thực trạng kết quả giáo dục quốc phòng - an ninh của sinh viên trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội 68

Tiểu kết chương 2 78 Chương 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH MỚI 79

3.1 NHỮNG NGUYÊN TẮC ĐỂ XÂY DỰNG BIỆN PHÁP 79 3.1.1 Yêu cầu, nguyên tắc của việc đề xuất các biên pháp 79 3.2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONG QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI 80 3.2.1.Tuyên truyềnnâng cao nhận thức cho các lực lương trong và ngoài trường về tầm quan trọng của việc huy động cộng đồng trong Giáo dục Quốc phòng - An ninh 80

3.2.2 Tăng cường huy động sức mạnh tổng hợp của cấp ủy đảng, chính quyền địa phưng và của các tổ chức xã hội trong cộng đồng đối với việc Giáo dục

Quốc phòng - An ninh cho sinh viên 84

3.2.3 Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lí, giảng viên đủ về số lượng, mạnh về chất lượng và hợp lí về cơ cấu 86

3.2.4 Phân loại đối tượng để huy động và định rõ cách thức để huy động 90

3.2.5 Đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên củaTrường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội phù hợp với mục tiêu yêu cầu giáo dục 91

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội 92

3.2.7 Phối hợp các lực lượng thực hiện giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội 96

3.3 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT, TÍNH KHẢ THI VÀ HIỆU QUẢ CỦA CÁC BIỆN PHÁP 100

3.3.1.Tính cần thiết, tính khả thi của biện pháp 107

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 111

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 115

PHỤ LỤC 125

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Mức độ phù hợp của mục tiêu GDQP - AN cho SV 51 Bảng 2.2 Mức độ phù hợp của nội dung GDQP - AN cho SV 53 Bảng 2.3 Mức độ phù hợp của phương pháp dạy học GDQP - AN cho Sv 56 Bảng 2.4 Mức độ phù hợp của môn học GDQP - AN cho Sv 61 Bảng 2.5 Mức độ phù hợp của chương trình môn học GDQP - AN cho Sv 62

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,Giáo dục Quốc phòng toàndân, trong đó Giáo dục Quốc phòng cho học sinh, sinh viên là một nội dung quan trọng của nhiệm vụ xây dựng nền Quốc phòng toàn dân, là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân Ngoài ra Giáo dục Quốc phòng - An ninh còn góp phần rèn luyện hình thành nhân cách, nâng

cao ý thức Quốc phòng, củng cố nền Quốc phòng toàn dân vững mạnh

Dựng nước phải đi đôi với giữ nước Đó là quy luật tồn tại và phát triển của dân tộc Việt Nam trong mấy ngàn năm lịch sử Khi có giặc ngoại xâm cũng như khi đất nước hoà bình thịnh trị, ông cha ta luôn chăm lo kế sách dài lâu, quân ở trong dân “ngụ binh ư nông” sẵn sàng làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, “sâu rễ bền gốc” luyện binh lúc thư nhàn, “thái bình nên gắng sức, non nước ấy ngàn thu”

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc ta được phát huy cao độ trong chiến lược phát triển đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa (XHCN) là hai nhiệm

vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Sự gắn bó có tính lịch sử, biện chứng tất yếu này khẳng định quy luật tồn tại và phát triển của dân tộc ta luôn luôn gắn liền hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ đất nước

Xu hướng toàn cầu hoá về kinh tế đang là một xu hướng khách quan Toàn cầu hoá về kinh tế, dù nhiều, dù ít, các nước đều có sự phụ thuộc lẫn nhau; quan hệ “đối tượng”, “đối tác” trở nên không rõ ràng, vừa hợp tác, vừa đấu tranh Xu hướng toàn cầu hóa về kinh tế giúp cho việc phát triển kinh tế, thúc đẩy sự giao thoa về văn hóa xã hội, tuy nhiên ngoài những thuận lợi, nó cũng mang lại những thách thức nhất định Với điều kiện kinh tế - xã hội phát triển như hiện nay, sinh viên dễ dàng tiếp cận được những luồng thông tin

khác nhau qua rất nhiều các phương tiện thông tin đại chúng: Đài, báo, internet… Tuy nhiên không phải thông tin nào cũng đúng, cũng mang tính khách quan Tình hình đó làm cho nhiệm vụ Quốc phòng ngày nay đã có nhiều thay đổi cả về nội dung, phương thức và đối tượng Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX về Quốc phòng – An ninh đã chỉ rõ những yêu cầu mới về bảo vệ Tổ quốc: “Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ

An ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc”

Thế giới đang đứng trước những vấn đề có tính toàn cầu, bản thân mỗi nước không thể tự giải quyết được mà phải có sự phối hợp đa phương như: bảo

vệ hoà bình; ngăn chặn nạn khủng bố; các bệnh hiểm nghèo; bảo vệ môi trường; chống tội phạm quốc tế đã đặt ra những vấn đề mới về bảo vệ Tổ quốc

Yêu cầu mới về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác Quốc phòng bảo đảm cho đất nước nói chung và từng khu vực tỉnh, thành phố phải luôn chủ động, sẵn sàng, không

để bị bất ngờ trước mọi tình huống xảy ra; giữ vững ổn định, ngăn ngừa, đẩy lùi mọi nguy cơ chiến tranh, để tập trung xây dựng đất nước Điều đó đặt ra yêu cầu quan trọng là phải tăng cường GDQP toàn dân Phải gắn kết chặt chẽ quá trình Giáo dục – đào tạo với việc thực hiện nhiệm vụ Quốc phòng – An ninh, nhằm tăng cường tính hiệu quả trong việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược Thực hiện tốt các mặt công tác Quốc phòng, trong đó có nhiệm vụ GDQP cho sinh viên là thiết thực góp phần ổn định chính trị, trật tự, an toàn

xã hội tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sự nghiệp giáo dục – đào tạo

Trong thời gian qua, nhiều cán bộ, giáo viên giáo dục Quốc phòng – An ninh đã tận tụy phấn đấu cho sự nghiệp chung của đất nước cũng như góp phần

tích cực, hiệu quả trong việc hình thành nhân cách người học, phong trào giáo dục Quốc phòng – An ninh trên địa bàn dân cư của cả nước cũng đang hoạt động một cách tích cực Bên cạnh những kết quả đã đạt được,việc dạy học của giáo dục Quốc phòng – An ninh trong các nhà trường còn gặp nhiều khó khăn, bất cập như: học sinh, sinh viên không chú trọng việc rèn luyện, tu dưỡng tư tưởng cách mạng, giáo viên dạy chưa nhiệt tình, chương trình còn nặng về lý luận, chưa đổi mới phương pháp dạy học Cơ sở vật chất chưa đảm bảo, dụng

bộ môn giáo dục thể chất – Giáo dục Quốc phòng được giao nhiệm vụ tổ chức giảngdạy môn học giáo dục Quốc phòng, ngoài mục tiêu kiến thức, còn góp phần hoàn thiện nhân cách cho sinh viên của nhà trường Trong thời gian qua, với lực lượng giảng viên cơ hữu ít (7 người), và số lượng sinh viên hàng năm trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội tuyển sinh ngày càng tăng, dẫn đến những mặt hạn chế nhất định trong công tác giáo dục Quốc phòng – An ninh:

- Hiệu quả hoạt động môn học giáo dục Quốc phòng chưa cao, đặc biệt tình hình trong nước cũng như bối cảnh thế giới có nhiều biến động mạnh

- Đội ngũ giáo viên giảng dạy môn giáo Quốc phòng còn thiếu về số lượng và chất lượng, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của nhà trường

- Các biện pháp huy động cộng đồng trong công tác giáo dục Quốc phòngcòn kém hiệu quả, chậm đổi mới tư duy và phương thức thực hiện

- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, không đảm bảo về chất lượng cũng như số lượng

- Sinh viên có tâm lý xem nhẹ coi môn giáo dục Quốc phòng là môn phụ nên có sự lơ là trong việc học tập

- Sinh viên chưa có ý thức học tập môn giáo dục Quốc phòng dẫn đến kết quả học tập chưa cao

Căn cứ vào mục tiêu yêu cầu và thực tiễn đào tạo của nhà trường, với

ởTrường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, tôi tiến hành nghiên cứu

đề tài “Huy động cộng đồng trong giáo dục quốc phòng – an ninh cho sinh viên trường đại học tài nguyên và môi trường Hà Nội ”

2.Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu một số nội dung huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

3.Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1.Khách thể nghiên cứu: Công tác huy động cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

3.2 Đối tượng nghiên cứu:Biện pháp huy động cộng đồng trong GDQP –AN cho sinh viên trường đại học tài nguyên và môi trường Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, việc huy động cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đang được quan tâm và thực hiện Tuy nhiên, hiệu quả còn nhiều hạn chế như: phương pháp, hình thức tổ chức còn chưa đa dạng, phong phú, sự quan tâm của các ban ngành và sinh viên về môn họcGiáo dục Quốc phòng – An ninh còn chưa đầy đủ và đúng cách Nếu huy động được cộng đồng trong Giáo dục Quốc phòng – An ninh một cách đồng bộ và phù hợp, khả thi thì sẽ nâng cao được hiệu quả chất lượng Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1.Hệ thống hóa một số vấn đề về huy động cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn học Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên

5.2.Khảo sát thực trạng: Hoạt động dạy học Giáo dục Quốc phòng - An ninh tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

5.3.Đề xuất một số biện pháp huy động cộng đồng trongGiáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Đối tượng nghiên cứu

Huy động cộng đồng trong Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1.Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

Phân tích, phương pháp tổng hợp, hệ thống hoá các văn bản, tài liệu

khoa học có nội dung liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra

7.2.2 Phương pháp quan sát

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn và phỏng vấn sâu

7.2.4 Phương pháp chuyên gia

7.2.5 Tổng kết kinh nghiệm huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên tại một số trường đại học

7.3 Phương pháp thống kê toán học

8 Dự kiến cấu trúc của luận văn

Mở đầu

Chương 1 Cơ sở lí luận về huy động cộng đồng trong hoạt động dạy học giáo dục giáo dục Quốc phòng – An ninh trong các trường đại học

Chương 2 Thực trạnghuy động cộng đồng trong hoạt động dạy học

giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên tại Trường Đại học Tài nguyên

và Môi trường Hà Nội hiện nay

Chương 3 Đề xuất một số biện pháp huy động cộng đồng trong giáo

dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONGGIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.1 Lịch sử ra đời và các giai đoạn phát triển của giáo dục Quốc phòng – An ninh tại Việt Nam

Xây dựng đất nước phải đi đôi với giữ nước đó là một trong những quy luật đã được dân tộc ta đúc kết nên trong lịch sử Từ dưới chế độ phong kiến, các triều đại trị vì đất nước tuy mạnh yếu khác nhau nhưng lúc nào cũng quan tâm đến kế sách dựng nước phải đi đôi với giữ nước Nhiều bậc hiền tài đã nghiên cứu hiến kế sách hay cho việc trị nước và giữ nước Việc luyện quân,việc chiêu tập binh mã, việc rèn quân, luyện quân, việc khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc… là những kế sách có giá trị như những tài liệu khoa học về quốc phòng của dân tộc

Từ truyền thống lịch sử đó nhận thức được quy luật dựng nước phải đi đôi với giữ nước, đồng thời tiếp tục phát huy giá trị truyền thống của dân tộc trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã sớm có những chủ trương, giải pháp mang tính chiến lược về vấn đề quốc phòng và GDQP Những chủ trương, chính sách đó cùng với những văn bản pháp quy của Chính phủ về GDQP không chỉ là cơ sở pháp lý

mà còn là một cơ sở khoa học, cơ sở phương pháp luận định hướng cho các hoạt động nghiên cứu về QP-AN trong thời đại mới

Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường Đối với nước

ta, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa Nhằm xây dựng và bảo vệ vững chắc nước Việt Nam

XHCN chúng ta cần xây dựng một thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong đó sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng nói chung và sinh viên trường Đại học Tài nguyên và Môi trường nói riêng là một lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo,

có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại, chủ nhân tương lai của đất nước

quốc trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, Bộ QP đã phối hợp với Bộ

GDĐT biên soạn, ban hành Chương trình Giáo dục quốc phòng thay thế

Chương trình Huấn luyện quân sự phổ thông Như vậy, kể từ năm 1991 Chương trình Huấn luyện quân sự phổ thông cho HS,SV được đổi tên thành Chương trình Giáo dục quốc phòng

đào tạo, đến năm 2000 chương trình tiếp tục được sửa đổi, bổ sung để cập nhật kiến thức QP, quân sự và phù hợp với các quy định quản lí, chỉ đạo của các cấp học và trình độ đào tạo

81/2004/QĐ-Giáo dục quốc phòng - An ninh là môn học duy nhất được Luật định (Luật Quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự), được Đảng và Nhà nước quan tâm, được quy định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật, được xác định

cụ thể về mục tiêu, thời gian và kiến thức tối thiểu Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác GDQP, an ninh trong tình hình mới; nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện đối với thế hệ trẻ HS,SV trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc.Gần đây nhất là nghị định 13/2014/NĐ-CP hướng dẫn luật GDQP và

an ninh nhằm thực hiện đến năm 2020 có trên 90% giảng viên giáo dục quốc phòng an ninh được đào tạo trình độ chuẩn, đúng chuyên ngành giáo dục quốc phòng an ninh trở lên

Tuy nhiên, xem xét tổng thể sự phát triển của chương trình môn học từ Huấn luyện quân sự phổ thông, đến GDQP và GDQP-AN đều có thiên hướng giúp SV thành thạo về kỹ năng quân sự

Vẫn có quan điểm cho rằng GDQP-AN cho SV phải huấn luyện kiến thức tối thiểu của người chiến sĩ Điều này không riêng người thiết kế chương trình mà cả những người tổ chức thực hiện và cơ quan chức năng, chỉ đạo cũng đều có tư duy như vậy Vì thế hiện nay vẫn còn nhiều trường, nhiều cán

bộ trong Ngành và ngoài Ngành đều gọi “tuần huấn luyện quân sự”, “tuần

-đổi cách nhìn về môn học Mục tiêu GDQP-AN đối với HS,SV là:

giáo dục toàn diện cho HS,SV về lòng yêu nước, yêu CNXH, niềm tự hào và

sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kỹ năng quân sự cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

-

AN tro-

nhi

-Những chủ trương, giải pháp, văn bản quy phạm pháp luật về giảng dạy GDQP-AN đã tạo thành cơ sở pháp lý cho các hoạt động huy động cộng đồng trong GDQP-AN ở các nhà trường nói chung và trong hệ thống giáo dục quốc dân nói riêng Hơn thế nữa, những chủ trương, giải pháp và những văn bản đó

là kết quả của sự nghiên cứu từ thực tiễn GDQP-AN ở Việt Nam và sự vận dụng lý luận về giáo dục trong tình hình mới Quá trình hình thành, phát triển của các chủ trương, chính sách, các văn bản quy phạm pháp luật về quốc phòng và GDQP-AN cũng là quá trình hoàn thiện học thuyết chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh Học thuyết đó đã giúp cho dân tộc Việt Nam đất không rộng, người không đông vẫn chiến thắng các

kẻ thù to lớn, hùng mạnh hơn mình gấp nhiều lần, đã giành và giữ được độc lập dân tộc trong các tình huống khó khăn, phức tạp “ngàn cân treo sợi tóc”, trong những “cơn lốc chính trị” của thời đại Ngày nay học thuyết đó đã trở thành học thuyết khoa học chung của thời đại, được nhiều nước trên thế giới nghiên cứu và học tập, làm theo Đó là sự cống hiến của dân tộc Việt Nam về

lý luận QP toàn dân, trong đó có sự kết hợp của cộng đồng trong GDQP-AN

Từ thực tế của thế giới hiện nay, vấn đề QP-AN quốc gia đang được đặt

ra như một vấn đề thời sự nóng hổi của nhiều quốc gia trên thế giới, trong khu vực và trong nước Huy động cộng đồng trong GDQP-AN cho HS,

K

Kế tục và phát huy những kết quả đã thực hiện Chương trình huấn luyện quân sự phổ thông (theo NĐ 219/CP của Chính phủ năm 1961), Giáo dục quốc phòng (năm 1991), trong những năm qua, để để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và phù hợp với quy chế giáo dục – đào tạo trình độ đại học, năm 2000 chương trình môn học tiếp tục được

bổ sung, sửa đổi; đến năm 2007 thực hiện chỉ thị 12/ CT của Bộ chính trị và nghị định 116/NĐ của Chính phủ về Giáo dục quốc phòng – an ninh, môn học

Giáo dục quốc phòng được lồng ghép nội dung Giáo dục an ninh thành môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh Như vậy trong từng giai đoạn cách mạng, chương trình môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh đều có những đổi mới phục vụ cho sự nghiệp Giáo dục nói chung và công tác quốc phòng an ninh nói riêng trong từng thời kì, gắn kết chặt chẽ các mục tiêu của giáo dục – đào tạo với Quốc phòng - An ninh

Giáo dục Quốc hòng – An ninh là môn học bao gồm kiến thức khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật quân sự và thuộc nhóm các môn học chung, có tỉ lệ lý thuyết chiếm trên 70% chương trình môn học Nội dung bao gồm những kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quốc phòng quân sự địa phương; về kĩ năng quân

sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân

Giáo dục Quốc phòng – An ninh góp phần xây dựng , rèn luyện ý thức

tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh viên đang học tập trong các trường đại học , cao đẳng, trung cấp chuyên ngiệp và khi ra công tác sau này Giảng dạy và học tập tốt môn học giáo dục Quốc phòng – An ninh là góp phần đào tạo cho xã hội một đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật có chuyên môn nghiệp vụ có ý thức, năng lực sẵn sàng tham gia thực hiện nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trên mọi cương vị công tác

1.1.2.2 Chương trình

Đến năm học 2011-2012, trên toàn quốc và Thông tư BGDĐT ban hành chương trình GDQP-AN hệ ĐH, CĐ Chương trình được xây dựng trên cơ sở phát triển trình độ các cấp học dưới, bảo đảm liên thông, logíc; mỗi học phần là những khối kiến thức tương đối độc lập, tiện cho sinh viên tích lũy trong quá trình học tập Kết chương trình gồm 3 phần chính:

31/2012/TT-Phần 1: Mục tiêu, thời gian, thời điểm thực hiện

Phần 2: Tóm tắt nội dung các học phần và chương trình

Học phần I : Đường lối quân sự của Đảng, 45 tiết

Học phần II: Công tác quốc phòng, an ninh, 45 tiết

Học phần III: Quân sự chung, 75 tiết

Sinh viên học 3 học phần, 165 tiết

Phần 3: Tổ chức thực hiện chương trình; phương pháp giảng dạy, học

và đánh giá kết quả học tập

1.1.2.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của môn học bao gồm đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quốc phòng, an ninh, quân sự và kĩ năng quân sự cần thiết

1.1.2.4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu môn học

Việc nghiên cứu môn học giáo dục quốc phòng – an ninh đòi hỏi phải nắm vững cơ sở phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu cụ thể phù hợp với đối tượng, phạm vi và tính chất đa dạng của nội dung môn học này

a Cơ sở phương pháp luận:

Cơ sở phương pháp luận chung nhất của việc nghiên cứu giáo dục Quốc phòng – An ninh là học thuyết Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Trong đó những quan điểm của các nhà kinh điển Mác – Lênin và Chủ tịch

Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội, về xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, về xây dựng nền quốc phòng toàn dân là nền tảng thế giới quan, nhận thức luận của sự nghiên cứu, vận dụng đường lối quân sự của Đảng và những vấn đề cơ bản khác của giáo dục Quốc phòng – An ninh

Việc xác định học thuyết Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ

sở phương pháp luận, đòi hỏi quá trình nghiên cứu, phát triển giáo dục Quốc

phòng - An ninh phải nắm vững và vận dụng đúng đắn các quan điểm tiếp cận khoa học như:

- Quan điểm hệ thống: Đặt ra yều cầu nghiên cứu, phát triển các nội

dung của giáo dục Quốc phòng – An ninh một cách toàn diện, tổng thể, trong mối quan hệ phát triển giữa các bộ phận, các vấn đề của môn học

- Quan điểm lịch sử, logíc: Trong nghiên cứu giáo dục Quốc phòng –

An ninh đòi hỏi phải nhìn thấy sự phát triển của đối tượng, vấn đề nghiên cứu theo thời gian, không gian với những điều kiện lịch sử, cụ thể để từ đó giúp ta phát hiện, khái quát, nhận thức đúng những quy luật, nguyên tắc của hoạt động quốc phòng, an ninh

- Quan điểm thực tiễn: Chỉ ra phương hướng cho việc nghiên cứu giáo

dục Quốc phòng – An ninh là phải bán sát thực tiễn xây dựng quân đội và công an nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong giai đoạn hiện nay

b Các phương pháp nghiên cứu:

Với tư cách là bộ môn khoa học nằm trong hệ thống khoa học quân sự, phạm vi nghiên cứu của giáo dục Quốc phòng – An ninh rất rộng, nội dung nghiên cứu đa dạng, được cấu trúc theo hệ thống từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp luôn có sự kế thừa và phát triển Vì vậy giáo dục Quốc phòng –

An ninh được tiếp cận nghiên cứu với nhiều cách thức, phù hợp với tính chất của từng nội dung và vấn đề nghiên cứu cụ thể

Trong nghiên cứu phát triển nội dung giáo dục Quốc phòng – An ninh với tư cách là một bộ môn khoa học cần chú ý sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học

Trước hết cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu lí thuyết như phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa, mô hình hóa, giả thuyết nhằm thu thập thông tin khoa học trên cơ sở nghiên cứu các văn bản, tài liệu về quốc

phòng, an ninh để rút ra kết luận khoa học cần thiết, không ngừng bổ sung, phát triển làm phong phú nội dung GDQP – AN Cùng với phương pháp nghiên cứu lí thuyết, cần nghiên cứu sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như quan sát, điều tra, khảo sát thực tế, nghiên cứu các sản phẩm quốc phòng, an ninh, tổng kết kinh nghiệm, thí nghiệm, thực nghiệm nhằm tác động trực tiếp vào đối tượng trong thực tiễn từ đó khái quát bản chất, quy luật của các hoạt động quốc phòng, an ninh; bổ sung làm phong phú nội dung cũng như kiểm định tính sát thực, tính đúng đắn của các kiến thức Quốc phòng - An ninh

Trong nghiên cứu lĩnh hội các kiến thức, kĩ năng quốc phòng, an ninh cần sử dụng kết hợp các phương pháp dạy học lí thuyết và thực hành nhằm bảo đảm cho người học vừa có nhận thức sâu sắc về đường lối, nghệ thuật quân sự, nắm chắc lí thuyết kĩ thuật và chiến thuật, vừa rèn luyện phát triển được các kĩ năng công tác quốc phòng, thuần thục các thao tác, hành động quân sự

Đổi mới phương pháp dạy học GDQP – AN theo hướng tăng cường vận dụng các phương pháp dạy học tiên tiến kết hợp với sử dụng các phương tiện kĩ thuật dạy học hiện đại Trong quá trình học tập nghiên cứu các vấn đề, các nội dung GDQP – AN cần chú ý sử dụng các phương pháp tạo tình huống, nên vấn đề, đối thoại, tranh luận sáng tạo; tăng cường thực hành, thực tập sát với thực tế chiến đấu, công tác quốc phòng; tăng cường thăm quan thực tế, viết thu hoạch, tiểu luận; tăng cường sử dụng các phương tiện kĩ thuật, thiết bị quân sự hiện đại phục vụ cho các nội dung học tập;đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu môn học GDQP – AN

1.1.3 Kinh nghiệm quốc tế về giáo dục Quốc phòng- An ninh

1.1.3.1 Kinh nghiệm Liên bang Nga

-rung tâm GDQP

1.1.3.3.Kinh nghiệm một số nước của ASEAN

Malaixia

giáo dụ

rung tâm

quan quân đội giảng dạy

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Quốc phòng – An ninh

1.2.1.1 Quốc phòng

Quốc phòng là công việc giữ nước của một quốc gia, gồm tổng thể hoạt

động đối nội và đối ngoại về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học của nhà nước và nhân dân để phòng thủ đất nước, tạo nên sức mạnh toàn diện; trong đó, sức mạnh quân sự là đặc trưng, nhằm giữ gìn hoà bình, đẩy lùi, ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi hình thức và quy mô

Quốc phòng của Việt Nam là hoạt động của cả nước, với sức mạnh tổng hợp, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng, sức mạnh của lực lượng vũ trang làm nòng cốt Quốc phòng không chỉ kết hợp chặt chẽ với an ninh để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ, mà còn phải kết hợp chặt chẽ với kinh tế để bảo vệ và xây dựng đất nước

Quốc phòng toàn dân của Việt Nam được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Tổ chức quốc phòng của nước ta thể hiện bản chất XHCN, kế thừa, phát huy truyền thống của dân tộc và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đất nước Việt Nam, phụ thuộc trực tiếp vào sự lãnh đạo của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam XHCN

Quốc phòng toàn dân là quan điểm cơ bản của Đảng, Nhà nước ta trong chỉ đạo xây dựng nền quốc phòng của đất nước Nền quốc phòng của nước ta mang tính chất vì dân, do dân, của nhân dân được xây dựng và phát triển theo phương hướng: toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường và ngày càng hiện đại

Quốc phòng toàn dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lí, điều hành của Nhà nước nhằm mục tiêu: giữ vữn

của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN

Nền quốc phòng toàn dân, căn cứ bản chất, nội dung đã xác định và qua thực tiễn, theo định nghĩa chung của từ “nền” trong Từ điển tiếng Việt, ta có thể nhận thức nền quốc phòng toàn dân là cơ sở của sức mạnh quốc phòng để giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội Do vậy, để có nền quốc phòng toàn dân vững chắc, tạo được sức mạnh quốc phòng, phải xây dựng cả lực lượng và thế trận

Xây dựng nền quốc phòng toàn dân là quan điểm cơ bản, nhất quán của Đảng ta trong chỉ đạo công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, là trách nhiệm của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng vũ trang là nòng cốt

tộc Việt Nam xây dựng nền quốc phòng toàn dân bao gồm: xây dựng ý chí, quyết tâm và đường lối bảo vệ Tổ quốc, xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần của xã hội; xây dựng lực lượng quốc phòng, xây dựng thế trận quốc phòng (lấy phường, xã, khu vực phòng thủ, hậu phương, công trình quốc phòng, khu kinh tế - quốc phòng làm cơ sở ) Biện pháp chính của xây dựng quốc phòng: GDQP-AN và bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho toàn dân; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các chính sách về xây dựng QP, AN,

mở rộng quan hệ đối ngoại về QP, AN, kết hợp chặt chẽ công tác quốc phòng

ở các cấp, các ngành, kết hợp kinh tế với QP, kết hợp QP với AN, tạo nên sức mạnh tổng hợp; chuẩn bị kế hoạch động viên, chủ động đối phó với các tình huống Xây dựng QP toàn dân ở nước ta trong giai đoạn mới là: toàn diện, từng bước hiện đại, dựa vào lực lượng của toàn

có hiệu quả trước mắt mọi âm mưu, thủ đoạn xâm lược của kẻ thù

1.2.1.2 An ninh

An ninh quốc gia là sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sự bất khả xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc

Bảo vệ an ninh quốc gia là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia

nghĩa Việt Nam

Nguy cơ đe

lãnh thổ Việt Nam có khả năng thực tế gây nguy hại cho an ninh quốc gia của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam

Nền an ninh nhân dân là sức mạnh về tinh thần, vật chất, sự đoàn kết và truyền thống dựng nước, giữ nước của dân tộc được huy động vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, trong đó lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia làm nòng cốt

1.2.1.3 Khái niệm Quốc phòng – An ninh

- A

xây dựng Tổ quốc

Sự kết hợp quốc phòng với an ninh là một yêu cầu khách quan trong thời đại hiện nay Trong xu thế hội nhập, hợp tác quốc tế ngày càng sâu, sự xuất hiện đan xen thời cơ và thách thức, đối tượng và đối tác đã đặt ra những yêu cầu mới cho nhiệm vụ quốc phòng và an ninh Trong quốc phòng có yếu

tố của an ninh và trong an ninh có yếu tố của quốc phòng Kết hợp quốc phòng với an ninh là sự kết hợp nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.2.1.4 Khái niệm giáo dục Quốc phòng – An ninh

Giáo dục Quốc phòng - An ninh là hoạt động có kế

truyền thụ cho họ những tri thức, bồi dưỡng kinh nghiệm, kỹ năng quân sự và những vấn đề về quốc phòng - an ninh cần thiết để họ sẵn sàng làm tốt nghĩa

vụ quốc phòng - an ninh bảo vệ Tổ quốc theo chức trách

Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một khoa học, có những quy luật khách quan mà mọi quốc gia, mọi chế độ xã hội phải tuân theo Tuy nhiên, QP-AN là lĩnh vực luôn biến động theo sự vận động biến đổi của chế độ kinh

tế, chính trị, xã hội, của phương thức sản xuất, của tình hình quân sự và an ninh quốc gia trong từng thời điểm lịch sử Do đó, GDQP-AN cũng có tính giai cấp, tính lịch sử cụ thể Mỗi quốc gia, mỗi chế độ xã hội, mỗi giai đoạn phát triển khác nhau có những quan điểm GDQP-AN khác nhau được thể hiện

ra bằng mục tiêu, nội dung và phương thức giáo dục

Ở Việt Nam, GDQP-AN cho cán bộ các cấp của Đảng, Nhà nước và cho HS,SV để họ sẵn sàng làm tốt nghĩa vụ QP,AN bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Giáo dục quốc phòng - an ninh là hoạt động nhằm tác động có hệ thống đến sự phát triển ý thức, tri thức, kĩ năng về lĩnh vực QP-AN GDQP-AN

Mục tiêu GDQP-AN nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, hiểu biết một số nội dung cơ bản về QP, AN; truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân

thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch trong chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta; có kiến thức cơ bản về đường lối QP, AN và công tác quản lí nhà nước về QP, AN; có kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền QP toàn dân, AN nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Yêu cầu GDQP-AN phải tiến hành đồng bộ bằng nhiều hình thức, nội dung phù hợp với từng đối tượng, xây dựng chương trình, giáo trình, kế hoạch giảng dạy thống nhất bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực và có hệ thống, bảo đảm cho người học có đủ các điều kiện để tham gia và hoàn thành nghĩa vụ công dân bảo vệ Tổ quốc

Nguyên lý GDQP-AN là quán triệt và thực hiện đúng nguyên lý giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, giáo dục phải có tính nhân dân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lý thuyết đi đôi với thực hành; giáo dục trong nhà trường kết hợp với giáo dục tại gia đình và giáo dục trong các tổ chức đoàn thể, xã hội, thường xuyên tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư

1.2.1.5.Khái niệm giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên

Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho SV là hoạt động có kế hoạch, có chương trình, nội dung phương pháp và hình thức tác động của nhà giáo dục đến SV, nhằm truyền thụ tri thức, rèn luyện kỹ năng, phát triển bản lĩnh quân

sự và an ninh cần thiết cho sinh viên để họ sẵn sàng làm tốt nghĩa vụ QP, AN bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho SV là quá trình hình thành các phẩm chất về quân sự cho SV Đây là một nội dung quan trọng trong quá trình giáo dục hình thành, phát triển phẩm chất nhân cách SV Những phẩm chất quân sự của SV được hình thành và phát triển trong quá trình đào tạo tại nhà trường và có tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động chuyên môn, nghề nghiệp của họ sau khi tốt nghiệp ra trường

Lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam đã chứng minh rằng, bảo vệ Tổ quốc phải đi đôi với bảo vệ chế độ Bảo vệ chế độ là điều kiện để bảo vệ Tổ quốc Do đó, nhiệm vụ, nội dung GDQP-AN cho SV phải chứa đựng các vấn

đề về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Nhiệm vụ GDQP-AN cho SV là giúp họ có bản lĩnh chính trị vững

vàng, hình thành thái độ, hành vi đúng đắn trong các hoạt động quân sự, nâng

cao thể lực, trí lực, kỹ năng quân sự, biết gắn kết nhiệm vụ QP, AN với nghề nghiệp chuyên môn được đào tạo

Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho SV có nhiệm vụ xây dựng cho họ

những phẩm chất cơ bản của hoạt động quân sự vềtrí tuệ, tình cảmvàý chí

Phẩm chất trí tuệ, đó là khả năng linh hoạt trong tư duy quân sự, khả năng tiếp nhận nhanh những tri thức quân sự, tính sáng tạo, quyết đoán trong xử lý các tình huống Phẩm chất trí tuệ phải chuyển hóa thành cảm xúc, tình cảm và ý chí trong hoạt động quân sự, giúp SV hình thành thái độ, biểu tượng đúng về hoạt động quân sự, tạo động lực mạnh mẽ trong hoạt động quân sự

Ngoài những nhiệm vụ trên, GDQP-AN còn phải hướng tới rèn luyện

cho SV phẩm chất đặc thù quân sự, lòng trung thành vô hạn với Đảng, Tổ

quốc và nhân dân; tinh thần, ý chí chiến đấu; tinh thần dũng cảm, đức dám hy sinh vì sự nghiệp cách mạng; khả năng tổ chức khoa học các hoạt động quân sự; tính kỷ luật cao, trình độ kỹ, chiến thuật và nghệ thuật quân sự; sự tinh nhạy, quan sát, phán đoán

Nội dung GDQP-AN bao gồm các vấn đề về truyền thống chống giặc ngoại xâm, tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc; đường lối, quan điểm cơ bản của Đảng, Nhà nước về quốc phòng, an ninh; công tác QP, AN của Đảng và Nhà nước, các văn bản pháp luật về QP, AN; phổ cập những kiến thức cần thiết về lực lượng vũ trang nhân dân; nghệ thuật quân sự Việt Nam; phòng chống chiến lược “Diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam, kiến thức cơ bản cần thiết về kỹ thuật, chiến thuật quân sự, phòng thủ dân sự

Chương trình GDQP-AN: Bộ GDĐT thống nhất với Bộ QP, Bộ CA và

cơ quan liên quan xây dựng chương trình môn GDQP-AN cho HS,SV các trường THPT đến ĐH

Theo UNESCO: Cộng đồng là một tập hợp người có cùng chung một lợi ích, cùng làm việc vì một mục đích chung nào đó và cùng sinh sống trong một khu vực xác định Những người chỉ sống gần nhau, không có sự tổ chức lại thì đơn thuần chỉ là sự tập trung của một nhóm các cá nhân và không thực hiện các chức năng như một thể thống nhất.Cộng đồng là một nhóm người chung sống trong những liên kết xã hội nhất định, có chung một đặc điểm và quyền lợi, dựa vào nhau cùng tồn tại và phát triển

Theo Phạm Hồng Trung – Đại học Quốc gia Hà Nội (Thông tin Khoa học xã hội 12/2009 ) nói “ cộng đồng” là một khái niệm đã và đang được sử dụng khá rộng dãi trên văn đàn khoa học, trong nhiều lĩnh vực như sử học, văn hóa học, xã hội học, tâm lý học, triết học, nhân học, sinh học, nghiên cứu phát triển….Vì vậy một yêu cầu khách quan đặt ra là phải có cách định nghĩa về khái niệm “cộng đồng” để xây dựng được một định nghĩa vừa đảm bảo tính chặt chẽ khoa học, vừa có tính công cụ hay tính “thao tác luận” cao làm cơ sở

và làm công cụ cho những nghiên cứu về cộng đồng và các vấn đề có liên quan đến cộng đồng Đây là một vấn đề được bàn thảo khá nhiều ở nước ngoài, xong còn chưa được quan tâm thỏa đáng ở Việt Nam Thuật ngữ “ cộng đồng ” vốn bắt nguồn tứ tiếng la tinh là “communitas”, với nghĩa là toàn bộ tín đồ của một tôn giáo hay toàn bộ những người đi theo một thủ lĩnh nào đó

1.2.2.2 Huy động cộng đồng

Huy động cộng đồng là quá trình huy động các cá nhân và tập thể (không phân biệt giai tầng, ý thức hệ, khoảng cách địa lí …) bằng nhiều giải pháp và cách thức khác nhau, để thu hút và kéo các nguồn lực xã hội ấy

về với giáo dục, đồng thời thúc đẩy phát triển của sự nghiệp GD-ĐT ở từng

cơ sở và từng địa phương nhằm thực hiện được mục tiêu xã hội hoá GD Huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc phòng – An ninh chính là huy động các nguồn lực từ cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục cho sinh viên Như trên đã trình bày, huy động cộng đồng là một bộ phận của xã hội hoá giáo dục với nghĩa là nhà trường chủ động huy động sự tham gia của cộng đồng gồm các cá nhân, gia đình và cơ quan, tổ chức trong xã hội vào quá trình phát triển giáo dục

1.3 TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TRONGGIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC

1.3.1 Những thuận lợi và thách thức đặt ra đối với hoạt động huy động cộng đồng trong giáo dục Quốc phòng – An ninh cho sinh viên trong bối cảnh mới

1.3.1.1 Bối cảnh thời đại

Cách mạng khoa học kĩ thuật tiếp tục phát triển mạnh mẽ, sự phát triển của nền kinh tế tri thức, toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế là xu thế tất yếu và đang tiến triển rất mạnh mẽ Các thế lực thù địch đang từng ngày, từng giờ tìm mọi cách để chống phá cách mạng Việt Nam nhằm lật đổ chế độ XHCN trên đất nước chúng ta

Bảo vệ Tổ quốc luôn luôn là nhiệm vụ quan trọng của mỗi quốc gia, thực tế cho thấy các thế lực thù địch luôn dùng mọi âm mưu, thủ đoạn để chống phá sự nghiệp xây dựng và bảovệ Tổ quốc XHCN ở mỗi nước Thực

tế, vào những năm giữa thế kỷ XX, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch không dễ gì dùng bạo lực vũ trang để tiêu diệt CNXH ở mỗi nước hay trên phạm vi toàn thế giới.Vì vậy, chúng phải thay đổi bằng chiến lược, cùng với thủ đoạn dùng sức mạnh quân sự để răn đe, đã chú trọng sử dụng biện pháp

“hoà bình” nhằm chống phá và lật đổ các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN).Chiến lược “diễn biến hoà bình” là chiến lược cơ bản của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, sử dụng tổng hợp các biện pháp phi vũ trang nhằm làm suy yếu từ bên trong và tiến tới lật đổ các nước XHCN.Nội dung chính của chiến lược“diễn biến hoà bình” là kẻ thù sử dụng mọi thủ đoạn kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hoá, xã hội, đối ngoại, an ninh , kết thợp răn đe quân sự để phá hoại, làm suy yếu từ bên trong các nước XHCN Kích động các mâu thuẫn trong xã hội, tạo ra các lực lượng chính trị đối lập núp dưới chiêu bài tự do, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, sắc tộc, khuyến khích tư nhân hoá về kinh tế và đa nguyên về chính trị Truyền bá

mô hình về chính trị,kinh tế, tư tưởng và lối sống của chủ nghĩa tư bản, làm

mơ hồ giai cấp và đấu tranh giai cấp trong nhân dân lao động Đặc biệt, chúng coi trọng khích lệ lối sống tư sản và từng bước làm phai nhạt mục tiêu, lí tưởng XHCN ở một bộ phận học sinh, sinh viên (HS,SV); triệt để khai thác và lợi dụng những khó khăn, thiếu sót của Đảng, Nhà nước XHCN trên các lĩnh vực đời sống xã hội, tạo nên sức ép; từng bước chuyển hoá và thay đổi đường lối chính trị, chế độ xã hội.Mụcđích sử dụng chiến lược “diễn biến hoà bình” của kẻ thù nhằm làm suy yếu từ bên trong và tiến tới lật đổ chế độ XHCN.Chiến lược “diễn biến hoà bình” của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của các nước XHCN ở Đông Âu và Liên Xô vào đầu thập niên cuối thế kỷ XX.Âm mưu, thủ đoạn chống phá của địch đối với cách mạng Việt Nam: Chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mĩ và các thế lực phản động quốc tế đang tích cực, điên cuồng thực hiện các biện pháp chống phá cách mạng thế giới một cách quyết liệt nhằm xoá bỏ hoàn toàn các nước XHCN còn lại, trong đó Việt Nam là một trọng điểm Phương thức tiến hành chủ yếu mà Mĩ và các thế lực phản động sẽ sử dụng chống phá cách mạng Việt Nam là thực hiện chiến lược

“diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ và có thể trực tiếp tiến hành chiến tranh xâm lược Chúng chủ trương lật đổ chế độ XHCN ở Việt Nam trước hết và chủ yếu bằng “diễn biến hoà bình” Nhưng để nhanh chóng đạt được mục đích đề ra và tạo áp lực lớnđối với nước ta, chúng sẽ kết hợp các thủ đoạn

“diễn biến hoà bình” với bạo loạn lật đổ “Diễn biến hoà bình”để tạo thêm những yếu tố gây mất ổn định chính trị,làm rối loạn trật tự xã hội nhất là những vùng trọng điểm, các thành phố lớn, gây tâm lí hoang mang dao động trong nhân dân Đồng thời chuẩn bị lực lượng, điều kiện và thời cơ để tiến hành bạo loạn lật đổ chính quyền, chế độ XHCN, khi chúng cho là thuận lợi.Mục tiêu chiến lược “diễn biến hoà bình” của đích là thúc đẩy tự do hoávề chính trị và kinh tế từ đó chuyển hoá Việt Nam theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa Lôi kéo Việt Nam từng bước phụ thuộc vào Mĩ, gây ảnh hưởng của chúng ở Việt Nam và các nước có liên quan, tạo bàn đạp phát triển đến các nước khác.Biện pháp chiến lược “diễn biến hoà bình” của chúng là: thực hiện chốngphá toàn diện trên các lĩnh vực chính trị tư tưởng, tổ chức nhân sự, văn

hoá thông tin, kinh tế-xã hội, tôn giáo và dân tộc, ngoại giao, quân sự.Thực hiện bạo loạn lật đổ nhằm lật đổ vai trò lãnh đạo của Đảng cộngsảnViệt Nam, lật đổ chế độ XHCN, lật đổ chính quyền Trung ương và chính quyềnđịa phương Bạo loạn lật đổ mang tính chất quyết liệt, phức tạp, quy mô có thể từ nhỏ đến lớn, từ một vài nơi, một vài khu vực đến nhiều nơi, nhiều khu vực; cóthể xảy ra đồng thời ở khắp các địa phương trên phạm vi cả nước Các lực lượng phản động bên trong và bên ngoài sẽ lợi dụng các cơ quan hợp pháp như đại sứ quán, các cơ quan đại diện nước ngoài, trụ sở các tổ chức tôn giáo ,các địa điểm bí mật được chuẩn bị trước để chỉ đạo hoạt động bên trong và liên lạc vớibên ngoài Khi bạo loạn lật đổ xảy ra nhanh chóng tuyên bố thành lập chính quyền, công bố cương lĩnh đường lối hành động và kêu gọi nước ngoài, các tổ chức quốc tế ủng hộ, công nhận Chủ nghĩa đế quốc có thể sử dụng lực lượng phản ứng nhanh can thiệp, hỗ trợ lực lượng bạo loạn lật đổ và nhanh chóng hợp pháp hoá hành động của lực lượng phản động.Đối với sinh viên các trường đại học Điều 2 Luật sửa đổi,bổ sung một số điều của Luật Giáo dục (có hiệu lựctừ ngày01/7/2010)xác định:Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Namphát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức,sức khỏe,thẩm

mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và CNXH; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Giáo dục Quốc phòng-An ninh là bộ phận của nền giáo dụcquốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khóa trong chương trình giáo dục đào tạo, từ trung học phổ thông đến đại học và các trường chính trị, hành chính,đoàn thể Nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, hiểu biết một số nội dung cơ bản về quốc phòng, an ninh

; truyền thống đấu tranhchống giặc ngoại xâm của dân tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ của công dân với bảovệ Tổ quốc nâng cao lòng yêu nước, yêu CNXH; có ý thức cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch;

có kiến thức cơ bản về đường lối QP,AN vàcông tác quản lí nhà nước về QP, AN;có kĩ năng QP, QS,AN cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng,củng cố nền QP toàn dân, AN nhân dân sẵnsàng bảo vệ Tổ quốc Việt