LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý GIÁO dục QUẢN lý PHÁT TRIỂN đội NGŨ GIẢNG VIÊN các TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN địa bàn TỈNH bạc LIÊU

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” 37. Chỉ thị 40CTTW của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã nêu rõ: “Phát triển giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng” 12.

BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN Chữ viết đầy đủ

Cán bộ quản lý

Đội ngũ giảng viên

Giáo dục đại học

Giáo dục và Đào tạo

Học sinh sinh viên

Quản lý giáo dục

Chữ viết tắt

CBQLĐNGVGDĐHGD&ĐT HSSVQLGD

MỤC LỤC Trang

MỞ ĐẦU

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN CAO ĐẲNG

3

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.2 Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở các trườngCao đẳng

1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý phát triển đội ngũ giảng

viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU

2.1 Khái quát các Trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳngtrên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

2.3 Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trườngCao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG

VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU

3.1 Dự báo sự phát triển các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc

Liêu đến năm 20203.2 Các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường

Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

3.3 Khảo nghiệm sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

Chỉ thị 40-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã nêu rõ: “Phát triển giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng” [12]

Nét nổi bật của bối cảnh quốc tế hiện nay là quá trình toàn cầu hóa với tácđộng mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, gắn chặt với nó lànền kinh tế tri thức Bối cảnh đó đặt mọi quốc gia, đặc biệt là các nước đangphát triển, trong đó có Việt Nam đứng trước những thời cơ thuận lợi, đồng thờiphải đối mặt với muôn vàn thử thách khó khăn trong cuộc tìm kiếm các nguồnlực và các giải pháp cho sự phát triển

Trong cuộc cạnh tranh đó, dường như mỗi nước đều tìm kiếm cho mìnhmột con đường phát triển riêng (dựa vào nguồn vốn đầu tư của nước ngoài, dựavào nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước, dựa vào lợi thế về mặt vị trí địa

lý - chính trị - kinh tế, văn hóa…) nhưng có thể nói rằng, hầu hết các quốc giađều xem nguồn lực con người là quan trọng nhất và giáo dục là con đường cơbản nhất để phát huy nguồn lực con người, phục vụ cho sự phát triển nhanh vàbền vững của mỗi quốc gia

Như vậy, phát triển giáo dục - đào tạo đã trở thành chiến lược cách mạngmang tính thời đại sâu sắc và đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực

lượng cách mạng quan trọng, quyết định thắng lợi sự nghiệp đổi mới giáo dục,góp phần phát triển đất nước Với tinh thần đó, giáo dục Việt Nam muốn vượtqua thử thách của riêng mình, hướng dẫn một nền giáo dục tiên tiến hiện đại;nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước thìtrước hết phải đặc biệt chăm lo xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lýgiáo dục; xem đây là nhiệm vụ trọng tâm của chiến lược phát triển nguồn nhânlực của toàn ngành, đặc biệt là phát triển nguồn nhân lực trong các trường Caođẳng và đại học Phát triển nguồn nhân lực ở các trường cao đẳng, đại học suycho cùng là vấn đề quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Đây là một vấn đềquan trọng hàng đầu, quyết định đến chất lượng đào tạo của nhà trường.

Các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu được nâng cấp từ nhữngtrường Trung cấp chuyên nghiệp với lĩnh vực đào tạo ở phạm vi hẹp thànhnhững trường Cao đẳng đa ngành, đa cấp với nhiều ngành nghề ở các lĩnh vựcnhư: Kinh tế, kỹ thuật, xây dựng, nông nghiệp, thủy sản, Y- Dược, cung cấpnguồn lực lao động cho địa phương và khu vực Đồng bằng Sông Cửu long.Trong bối cảnh giáo dục cao đẳng, đại học Việt Nam đang thực hiện đổi mới cơbản và toàn diện để hội nhập quốc tế; bên cạnh những cơ hội mới, Các trườngCao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cũng đang đứng trước những khó khănthách thức to lớn: kiện toàn bộ máy tổ chức nhân sự tương xứng, trang bị cơ sởvật chất tiên tiến, hiện đại đáp ứng yêu cầu đào tạo, đặc biệt là xây dựng đội ngũgiảng viên đủ chuẩn về số lượng và trình độ, đồng bộ về cơ cấu để xứng tầm vớimột cơ sở giáo dục cao đẳng, đại học là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của Cáctrường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu trong giai đoạn hiện nay

Là những trường Cao đẳng mới được thành lập, trong đề án thành lập cáctrường và kế hoạch chiến lược phát triển của từng nhà trường giai đoạn 2012-

2020 đã đề ra lộ trình phát triển ngành nghề đào tạo trình độ cao đẳng, đại học

để thực hiện nhiệm vụ đào tạo đáp ứng nguồn lực lao động đạt chuẩn về trình độcho địa phương và các tỉnh lân cận đảm bảo tăng quy mô ngành nghề đào tạo lẫn

số lượng sinh viên Thực tế đó đòi hỏi các trường phải gấp rút tìm ra những giảipháp thích hợp để quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên – nhân tốquyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường.

Việc nghiên cứu để tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng độingũ giảng viên là một vấn đề đã được nhiều nhà nghiên cứu khoa học quản lýgiáo dục trong và ngoài nước quan tâm Tuy nhiên, cho đến nay chưa có côngtrình nào nghiên cứu vấn đề này ở một địa bàn cụ thể Xuất phát từ những lý do

trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các

trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu” làm luận văn tốt nghiệp cao học.

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan

Thế kỷ XXI, thế kỷ của khoa học và công nghệ, thế kỷ của trí tuệ và cạnhtranh thị trường, thế kỷ của sự bùng nổ thông tin và xu thế toàn cầu hoá vv Đấtnước ta đang tiến lên con đường CNH - HĐH Điều đó đặt ra những yêu cầu tolớn, cấp bách về nguồn lực, đặc biệt là chất lượng nguồn lực con người Đó làchất lượng toàn diện con người Việt Nam về: Phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chínhtrị, năng lực trí tuệ, thể lực và kỹ năng nghề nghiệp của con người Việt Nam Nềnkinh tế trí thức của Việt Nam có đạt được hiệu quả hay không, tương lai đất nước,tiền đồ của dân tộc ta có được phồn vinh, thịnh vượng hay không, có sánh vai đượcvới các nước tiên tiến trên thế giới hay không là tuỳ thuộc phần lớn vào chất lượngđào tạo thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay khi họ còn ngồi trên ghế nhà trường

Giáo dục đại học trong thập niên đầu của thế kỷ XXI đã giành được sựquan tâm của nhiều quốc gia, nhiều tổ chức quốc tế và nhiều nhà nghiên cứutrên thế giới Hàng loạt hội nghị, hội thảo khoa học đã được UNESCO tổ chức,với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực GDĐH Mới đây

nhất, phải kể đến Hội nghị thế giới về GDĐH, tổ chức tại trụ sở UNESCO ở

Paris, khoảng 1.000 người từ 150 quốc gia tham dự Hội nghị này đã thảo luận

về các động thái mới của GDĐH trước những thay đổi và phát triển của xã hội

Trong bài phát biểu khai mạc của mình, Tổng Giám đốc của UNESCO,ông Koichiro Masura đã phác thảo bốn động thái đang làm thay đổi GDĐH: Trước hết, là sự gia tăng nhu cầu, với tổng số 51.000.000 SV mới trêntoàn thế giới kể từ năm 2000;

Thứ hai, là sự đa dạng hóa các nhà cung cấp, trong đó GDĐH tư nhânhiện nay đã chiếm trên 30% tổng số SV trên toàn thế giới;

Thứ ba, là ảnh hưởng của công nghệ thông tin và truyền thông lên tất cảmọi khía cạnh của việc học, từ việc cung cấp các khóa học và chia sẻ kiến thứcđến việc hợp tác trên các dự án nghiên cứu và tạo điều kiện tiếp cận với nguồntài nguyên giáo dục miễn phí;

Thứ tư, là vấn đề toàn cầu hóa, được phản ánh qua số lượng ngày càngtăng các SV học tập ở nước ngoài, qua việc các trường đại học thành lập các chinhánh chương trình học tập nước ngoài [25]

Những động thái này không những làm thay đổi GDĐH mà còn làm thayđổi quan niệm về vị trí, vai trò của người giảng viên; về vấn đề xây dựng và pháttriển đội ngũ giảng viên trong trường đại học

Trong bài phát biểu của mình, ông Tổng Giám đốc của UNESCO đã đề cậpđến “tầm quan trọng của việc thu hút và giữ chân các giảng viên có trình độ tronglĩnh vực GDĐH, cũng như cung cấp cho họ đầy đủ các điều kiện làm việc” [25]

Ở các nước có nền GDĐH phát triển như Hoa Kỳ, Anh, Đức, Pháp,Australia, Nhật Bản… người ta đều xem giảng viên là lực lượng quyết định chấtlượng đào tạo của một trường đại học Vì thế, họ luôn luôn chăm lo xây dựng vàphát triển đội ngũ giảng viên Có nhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu nhữngyêu cầu mà người giảng viên cần phải đáp ứng trong bối cảnh của nền kinh tế trithức và nhà trường đại học hiện đại

Ở trong nước, trong những năm gần đây đã xuất hiện một số công trìnhnghiên cứu về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên Đó là các côngtrình của các tác giả như Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đỗ Minh

Cương, Nguyễn Thị Doan… Nhưng trong các công trình này, các tác giả mớichỉ nêu lên sự cần thiết phải xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên và đềxuất một số giải pháp để xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Đạihọc, Cao đẳng nói chung.

Chăm lo xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên sẽ tạo được sự chuyểnbiến tích cực về chất lượng giáo dục, đáp ứng những yêu cầu đổi mới đất nước

cả về lý luận văn thực tiễn, biến mục tiêu chiến lược phát triển của Đảng và Nhànước ta trở thành hiện thực Do đó trong thời gian qua có rất nhiều tác giả tậptrung nghiên cứu vấn đề này nhằm tìm ra các giải pháp thiết thực để làm tốtcông tác phát triển đội ngũ giảng viên Có thể kể ra các dự án, đề tài:

Tác giả Minh Tư, trong bài báo “Mấu chốt là đổi mới quản lý hoạt động đào tạo của giảng viên đại học” [6], đã đưa ra bốn giải pháp để xây dựng đội

ngũ giảng viên, đó là: Đổi mới công tác bồi dưỡng giảng viên; Đổi mới công tácphát triển giảng viên; Kết hợp các hình thức quản lý giảng viên;

Tác giả Nguyễn Văn Yến [7], trong bài báo “Phải tập trung giải quyết vấn đề then chốt - đội ngũ giảng viên” đã khẳng định: Xây dựng đội ngũ tốt là

một trong những khâu then chốt trong quản lý giáo dục và nâng cao chất lượnggiáo dục và đào tạo;

Tác giả Nguyễn Thiện Minh [8], trong bài báo “Chủ thể đổi mới là nhà giáo” đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc xây dựng và nâng cao chất

lượng đội ngũ giảng viên đối với sự nghiệp đổi mới giáo dục đại học trong giaiđoạn hiện nay;

Đề tài KH&CN cấp Bộ, mã số B92.38-18 “ Nghiên cứu việc bồi dưỡngcán bộ giảng dạy đại học và giảng viên dạy nghề” do Phạm Thành Nghị làm chủnhiệm đề tài ( bảo vệ năm 1993) Đề tài đã nêu lên được thực trạng đội ngũ giảngviên chưa đáp ứng được mục tiêu phát triển giáo dục ở nước ta; các giải pháp đểtăng cường năng lực thích ứng của đội ngũ giảng viên với sự phát triển ngày càngcao của xã hội Đề tài cũng đề cập đến các giải pháp về đổi mới mục tiêu, nội

dung, phương pháp và chương trình giảng dạy và xây dựng chương trình đào tạo, bồidưỡng theo hướng chuẩn hóa, hiện đại với những hình thức đào tạo, bồi dưỡng linhhoạt Đề tài đặc biệt chú ý tới phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng nhu cầu vừa tăngqui mô, vừa nâng cao chất lượng, hiệu và đổi mới phương pháp dạy học

Quyết định Số: 699/QĐ-LĐTBXH ngày 07/6/2010 của Bộ lao độngThương binh và Xã hội phê duyệt Dự án xây dựng chuẩn giảng viên dạy nghề,tăng cường kỹ năng dạy nghề nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của dạynghề, nâng cấp các cơ sở dạy nghề trong dự án để tổ chức các khóa đào tạo theonhu cầu thị trường lao động Mục đích ban hành chuẩn giảng viên dạy nghềnhằm làm cơ sở để xây dựng mục tiêu đào tạo, chương trình đào tạo, bồi dưỡngnhằm nâng cao chất lượng giảng viên, giảng viên dạy nghề; giúp giảng viên,giảng viên dạy nghề tự đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lựcnghề nghiệp, từ đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện phấn đấu nâng caophẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; làm cơ sở đánh giá giảngviên dạy nghề phục vụ công tác quy hoạch, sử dụng, đào tạo và bồi dưỡng độingũ này và để xây dựng chế độ, chính sách đối với giảng viên dạy nghề

Đề tài B 96-52-11 “Xây dựng mô hình quản lý công tác phát triển và bồidưỡng cán bộ giảng dạy phục vụ yêu cầu đổi mới giáo dục đại học Việt nam”của Trần Thị Bạch Mai, kết quả nghiên cứu đề tài đã kiến nghị về mô hình quản

lý nhằm phát triển đội ngũ cán bộ giảng dạy đại học

Những năm gần đây, sự tăng nhanh về số lượng các trường đại học và caođẳng trong cả nước dẫn đến sự thiếu hụt và mắt cân đối về đội ngũ giảng viên

Vì thế, tại các cơ sở đào tạo cao học quản lý giáo dục đã có một số luận văn thạc

sĩ nghiên cứu về hướng quản lý, xây dựng hoặc phát triển đội ngũ giảng viên ở

các trường đại học, cao đẳng như: “Thực trạng và biện pháp quản lý đội ngũ giảng viên trường đại học sư phạm TP Hồ Chí Minh”, của tác giả Nguyễn Kỳ Trung; “Thực trạng công tác quản lý đội ngũ giảng viên trường cao đẳng sư phạm Cà Mau và một số giải pháp”, của tác giả Phạm Hoàng Can; “Quản lý

phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học Tây Nguyên trong giai đoạn hiện nay”, của tác giả Trần Thị Giang; “Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên tại trường đại học Y dược Cần thơ”, của tác giả Hà Bảo Trân; “Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu nâng cấp trường cao đẳng văn hóa nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh”, của tác giả Nguyễn Thị Hồng Sinh;

“Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng sư phạm tỉnh Hà Giang”, của tác giả Tống Thị Đào; “Phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng sư phạm Trung ương trong giai đoạn hiện nay”, của tác giả Nguyễn Lan

sự nghiệp giáo dục đào tạo, nhằm thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện GD-ĐTtrong tình hình mới

Phát triển ĐNGV là một trong những vấn đề cơ bản trong hoạt động quản lýĐNGV của nhà trường Quản lý, phát triển ĐNGV phải bảo đảm phát triển về chấtlượng, số lượng, đồng bộ về cơ cấu Đặc biệt, chú trọng phát triển về chất lượng, nângcao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độchuyên môn của nhà giáo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục vàđào tạo, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Các công trình nghiên cứu về cơ bản đề cập đến phát triển ĐNGV nói chunghoặc đi sâu vào những vấn đề quản lý, phát triển ĐNGV của từng địa phương, nhàtrường mà các tác giả đề xuất hệ thống biện pháp với mong đóng góp nhất địnhtrong việc phát triển ĐNGV ở từng nhà trường, địa phương

Trong những công trình nghiên cứu đề án, đề tài và các luận văn kể trên,các tác giả đã xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá thực tiễn, từ đó đề ra

các giải pháp, biện pháp nhằm quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trườngđại học, cao đẳng đảm bảo về chất lượng trình độ chuyên môn, có đủ về sốlượng, có cơ cấu phù hợp với tình hình cụ thể của ngành nghề đào tạo, nhằmđáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của các nhà trường.Mỗi đề tài nghiên cứu trên một phạm vi, thời gian khác nhau, đội ngũ giảng viênkhác nhau Tuy nhiên, vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên trong các trường caođẳng nghề nói chung, giảng viên dạy nghề ở trường cao đẳng nghề nói riêng thìcòn bỏ ngỏ, chưa được ai nghiên cứu Vì vậy, việc nghiên cứu và đề ra các biệnpháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng trên địa bàn tỉnhBạc Liêu là rất cần thiết, cần được nghiên cứu toàn diện và có hệ thống.

Kết quả nghiên cứu của các luận văn trên đã gợi ý, định hướng tạo nên nềntảng lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nóichung, tác giả luận văn sẽ kế thừa, phát triển kết quả nghiên cứu đó để xây dựng

cơ sở lý luận cho đề tài quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường Caođẳng tỉnh Bạc Liêu

Đối với vấn đề quản lý phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng trên địabàn tỉnh Bạc Liêu thì chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách cụ thể

Vì vậy, tác giả thấy sự cần thiết phải đi sâu nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận,thực tiễn quản lý phát triển ĐNGV, đề xuất các biện pháp quản lý phát triểnĐNGV của các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, đáp ứng yêu cầunâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng phát triển đội ngũ giảngviên các trường Cao đẳng Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phát triển độingũ giảng viên của các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu nhằm nângcao chất lượng giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàndiện giáo dục và đào tạo hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viêncao đẳng, đại học

Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên cáctrường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

§ề xuất các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trườngCao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, giai đoạn 2012-2020

4 Khách thể và đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnhBạc Liêu

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Cao đẳng trên địabàn tỉnh Bạc Liêu

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu dưới góc độ quản lý phát triển nguồn nhân lựcgiáo dục; trực tiếp là quản lý phát triển đội ngũ giảng viên 3 trường bao gồm:Trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu; Trường Cao đẳng Y tế Bạc Liêu; Trường Caođẳng Kinh tế - Kỹ thuật Bạc Liêu;

Những số liệu, tài liệu thu thập từ Phòng Đào tạo, Phòng tổ chức cán

bộ, các khoa giáo viên của các trường trong khoảng thời gian từ năm 2012đến nay

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng trên địa bàn

tỉnh Bạc Liêu là yêu cầu khách quan, phụ thuộc vào nhiều yếu tố nếu trong quá

trình phát triển nhà trường mà xác định các biện pháp khoa học, khả thi như:nâng cao nhận thức cho các chủ thể quản lý về phát triển đội ngũ giảng viên cáctrường Cao đẳng; xây dựng và thực hiện quy hoạch đội ngũ giảng viên của Nhà

trường đủ về số lượng, nâng cao chất lượng; chú trọng nâng cao phẩm chất đạo đức,trình độ chuyên môn, trình độ ngoại ngữ, tin học và nghiệp vụ sư phạm cho giảngviên; đổi mới phương thức tuyển dụng giảng viên; xây dựng cơ chế đánh giá và sànglọc giảng viên; xây dựng cơ chế chính sách phù hợp; đảm bảo các điều kiện để giảng

viên phát huy năng lực của mình thì sẽ phát triển được đội ngũ giảng viên của các

trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu đến năm 2020, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục đào tạo của nhà trường thời kỳ phát triển nguồn nhân lực phục vụ chođẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh Bạc Liêu

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứngcủa chủ nghĩa Mác -Lênin; quán triệt tư tưởng giáo dục và quản lý giáo dục của HồChí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam Vận dụng phương pháp luận nghiên cứucủa khoa học quản lý giáo dục, các phương pháp nghiên cứu dựa trên các chủ trươngchính sách của Đảng, nhà nước về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên nói chung vàgiảng viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc liêu nói riêng

Khái quát các văn bản có liên quan đến quản lý phát triển đội ngũ giảngviên theo quan điểm hệ thống - cấu trúc, lịch sử lôgíc và quan điểm thực tiễntrong nghiên cứu khoa học

6.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcchuyên ngành, bao gồm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu thựctiễn, để luận giải các nhiệm vụ của đề tài Cụ thể là:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các tài liệu, các giáo trình, sách thamkhảo, tài liệu về khoa học quản lý và quản lý giáo dục; các công trình nghiêncứu, báo khoa học có liên quan đến đề tài đã được công bố và đăng tải trên cáctạp chí, báo, kỷ yếu khoa học, hội thảo; đặc biệt là những tài liệu liên quan đếnquản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng , Đại học

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Sử dụng các bảng hỏi với đối tượng cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên nhằmthu được kết quả nghiên cứu

Tiến hành xin ý kiến chuyên gia, tổng kết kinh nghiệm về quản lý phát triểnđội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu để rút ra nhữngkết luận cần thiết

Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý củađội ngũ cán bộ quản lý giáo dục; hoạt động dạy học của giảng viên; học tập củasinh viên để rút ra những kết luận về nội dung nghiên cứu

Phương pháp tọa đàm, trao đổi, phỏng vấn đối với cán bộ quản lý, giảngviên và sinh viên từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên cứu

Phương pháp tổng kết thực tiễn: Nghiên cứu từ những vấn đề đã và đangdiễn ra nhằm đúc rút thành những kinh nghiệm về quản lý phát triển đội ngũgiảng viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý

về một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan tới việc nghiên cứu đề tài; họctập trao đổi kinh nghiệm các trường Cao đẳng, Đại học ở các tỉnh lân cận

Sử dụng thống kê xử lý kết quả khảo sát nhằm rút ra các kết luận khoahọc khái quát cho đề tài

7 Ý nghĩa luận văn

Nghiên cứu thành công đề tài có ý nghĩa quan trọng trong quản lý phát triển độingũ giảng viên, giúp cho các chủ thể quản lý có tầm nhìn trong tổ chức qui hoạch pháttriển đội ngũ giảng viên hiện tại cũng như tương lai

Có thể làm tài liệu nghiên cứu giảng dạy, nghiên cứu khoa học ở cáctrường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

8 Kết cấu luận văn

Đề tài có kết cấu bao gồm 3 chương (9 tiết); kết luận, kiến nghị, danh mụctài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN CAO ĐẲNG 1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Giảng viên và đội ngũ giảng viên

* Giảng viên

Theo Từ điển Bách khoa toàn thư, giảng viên là “Tên gọi chung những

người làm công tác giảng dạy ở các trường Đại học, Cao đẳng, ở các lớp tậphuấn cán bộ Ở các trường Đại học và Cao đẳng, giảng viên là chức danh củanhững người làm công tác giảng dạy thấp hơn phó giáo sư ” [44]

Theo Từ điển Giáo dục học, giảng viên là “chức danh nghề nghiệp của

nhà giáo trong các cơ sở giáo dục đại học và sau Đại học, dưới giáo sư, phó giáo

sư và giảng viên chính” [42]

Còn theo theo Luật Giáo dục của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt

Nam, giảng viên là tên gọi chỉ nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dụctại các cơ sở giáo dục Cao đẳng, Đại học và Sau Đại học [28]

Như vậy, giảng viên là nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các cơ sở giáodục Đại học và Cao đẳng

* Đội ngũ giảng viên

Theo Từ điển tiếng Việt, đội ngũ là “tập hợp gồm số đông người cùng

chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng” [42]

Khái niệm đội ngũ không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực quân sự màcòn được sử dụng một cách phổ biến trong nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhaunhư: đội ngũ trí thức, đội ngũ công nhân viên chức, đội ngũ y bác sỹ…

Trong lĩnh vực giáo dục, thuật ngữ đội ngũ được sử dụng để chỉ nhữngtập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thống giáo dục Vídụ: đội ngũ giáo viên, đội ngũ giảng viên, đội ngũ cán bộ quản lý trường học

Đội ngũ giảng viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học, giáo dụctại các trường Cao đẳng, Đại học được tổ chức thành một lực lượng (có tổ chức)cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp

đó, tổ chức đó Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vậtchất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật thể chế xã hội Họ chính lànguồn lực quan trọng trong lĩnh vực giáo dục Đại học của quốc gia

* Quản lý đội ngũ giảng viên

Ngay từ thời xa xưa, để duy trì vì sự tồn tại và phát triển, con người phảithực hiện nhiều hoạt động khác nhau, có thể nói hoạt động sống của con người

là những chuỗi dài dòng chảy của các hoạt động Các hoạt động của con ngườikhác hoạt động của các động vật khác đó là sự liên kết giữa nhiều người cùnghoạt động, cùng một mục đích chung nào đó, để đạt được mục đích đó một conngười riêng rẽ không thể nào đạt được, đó là hoạt động có tổ chức

Bất kỳ một tổ chức nào đó đều phải có sự quản lý và có người quản lýđể tổchức hoạt động và đạt được mục đích của mình Khi nghiên cứu vấn đề này Các

Mác đã khẳng định “Bất cứ nơi nào có lao động, ở nơi đó có quản lý”, “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [2] Ông đã nêu lên bản chất của quản lý là: “Nhằm thiết lập sự phối hợp những công việc giữa các cá nhân và thực hiện những chức năng chung nảy sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ

sở sản xuất, khác với sự vận động của các bộ phận riêng lẻ của nó”[ 2].

Như vậy, theo Các Mác, quản lý là loại hoạt động điều khiển mọi quá trìnhlao động phát triển xã hội quản lý có tầm quan trọng đặc biệt trong mọi lĩnh vực của

xã hội, do đó khái niệm về quản lý được nhiều nhà khoa học nghiên cứu, có nhiềuđịnh nghĩa về nó, nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất, các định nghĩa về quản

lý, phụ thuộc vào lĩnh vực cũng như góc độ nghiên cứu của từng người

* Từ những khái niệm nêu trên, chúng ta có thể hiểu:

Nói đến quản lý là nói đến điều hành, điều khiển, chỉ huy Về bản chất,nội dung đều là tổ chức, điều khiển hoạt động một nhóm (hay nhiều nhóm xã hộicùng nhau thực hiện mục đích, nhiệm vụ hoạt động chung)

Hoạt động quản lý bao giờ cũng là hoạt động hướng đích

Khi xem xét về đối tượng quản lý, các quan điểm đều thống nhất với nhau

ở các yếu tố cơ bản trong hoạt động quản lý là:

Người chỉ huy, điều khiển (chủ thể quản lý)

Người, hoặc đồ vật…bị chỉ huy, điều khiển (khách thể quản lý)

Phải có mục đích, nhiệm vụ hoạt động chung

Như vậy, từ các yếu tố nêu trên ta thấy yếu tố quan trọng và có thể coi đó

là xuất phát điểm của hoạt động quản lý là con người điều khiển, điều hành, tiếptheo là đối tượng quản lý

Quản lý tồn tại với tư cách là một hệ thống, có cấu trúc và vận động trong một môi trường nhất định Hệ thống quản lý được tạo bởi các yếu tố, đó là: cơ chế quản lý, chủ thể quản lý, đối tượng quản lý và mục tiêu quản lý

Đối với ngành GD&ĐT quản lý ĐNGV là một trong những nội dung chủđạo trong những nội dung chủ đạo nhất của quá trình quản lý nguồn nhân lực

Quá trình quản lý ĐNGV phải được thực hiện đầy đủ những nội dung chủyếu của quá trình quản lý nguồn nhân lực như: quy hoạch đội ngũ, bố trí, sửdụng, bồi dưỡng, thẩm định, đề bạt và bổ nhiệm [17]

Đặc điểm trong quá trình quản lý ĐNGV là quản lý một tập thể những cán

bộ tri thức, có trình độ học vấn và nhân cách phát triển ở mức độ khá cao, khảnăng nhận thức vấn đề nhanh và nhạy, có đủ khả năng phân tích tổng hợp.Chính từ những đặc điểm này mà việc quản lý ĐNGV của người quản lý cầnphải chú ý một số yêu cầu chính sau đây:

Quản lý ĐNGV trước hết phải giúp đỡ và tạo điều kiện để ĐNGV pháthuy tối đa tính chủ động sáng tạo một cách tốt nhất, phải hướng họ vào việc

phục vụ lợi ích cho tổ chức, cộng đồng và xã hội Đồng thời, khai thác năng lựccủa họ cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi để họ có thể đóng góp, cống hiến trítuệ nhiều nhất cho việc thực hiện thành công mục tiêu giáo dục đề ra.

Quản lý ĐNGV trong mọi thời điểm phải đảm bảo cả mục tiêu trước mắt

và chiến lược phát triển của tổ chức trong tương lai, phải được thực hiện theonội quy, quy chế, quy định thống nhất trên cơ sở Pháp luật của Nhà nước, theocác quy định và hướng dẫn của Bộ, Ngành chủ quản [17]

1.1.2 Phát triển đội ngũ giảng viên

Việc phát triển đội ngũ giảng viên gắn liền với việc xây dựng và nâng caochất lượng đội ngũ giảng viên Tùy theo mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ của nhàtrường, cơ sở đào tạo mà phát triển đội ngũ giảng viên có thể theo chiều hướngquan điểm khác nhau:

- Quan điểm phát triển đội ngũ giảng viên lấy người giảng viên làm trung tâm Đây là quan điểm được nhiều tác giả đề cập, và đề cao vai trò của giảng

viên trong quá trình phát triển đội ngũ giảng viên là trung tâm, là đối tượng cầnđặc biệt chú ý Tất cả mọi hoạt động khác đều tập trung vào mục đích tăngcường năng lực của các cá nhân giảng viên trên cơ sở đáp ứng nhu cầu vàkhuyến khích sự phát triển của họ như những chuyên gia

- Quan điểm phát triển đội ngũ giảng viên trên cơ sở kết hợp giữa cá nhân giảng viên với mục tiêu của nhà trường Đây là quan điểm có sự kết hợp

giữa nhu cầu cá nhân (GV) và nhu cầu tổ chức (nhà trường) trong sự phát triểnđội ngũ giảng viên, nhằm đảm bảo cho nhà trường ổn định và phát triển bềnvững Quan điểm này đánh giá vai trò của giảng viên và nhà trường ngang nhau

Đó là sự hợp tác, sự cộng đồng trách nhiệm, vì thế công tác xây dựng và pháttriển ĐNGV sẽ đạt hiệu quả

Theo hướng tiếp cận này, phát triển là sự gia tăng về số lượng và sự biếnđổi về chất lượng vận động theo hướng đi lên trong mối quan hệ bổ sung chonhau tạo nên giá trị mới trong một thể thống nhất; phát triển trong thế ổn định

và bền vững Phát triển bao giờ cũng xuất phát từ thực tế Phát triển từ thấp đếncao, từ ít đến nhiều, từ yếu đến mạnh, bao hàm trong đó có một số giai đoạn pháttriển có cả đường cong, đường dích dắc, vừa liên tục vừa đứt đoạn, vừa có tính phổbiến vừa mang tính đặc thù Đó là một quá trình tích luỹ và chuyển hoá không ngừnggiữa lượng và chất, thông qua sự đấu tranh giữa các mặt đối lập theo con đường phủđịnh của phủ định Nó bao hàm cả những bước tiệm tiến và nhảy vọt.

Phát triển đội ngũ giảng viên, làm cho đội ngũ này càng này càng đượcnâng cao về chất lượng là một nhiệm vụ thường xuyên, đặc biệt quan trọng đốivới các trường đại học, cao đẳng

Phát triển đội ngũ giảng viên có thể hiểu là một quá trình tăng tiến về mọimặt của đội ngũ giảng viên trong một thời kỳ nhất định Trong đó bao gồm cả sựtăng thêm về qui mô, số lượng và chất lượng giảng viên Đó là sự tiến bộ vềnhận thức, trình độ chuyên môn - nghiệp vụ, khả năng chuyên môn đạt đếnchuẩn và trên chuẩn của yêu cầu, các tiêu chí dành cho giảng viên trường Đạihọc, Cao đẳng Trong đó chú trọng đến sự phát triển bền vững Theo định nghĩa

của Hội đồng thế giới về phát triển bền vững (WCDE): "Sự phát triển bền vững

là sự phát triển đáp ứng các yêu cầu hiện tại và có khả năng thích ứng với yêu cầu của thế hệ kế tiếp sau"

Từ cách tiếp cận trên có thể hiểu:

Phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng là một hoạt động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý tác động vào ĐNGV; nhằm tạo những thay đổi của ĐNGV cả về chất lượng, số lượng và cơ cấu theo chiều hướng đi lên, đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ GD-ĐT của Nhà trường.

Phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng là một hoạt động mang tính mụcđích, tính kế hoạch của các chủ thể quản lý Mục đích của phát triển ĐNGV là tácđộng vào ĐNGV, làm cho đội ngũ có đủ về số lượng, tốt về chất lượng, hợp lý về cơcấu, đáp ứng tốt yêu cầu GD - ĐT của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay và đápứng chuẩn giảng viên trường Cao đẳng do Nhà nước quy định

Chủ thể phát triển ĐNGV của nhà trường bao gồm: Đảng uỷ, Ban Giámhiệu Nhà trường; cấp uỷ, các khoa giảng viên (là chủ thể trực tiếp nhất); cơ quanchức năng tham mưu, giúp việc cho Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường vàchính ĐNGV của Nhà trường ĐNGV của Nhà trường vừa là khách thể, vừa làchủ thể phát triển chính ĐNGV.

Ngoài ra, phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh BạcLiêu còn có các chủ thể gián tiếp như: Sở GD - ĐT, các cơ quan chức năng về

GD - ĐT của Sở Lao động Thương binh và xã hội và cấp ủy, chính quyền Tỉnh

Các hoạt động của chủ thể trực tiếp và gián tiếp phát triển ĐNGV củaNhà trường đều hướng tới thực hiện mục tiêu phát triển về số lượng, chất lượng

và cơ cấu ĐNGV, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường Hay nóicách khác, nội dung phát triển ĐNGV của các trường Cao đẳng bao gồm pháttriển cả về số lượng ĐNGV, phát triển cả về chất lượng đội ngũ và phát triển cả

về cơ cấu ĐNGV của Nhà trường

Số lượng của ĐNGV là biểu thị về mặt định lượng của đội ngũ, nó phảnánh qui mô lớn, nhỏ, nhiều, ít của đội ngũ Trong đội ngũ nói chung, ĐNGV thì

số lượng của đội ngũ trên một khía cạnh nào đó có thể được xem là chất lượng.ĐNGV có chất lượng tốt khi có đủ về số lượng đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ

GD - ĐT của nhà trường Tùy theo mỗi giai đoạn phát triển của tình hình, nhiệm

vụ GD-ĐT của nhà trường mà ĐNGV cần có số lượng bao nhiêu, với cơ cấu cânđối, hợp lý và trên cơ sở phẩm chất, năng lực của từng giảng viên ngang tầm vớiđòi hỏi của tình hình nhiệm vụ ĐNGV mạnh, nhất thiết đó phải là đội ngũ đượcbiên chế, kiện toàn thường xuyên, hợp lý đảm bảo về số lượng đáp ứng yêu cầuGD-ĐT Không có số lượng thích hợp không thể tạo dựng thành đội ngũ Sự thiếuhụt về số lượng gây ra sự quá tải trong quá trình thực hiện nhiệm vụ GD-ĐT, đồngthời làm cho mỗi người không có điều kiện cần thiết để học tập, tích lũy kiến thứcnâng cao trình độ Một khi số lượng giảng viên đáp ứng thích hợp sẽ tạo nên tínhđồng bộ và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của cả đội ngũ Như vậy, phát triển

ĐNGV của các trường Cao đẳng trường, trước hết bảo đảm về số lượng Nhàtrường phải tính toán cụ thể số lượng giảng viên để có thể đáp ứng yêu cầu nhiệm vụGD-ĐT của Nhà trường trong từng giai đoạn cụ thể.

Phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng cần phải quan tâm phát triển vềchất lượng Đây được xem là nội dung chủ yếu trong phát triển ĐNGV của Nhàtrường Nhà trường phải căn cứ vào chuẩn giảng viên ở Cao đẳng, Đại học, căn

cứ vào đặc điểm cụ thể của nhà trường, xác định các tiêu chí về chuẩn chấtlượng giảng viên và phát triển giảng viên của Nhà trường theo các chuẩn đó

Cùng với phát triển về số lượng, chất lượng, phát triển ĐNGV ở cácTrường Cao đẳng cần phải phát triển về cơ cấu của đội ngũ Cơ cấu ĐNGV nóilên các thành viên của đội ngũ được bố trí sắp xếp theo một nguyên tắc, một quiluật nhất định và sự tác động lẫn nhau giữa các thành viên đó Một cơ cấu giảngviên hợp lý trong Nhà trường sẽ tạo thành một sức mạnh tổng hợp, hài hòa, phùhợp với yêu cầu nhiệm vụ GD-ĐT của Nhà trường Do vậy, phát triển cơ cấuĐNGV là một nội dung cơ bản phát triển ĐNGV của Nhà trường

Phát triển ĐNGV của các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêuhiện nay đang là mục tiêu mà các chủ thể quản lý của Nhà trường cần đạt tới và

để thực hiện được mục tiêu đó cần phải thực hiện bằng nhiều cách thức, biệnpháp khác nhau

Phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng nhằm hướng tới việc nâng caochất lượng ĐNGV của Nhà trường; nhằm tạo ra một ĐNGV đáp ứng với yêucầu, nhiệm vụ GD - ĐT của Nhà trường và đáp ứng với chuẩn giảng viên đạihọc do Nhà nước quy định Phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng được thựchiện trên nhiều nội dung khác nhau, tương ứng với từng nội dung có các cáchthức, biện pháp tác động khác nhau Phát triển về số lượng tương ứng với nó làcác biện pháp tác động nhằm phát triển số lượng giảng viên; về cơ cấu, cần phải

có biện pháp tác động phù hợp để tạo ra cơ cấu hợp lý, cân đối về ĐNGV; về

chất lượng của các thành viên trong đội ngũ cần có các cách thức tác động phùhợp để đạt mục tiêu nâng cao phẩm chất, năng lực của từng giảng viên.

Phát triển ĐNGV cần có sự tham gia của nhiều tập thể, tổ chức và cá nhânkhác nhau Hay nói cách khác, chủ thể quản lý giảng viên có sự tham gia củanhiều tổ chức, nhiều lực lượng Các chủ thể quản lý có mục tiêu quản lý, có nộidung quản lý ở các góc độ khác nhau; tương ứng với từng mục tiêu, nội dung,chủ thể quản lý có các cách thức, biện pháp tác động khác nhau Do vậy, biệnpháp phát triển ĐNGV của Nhà trường rất đa dạng, phong phú, ở nhiều góc độ,nhiều cấp độ khác nhau Mỗi cách thức, biện pháp gắn với từng chủ thể, tươngứng với từng nội dung và hướng tới mục tiêu quản lý nhất định

Với vai trò là chủ thể của phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng thì Đảng

uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường; cấp uỷ, các khoa giảng viên là chủ thể lãnh đạo,chỉ đạo, quản lý, tổ chức thực hiện thông qua các chủ trương, biện pháp nhằmphát triển đội ngũ Để tiến hành phát triển đạt được mục tiêu đề ra, các chủ thểtiến hành đồng bộ các cách thức, biện pháp tác động vào ĐNGV để tạo ra sựbiến đổi về chất lượng, số lượng và cơ cấu Trên cơ sở các chủ trương biện pháplãnh đạo về công tác phát triển ĐNGV, Đảng uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường,cấp uỷ, các khoa giảng viên và cơ quan chức năng tiến hành kế hoạch hoá việcphát triển đội ngũ, phân công, phân cấp quản lý việc thực hiện kế hoạch, huyđộng mọi lực lượng tạo sức mạnh tổng hợp để công tác chuẩn hoá đạt hiệu quảcao nhất; khuyến khích phát triển, tạo môi trường thuận lợi hơn cho mỗi giảngviên tự học tập, tu dưỡng, rèn luyện phấn đấu vươn lên đạt chuẩn, xây dựng vàphát triển đội ngũ đạt chuẩn về chất lượng, số lượng và cơ cấu

Phát triển đội ngũ giảng viên được hiểu phát triển cả về số lượng, chấtlượng, cơ cấu Trong phát triển có xây dựng và ngược lại, trong thế ổn định.quản lý phát triển đội ngũ giảng viên tạo dựng được đội ngũ các nhà giáo, trên

cơ sở đó phát triển đội ngũ cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu của tổ chức: độtuổi, giới tính Xây dựng và phát triển đồng bộ các yếu tố trên trong mối quan hệhữu cơ vận động theo hướng đi lên, tạo thành hệ thống đội ngũ bền vững quản

lý phát triển đội ngũ giảng viên là một quá trình liên tục nhằm hoàn thiện, thậmchí "cách mạng hoá tình hình" tạo nên tổ chức (nhà trường) cùng nhịp với sựphát triển kinh tế của đất nước.

Nội dung của phát triển đội ngũ giảng viên bao gồm: quy hoạch về quy

mô, cơ cấu, chất lượng, ngành nghề hợp lí; tuyển chọn; sử dụng; đào tạo; bồidưỡng nhằm nâng cao trình độ năng lực; tạo môi trường thuận lợi cho việc pháttriển giảng viên

Quy mô: mức độ rộng lớn cũng như số lượng của đội ngũ.

Chất lượng: trình độ, phẩm chất, năng lực của đội ngũ giảng viên.

Chất lượng đội ngũ giảng viên là tổ hợp các phẩm chất và năng lực mà độingũ đó cần có để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Vì thế, chấtlượng đội ngũ giảng viên được thể hiện thông qua các đặc trưng sau:

Phẩm chất đạo đức và trình độ chính trị;

Năng lực giảng dạy, chuyên môn nghiệp vụ;

Năng lực tổ chức và nghiên cứu khoa học;

Trình độ học vấn (học hàm, học vị);

Trình độ Ngoại ngữ và Tin học…

Cơ cấu: tạo ra kết cấu bên trong của tổ chức bao gồm các thành tố: độ

tuổi, giới tính, ngành nghề chuyên môn, thành phần dân tộc , bền vững Cơ cấucủa đội ngũ giảng viên là tổ chức bên trong của đội ngũ Cơ cấu đội ngũ giảngviên là một thể thống nhất, hoàn chỉnh bao gồm các thành phần sau: Số lượnggiảng viên, chất lượng đội ngũ giảng viên và các yếu tố bên trong của đội ngũ.Ngoài số lượng giảng viên và trình độ đào tạo, có thể có các yếu tố khác trong

cơ cấu đội ngũ giảng viên:

Về chuyên môn: Đảm bảo tỷ lệ giảng viên trong tổ chức chính trị xã hội

(như tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản HồChí Minh…) giữa các đơn vị (khoa, tổ) nhằm phát huy được vai trò của các tổchức chính trị - xã hội trong đội ngũ giảng viên;

Về lứa tuổi: Duy trì sự cân đối giữa các thể hệ già, trung niên, trẻ của đội

ngũ để có thể phát huy được tính năng động, hăng hái của tuổi trẻ và khai thácđược vốn kinh nghiệm, từng trải của lớp già;

Về giới tính: Đảm bảo tỷ lệ thích hợp giữa giảng viên nam và giảng viên

nữ trong từng khoa, từng tổ, từng bộ môn và chuyên ngành được đào tạo

Cơ cấu chuyên môn, chính trị, lứa tuổi và giới tính thể hiện cấu trúc của độingũ giảng viên Giữa các yếu tố cần phải đảm bảo sự cân đối, hợp lý nếu sự cân đốinày bị phá vỡ thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến chất lượng đội ngũ giảng viên

1.1.3 Quản lý phát triển đội ngũ giảng viên

Quản lý giáo dục theo nghĩa chung nhất là hoạt động điều hành, phối hợpcác lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầuphát triển xã hội hiện nay

Quản lý giáo dục, quản lý trường học là hệ thống những tác động tự giác(có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật) của chủ thểquản lý đến tập thể giảng viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ họcsinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chấtlượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường

Như vậy, quản lý giáo dục bao gồm 4 yếu tố là: chủ thể quản lý, đối tượng

bị quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý Trong thực tiễn, các yếu tố nêutrên không tách rời nhau mà ngược lại, chúng có quan hệ tương tác gắn bó vớinhau Chủ thể quản lý tạo ra những tác nhân tác động lên đối tượng quản lý, nơitiếp nhận tác động của chủ thể quản lý và cùng với chủ thể quản lý hoạt động theomột quỹ đạo nhằm cùng thực hiện một mục tiêu của tổ chức Khách thể quản lýnằm ngoài hệ thống hệ quản lý giáo dục Nó là hệ thống khác hoặc các ràng buộccủa môi trường,… Nó có thể chịu tác động hoặc tác động lại đến hệ thống giáodục và hệ quản lý giáo dục Vấn đề đặt ra với chủ thể quản lý là làm thế nào đểcho những tác động từ phía khách thể quản lý đến giáo dục là tích cực, cùng nhằmthực hiện mục tiêu chung

Như vậy, bản chất của quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thứcđược định hướng của chủ thể quản lý lên các thành tố của hoạt động giáo dụcnhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục một cách có hiệu quả.

Từ những phân tích trên đây, ta có thể đưa ra khái niệm quản lý phát triểnĐNGV các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu là:

Quản lý phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng là những tác động của các chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý phát triển ( ĐNGV ) thông qua các chức năng quản lý như xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo

và kiểm tra, nhằm bảo đảm số lượng , chất lượng và cơ cấu hợp lý , đáp ứng với yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục ở các trường Cao đẳng hiện nay

Quản lý phát triển ĐNGV là nội dung chủ yếu, quan trọng nhất trongquản lý nguồn nhân lực của nhà trường nói riêng và ngành giáo dục nói chung.quản lý phát triển ĐNGV có các đặc điểm sau:

- Mục tiêu quản lý: mục tiêu quản lý phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng

là nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phát triển ĐNGV của Nhà trường, đảmbảo cho hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên diễn ra một cách khoa học, hợp

lý, có kế hoạch, được tổ chức một cách chặt chẽ Đồng thời tạo ra một ĐNGV đápứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới giáo dục, góp phần nâng cao hiệuquả và chất lượng GD-ĐT của các trường Cao đẳng trong những năm tới

- Chủ thể quản lý: chủ thể trực tiếp quản lý phát triển ĐNGV là Đảng ủy,

Ban Giám hiệu nhà trường, các cơ quan chức năng, chủ nhiệm, phó chủ nhiệmkhoa, bộ môn và từng giảng viên của nhà trường

Chủ thể gián tiếp quản lý phát triển ĐNGVcác trường Cao đẳng là sở giáodục và đào tạo, Bộ nội vụ, Bộ Giáo dục & Đào tạo Ngoài ra, còn có cấp ủy vàchính quyền địa phương

- Đối tượng quản lý: toàn bộ hoạt động phát triển ĐNGV các trường Cao

đẳng Bao gồm: phát triển cả số lượng, chất lượng và cơ cấu của đội ngũ

- Nội dung quản lý đội ngũ giảng viên: bao gồm quản lý việc xây dựng

quy hoạch, kế hoạch phát triển ĐNGV; quản lý việc tuyển chọn, đào tạo bồidưỡng ĐNGV, quản lý kiểm tra đánh giá hoạt động phát triển ĐNGV

- Phương pháp, hình thức quản lý đội ngũ giảng viên: giáo dục nâng cao

nhận thức, ý thức trách nhiệm cho các chủ thể phát triển ĐNGV; thông qua xâydựng, quy hoạch, kế hoạch phát triển ĐNGV; thông qua tổ chức, chỉ đạo phát triểnĐNGV; thông qua tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV; kiểm tra, đánh giáhoạt động phát triển ĐNGV; kiểm tra, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và tự bồidưỡng của giảng viên

1.2 Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng

1.2.1 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển

Kế hoạch là sự sắp đặt, hoạch định đường lối có hệ thống của những côngviệc dự định làm Kế hoạch là chương trình dự định làm, là sự cụ thể hóa một việchoặc nhằm mục tiêu trong phạm vi không gian, thời gian và nguồn lực nhất định

Kế hoạch là sự tiên đoán những sự kiện cụ thể, chi tiết của tương lai bằng việc xácđịnh các mục tiêu cụ thể, chính xác; nêu rõ nhiệm vụ, con đường và phương tiệnthực hiện Có sự cân đối giữa các mục tiêu và nguồn lực để đạt được kết quả, có thểđánh giá và định hướng được với nguồn lực để sử dụng một cách tối ưu Ngoài việc

sử dụng tối ưu các nguồn lực, kế hoạch phải đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, hợp lýgiữa các lực lượng tham gia thực hiện kế hoạch

Trong quản lý phát triển ĐNGV các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh BạcLiêu trước hết các chủ thể quản lý cần quản lý việc xây dựng quy hoạch, kế hoạchphát triển ĐNGV Cụ thể, chủ thể quản lý phải quản lý các vấn đề cơ bản như:

Quản lý việc xây dựng quy hoạch phát triển ĐNGV, bao gồm các quyhoạch ngắn hạn và dài hạn quản lý những quy trình và điều kiện bảo đảm, quản

lý việc điều chỉnh và lựa chọn các phương án tối ưu để phát triển ĐNGV quản

lý các quy hoạch về số lượng, chất lượng và cơ cấu ĐNGV

Quản lý việc xây dựng kế hoạch tuyển chọn, sử dụng ĐNGV Các chủ thểphải quản lý việc xây dựng kế hoạch tuyển chọn trong đó thực hiện rõ: số lượngtuyển chọn, nguồn tuyển chọn, phương pháp tuyển chọn quản lý kế hoạch sắpxếp, bố trí, sử dụng, luân chuyển ĐNGV cho phù hợp với yêu cầu của Nhàtrường cũng như phẩm chất, năng lực của từng giảng viên.

1.2.2 Tuyển chọn, sử dụng đội ngũ giảng viên

Tuyển chọn là quá trình sử dụng các phương pháp nhằm xem xét, đánh giá, lựachọn, quyết định trong số những người được tuyển ai là người đủ tiêu chuẩn làm việctrong nhà trường Tuyển chọn thực chất là sự lựa chọn người theo tiêu chuẩn cụ thể rõràng do tổ chức đặt ra, để đạt được mục đích: đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đápứng yêu cầu về chất lượng và tinh thần, thái độ với công việc được giao

Tuyển chọn là nội dung cơ bản để phát triển ĐNGV Do vậy, trong quản

lý phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc liêu cần phảiquản lý nội dung này một cách chặt bảo đảm tính khách quan, khoa học, côngbằng, công khai quản lý tuyển chọn ĐNGV, các chủ thể quản lý cần phải quantâm tới những nội dung cụ thể sau:

Quản lý nhu cầu của nhà trường về ĐNGV về các mặt như: độ tuổi, giớitính, trình độ đào tạo, năng lực và kỹ năng thực hiện, phương thức lựa chọn vịtrí công tác của người được tuyển chọn

Quản lý quá trình tuyển chọn sao cho đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật,chính sách và cơ chế quản lý nguồn nhân lực, quản lý các áp lực bên trong cũngnhư bên ngoài nhà trường ảnh hưởng đến công tác tuyển chọn

Quản lý việc thu thập các thông tin về các ứng cử viên tuyển chọn, quản

lý quá trình tuyển chọn từ việc phỏng vấn, trắc nghiệm, nghiên cứu hồ sơ chođến ra quyết đinh tuyển chọn

Quản lý sử dụng ĐNGV của Nhà trường là quản lý về việc bố trí côngviệc đúng với năng lực của mọi thành viên, xác định mức quyền lợi tương ứngvới công việc được đảm nhận, giải quyết hài hòa giữa năng lực cống hiến vớithụ hưởng vật chất và tinh thần

Quản lý sử dụng ĐNGV còn bao hàm cả việc đề bạt, thuyên chuyển, nângbậc, sa thải Các chủ thể quản lý phải quản lý chặt chẽ các hoạt động này đảm bảokhách quan, công bằng, chính xác, đúng người, đúng việc; không thiên vị, bè cánh

và được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ

1.2.3 Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên

Công tác đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV là một trong những nội dung cơ bản

mà các chủ thể quản lý cần thực hiện trong quản lý phát triển ĐNGV các trườngCao đẳng trên đại bàn tỉnh Bạc Liêu

Đào tạo và bồi dưỡng các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượngnguồn nhân lực của tổ chức, công tác đào tạo và bồi dưỡng phải thực hiện mộtcách có tổ chức và có kế hoạch nhằm phát triển nguồn nhân lực con người

Đào tạo và bồi dưỡng ĐNGV được hiểu là các hoạt động học tập nhằmgiúp cho ĐNGV có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ củamình trong công tác giáo dục và đào tạo Đó chính là quá trình học tập và tự họctập, rèn luyện nhằm giúp ĐNGV nắm vững hơn về công việc của mình, lànhững hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của mình để thực hiệnnhiệm vụ lao động có hiệu quả hơn

Mục tiêu của đào tạo và bồi dưỡng ĐNGV là nhằm sử dụng tối đa nguồn lựchiện có của mỗi giảng viên và nâng cao tính hiệu quả của nhà trường thông quaviệc giúp giảng viên hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp củamình và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách tự giác hơn, với thái độtốt hơn, cũng như nâng cao khả năng thích ứng của bản thân trong xu thế phát triểnmạnh mẽ của xã hội hiện đại, bao gồm:

- Đào tạo và bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụcho ĐNGV Để hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và nghiên cứukhoa học trong các nhà trường thì việc học tập, tự học tập, tự bồi dưỡng của mỗigiảng viên là một yêu cầu tất yếu, cấp bách và nó diễn ra không chỉ khi còn ngồitrên ghế nhà trường mà là suốt đời

- Đào tạo lại, đào tạo chuẩn hoá: áp dụng cho những trường hợp thay đổinhu cầu công việc, những kiến thức đào tạo cũ không còn phù hợp hoặc không

đủ chuẩn thì phải đào tạo lại chuyên môn mới hoặc nâng chuẩn

Các chủ thể quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng giảng viên cần phảiquản lý các nội dung cụ thể:

- Mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng

- Thời gian để thực hiện được công tác đào tạo, bồi dưỡng

- Điều kiện cơ sở vật chất, tài chính

- Lực lượng tham gia đào tạo, bồi dưỡng

Việc xây dựng và phát triển ĐNGV đại học và cao đẳng đòi hỏi phải cónhững chế độ chính sách hợp lý, tạo ra động lực phát triển, trong đó bồi dưỡng

là một bộ phận cấu thành quan trọng của công tác phát triển đội ngũ, giúp ngườigiảng viên cập nhật kiến thức và kỹ năng mới

Để đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ, việc đào tạo, bồi dưỡng phải căn

cứ vào quy hoạch, kế hoạch, tiêu chuẩn nghiệp vụ đối với chức danh của côngchức giảng dạy, chủ động khắc phục tình trạng hẫng hụt cán bộ giảng dạy cótrình độ cao ở các trường đại học và cao đẳng

Cùng với các chế độ, chính sách về đào tạo, bồi dưỡng, cần có nhữngchính sách tạo động lực về vật chất và tinh thần cho ĐNGV Nhà trường phảivận dụng triệt để các chế độ chính sách của Nhà nước, đồng thời phải có nhữngbiện pháp thiết thực để thu hút lực lượng giảng viên giỏi, trình độ cao về côngtác tại trường Các chủ thể quản lý cần quản lý chặt chẽ các nội dung này

1.2.4 Thực hiện các chính sách đãi ngộ đối với giảng viên

Chính sách đãi ngộ đối với giảng viên có tác động rất lớn đến sự pháttriển ĐNGV; do vậy, đây là một nội dung chủ yếu trong quản lý phát triểnĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Theo quy định của nhà nước, giảng viên được hưởng các chế độ ưuđãi như: thâm niên nghề, chính sách về tiền lương, chế độ nghỉ lễ, tết nghỉ phép,

ốm đau, thai sản, được học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp

vụ phù hợp với năng lực sở trường và nhu cầu về đào tạo, bồi dưỡng của giảngviên Nhà trường thực hiện đầy đủ, kịp thời những chính sách này nhằm độngviên khuyến khích giảng viên yên tâm công tác, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnhđạo của Đảng, tin tưởng vào sự phát triển bền vững của nhà trường, giảng viêntoàn tâm, toàn lực công hiến cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nhà trường.

Quản lý các chính sách đãi ngộ đối với ĐNGV nhằm động viên, khuyếnkhích kịp thời ĐNGV, làm cho họ thêm yêu nghề, yêu người và thu hút thêmđược nguồn nhân lực chất lượng cao vào ĐNGV của Nhà trường

Quản lý các chính sách đãi ngộ, đảm bào cho việc xây dựng chính sách củaNhà trường phù hợp với đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước và phù hợp với đặc điểm hoạt động và điều kiện của nhà trường

1.2.5 Kiểm tra, đánh giá phát triển đội ngũ giảng viên

Kiểm tra, đánh giá là một chức năng cơ bản của quản lý; do vậy, đây là một nộidung cơ bản của quản lý phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnhBạc Liêu Cụ thể, các chủ thể quản lý phải kiểm tra, đánh giá các hoạt động như:

- Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển ĐNGV của Nhà trường

- Kiểm tra, đánh giá hoạt động tuyển chọn, sử dụng ĐNGV của Nhà trường

- Kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và tự bồi dưỡng ĐNGVcủa Nhà trường

- Kiểm tra, đánh giá việc xây dựng và tổ chức thực hiện tốt hoạt động xâydựng cơ chế, chính sách đãi ngộ đối với giảng viên

Để thực hiện tốt hoạt động kiểm tra, đánh giá, các chủ thể quản lý phảixây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá, tổ chức lực lượng tiến hành kiểm tra, xácđịnh nội dung kiểm tra và triển khai thực hiện các bước kiểm tra, đánh giá Đây

là những nội dung trong quản lý phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trênđịa bàn tỉnh Bạc Liêu mà các chủ thể cần phải quản lý

1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

1.3.1 Tác động từ những yêu cầu về nguồn nhân lực đối với sự phát

triển kinh tế - xã hội của đất nước trong tình hình hiện nay

Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học vàcông nghệ, sự xuất hiện của nền kinh tế tri thức và quá trình toàn cầu hoá nhữngnăm đầu thế kỷ XXI đòi hỏi con người hiện đại này càng có nhiều năng lực hơn.Chất lượng nguồn nhân lực trở thành nhân tố hàng đầu đối với sự phát triển kinh

tế - xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc Mỗi quốc gia đều tìm mọi biện pháp đểphát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng tốt yêu cầu của xã hội hiện đại, xã hộitrong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

Đối với nước ta, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đến năm

2020 đòi hỏi giáo dục phải đáp ứng và đón đầu sự phát triển Xuất phát từ thực

tế này, Đảng và nhà nước Việt Nam luôn coi trọng giáo dục và coi giáo dục đào tạo là “quốc sách hàng đầu”; coi giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoahọc công nghệ, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của xã hội Việt Namtrong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế Nghị quyết Đại hội đại biểu

-toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác định: “Đổi mới căn bản, -toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học; đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo” [13, tr.44]

Từ yêu cầu của nguồn nhân lực đòi hỏi giáo dục nói chung, đặc biệt làgiáo dục đại học cần có sự phát triển hợp lý về mạng lưới các trường đại học,cao đẳng với nhiều loại hình đào tạo, hoạt động theo các cơ chế khác nhau cóphân tầng về trình độ và mức chất lượng đào tạo để đáp ứng sự đa dạng, đa tầngcủa trình độ công nghệ, của ngành nghề sản xuất kinh doanh và nhu cầu sử dụngnhân lực của thị trường lao động xã hội

Sự phát triển mạnh mẽ quy mô và loại hình đào tạo đại học và cao đẳng,đòi các nhà trường cần cần bảo đảm đủ số lượng, nâng cao chất lượng và đảmbảo hợp lý về cơ cấu ĐNGV nhằm đáp ứng với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lựctrong bối cảnh mới Đối với các Trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cần

phải có ĐNGV có chất lượng và cùng với đó là thực hiện tốt hoạt động pháttriển và quản lý phát triển ĐNGV của Nhà trường.

1.3.2 Tác động từ những cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ giảng viên

Nghị quyết TW 2, khóa VIII nhấn mạnh: đầu tư cho GD - ĐT là đầu tư chophát triển; thực hiện chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với GD - ĐT, đặc biệt là chính sáchđầu tư và chính sách tiền lương Lương giảng viên phải được xếp cao nhất trong hệthống thang bậc lương hành chính sự nghiệp và có thêm chế độ phụ cấp tùy theo tínhchất của công việc, theo vùng do Chính phủ quy định Nghị quyết TW2 cũng khẳng địnhđào tạo lao động kỹ thuật là đào tạo nhân tài cho đất nước trong thế kỷ 21

Trên cơ sở tổng kết thực hiện nghị quyết TW2 (khóa VIII) và cụ thể hóanghị quyết đại hội IX của Đảng, hội nghị TW6 (khóa IX) đề ra nhiệm vụ đếnnăm 2010, trong đó đã xác định: có chính sách thu hút cán bộ khoa học trình độcao của các viện nghiên cứu trong nước và các nhà khoa học Việt Nam ở nướcngoài tham gia đào tạo lao động kỹ thuật; tăng cường đầu tư cho GD-ĐT đúngvới yêu cầu quốc sách hàng đầu

Nghị quyết Trung ương 8 Khóa XI, đã xác định: “Có chế độ ưu đãi đối vớinhà giáo và CBQuản lý giáo dục Việc tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ, tôn vinh nhàgiáo và CBQuản lý giáo dục phải trên cơ sở đánh giá năng lực, đạo đức nghềnghiệp và hiệu quả công tác Có chế độ ưu đãi và quy định tuổi nghỉ hưu hợp lýđối với nhà giáo có trình độ cao; có cơ chế miễn nhiệm, bố trí công việc kháchoặc kiên quyết đưa ra khỏi ngành đối với những người không đủ phẩm chất nănglực, không đáp ứng được với yêu cầu nhiệm vụ Lương của nhà giáo được ưu tiênxếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp và có thêmphụ cấp tùy theo tính chất công việc và theo vùng” [14]

Những quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước trong phát triển giáodục và phát triển ĐNGV thường xuyên tác động trực tiếp, gián tiếp đến quản lý pháttriển ĐNGV Đây là những cơ sở quan trọng cho các chủ thể quản lý thực hiện quản

lý phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu hiện nay.

1.3.3 Tác động từ việc mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường

Để đáp ứng với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng với yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế, cáctrường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu đang từng bước mở rộng quy mô, loạihình và đối tượng đào tạo và nâng cao chất lượng đào tạo Với từng bước pháttriển của Nhà trường, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đào tạo, đòi hỏicần phải có ĐNGV đáp ứng với yêu cầu GD-ĐT

Trong xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế, nguồn nhân lực lao động xã hộingày càng đòi hỏi cần phải có nhiều năng lực hơn Điều đó đặt ra cho Nhà trườngkhông ngừng phải đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo và cùng với đó là cầnmột ĐNGV đủ về số lượng, tốt về chất lượng, hợp lý về cơ cấu Đây là những vấn

đề các nhà quản lý cần phải tính đến trong quản lý phát triển ĐNGV ở các trườngCao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu hiện nay

1.3.4 Tác động từ nhận thức, ý thức trách nhiệm, năng lực quản lý của cán bộ giảng viên đến phát triển đội ngũ giảng viên của Nhà trường

Trình độ nhận thức và ý thức trách nhiệm của CBQuản lý và giảng viên

có ảnh hưởng rất lớn đến quản lý phát triển ĐNGV của các trường Cao đẳngtrên địa bàn tỉnh Bạc Liêu Nhận thức và ý thức trách nhiệm của các lực lượngquản lý và giảng viên, giúp Nhà trường phát huy được thế mạnh của giảng viêntrong giảng dạy và tham gia các hoạt động của nhà trường tạo điều kiện để nângcao chất lượng và hiệu quả đào tạo, đồng thời cũng góp phần tích cực cho côngtác quản lý phát triển ĐNGV với nhiệt tình và tự giác của ĐNGV

Năng lực quản lý của đội ngũ CBQuản lý giáo dục của Nhà trường có tácđộng rất lớn đến quản lý phát triển ĐNGV của Nhà trường Năng lực quản lý là

cơ sở cho các CBQuản lý xây dựng quy hoạch, kế hoạch và tổ chức thực hiện vàkiểm tra các hoạt động phát triển ĐNGV của Nhà trường

Cơ cấu tổ chức của Nhà trường có tác động rất lớn đến quản lý phát triểnĐNGV Việc xây dựng bộ máy quản lý hợp lý, có sự phân công trách nhiệm rõràng, hoạt động có hiệu quả có vai trò quan trọng đối với việc phát triển nhàtrường trong đó có công tác quản lý phát triển ĐNGV.

Năng lực của đội ngũ CBQuản lý có ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản

lý nhà trường CBQuản lý phải là những người đầu đàn trong giảng dạy, nắmchắc và hiểu sâu sắc mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo, biết chỉ đạo, tổchức giảng dạy học tập có hiệu quả, là trung tâm thu hút ĐNGV

Thực trạng ĐNGV của Nhà trường là cơ sở thực tiễn cho xây dựng quy hoạch,

kế hoạch đào tạo bồi dưỡng giảng viên Do vậy, thực trạng ĐNGV của Nhà trường

có tác động rất lớn đến quản lý phát triển ĐNGV của Nhà trường

1.3.5 Tác động từ môi trường sư phạm, cơ chế, chính sách đến phát triển đội ngũ giảng viên của Nhà trường

Môi trường sư phạm, bầu không khí dân chủ cởi mở trong Nhà trường cótác động đến công tác phát triển ĐNGV Nó tác động đến tâm tư, tình cảm, lý trí

và hành vi của các thành viên nhà trường là động lực thúc đẩy mọi hoạt độngtrong nhà trường nhất là phát triển đội ngũ giảng viên

Các cơ chế, chính sách của Nhà trường, đặc biệt là các cơ chế chính sánhđãi ngộ đối với giảng viên có tác động đến quản lý phát triển ĐNGV Tranh thủcác nguồn đầu tư, tổ chức hợp lý, hiệu quả các nguồn lực tài chính, xây dựngquy chế chi tiêu nội bộ, các quy chế tuyển dụng sử dụng, đào tạo và bồi dưỡngphù hợp sẽ tạo động lực cho đội ngũ CB, giảng viên tích cực tự giác tham giagóp phần phát triển ĐNGV nhà trường

Môi trường sư phạm, cơ chế chính sách của Nhà trường thông thoáng,hợp lý sẽ có tác dụng trong việc tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và tự bồi dưỡngđội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Trên đây là các yếu tố tác động đến quản lý phát triển ĐNGV ở cáctrường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu Các chủ thể quản lý phải nhận thức

đầy đủ các yếu tố tác động để có những hoạch định chính xác trong quản lý pháttriển ĐNGV của Nhà trường.

*

* *

Đội ngũ giảng viên là tập hợp những người thực hiện hoạt động dạy học giáo dục trong các nhà trường, các cơ sở giáo dục ở bậc cao đẳng, đại học cóđầy đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên môn và nghiệp vụ quy định

-Chất lượng ĐNGV là tổng hợp cá giá trị bên trong của đội ngũ, đảm bảo chođội ngũ đó có khả năng đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục ở bậc cao đẳng, đại học vàtiêu chuẩn đạo đức, tác phong, chuyên môn, nghiệp vụ do Nhà nước qui định

Quản lý phát triển ĐNGV ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh BạcLiêu là sự tác động của các chủ thể quản lý trong và ngoài nhà trường tới quátrình xây dựng và phát triển đội ngũ nhằm tạo nên chất lượng ĐNGV đáp ứngmục tiêu GD-ĐT nói chung và mục tiêu nhà trường nói riêng

Quản lý phát triển ĐNGV là một hoạt động mang tính khoa học và rất cầnthiết đối với các cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục vàđào tạo Làm tốt công tác quản lý phát triển ĐNGV có ý nghĩa rất quan trọng,góp phần nâng cao trình độ cho SV và chất lượng giáo dục của nhà trường, tạođộng lực cho tiến bộ xã hội; tăng cường hiệu quả đầu tư cho giáo dục và đào tạo,tránh tình trạng lãng phí về công sức, tiền bạc và thời gian; góp phần thực hiệnmục tiêu công bằng xã hội trong giáo dục và đào tạo

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẠC LIÊU

2.1 Khái quát các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu được thành lập theo cácQuyết định như: Quyết định số 1396/QĐ-LĐTBXH ngày 05/11/2010 của Bộtrưởng Bộ Lao động Thương bình và Xã hội về việc thành lập trường Cao đẳngNghề Bạc Liêu trên cơ sở nâng cấp từ Trường Trung cấp Nghề kỹ thuật Côngnghệ Bạc Liêu; Quyết định số 663/QĐ-BYT ngày 01/02/2007 của Bộ trưởng BộGD-ĐT về việc thành lập trường Cao đẳng Y Tế Bạc Liêu trên cơ sở nâng cấp

từ Trường Trung cấp Y tế Bạc Liêu; Quyết định số 1451/QĐ-GDĐT ngày26/4/2014 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT về việc thành lập Trường Cao đẳng Kinh

tế - Kỹ thuật trên cơ sở nâng cấp từ Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật BạcLiêu., là cơ sở giáo dục công lập, trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu, có

tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng

Các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu hoạt động theo Điều lệtrường Cao đẳng, đại học ban hành kèm Quyết định số 58/2010/QĐ-TTg ngày22/9/2010 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 07/2009/QĐ-TTg ngày15/01/2009 của Thủ tướng Chính phủ về điều kiện và thủ tục thành lập, đình chỉ,hoạt động, sát nhập, chia, tách, giải thể trường đại học

1-2.1 Sứ mạng

Các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu là các trường đào tạo cáclĩnh vực Kinh tế, y tế, công nghiệp, nông nghiệp…có chất lượng cao ở khu vựcNam Sông hậu Thực hiện vai trò kết nối các nguồn lực giáo dục bên trong nhàtrường và bên ngoài xã hội tạo thành sức mạnh đủ khả năng giải quyết các mụctiêu, sứ mạng của nhà trường, tạo dựng niềm tin cho người học và xã hội

2.2 Chức năng, nhiệm vụ

Các Trường có chức năng tổ chức triển khai các hoạt động giáo dục caođẳng lĩnh vực Kinh tế, y tế, công nghiệp, nông nghiệp, thực hiện chương trìnhđào tạo từ bậc trung cấp, cao đẳng cho các ngành: Kế toán, Ngân hàng, Tàichính kế toán, Y sĩ, dược sĩ, điều dưỡng, sửa chữa công nghiệp, trồng trọt, chănnuôi, thú y

Tổ chức và triển khai các hoạt động NCKH, hợp tác quốc tế trong đào tạo

và NCKH với các trường, viện nghiên cứu trong nước và ngoài nước; Hợp tácứng dụng phục vụ phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân theo yêu cầu

xã hội ở tỉnh Bạc Liêu và các địa phương khác

Xây dựng quy hoạch phát triển dài hạn, ngắn hạn và kế hoạch, quy môđào tạo của các nhà trường đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnhBạc Liêu, các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu long

Nghiên cứu và triển khai ứng dụng khoa học - công nghệ trong giảng dạy

và hoạt động thực tiễn xã hội Liên kết đào tạo và NCKH với các đơn vị khác

Tổ chức cơ cấu các Trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

5 Phòng Kế hoạch - Tài chính

6 Phòng Thanh tra, Khảo thí, kiểm định chất lượng đào tạo

7 Phòng Chính trị - Công tác Học sinh Sinh viên

8 Phòng Quản trị-Cơ sở vật chất

Trung tâm đào tạo lái xe

Khoa Nông nghiệp-Thủy sản

HỘI ĐỒNG KH-ĐT PHÓ HIỆU TRƯỞNG

- 01 Phó Hiệu trưởng phụ trách đào tạo

- 01 Phó Hiệu trưởng phụ trách Nghiên cứu khoa học

- 01 Phó Hiệu trưởng phụ trách Cơ

sở Vật chất - Môi trường giáo dục

CÁC TỔ CHỨC ĐOÀN THỂ

- Công đoàn

- Đoàn thanh niên

- Hội sinh viên

2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

2.2.1 Số lượng giảng viên cơ hữu các trường Cao đẳng

Khảo sát 03 trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cho thấy:

Đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ sau đại học là 129/210 (chiếm tỷ lệ61,4%), trong đó: Phó Giáo sư là 01 (chiếm 0,05%); Tiến sĩ là 11 (5,2%), NCS -Thạc sĩ là 117 (chiếm 55,7%);

Đội ngũ giảng viên có trình độ đại học là 81/210 ( chiếm tỷ lệ 38,6%)

Phân tích thực trạng đội ngũ giảng viên các Trường Cao đẳng trên địa bàntỉnh Bạc Liêu về mặt số lượng cho thấy:

Hiện nay 100% giảng viên các chuyên ngành có trình độ đại học và trênđại học Số lượng giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên chiếm tối đa, đây lànguồn giảng viên cơ bản cho quá trình phát triển của nhà trường

Số lượng giảng viên chuyên môn đặc biệt là giảng viên khối ngành hiệnđang thiếu cả về số lượng và chất lượng Với đội ngũ giảng viên hiện có, mớiđáp ứng được 70% quy mô đào tạo

2.2.2 Trình độ chuyên môn của giảng viên cơ hữu các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Phân tích thực trạng đội ngũ giảng viên các Trường Cao đẳng trên địa bàntỉnh Bạc Liêu về mặt trình độ cho thấy:

Đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ sau đại học là 129/210 (chiếm tỷ lệ61,4%), Trong đó: Phó Giáo sư là 01 (chiếm 0,05%); Tiến sĩ là 11 (5,2%), NCS-Thạc sĩ là 117 (chiếm 55,7%);

Đội ngũ giảng viên có trình độ đại học là 81/210 ( chiếm tỷ lệ 38,6%)

Về chất lượng: Số giảng viên có trình độ tiến sĩ chỉ chiếm 5,2% Tỷ lệ nàycòn ít hơn rất nhiều so với yêu cầu của Chính phủ trong chiến lược phát triểngiáo dục giai đoạn 2011-2020 ban hành kèm theo Quyết định số 711/QĐ-TTg

ngày 13 tháng 6 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đến năm 2020, cáctrường đại học phải đạt 25% giảng viên có trình độ tiến sĩ) Số giảng viên cótrình độ thạc sĩ chiếm tỷ lệ 55,7%, Tỷ lệ này cũng chưa đáp ứng yêu cầu củaChính phủ Số giảng viên có trình độ đại học chiếm tỷ lệ 38,6% Tỷ lệ này cònkhá cao so với yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ (Đến năm 2020, 100% giảngviên đại học đạt trình độ thạc sỹ trở lên), vì vậy việc xây dựng phát triển độingũ, nhiệm vụ chuẩn hóa và nâng cao trình độ cho cán bộ, giảng viên là mụctiêu ưu tiên hàng đầu vừa mang tính cấp thiết, vừa mang tính chiến lược lâu dài.

Để giải bài toán về số lượng và chất lượng giảng viên đáp ứng nhu cầugiảng dạy những năm đầu thành lập trường Cao đẳng đòi hỏi Nhà trường cần cónhững giải pháp quản lý, phát triển đội ngũ gảng viên một cách cụ thể, khoahọc

2.2.3 Độ tuổi, giới tính của đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Giảng viên nữ chiếm một tỷ lệ lớn hơn so với giảng viên nam Thôngthường ở các trường kinh tế, kỹ thuật, công nghệ, tỷ lệ nam giảng viên nhiềuhơn nữ giảng viên Còn ở các trường sư phạm, khoa học xã hội và nhân văn tỷ lệnam giảng viên và nữ giảng viên tương đương nhau, nếu tỷ lệ nữ giảng viên cónhiều hơn thì cũng không đáng kể

Việc nữ giảng viên nhiều hơn nam giảng viên ở các trường Cao đẳng trên địabàn tỉnh Bạc Liêu không chỉ tạo ra sự mất cân đối về mặt giới tính trong đội ngũgiảng viên mà ít nhiều vẫn ảnh hưởng đến các hoạt động chung của nhà trường

2.3 Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Đánh giá được thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trườngCao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu; đánh giá được các biện pháp đã sử dụng đểquản lý phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh BạcLiêu; rút ra những nguyên nhân, những bài học kinh nghiệm trong việc quản lý pháttriển đội ngũ giảng viên các Trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

2.3.1 Mô tả khảo sát thực trạng

Đối tượng khảo sát của chúng tôi là: Ban Giám hiệu; Trưởng, Phó cáckhoa đào tạo; Trưởng, Phó các phòng, ban, trung tâm, Trưởng, Phó các bộ môntrực thuộc khoa của các Trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu Tổng cộng

110 người Cụ thể như sau:

- Ban Giám hiệu: 9 người;

- Trưởng, Phó các khoa đào tạo: 21 người;

- Trưởng, Phó các phòng, ban, trung tâm: 24 người;

- Trưởng, Phó các bộ môn trực thuộc khoa: 56 người;

Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi: Nhằm thu thập thông tincủa các đối tượng điều tra về các nội dung cần nghiên cứu

Nội dung của các mẫu bảng hỏi: Gồm có 5 bảng dành cho các đối tượngkhảo sát là Ban Giám hiệu; Trưởng, Phó các khoa đào tạo; Trưởng, Phó các phòng,ban, trung tâm, Trưởng, Phó các bộ môn trực thuộc của các Trường Cao đẳng trên