Thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn thị xã cửa lò, nghệ an (tt)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ THỊ KHÁNH AN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành:

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ KHÁNH AN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TỪ THỰC TIỄN THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Chính sách công

Mã số: 60 34 04 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

Hà Nội, 2017

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGUYỄN MINH PHƯƠNG

Phản biện 1: PGS.TS Lê Bộ Lĩnh

Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Danh Sơn

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội giờ ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay cuộc sống của con người ngày càng được nâng cao, vì thế mà nhu cầu mới không ngừng xuất hiện, bao gồm nhu cầu vật chất và tinh thần Do đó, du lịch là một trong những ngành có triển vọng và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội mỗi quốc gia Hiện nay với xu hướng toàn cầu hóa, du lịch đã trở thành một ngành kinh tế phổ biến trên toàn thế giới trong đó có Việt Nam

Du lịch Việt Nam đang đạt được những kết quả quan trọng trong việc thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, tạo việc làm và nâng cao mức sống cho người dân, góp phần tích cực vào sự tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Nhận thức được tầm quan trọng của du lịch đối vơi sự phát triển kinh tế xã hội, Đảng và Nhà nước ta đã nêu

rõ quan điểm về phát triển du lịch: Huy động mọi nguồn lực, khai thác tiềm năng cả nước và của từng địa phương, tăng đầu tư phát triển du lịch để đảm bảo du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn

Cửa Lò là một thị xã thuộc tỉnh Nghệ An nổi tiếng với bãi biển, khu nghỉ mát và cảng biển sầm uất Du lịch biển, đảo đã và đang là một lợi thế và nằm trong chiến lược phát triển của thị xã Cửa Lò Do vậy trong những năm qua, Cửa Lò đã tích cực tận dụng khai thác các cảnh quan và sinh thái vùng ven biển, kêu gọi đầu tư để phát triển nhanh cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch và tạo ra nhiều sản phẩm du lịch

đa dạng có chất lượng cao, thu hút nhiều khách du lịch trong và ngoài nước tới tham quan, nghỉ dưỡng Doanh thu từ hoạt động du lịch đạt hàng trăm tỷ đồng Tuy nhiên, trong hoạt động phát triển du lịch Cửa

Lò, thực hiện chính sách phát triển du lịch những năm qua còn nhiều

thực sự bền vững Thể hiện trên tất cả các mặt kinh tế, xã hội và môi trường như: sự thiếu bền vững về kinh tế thể hiện qua thiếu đa dạng sản phẩm du lịch, Cửa Lò có quá ít những sản phẩm mang tính đặc trưng của địa phương; các dịch vụ vui chơi giải trí còn quá ít; tệ nạn

xã hội xuất hiện nhiều hơn; môi trường thiên nhiên đang bị ô nhiễm…

Ý thức được sâu sắc từ thực tiễn trên, để góp phần vào sự phát triển du lịch Cửa Lò tương xứng với tiềm năng của nó, tôi lựa chọn

đề tài:”Thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An” làm đề tài của luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Cho đến nay đã có nhiều tài liệu nghiên cứu về vấn đề phát triển bền vững Trong những năm gần đây du lịch đã trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, chính sách phát triển du lịch bền vững không phải

là một vấn đề mới mẻ Các nghiên cứu về du lịch bền vững đã đưa ra khái niệm “phát triển bền vững”, chỉ ra sự cần thiết phải phát triển du lịch một cách bền vững, có nghĩa là phát triển du lịch trên cả ba nội dung: bền vững về kinh tế, bền vững về xã hội và bền vững về môi trường

Trong “Giáo trình tổng quan về du lịch và phát triển du lịch bền vững” (Lưu hành nội bộ trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội-Năm 2007), TS.Nguyễn Bá Lâm đã chỉ ra tác động của du lịch dến kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường Và đặc biêt nhấn mạnh khía cạnh phát triển du lịch bền vững về môi trường Trong giáo trình, tác giả cũng khẳng định Cửa Lò là một trong những khu du lịch nghỉ dưỡng ven biển và đảo nổi tiếng từ xa xưa

Phân tích tiềm năng phát triển du lịch Cửa Lò và những công việc

mà Cửa Lò phải theo đuổi nếu muốn phát triển du lịch bền vững cũng

đã được đề cập trên bài “Để phát triển bền vững khu du lịch Cửa Lò” (PGS Ninh Viết Giao)

Hiện nay đã có một số luận văn về phát triển du lịch bền vững như: “Phát triển du lịch theo hướng bền vững ở Quảng Ninh” tác gủa Vương Minh hoài, hay “Phát triển du lịch theo hướng bền vững ở tỉnh Ninh bình” của tác giả Lâm Thị Hồng Loan…

Những nghiên cứu trên góp phần cung cấp khung lý thuyết về phát triển du lịch bền vững, gợi mở những phương hướng xây dựng giải pháp trong luận văn Tuy nhiên, những nghiên cứu ấy chưa nghiên cứu về chính sách phát triển du lịch bền vững ở Cửa Lò một cách toàn diện, chưa đi sâu phân tích đánh giá thực tế phát trển du lịch Cửa Lò những năm qua Những vấn đề này sẽ được đi sâu nghiên cứu và làm rõ trong luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về chính sách phát triển du lịch bền vững và chính sách phát triển du lịch bền vững ở

Thứ hai: Nghiên cứu thực trạng xây dựng và ban hành các chính sách phát triển du lịch bền vững từ thực tiễn thị xã Cửa Lò

Thứ ba: Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện chính sách phát triển

du lịch bền vững của thị xã Cửa Lò hiện nay, đề ra các mục tiêu, định hướng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển du lịch bền vững trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu:

- Các tiềm năng về du lịch: di tích danh lam, tài nguyên du lịch, văn hóa xã hội

- Việc thực hiện chính sách phát triển du lịch bèn vững ở thị xã Cửa Lò

- Các tác nhân hoạt động trong ngành du lịch biển tại Thị xã Cửa

Lò, tỉnh Nghệ An và khách du lịch

- Các hoạt động du lịch; cơ chế chính sách nhằm đầu tư phát triển

du lịch tại thị xã Cửa Lò

b Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi lãnh thổ: Luận văn tiến hành nghiên cứu, điều tra số

liệu và phân tích thực trạng phát triển du lịch tại địa bàn Thị xã Cửa

Lò, Tỉnh Nghệ An

- Thời gian nghiên cứu: Thời gian thu thập số liệu, cơ sở dữ liệu

sử dụng phục vụ nghiên cứu từ năm 2010 đến nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về chính sách phát triển du lịch Luận văn vận dụng cách tiếp cận đa ngành, liên ngành xã hội học và luận văn

triệt để vận dụng nghiên cứu phương pháp chính sách công

Luận văn sử dung các phương pháp cụ thể như: phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh và thu thập tài liệu của UBND thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa lý luận: Đề tài có ý nghĩa về mặt lý luận, người học

nghiên cứu và vận dụng các lý thuyết về chính sách công Kết quả đánh giá nghiên cứu làm sáng tỏ cho các thuyết liên quan đến chính sách công, từ đó hình thành các tiến trình đề xuất các giải pháp chính sách nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả chính sách đã ban hành

- Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn cung cấp những vấn đề lý luận

và thực tiễn trong việc vận dụng các lý thuyết về chính sách công để xem xét lý thuyết và thực tiễn về chính sách phát triển du lịch bền vững ở thị xã Cửa Lò để từ đó nâng cao hiệu quả chất lượng của chính sách trong thời gian tới Góp phần cung cấp thêm những cơ sở khoa học cho các cơ quan, ban ngành trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách ở địa phương

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu theo 3 chương sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách phát

triển du lịch bền vững

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách phát triển du lịch bền

vững Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An

Chương 3: Giải pháp tăng cường thực hiện chính sách phát triển

du lịch bền vững từ thực tiễn Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

b) Khái niệm chính sách công

Từ các định nghĩa, khái niệm chính sách công có thể hiểu: “Chính sách công là những hành động ứng xử của Nhà nước với các vấn đề phát sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau, nhằm thúc đẩy xã hội theo định hướng”

1.1.1.2 Khái niệm về du lịch

Du lịch là một hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp (mang tính liên ngành, liên vùng, văn hóa - xã hội sâu sắc), với các mối quan hệ kinh tế và phi kinh tế (xã hội, pháp luật, chính trị, tôn giáo ) phát sinh thông qua sự tương tác giữa bốn nhóm thành tố: khách du lịch, dân cư sở tại, các nhà cung ứng dịch vụ du lịch và cơ quan địa phương tại điểm đến

1.1.1.3 Khái niệm phát triển du lịch bền vững

Du lịch bền vững không phải là một loại hình du lịch mà là mét quan điểm phát triển du lịch Mặc dù còn nhiều quan điểm khác nhau song

có thể hiểu "du lịch bền vững" là sự phát triển du lịch có sự quan tâm đến việc bảo tồn của các giá trị, của tài nguyên du lịch đồng thời giảm thiểu đến mức thấp nhất những tác hại xấu đến môi trường, kinh tế, văn hóa- xã hội nhằm phục vụ nhu cầu hiện tại của du khách

và điểm du lịch mà không làm phương hại đến nhu cầu của tương lai

1.1.1.4 Khái niệm thực hiện chính sách phát triển du lịch

Thực hiện chính sách phát triển du lịch là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể chính sách thành hiện thực, là bước đặc biệt quan trọng trong chu trình chính sách: hiện thực hóa chính sách, đưa chính sách vào đời sống Chất lượng, hiệu quả thực hiện chính sách phụ thuộc nhiều vào năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) trong thực hiện chính sách

1.1.2 Nội dung thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững

1.1.2.1 Xây dựng đề án, quy hoạch về chính sách phát triển du lịch bền vững

Quán triệt, xây dựng đề án, kế hoạch và đẩy mạnh triển khai thực hiện nghị quyết số 33, khóa XI của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước Rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể và các quy hoạch khác của thị xã đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Gắn quy hoạch Cửa Lò với quy hoạch chung của TP Vinh, Nghi Lộc và của tỉnh, Tập trung xây dựng Cửa Lò trở thành thị xã văn hóa, văn minh

1.1.2.2 Đào tạo, nâng cao, tăng cường công tác quản lý

Để thực hiện được các mục tiêu, kế hoạch trên, Cửa Lò cần tập trung nâng cao trình độ, năng lực quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế, kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu tình hình phát triển trong từng giai đoạn; Tranh thủ sự ủng hộ, đầu tư giúp đỡ của Trung ương, tỉnh và phát huy nội lực để mở rộng không gian, thời gian du lịch biển; Chăm lo đào tạo nguồn nhân lực mang đặc trưng riêng của thị xã

1.1.2.3 Đổi mới phương thức hoạt động

Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cho cán bộ cấp ủy chi bộ các cấp; Trong sinh hoạt đảng, cán bộ đảng viên phải phát huy cao độ tính chiến đấu, tính giáo dục, đấu tranh phê bình và tự phê bình; Tránh tình trạng nể nang, né tránh

1.1.2.4 Tuyên truyền về chính sách phát triển du lịch

Tiếp tục tuyên truyền, quán triệt và thực hiện NQ và các chủ trương, kế hoạch phát triển du lịch của tỉnh và thị xã đến cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm, tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu nhiệm vụ Nghị quyết

đề ra

1.1.2.5 Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư

Phối hợp với các cơ quan chức năng của tỉnh đẩy mạnh công tác quảng bá, giới thiệu các tiềm năng, thế mạnh của thị xã; Xây dựng danh mục các dự án khuyến khích kêu gọi đầu tư với những thông tin đầy đủ làm cơ sở cho các doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội đầu tư

1.1.3 Ý nghĩa của thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững

1.1.3.1 Thực hiện chính sách nhằm biến ý đồ chính sách thành

hiện thực

Thực hiện chính sách có vị trí rất quan trọng, nó là một khâu hợp thành chu trình chính sách, nếu khuyết thiếu công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồn tại vì nó là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách thành một hệ thống, nhất là với thực hiện chính sách

1.1.3.2 Thực hiện chính sách nhằm từng bước thực hiện các mục tiêu chính sách và mục tiêu

Mục tiêu của chính sách phát triển du lịch bền vững có liên quan đến nhiều vấn đề như môi trường, an ninh, văn hóa…, nên không thể cùng một lúc giải quyết hết tất cả mà phải lần lượt, và việc thực hiện chính sách giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ biện chứng với mục tiêu chung do đó nó có thể giải quyết các vấn đề đặt ra

1.1.3.3 Thực hiện chính sách nhằm khẳng định tính đúng đắn của chính sách

Thực hiện chính sách để khẳng định tính đúng đắn của chính sách

có nghĩa là chính sách này được thực thi triển khai rộng rãi trong đời sống xã hội, tromg địa bàn và được cộng đồng chấp nhận thì điều này cũng phản ánh tính đúng đắn của chínhsách này và ngược lại

1.1.3.4 Thực hiện chính sách nhằm giúp cho chính sách ngày càng hoàn chỉnh

Qua thực hiện giúp chính sách ngày càng hoàn chỉnh vì chúng ta đều biết chính sách do một tập thể hoạch nên, nhưng cũng không tránh khỏi ý kiến chủ quan làm ảnh hưởng tới hiệu quả của chính sách, để khắc phục điều này thì khi chính sách được thực hiện thì qua

đó rút kinh nghiệm và chỉnh sửa để hoàn thiện chính sách

1.2 Mục tiêu, yêu cầu thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững

1.2.1 Mục tiêu thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững

1.2.1.1 Mục tiêu tổng quát

Phấn đấu xây dựng Cửa Lò thành một đô thị du lịch biển giàu đẹp, văn minh, hiện đại của cả nước, một địa điểm du lịch có tầm cỡ và thương hiệu quốc tế, là đầu mối giao lưu văn hóa quan trọng của các huyện thị trong tỉnh và cả nước, là một trong những động lực phát triển kinh tế của Nghệ An và vùng Bắc Trung bộ, có nền quốc phòng,

an ninh vững mạnh; đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân không ngừng được nâng cao

Phát triển du lịch bền vững phải đạt 3 mục tiêu chính: đảm bảo

sự phát triển về kinh tế; đảm bảo sự phát triển bề vững về tài nguyên

và môi trường; đảm bảo sự phát triển bền vững về xã hội

1.2.2.2 Quán triệt quán điểm của Đảng và tuân thủ quy định của pháp luật về phát triển du lịch bền vững

Thực hiện chính sách cần phải dựa trên các chủ trương, quan điểm của Đảng và các văn bản, quy định pháp luật Đó chính là cơ

sở, nền tảng, kim chỉ nam đề cán bộ quản lí thực hiện hiệu quả

1.2.2.3 Thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững phù hợp với điều kiện và đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương

Chính sách khi ban hành muốn thực hiên hiệu quả cần bám sát phù hợp với thực tiễn và điều kiện của địa phương đó, nhăm tận dụng mọi lợi thế và tiềm năng để chính sách đạt được mục tiêu cao nhất

1.3 Các bước tổ chức thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững

1.3.1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện

Trong nội dụng các bước tổ chức thực hiện chính sách, xây dựng

kế hoạc là giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất Thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững là một quá trình lâu dài, vì vậy cần phải đề ra chương trình, kế hoạch để cán bộ quản lí triển khai thực hiện chính sách một cách có hiệu quả và hoàn thiện

1.3.2 Phổ biến tuyên truyển chính sách

Phổ biến, tuyên truyền chính sách tốt giúp cho các đối tượng chính sách và mọi người dân tham gia thực thi hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn của chính sách trong điều kiện hoàn cảnh nhất định và về tính khả thi của chính sách

1.3.3 Phân công, phối hợp thực hiện chính sách

Tổ chức thực hiện chính sách phát triển du lịch bền vững muốn hiệu quả cần phải có sự phân công, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lí ngành như Phòng Văn hóa, UBND xã, Đài truyền hình địa phương, Sở Du lịch, Sở tài chính

1.3.4 Duy trì chính sách

Để cho chính sách ngày càng phù hợp với yêu cầu quản lý và tình hình thực tế Cơ quan nhà nước, các cấp liên quan chủ động điều