LUẬN văn THẠC sí KINH tế CHÍNH TRỊ PHÁT TRIỂN KINH tế DU LỊCH ở HUYỆN BA vì, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

Ở nước ta, trong những năm qua, ngành du lịch luôn được Đảng và Nhà nước rất quan tâm và được xem là ngành “công nghiệp không khói”, coi phát triển du lịch là một hướng chiến lược quan trọng trong đường lối phát triển kinh tế xã hội nhằm góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời xác định phát triển du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn trên cơ sở “đa dạng hóa sản phẩm và các loại hình du lịch, nâng cao chất lượng để đạt tiêu chuẩn quốc tế”.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ở nước ta, trong những năm qua, ngành du lịch luôn được Đảng và Nhànước rất quan tâm và được xem là ngành “công nghiệp không khói”, coi pháttriển du lịch là một hướng chiến lược quan trọng trong đường lối phát triểnkinh tế - xã hội nhằm góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồngthời xác định phát triển du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọntrên cơ sở “đa dạng hóa sản phẩm và các loại hình du lịch, nâng cao chấtlượng để đạt tiêu chuẩn quốc tế”

Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến - là trung tâm kinh tế, chính trị, vănhóa của cả nước Trong những năm qua, ngành du lịch thủ đô đã góp phần quantrọng vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết công ăn việc làm, thúc đẩy quá trình hộinhập kinh tế quốc tế Năm 2010, Hà Nội đã vinh dự được Tạp chí Du lịch trựctuyến Smart Travel Asia bình chọn là một trong 10 điểm du lịch hấp dẫn nhấtchâu Á Đây là những yếu tố thuận lợi để kinh tế du lịch Thủ đô phát triển lêntầm cao mới hướng đến các mục tiêu phát triển bền vững

Ba Vì, là vùng đất địa linh, nhân kiệt, có truyền thống văn hoá lâu đời,độc đáo, đặc trưng bởi 3 dân tộc Kinh - Mường - Dao với những phong tục,tập quán, văn hoá riêng biệt Không những thế, Ba Vì được thiên nhiên bantặng sơn thuỷ hữu tình, với hệ sinh thái phong phú, thảm thực vật đa dạng,được coi là “lá phổi xanh” phía Tây thủ đô Hà Nội Đến với Ba Vì, ấn tượngđầu tiên du khách sẽ được chứng kiến nhiều di tích văn hoá dân gian vật thể

và phi vật thể độc đáo Đó là truyền thuyết về vị thần được ngưỡng kính trongtâm thức ngàn đời người dân đất Việt là Đệ Nhất Phúc Thần Tản Viên, haycòn gọi là Nam Thiên Thần Tổ, vị Thần đứng đầu trong Tứ Bất Tử Nơiđây có rất nhiều cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp như: Núi rừng, Thác suối,Sông, Hồ gắn với truyền thuyết “Sơn Tinh - Thuỷ Tinh” và nhiều di tích lịch

sử - văn hoá như: Cụm di tích: Đền Thượng - Đền Trung - Đền Hạ thờ Tam vịTản Viên Sơn Thánh, Đình Tây Đằng, Đình Chu Quyến, Đình Thụy Phiêu,Đền thờ Bác Hồ, Khu di tích lịch sử K9 cùng nhiều di tích văn hoá, lịch sử cógiá trị đặc biệt khác Nơi có nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: AoVua, Khoang Xanh, Thiên Sơn - Suối Ngà, Khu du lịch Tản Đà, Vườn QuốcGia Ba Vì, Thác Đa, Hồ Suối Hai, Hồ Tiên Sa, Suối Mơ, Hồ Cẩm Quỳ, Rừngnguyên sinh Bằng Tạ - Đầm Long, Đồi cò Ngọc Nhị Nơi có nhiều trang trạiđồng quê, nhiều sản phẩm nông nghiệp phong phú Có nguồn nước khoángnóng thiên nhiên tại Thuần Mỹ rất thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng.

Trong những năm gần đây, Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy bannhân dân Huyện đặc biệt quan tâm đến ngành du lịch với mục tiêu du lịchtrở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Huyện Tuy nhiên, trong thời gian quakinh tế du lịch Ba Vì phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng củahuyện, các khu du lịch quy mô còn khiêm tốn, sản phẩm du lịch chủ yếu vẫndựa vào các yếu tố tự nhiên, khai thác những tiềm năng sẵn có và chưa đượcđầu tư thỏa đáng; thêm vào đó việc khai thác quá mức không theo quy hoạchbảo tồn đang đặt ra những vấn đề báo động về ô nhiễm môi trường sinh thái,

hệ lụy bức xúc về văn hóa - xã hội, suy giảm chất lượng cuộc sống cộngđồng tại các khu, điểm du lịch

Vì vậy, để kinh tế du lịch huyện Ba Vì phát triển và phát triển một cáchtoàn diện theo hướng tích cực, ngành Du lịch Ba Vì cần giải quyết hài hòa mốiquan hệ giữa phát triển kinh tế du lịch, gắn với bảo tồn, giữ gìn các di sản, bảo vệmôi trường sinh thái, sớm đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọncủa Huyện đóng góp không nhỏ cho kinh tế du lịch Thủ đô Đây cũng chính là

vấn đề cấp thiết hiện nay Với lý do trên tác giả chọn đề tài: “Phát triển kinh tế

du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ

kinh tế của mình

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua đã có nhiều công trình khoa học cả trong nước vàquốc tế nghiên cứu về du lịch và phát triển kinh tế du lịch, trong đó, tiêu biểu

có các công trình khoa học sau:

“Du lịch bền vững”, tác giả Nguyễn Đình Hòe, Vũ Văn Hiếu, Đại học

Quốc gia Hà Nội, năm 2001 Học viên đã tìm được những vấn đề về mối quan

hệ giữa du lịch và môi trường Khái niệm, nguyên tắc, chính sách của du lịchbền vững, du lịch bền vững ở những vùng sinh thái nhạy cảm như du lịchmiền núi, du lịch ven biển, du lịch sinh thái

“Cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam”,

đề tài cấp Nhà nước do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Trung Lương - Viện Nghiên

cứu Phát triển Du lịch làm Chủ nhiệm đề tài, năm 2002 Thông qua đề tài, có

thể nhìn thấy khá toàn diện về phát triển du lịch bền vững từ trước tới nay,trong đó đã hệ thống hoá các vấn đề lý luận về phát triển du lịch bền vững; xácđịnh những vấn đề cơ bản đặt ra đối với phát triển du lịch bền vững thông quaphân tích thực trạng phát triển du lịch Việt Nam từ năm 1992 Tổng quan một

số kinh nghiệm quốc tế về phát triển du lịch bền vững Đồng thời, học viêncũng tìm thấy hệ thống các giải pháp đảm bảo phát triển du lịch bền vững trongđiều kiện cụ thể ở Việt Nam; thử nghiệm nghiên cứu mô hình phát triển du lịchbền vững ở khu vực cụ thể

“Một số giải pháp phát triển du lịch bền vững thành phố Hồ Chí Minh

đến năm 2010”, tác giả Đoàn Liêng Diễm, Trường Đại học Kinh tế thành phố

Hồ Chí Minh, năm 2003 Học viên có cái nhìn tổng quan những vấn đề lýluận - thực tiễn về phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam; thực trạng và tiềmnăng phát triển, giải pháp và phác họa mô hình phát triển du lịch bền vững

“Phát triển du lịch bền vững ở Phong Nha - Kẻ Bàng”, tác giả Trần

Tiến Dũng, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm 2006 Học viênđược học cách phân tích, luận giải những cơ sở lý luận và kinh nghiệm

quốc tế về phát triển du lịch bền vững Đồng thời có cái nhìn hệ thốngtổng quan, cách đánh giá thực trạng phát triển du lịch ở vùng núi miềnTrung, đăc biệt là phát huy tiềm năng du lịch dựa vào danh lam thắng cảnh,

di tích lịch sử của địa phương Phát triển kinh tế du lịch gắn với quốc phòng

- an ninh, những năm vừa qua đã có một số công trình đi sâu nghiên cứu Luận

án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Đình Sơn, hoàn thành năm 2007 về:

“Phát triển kinh tế du lịch ở vùng du lịch Bắc Bộ và tác động của nó tới quốc

phòng - an ninh” Học viên có caí nhìn tổng thể về những vấn đề lý luận chung

và kinh nghiệm phát triển kinh tế du lịch kết hợp với củng cố quốc phòng - anninh Thực trạng phát triển kinh tế du lịch ở vùng du lịch Bắc Bộ và tác độngtới quốc phòng - an ninh Đăc biệt những giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế

du lịch ở Vùng Bắc Bộ kết hợp với tăng cường củng cố quốc phòng - an ninh

“Phát triển kinh tế du lịch và tác động tới quốc phòng - an ninh trên

địa bàn tỉnh Hà Tây”, tác giả Nguyễn Đình Sơn, hoàn thành năm 2003; luận

văn đã cho học viên cái nhìn tổng thể về một cách đánh giá tiềm năng thếmạnh du lịch của vùng núi, trung du Bắc bộ, có nhiều điểm tương đồng vớimiền núi trung du Bắc bộ, có Ba Vì

Các công trình trên đã đi sâu nghiên cứu khái niệm du lịch, kinh tế dulịch, một vài công trình đã phân tích tác động của việc phát triển kinh tế dulịch đến quốc phòng - an ninh; đồng thời chỉ ra thực trạng và giải pháp nhằmphát triển kinh tế du lịch, phát triển kinh tế du lịch gắn với củng cố quốcphòng - an ninh ở một địa phương cụ thể

Ở thành phố Hà Nội, đã có một số công trình nghiên cứu về địa chất,địa mạo, đa dạng sinh học cũng như việc đẩy mạnh phát triển du lịch Tiêubiểu có những công trình sau:

“Du lịch Thăng Long - Hà Nội” của Tiến sĩ Trương Sỹ Vinh làm chủ biên,

Nhà xuất bản Hà Nội, năm 2010 Cuốn sách giới thiệu tổng quan những giá trị tựnhiên, văn hóa lịch sử có ý nghĩa với sự phát triển du lịch của Hà Nội; khái quát

những thành tựu của ngành Du lịch Hà Nội qua các thời kỳ phát triển Phân tíchnhững cơ hội, thách thức đối với du lịch Thủ đô trong quá trình hội nhập và pháttriển, đồng thời đưa ra phương hướng phát triển du lịch Hà Nội trong thời gian tới.

“Những giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch trên địa bàn Hà Nội”, tác giả Bùi Thị Nga, Luận án phó tiến sĩ khoa học kinh tế, Học viện Quân y,

Hà Nội, năm 1996; Tác giả đã cho học viên nhìn nhận vấn đề tổng thể vềnhững tiềm năng, thế mạnh, giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch trên địabàn Thủ đô Hà Nội, huyện Ba Vì trong tương lai, trong thời hội nhập

“Giải pháp cơ bản khai thác tiềm năng du lịch của Thủ đô và phụ cận

nhằm phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2010”, tác giả Nguyễn Thị Nguyên

Hồng, Luận án tiến sĩ kinh tế, Trường Đại học Thương mại, Hà Nội, năm2004; Tác giả đã cho học viên cách nhìn riêng khác biệt về tiềm năng du lịchcủa Hà Nội, thủ đô ngàn năm văn hiến, trong đó có Ba Vì, vùng đất linh kiệt,lịch sử ngàn năm với tiềm năng đặc biệt để phát triển một ngành du lịchkhông khói, sánh tầm khu vực và thế giới

Bài viết: Chương trình xúc tiến, quảng bá với chủ đề: "Du lịch Ba Vì đổi mới,thân thiện và phát triển" của tác giả Hà Xuân Hưng- Bí thư Huyện ủy Ba Vìnhân buổi lễ khai trương du lịch năm 2014 Bài viết không chỉ để giới thiệu về

Ba Vì với tiềm năng du lịch đặc biệt mà còn cho học viên và người đọc tiếp cậnvới quan điểm, chủ trương, chính sách của Hà Nội nói chung và Ba Vì nóiriêng trong việc đẩy mạnh phát triển du lịch để Ba Vì là một điểm đến đầy hấpdẫn của Việt Nam, du khách bạn bè quốc tế

Các luận văn, luận án trên đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về du lịch, pháttriển du lịch, nguồn nhân lực du lịch, xúc tiến đầu tư du lịch… chỉ ra những tiềmnăng và lợi thế (tài nguyên thiên nhiên và truyền thống văn hóa lịch sử của Thủ

đô ngàn năm văn hiến); thực trạng phát triển du lịch Hà Nội về quy hoạch, chínhsách đầu tư, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ lao động, thị trường, vai trò quản lýnhà nước… đồng thời đưa ra những định hướng và giải pháp để phát triển dulịch Hà Nội từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Ngoài các công trình, luận văn, luận án nêu trên, một số bài báo khoahọc có liên quan đến chủ đề của luận văn đã được công bố trên một số tạp chíchuyên ngành, đặc biệt một số bài báo về du lịch thời kỳ hội nhập quốc tế như:

“Phát triển bền vững du lịch Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế”, tác giả Nguyễn Văn Mạnh, Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 1/2008; “Du lịch Hà Nội: Hội nhập và hướng tới phát triển bền vững,

Nội dung các bài báo khoa học, các bài viết của các tác giả kể trên đã đềcập một cách chung nhất về phát triển du lịch, đồng thời chỉ ra các mối liên hệ,tác động giữa phát triển du lịch với các yếu tố như tài nguyên thiên nhiên, môitrường sinh thái, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, đường lối đối ngoại,đổi mới…

Tóm lại, với phương châm phát triển du lịch là một hoạt động kinh tếtrong phạm vi cả nước và từng địa phương đã có một số công trình nghiên cứu

cả về lý luận và thực tiễn nêu trên Đây là cơ sở khoa học quan trọng giúp tác giảlàm tư liệu tham khảo trong luận văn của mình Song tác giả thấy rằng, cho đếnnay có nhiều đề tài về phát triển kinh tế du lịch nhưng chưa có công trình nàonghiên cứu riêng về phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Vì vậy, đề tài của luận văn không trùng lắp với bất kỳ công trình nào đã công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Phân tích cơ sở lý luận chung về kinh tế du lịch, các vấn đề thực tiễncủa kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội; trên cơ sở đó đề xuất quanđiểm, giải pháp nhằm phát triển kinh tế du lịch của huyện Ba Vì, thành phố HàNội trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ:

- Luận giải những vấn đề lý luận về phát triển kinh tế du lịch

- Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế du lịch của huyện Ba Vì thờigian qua

- Quan điểm cơ bản và những giải pháp chủ yếu đẩy mạnh phát triển kinh

tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu: phát triển kinh tế du lịch.

4.2.Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung: Nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch cả về số lượng,

chất lượng, cơ cấu kinh tế du lich

- Về không gian: Nghiên cứu trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.

- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch ở

huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, số liệu điều tra khảo sát giai đoạn 2006 - 2014

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận: Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa

Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam và các Nghị quyết của Đại hội đại biểu Đảng bộ, Ban Chấp hànhThành ủy, HĐND thành phố Hà Nội, Huyện ủy- HĐND -UBND huyện Ba Vì

về phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô và của huyện Ba Vì

5.2.Phương pháp nghiên cứu: Luận văn được thực hiện trên cơ sở

phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; phương pháp nghiêncứu đặc thù của khoa học kinh tế chính trị là phương pháp trừu tượng hóa khoahọc Ngoài ra, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác như: phươngpháp thống kê, so sánh, thu thập, phân tích, tổng hợp tài liệu, phương pháp điềutra khảo sát thực tiễn

6 Ý nghĩa của đề tài

- Luận văn góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc xác định

chủ trương, giải pháp phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà

Nội và các địa phương khác

- Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu,học tập, giảng dạy môn Kinh tế Chính trị, Kinh tế du lịch trong các Học viện,trường đại học

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: Phần mở đầu, 3 chương (7 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Về khái niệm du lịch, do hoàn cảnh (thời gian, khu vực) khác nhau, góc

độ nghiên cứu khác nhau, mỗi tác giả lại có một cách hiểu khác nhau Khi điểmlại các công trình nghiên cứu về du lịch, Giáo sư, Tiến sĩ Berkener, một chuyêngia uy tín về lĩnh vực du lịch trên thế giới, đã đưa ra nhận xét: “Đối với du lịch,

có bao nhiêu tác giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa” [8, tr.9] Tuy nhiên,trong phạm vi luận văn, tác giả không đi sâu phân tích các quan niệm khác nhau

về du lịch mà chỉ đưa ra quan niệm chung nhất, bảo đảm tính hệ thống cho luậnvăn mà thôi

Khi bàn về mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng, theo Các Mác:

“Sản xuất, coi là trực tiếp đồng nhất với tiêu dùng và tiêu dùng coi là trực tiếp

ăn khớp với sản xuất, cái đó các nhà kinh tế học gọi là tiêu dùng sản xuất”,

“Tiêu dùng đồng thời cũng trực tiếp là sản xuất, cũng giống như trong tựnhiên, tiêu dùng các nguyên tố hóa chất là sự sản xuất ra thực vật” [13,tr.600] Du lịch cũng vậy, đây là hoạt động của con người luôn diễn ra đồngthời cả hai mặt sản xuất và tiêu dùng các sản phẩm du lịch, trong đó, ngườikinh doanh du lịch tạo ra và cung ứng các sản phẩm du lịch đảm bảo nhu cầu

của du khách, còn khách du lịch là những người trả tiền để được tiêu dùng cácsản phẩm đó Chỉ khi hai hoạt động diễn ra đồng thời thì mới đảm bảo mộttour du lịch hoàn chỉnh Như vậy, du lịch là một hoạt động có sự thống nhấtbiện chứng giữa người cung cấp và người tiêu dùng các sản phẩm, dịch vụ du

lịch Dựa trên cách tiếp cận trên có thể tách thuật ngữ “Du lịch” thành hai phần để định nghĩa nó, qua đó “Du lịch” được hiểu như sau:

Thứ nhất, du lịch là “sự di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trong

thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục đíchphục hồi sức khoẻ, nâng cao nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc khôngkèm theo việc tiêu thụ một số giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ docác cơ sở chuyên nghiệp cung ứng” [12, tr.18]

Thứ hai, du lịch là “một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thoả mãn

nhu cầu nảy sinh trong quá trình di chuyển và lưu trú qua đêm tạm thời trongthời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú với mục đích phục hồisức khoẻ, nâng cao nhận thức tại chỗ về thế giới xung quanh” [12, tr.18]

Từ những phân tích trên, tác giả có quan điểm ngắn gọn riêng của mình

về du lịch như sau: Du lịch là mối quan hệ cung, cầu giữa đơn vị cung cấp dịch

vụ với người sử dụng dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, ăn, chơi giảitrí và nhận thức của con người

1.1.2 Quan niệm về kinh tế du lịch và đặc điểm của kinh tế du lịch

* Quan niệm về kinh tế du lịch

Trên thế giới có nhiều quan niệm khác nhau về kinh tế du lịch Theo cáctác giả Đổng Ngọc Minh và Vương Lôi Đình (Trung Quốc): về bản chất “Kinh

tế du lịch là một hoạt động kinh tế, là tổng thể các hành vi phối hợp với nhaucủa hoạt động kinh tế nói chung với hoạt động kinh tế du lịch nhằm đáp ứng

các nhu cầu về du lịch” [13, tr.228]

Ở Việt Nam, Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Kinh tế du lịch

là một loại hình kinh tế có tính đặc thù mang tính dịch vụ và thường được xem

như ngành công nghiệp không khói, gồm du lịch quốc tế và du lịch trong nước,

có chức năng nhiệm vụ tổ chức việc khai thác các tài nguyên và cảnh quan củađất nước (tài nguyên thiên nhiên, phong cảnh, kinh tế, văn hóa, lịch sử…)nhằm thu hút khách du lịch trong nước và ngoài nước tổ chức buôn bán xuất,

nhập khẩu tại chỗ hàng hóa dịch vụ cho khách du lịch” [14, tr.586]

Từ các quan niệm trên cho thấy, cách tiếp cận của các tác giả trên mới chỉ

đề cập đến mặt kinh tế - kỹ thuật là chủ yếu mà chưa đề cập hoặc có đề cập thìcũng chưa thực sự rõ nét mặt kinh tế - xã hội trong hoạt động kinh doanh du lịch

Đó là yếu tố con người, mối quan hệ, tác động lẫn nhau giữa con người với conngười, con người với tự nhiên trong vai trò là chủ thể sáng tạo ra các sản phẩm

du lịch và đồng thời cũng là lực lượng tiêu thụ những sản phẩm đó Đứng trêngóc độ của kinh tế chính trị học, tác giả cho rằng kinh tế du lịch là tổng hòa cácmối quan hệ giữa các hiện tượng kinh tế với kinh tế, kinh tế với xã hội, nó đượchình thành trên cơ sở phát triển sản xuất, trao đổi hàng hóa cùng nhu cầu về vậtchất, tinh thần ngày càng nâng cao của con người Từ góc tiếp cận đó, tác giảnhất trí cao với quan điểm của Tiến sĩ Nguyễn Đình Sơn: “Kinh tế du lịch là mộtngành kinh tế kinh doanh trên lĩnh vực du lịch dịch vụ, nó là một loại hình kinh

tế phản ánh bước tiến mới của lực lượng sản xuất, là quá trình tổ chức khai tháccác tài nguyên du lịch của đất nước thành sản phẩm du lịch nhằm thu hút khách

du lịch trong và ngoài nước, tổ chức buôn bán, xuất nhập khẩu tại chỗ hàng hóa

và dịch vụ thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng cho du khách, góp phần nâng caođời sống vật chất, tinh thần cho con người, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển Ởcác quốc gia có chế độ chính trị - xã hội khác nhau thì có mục đích, tính chất vàchiến lược phát triển kinh tế du lịch khác nhau” [15, tr.23]

Từ những phân tích trên, tác giả có quan điểm ngắn gọn riêng của mình

về kinh tế du lịch như sau: Hoạt động của ngành du lịch với mục đích thúc đẩykinh tế - xã hội phát triển, mang lại lợi nhuận và chịu ảnh hưởng của nền kinh tếthị trường gọi là kinh tế du lịch

* Đặc điểm của kinh tế du lịch

So với các ngành kinh tế khác, kinh tế du lịch có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, kinh tế du lịch là một loại hình kinh tế có tính đặc thù

Nó đề cập đến các hoạt động kinh doanh thuộc lĩnh vực du lịch, trong đóloại hình dịch vụ là chủ yếu Trên cơ sở tài nguyên du lịch, chủ thể kinh doanhtạo ra những sản phẩm hàng hóa du lịch đáp ứng nhu cầu thưởng ngoạn, hưởngthụ của du khách Trên thị trường du lịch, ngoài những đặc điểm như hàng hóanói chung, sản phẩm du lịch còn có các đặc điểm riêng: nó có thể là vật chấthoặc phi vật chất, khi đem ra trao đổi giữa nhà cung cấp du lịch với khách dulịch và cái được đối với du khách là sự cảm giác, trải nghiệm hay hưởng thụ

Sự trao đổi này cũng không làm thay đổi quyền sở hữu sản phẩm du lịch, trongquá trình chuyển đổi cũng không xảy ra sự dịch chuyển sản phẩm, chỉ là dukhách có quyền sở hữu tạm thời sản phẩm du lịch tại nơi mình đến Cùng mộtsản phẩm du lịch có thể bán được nhiều lần cho nhiều du khách khác nhau sửdụng, còn quyền sở hữu trước sau vẫn thuộc về người cung cấp sản phẩm đó

Thứ hai, hoạt động kinh doanh của kinh tế du lịch mang tính thời vụ cao.

Tính thời vụ trong kinh doanh du lịch tồn tại bởi tác động của tập hợpnhiều nhân tố như các nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội, cách thức tổ chức, kỹthuật, tâm lý, phong tục, tập quán, cung - cầu trên thị trường… Ngoài ra, tìnhhình thời tiết, biến đổi khí hậu, thiên tai, quốc phòng - an ninh… cũng là nhân

tố tác động đến tính thời vụ trong kinh doanh du lịch Một số nhân tố tác độngchủ yếu lên cung du lịch, một số khác tác động chủ yếu lên cầu du lịch, cónhân tố tác động lên cả cung và cầu du lịch Tính thời vụ trong kinh doanh dulịch được biểu hiện ra là: các khu du lịch nghỉ mát thường vắng khách vào mùađông nhưng lại rất đông khách vào mùa hè; các khu du lịch tâm linh thu hútđược nhiều khách du lịch vào các mùa lễ hội; các nhà hàng trong khách sạnthường đông khách ăn vào trưa hoặc chiều tối; hoặc các khách sạn gần trungtâm thành phố thường đông khách vào ngày nghỉ cuối tuần…

Thứ ba, chức năng, nhiệm vụ của kinh tế du lịch là tổ chức khai thác các tài nguyên du lịch của đất nước

Các tài nguyên du lịch gồm: các tài nguyên du lịch thiên nhiên (đất đai,khí hậu, sông suối, rừng núi…); tài nguyên du lịch nhân văn (các di tích cổ,kiến trúc cổ, ẩm thực, tôn giáo, hội họa…) trên cơ sở đó xây dựng nên nhữngsản phẩm du lịch hấp dẫn nhằm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước;thực hiện các quan hệ trao đổi, mua bán hàng hóa và dịch vụ du lịch, thu ngoại

tệ góp phần tăng thu nhập quốc dân cho địa phương và quốc gia đó

Thứ tư, quá trình phát triển của kinh tế du lịch gắn liền với quá trình vận động phát triển của lực lượng sản xuất.

Kinh tế du lịch là một trong những nhân tố phản ánh lực lượng sản xuất xãhội ở một trình độ phát triển trong một giai đoạn lịch sử nhất định, nó luôn gắnliền với quá trình phát triển của con người, thể hiện quá trình sản xuất và tiêu dùngcủa con người ở một trình độ cao hơn, sản xuất hàng hóa và dịch vụ đa dạng,phong phú hơn Khi lực lượng sản xuất càng phát triển thì kinh tế du lịch càng cómôi trường hoạt động rộng rãi và khả năng liên kết cao với các ngành kinh tếkhác, giữa các vùng miền, khu vực, các quốc gia dân tộc với nhau thông qua mốiquan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất, tiêu dùng các hànghóa, dịch vụ du lịch Nó thúc đẩy việc mở rộng mối quan hệ giữa con người vớicon người, con người với thiên nhiên, giúp con người chinh phục, cải tạo, bảo vệthiên nhiên có hiệu quả bền vững hơn

Thứ năm, các quốc gia có điều kiện kinh tế và chế độ chính trị - xã hội khác nhau thì quan điểm, mục đích và chiến lược phát triển kinh tế du lịch khác nhau.

Ở mỗi một quốc gia lại có điều kiện kinh tế, văn hóa lịch sử, tàinguyên và chế độ chính trị - xã hội khác nhau nên việc xác định quanđiểm, mục đích, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế du lịch khôngmột quốc gia nào giống quốc gia nào Tùy vào điều kiện riêng, từng

nước sẽ xác định quan điểm, mục tiêu (trước mắt, trung hạn, dài hạn),quy mô phát triển, sản phẩm du lịch đặc thù… trong chiến lược pháttriển kinh tế du lịch của quốc gia mình Các quốc gia có chế độ chính trị

- xã hội khác nhau có mục đích phát triển kinh tế du lịch khác nhau Ởcác nước tư bản chủ nghĩa, mục đích hàng đầu, tối thượng là tối đa hóalợi nhuận trên cơ sở khai thác một cách triệt để, cùng kiệt các tài nguyên

du lịch (trong thời hạn hợp đồng kinh doanh du lịch) và tất nhiên, hầuhết phần lợi nhuận đó thuộc về nhà tư bản nắm quyền sở hữu về những

tư liệu sản xuất chủ yếu; các tiêu chí về văn hóa - xã hội, bảo tồn tàinguyên du lịch, môi trường sinh thái thường ít được quan tâm và coitrọng đúng mức Đối với các nước xã hội chủ nghĩa, việc phát triển kinh

tế du lịch bền vững luôn được cân nhắc, tính toán cẩn thận trong việc ưutiên hợp lý, thỏa đáng đối với cả 3 tiêu chí: kinh tế, văn hóa - xã hội, môitrường sinh thái Những lợi ích mang lại được phân chia công bằng, bìnhđẳng cho cả doanh nghiệp, cơ quan quản lý Nhà nước, chính quyền vànhân dân địa phương Tất cả mọi người đều có cơ hội được thụ hưởngnhững giá trị đích thực từ chiến lược phát triển kinh tế du lịch

Thứ sáu, phát triển kinh tế du lịch đòi hỏi phải gắn với việc phát triển kinh tế - xã hội; an ninh quốc phòng - trật tự an toàn xã hội; bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa và bảo vệ môi trường

Đảm bảo phát triển về kinh tế - xã hội: Nếu chỉ đơn thuần phát triển

kinh tế du lịch thì sẽ không bền vững và rất rễ bị phá vỡ cơ cấu kinh tế, vì vậy

sự phát triển của kinh tế du lịch phải luôn đề cao nhiệm vụ là phải bảo đảmtăng trưởng một cách hiệu quả, ổn định và lâu dài về kinh tế Phát triển kinh

tế du lịch phải đảm bảo không ngừng nâng cao và cải thiện chất lượng cuộc sốngcho tất cả mọi người trong suốt quá trình phát triển, đồng thời tạo ra nguồn thuđáng kể cho ngân sách nhà nước, góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế -

xã hội nói chung và đóng vai trò tích cực vào sự phát triển kinh tế của mỗiquốc gia, của địa phương có tiềm năng về du lịch.

Đảm bảo an ninh quốc phòng - trật tự an toàn xã hội:

Quốc gia nào, dân tộc nào có môi trường hoà bình, hữu nghị, hợp tácgiữa các dân tộc thì du lịch mới có thể phát triển tốt Chính sách đa phươnghóa, đa dạng hoá hoạt động kinh tế đối ngoại, muốn hợp tác và là bạn với tất

cả các nước trên thế giới của Đảng, Nhà nước ta trong những năm qua đã tạođiều kiện cho nền kinh tế đất nước nói chung, kinh tế du lịch nói riêng khôngngừng phát triển An ninh chính trị tốt, trật tự an toàn xã hội, quốc phòng- anninh được bảo đảm, hoà bình bền vững là đòn bẩy, là điều kiện thúc đẩy hoạtđộng du lịch, làm cho kinh tế du lịch không ngừng phát triển Do vậy, tronghoạt động kinh doanh du lịch không chỉ bằng chính sách mềm dẻo để thu hútdòng khách du lịch mà phải đặc biệt quan tâm đến an ninh quốc phòng - trật

tự an toàn xã hội, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho du khách

Đảm bảo bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa

Trong quá trình khai thác du lịch, một mặt phải đáp ứng nhu cầu phát triểnkinh tế du lịch hiện tại, mặt khác không làm thay đổi hoặc tổn hại đến các di sảnthiên nhiên, văn hóa , không làm suy thoái các giá trị văn hóa truyền thống đã có vàđặc biệt không để lại hậu quả xấu cho các thế hệ mai sau

Đảm bảo sự bền vững về môi trường: Để đảm bảo bền vững về môi

trường, phát triển kinh tế du lịch phải tuyệt đối không làm suy thoái hay hủy diệtmôi trường đồng thời phải bảo tồn tài nguyên thiên nhiên vốn có của đất nước.Việc sử dụng các tài nguyên không vượt quá khả năng tự phục hồi của nó, vừađáp ứng được nhu cầu phát triển hiện tại song không làm suy yếu khả năng táitạo cho tương lai để đáp ứng được nhu cầu lâu dài cho các thế hệ mai sau

1.2 Quan niệm, nội dung, tiêu chí phát triển kinh tế du lịch ở huyện

Ba Vì, thành phố Hà Nội

1.2.1 Quan niệm về phát triển kinh tế du lịch ở huyện

* Phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba vì, thành phố Hà Nội là: tổng

thể những giải pháp mà chính quyền các cấp và nhân dân trong huyện tiến hành, nhằm phát triển về quy mô ngày càng lớn hơn của các sản phẩm du lịch, thu hút ngày càng nhiều du khách, góp phần tăng nguồn thu, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân trong huyện; thúc đẩy văn hóa - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, giữ gìn tài nguyên du lịch và bảo đảm ổn định về quốc phòng - an ninh trên địa bàn.

Khái niệm trên chỉ rõ: Chủ thể phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì

là chính quyền các cấp ở huyện Ba Vì và các chủ thể kinh doanh du lịch trênđịa bàn huyện Trong đó chính quyền các cấp thực hiện chức năng quản lý nhànước về du lịch; còn các chủ thể kinh doanh du lịch (cá nhân, tổ chức, đơn vịđược pháp luật cho phép) thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn củaquá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trênthị trường nhằm mục đích sinh lợi Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm đặc biệt,

nó được kết tinh một cách tổng hòa giữa sản phẩm hữu hình và vô hình nên đòihỏi các cá nhân, tổ chức, đơn vị tham gia vào quá trình tạo ra sản phẩm đềuphải có trách nhiệm cao thì mới có sản phẩm hoàn hảo, đáp ứng được tâm lý,nhu cầu của du khách

Mục đích, phát triển kinh tế du lịch:

Thứ nhất, phát triển kinh tế du lịch phải đạt được sự đầy đủ về vật chất, sự

phong phú về tinh thần và văn hoá, sự bình đẳng của các công dân và sự đồngthuận của xã hội, sự hài hoà giữa con người và tự nhiên; phát triển phải kết hợpchặt chẽ, hợp lý và hài hoà được ba mặt là phát triển kinh tế, phát triển văn hóa -

xã hội và bảo vệ môi trường

Thứ hai, phát triển kinh tế du lịch phải bền vững về kinh tế tức là phải đạt

được sự tăng trưởng ổn định với cơ cấu kinh tế hợp lý, đáp ứng được yêu cầunâng cao đời sống của nhân dân, tránh được sự suy thoái hoặc đình trệ trongtương lai, tránh để lại gánh nặng nợ nần lớn cho các thế hệ mai sau

Thứ ba, phát triển kinh tế du lịch phải bền vững về xã hội, tức là phải

đạt được kết quả cao trong việc thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảođảm chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân ngày càng được nâng cao, mọingười đều có cơ hội được học hành và có việc làm, giảm tỷ lệ đói, nghèo vàhạn chế khoảng cách giàu, nghèo giữa các tầng lớp và nhóm xã hội, giảm các

tệ nạn xã hội, nâng cao mức độ công bằng về quyền lợi và nghĩa vụ giữa cácthành viên và giữa các thế hệ trong một xã hội, duy trì và phát huy được tính

đa dạng và bản sắc văn hoá các dân tộc trên địa bàn thành phố Hà Nội nóichung và huyện Ba Vì nói riêng, không ngừng nâng cao trình độ văn minh vềđời sống vật chất và tinh thần của nhân dân

Thứ tư, phát triển kinh tế du lịch phải bền vững về môi trường, tức là khai

thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên của huyện;phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý và kiểm soát có hiệu quả ô nhiểm môi trườngsống; bảo vệ được các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên trên địa bànhuyện; bảo tồn sự đa dạng sinh học của các cánh rừng Ba Vì; khắc phục suythoái và cải thiện chất lượng môi trường

Biện pháp phát triển kinh tế du lịch: Gồm các biện pháp sau:

Thứ nhất, biện pháp về quảng bá: Ngành Văn hóa – Thông tin phải chủ trì

thuê hoặc hợp tác với các nhà tư vấn, thiết kế, các chuyên gia có trình độ chuyên

môn cao, để thiết kế các nội dung xúc tiến du lịch đúng đối tượng, đúng thịtrường thông qua các hoạt động xúc tiến du lịch Tuyên truyền quảng bá, quảngcáo du lịch Ba Vì trên các phương tiện thông tin đại chúng trên đài phát thanh,truyền hình, trên mạng internet… để nhiều người trong nước và quốc tế đượcbiết đến Ba Vì.

Thứ hai, nâng cao chất lượng sản phẩm truyền thống, đồng thời phát triển sản

phẩm du lịch mới hấp dẫn kết hợp với phong tục tập quán vùng miền, với phươngchâm đa dạng hóa các loại hình du lịch, như Du lịch kết hợp với hội nghị, hội thảo;

du lịch lửa trại về mùa thu và mùa đông; du lịch tâm linh về mùa xuân; du lịch dànhcho học sinh, sinh viên đi tham quan, nghiên cứu thực tế tại các vườn trại; du lịch cáclàng nghề truyền thống ở Ba Vì tránh tình trạng khách du lịch chủ yếu đến Ba Vìvào mùa hè như hiện nay

Thứ ba, biện pháp về việc mở rộng kết nối, liên kết với các công ty lữ

hành Tiếp tục phát huy các mối quan hệ với các công ty du lịch trên địa bàn

Hà Nội và các công ty lữ hành ở các tỉnh khu vực phía Bắc bởi họ có rấtnhiều kinh nghiệm trong việc xúc tiến và quảng bá tới khách hàng Phấn đấungày càng nhiều khách đến Ba Vì ở lại dài ngày

Thứ tư, biện pháp về giá: Thị trường du lịch là một thị trường cạnh tranh

sôi động, có tầm quan trọng trong việc xác định giá của sản phẩm dịch vụ.Ngoài nhu cầu của khách lẻ, họ ít quan tâm hơn đến sự chênh lệch giá thìcông ty lữ hành lại rất nhạy cảm với giá mà các đơn vị kinh doanh dịch vụ lưutrú và ăn uống định ra Do đó, các đơn vị kinh doanh dịch vụ lưu trú cần đặcbiệt chú ý đến mức giá cho dịch vụ của mình tại các thời điểm khác nhau Đểkích cầu trong giai đoạn vắng khách thì các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ

ở Ba Vì nên định giá theo phương châm “Đảm bảo tồn tại” hoặc cơ cấu lãi ít,

để thu hút đối tượng khách đến thị trường Ba Vì vào những dịp cuối tuầnhoặc các ngày trong dịp nghỉ lễ

1.2.2 Nội dung, phát triển kinh tế du lịch ở huyện

Ba Vì, thành phố Hà Nội

Để phát triển kinh tế du lịch huyện Ba Vì, cần tập trung vào một số nội dung,tiêu chí cơ bản sau:

Một là, tập trung công tác quy hoạch,quản lý du lịch, điều kiện cho phát triển các sản phẩm du lịch quy mô ngày càng lớn(cơ sở, các điểm du lịch, các

dịch vụ du lịch)

Đây là tiêu chí quan trọng và là cơ sở đầu tiên để xây dựng các tiêu chí

tiếp theo Để phát triển kinh tế du lịch một cách hiệu quả và bền vững phải cómột chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đề án phát triển khoa học khả thi Bắt đầu

từ việc lập quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết và phải quan tâm rà soát kỹlưỡng việc tư vấn thiết kế sau đó đến việc lựa chọn nhà thầu và tổ chức thi công

cơ sở hạ tầng các khu, điểm du lịch đảm bảo kỹ, mỹ thuật và tiến độ đề ra

Về quản lý du lịch: Phát triển kinh tế du lịch phải tuân thủ những quy định về

bảo tồn di sản tại địa phương; tôn trọng những di sản thiên nhiên và phong tụctập quán của địa phương trong công tác thiết kế; đánh giá được những tác động

cả tích cực, tiêu cực và áp dụng các phương pháp xây dựng bền vững phù hợp.Trong công tác quản lý du lịch, cơ quan quản lý Nhà nước về du lịch, các doanhnghiệp kinh doanh du lịch cần thực hiện hệ thống quản lý chặt chẽ, phù hợp vớiquy mô và khả năng của mình để góp phần giải quyết tốt các vấn đề về môitrường, văn hóa xã hội, sức khỏe và an toàn cho cộng đồng; tuân thủ luật pháp

và các quy định có liên quan đến lĩnh vực du lịch; tất cả nhân viên phục vụ phảiđược đào tạo định kỳ về nhiệm vụ của họ trong quản lý môi trường, văn hóa xãhội, sức khỏe và các thói quen an toàn; cần lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng củakhách hàng để có các biện pháp điều chỉnh phù hợp; quảng cáo đúng sự thật vềcác sản phẩm du lịch; cung cấp thông tin cho khách hàng về môi trường du lịch,

di sản, văn hóa địa phương, đồng thời giải thích cho họ những quy định khi thamquan các khu vực tự nhiên, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể

Ba Vì, là vùng đất địa linh, nhân kiệt, có truyền thống văn hoá lâu đời,độc đáo, đặc trưng, với những phong tục, tập quán, văn hoá riêng biệt Khôngnhững thế, Ba Vì được thiên nhiên ban tặng sơn thuỷ hữu tình, với hệ sinhthái phong phú, thảm thực vật đa dạng, có nhiều cảnh quan tươi đẹp được coi

là “lá phổi xanh” phía Tây thủ đô Hà Nội Ở đây có nhiều điểm du lịch, mỗiđiểm lại có đăc trưng riêng và gắn với các sản phẩm du khác nhau Hiện nay

Ba Vì đang có trên 10 điểm du lịch sở hữu một số sản phẩm du lịch như: Dulịch sinh thái – nghỉ dưỡng, du lịch tâm linh, du lịch trang trại và làng nghề

Theo đánh giá của Trung tâm Xúc tiến du lịch Hà Nội: Ba Vì có nhiềukhu du lịch sinh thái, trong đó đặc biệt là Vườn quốc gia Ba Vì có diện tíchrộng 10.782 ha, với 1.201 loài thực vật bậc cao, 342 loài động vật, trong đó có

3 loài đặc hữu và 66 loài động vật rừng quý hiếm, được coi là hạt nhân để tạonên cảnh quan sinh thái của cả vùng vốn có nhiều phong cảnh đẹp với cácthác nước, hồ, hệ sinh thái còn được bảo tồn

Ba Vì còn có các làng nông nghiệp, các trang trại và làng nghề truyềnthống lâu đời như các trang trại nuôi bò sữa, nuôi đà điểu, dê, thỏ; làng thảodược của người Dao với hơn 300 loài cây cỏ được sưu tầm trên núi Ba Vì,trong đó có 2 bài thuốc tắm phục hồi sức khỏe

Bên cạnh đó là nguồn nước khoáng nóng 40-50 độ C ở xã Thuần Mỹvới vi lượng khoáng và thành phần radon tốt cho sức khỏe, có tác dụng chữacác bệnh ngoài da, xương cốt, tiêu hóa Ba Vì bước đầu hình thành 9 làngtrồng chè và làm chè khô từ búp tươi ở xã Ba Trại rộng gần 500 ha

Cùng với phong cảnh đẹp, vùng đất này mang đậm dấu ấn ngàn nămlịch sử còn lưu lại từ thuở Sơn Tinh - Thủy Tinh giao chiến Ba Vì hiện có 3dân tộc là Kinh - Mường - Dao sinh sống và tại các bản làng dân tộc còn lưugiữ được một số nét văn hóa phi vật thể nổi bật như: Múa Chuông, TếtNhảy… của người Dao; cồng chiêng, múa sắc bùa của người Mường

Không dừng lại ở những địa điểm và các sản phẩm du lịch hiện có, Ba

Vì cần phải thu hút các nhà đầu tư lớn để xây dựng các khu du lịch cao cấpmang tầm cỡ quốc gia và quốc tế như: khu du lịch hồ Cẩm Quỳ; sối nướckhoáng nóng ở Thuần Mỹ và đặc biệt là khu du lịch Quốc tế cao cấp Tảnviên tại Suối Hai, Ba Vì đã được Chính phủ đồng ý và UBND Thành phố phêduyệt Quy hoạch Dự án này với quy mô diện tích 158ha chưa kể mặt nướcnhằm phát triển khu vực hồ Suối Hai, huyện Ba Vì thành Khu du lịch quốc tếcao cấp, với các chức năng chính như dịch vụ tổng hợp, vui chơi giải trí, thểthao, nghỉ dưỡng, công viên cây xanh… đồng thời đưa khu vực hồ Suối Haitrở thành trung tâm chính và là động lực thúc đẩy sự phát triển của khu dulịch quốc gia hồ Suối Hai, núi Ba vì trở thành một khu du lịch, dịch vụ có vaitrò quan trọng của đất nước và khu vực, nhằm thu hút và hấp dẫn du kháchtrong nước và ngoài nước

Hai là, xây dựng cơ cấu sản phẩm du lịch hợp lý mang tính độc đáo và đặc trưng của vùng miền Ba Vì, đảm bảo yêu cầu về phát triển kinh tế du lịch của ngành công nghiệp không khói.

Về kinh tế: Số lượng, chất lượng các sản phẩm du lịch; số và chất lượng

nguồn nhân lực phục vụ trong ngành du lịch; số lượng khách du lịch đến thamquan; doanh thu, lợi nhuận từ kinh doanh du lịch…

Kinh tế là tiêu chí được đánh giá dựa trên sự phát triển ổn định và lâu dàicủa sản phẩm du lịch, tạo ra nguồn thu đáng kể, góp phần tích cực vào tăng trưởngkinh tế của xã hội và đem lại lợi ích cho cộng đồng, đặc biệt là cho người dân địaphương nơi có tiềm năng du lịch Lấy doanh thu hay mức tăng GDP, GNP từngành Du lịch là tiêu chí quan trọng để bảo đảm sự tồn tại cho hoạt động kinh tế

du lịch, song phải đảm bảo sự tăng trưởng ổn định, hiệu quả và bền vững Tổ chứckinh doanh các sản phẩm du lịch dựa trên điều kiện về thiên nhiên, lịch sử và vănhóa địa phương (bao gồm thức ăn, nước uống, sản phẩm thủ công, nghệ thuật biểudiễn và các mặt hàng nông sản) nhằm không ngừng thu hút, gia tăng số lượng dukhách đến tham quan và quay trở lại các điểm du lịch; chú trọng việc sử dụng hợp

lý tài nguyên du lịch trong quá trình sản xuất kinh doanh, tận dụng tối đa cácnguồn tài nguyên có thể tái tạo; chủ động chia sẻ lợi nhuận thu được từ kinhdoanh du lịch (tài chính, nhân lực hoặc vật chất) để hỗ trợ các hoạt động phục vụcộng đồng với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Hiện nay trên địa bàn huyện Ba Vì có 15 đơn vị tham gia hoạt độngkinh doanh du lịch Tổng giá trị đầu tư cơ sở hạ tầng cho du lịch ngày mộttăng, từ năm 2007 đến nay bình quân đạt khoảng 60 tỷ đồng/năm

Những đơn vị có mức đầu tư lớn như: Ao Vua, Khoang Xanh, ThiênSơn - Suối Ngà, Thác Đa, Đầm Long… hoạt động du lịch đã góp phần vàochuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện, tăng thu nhập cho người dân Hiện dulịch, dịch vụ chiếm 44% trong tỷ trọng cơ cấu kinh tế của huyện và phấn đấuđến năm 2016, du lịch, dịch vụ chiếm 50-52% trong cơ cấu kinh tế

Theo đánh giá của Ông Trương Minh Tiến, Phó Giám đốc SởVH,TT&DL Hà Nội thì: Du lịch sinh thái là thế mạnh của Ba Vì Vườn Quốcgia Ba Vì là đơn vị đầu tiên được giao thí điểm dự án “Thuê môi trường đểlàm du lịch”

Thực tế, mô hình này đang mang lại hiệu quả tại khu du lịch ThiênSơn - Suối Ngà nhưng cần phải có sự tổng kết trước khi nhân rộng Hiệnnay, hạ tầng giao thông tuyến đường Láng - Hòa Lạc đang được hoàn thiện

và hạ tầng về lưu trú cơ bản đáp ứng được nhu cầu du khách sẽ là nền tảng

để hấp dẫn du khách

Tuy nhiên, để lượng khách quay lại nhiều lần và thu hút được kháchquốc tế cần phải có sự đa dạng sản phẩm, cũng như tạo sản phẩm đặc trưng.Một trong những điểm nhấn của tour du lịch này là các trang trại vùng núi Ba

Vì và tìm hiểu cuộc sống, tập quán sinh hoạt, văn hóa của đồng bào dân tộcDao, Mường

Bên cạnh đó là phát triển loại hình nông nghiệp sinh thái mà điển hình

là chè sạch Ba Trại, phát triển nuôi bò sữa Ba Vì Việc phát triển nông nghiệp

sinh thái không chỉ cung cấp sản phẩm sạch ngay cho vùng du lịch mà cảtrung tâm Hà Nội.

Ba là, nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch, quan tâm phát triển thị trường du lịch; đảm bảo tiêu chí về văn hóa- xã hội, môi trường, sinh thái, quốc phòng - an ninh:

Nội dung quan trọng nhất trong phát triển kinh tế du lịch là tạo ra được

thị trường ổn định và phát triển về Muốn vậy phải tạo ra được nhiều các sảnphẩm du lịch độc đáo, chất lượng cao Hiện nay mặc dù Ba Vì có rất nhiềutiềm năng thế mạnh về phát triển du lịch, song nhìn chung chất lượng các sảnphẩm du lịch còn nhiều hạn chế so với các địa phương khác trong cả nước Vìvậy, khách du lịch đến với Ba vì chủ yếu là vào mùa hè, thời gian lưu trúngắn Để kinh tế du lịch phát triển nhất thiết phải nâng cao chất lượng các sảnphẩm du lịch hiện có và tạo nhiều sản phẩm có chất lượng cao mới và đặc biệtphải quan tâm đến phát triển thị trường du lịch

Về văn hóa: Phát triển kinh tế du lịch mà các giá trị văn hóa bị hủy

hoại hoặc biến dạng sẽ không còn đủ sức thuyết phục, hấp dẫn du khách Dovậy, kinh tế du lịch bền vững phải dựa trên cơ sở gia tăng lợi ích đối với các

di sản văn hóa và giảm nhẹ các tác động tiêu cực; quá trình khai thác vừađáp ứng nhu cầu hiện tại nhưng không làm tổn hại, suy thoái các giá trị vănhóa truyền thống đã có và để lại hậu quả xấu cho các thế hệ tiếp theo

Tiêu chí về văn hóa đòi hỏi phải: Tuân thủ các hướng dẫn và quy định

về hành vi ứng xử khi tham quan các điểm văn hóa hay lịch sử, nhằm giảmnhẹ các tác động từ du khách; cung cấp, hướng dẫn và giải thích cho du kháchthông tin về di sản văn hóa, di sản thiên nhiên tại địa phương để du khách có thái

độ và hành vi phù hợp khi tham quan các điểm du lịch; thể hiện nét văn hóa,truyền thống của địa phương trong kiến trúc, các dịch vụ của cơ sở lưu trú;tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của dân cư bản địa khi sử dụng nghệ thuật, kiếntrúc, các di sản văn hóa của địa phương trong hoạt động kinh doanh, thiết kế,

trang trí, ẩm thực; có trách nhiệm đóng góp cho công tác bảo tồn di tích lịch

sử, văn hóa, khảo cổ hay các sản vật có ý nghĩa quan trọng về tinh thần, hỗ trợđịa phương phát triển các loại hình văn hóa dân tộc; không mua bán, trao đổi vàvận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di sản văn hóa vật thể thuộc sởhữu nhà nước hoặc đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài;không lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh

Về xã hội (góp phần giải quyết việc làm, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân)

Phát triển kinh tế du lịch phải không ngừng nâng cao và cải thiện chấtlượng cuộc sống cho tất cả mọi người, góp phần ổn định xã hội Nó phải làcông cụ trong việc xóa đói, giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho lực lượnglao động dư thừa địa phương Theo đó, trong quá trình phát triển kinh tế dulịch cần ưu tiên sử dụng các dịch vụ và hàng hoá là sản phẩm nội địa hoặc sảnphẩm, nguyên liệu được sản xuất tại địa phương nhưng không làm cạn kiệt tàinguyên; hỗ trợ các nhà cung ứng của địa phương phát triển, xúc tiến và bán các sảnphẩm du lịch độc đáo, đặc thù của địa phương tại cơ sở lưu trú du lịch; thực hiệntốt chính sách chống bóc lột thương mại, bóc lột tình dục, đặc biệt đối với trẻ

em chưa đến tuổi thành niên; công bằng trong việc tuyển dụng phụ nữ, ngườidân tộc thiểu số ở địa phương, kể cả vị trí quản lý, có chính sách riêng hỗ trợnhân viên nữ (chế độ thai sản, đào tạo, tư vấn sức khỏe sinh sản…); tuân thủluật pháp quốc tế và quốc gia về bảo vệ nhân công và chi trả lương đầy đủ

Về môi trường, sinh thái: Kinh tế du lịch có mối quan hệ gắn bó mật

thiết với môi trường, sinh thái Vì vậy, phát triển kinh tế du lịch muốn đượchiệu quả cao và bền vững đòi hỏi phải khai thác và sử dụng một cách hợp lý(không vượt quá khả năng tự phục hồi) các nguồn tài nguyên tái sinh vàkhông tái sinh, tìm cách gia tăng sự bền vững của môi trường và giảm nhẹ tácđộng tiêu cực, vừa đảm bảo nhu cầu hiện tại cũng như nhu cầu của thế hệ mai

sau Có biện pháp tích cực trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (ưu tiên phát

triển những sản phẩm du lịch, dịch vụ thân thiện môi trường; cân nhắc thậntrọng khi xây dựng các sản phẩm tiêu dùng khó phân hủy và hạn chế sử dụngcác sản phẩm ảnh hưởng không tốt tới môi trường sinh thái; thực hiện cáchoạt động tiết kiệm năng lượng đồng thời ứng dụng các công nghệ tiết kiệmnăng lượng mới, khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo; có biện pháp sửdụng lượng nước hợp lý, lắp các thiết bị tiết kiệm nước, thu hồi và sử dụng

nước mưa); giảm thiểu ô nhiễm môi trường (kiểm soát lượng khí thải, thay

mới các công nghệ sản xuất nhằm hạn chế hiệu ứng nhà kính, hướng đến cânbằng khí hậu; phân loại rác thải để xử lý riêng; sử dụng sản phẩm thân thiệnmôi trường (sản phẩm làm từ vật liệu tái chế, chất tẩy rửa có nguồn gốc hữu

cơ, sản phẩm có nhãn xanh), hạn chế sử dụng các hóa chất độc hại như thuốctrừ sâu, sơn, thuốc tẩy, thay thế bằng các sản phẩm không độc hại, quản lýchặt chẽ các hóa chất được sử dụng; áp dụng các quy định giảm thiểu ônhiễm tiếng ồn, ánh sáng, nước thải, chất gây xói mòn, hợp chất gây suy giảmtầng ôzôn và chất làm ô nhiễm không khí, đất; tham gia vào các chiến dịch vềmôi trường hay biến đổi khí hậu của địa phương và quốc tế (chương trình Giờ

trái đất, trồng cây xanh, đi xe đạp…); bảo tồn đa dạng sinh học, hệ sinh thái

và cảnh quan tự nhiên (không bắt giữ và tiêu thụ động vật hoang dã; không

bán quà lưu niệm, thực phẩm, món ăn làm từ động, thực vật hoang dã đượcbảo vệ theo pháp luật và các công ước quốc tế; có chính sách, chương trìnhđào tạo, bảng thông tin phổ biến luật về bảo tồn đa dạng sinh học, hệ sinhthái, cảnh quan, khai thác, mua bán động, thực vật hoang dã cho nhân viên vàkhách hàng; đóng góp ủng hộ cho hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học; hạnchế mọi tác động tiêu cực lên hệ sinh thái tự nhiên, cảnh quan môi trường)

Về quốc phòng - an ninh: Kinh tế du lịch phát triển, mở cửa thu hút khách

du lịch trong và ngoài nước, là điều kiện để các thế lực thù địch, tội phạm quốc tế,đối tượng hình sự và tệ nạn xã hội trà trộn, len lỏi theo con đường du lịch để tiếnhành các hoạt động gây rối an ninh, trật tự tại địa phương

Theo Luật Du lịch Việt Nam, một trong những nguyên tắc về phát triển

du lịch phải “bảo đảm chủ quyền quốc gia, quốc phòng - an ninh, trật tự - antoàn xã hội” Do vậy, cần sự phối hợp chặt chẽ, liên ngành từ Trung ương đếnđịa phương, giữa lực lượng quân đội, công an, cơ quan quản lý du lịch, doanhnghiệp kinh doanh du lịch, chính quyền, nhân dân địa phương trong phát triểnkinh tế du lịch Kết hợp phát triển kinh tế du lịch với tăng cường, củng cốquốc phòng - an ninh ngay từ công tác quy hoạch, xây dựng chiến lược, kếhoạch phát triển của mỗi ngành, mỗi cơ quan, đơn vị; tổ chức triển khai thựchiện tốt “Quy chế phối hợp đảm bảo an ninh trật tự” trên các tuyến, điểm dulịch, đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo vệ an ninhtrật tự khu du lịch; xây dựng lực lượng quân đội và công an thực sự là lựclượng nòng cốt trong củng cố quốc phòng - an ninh, giữ vững ổn định chínhtrị, trật tự - an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế dulịch; tăng cường quản lý Nhà nước đối với hoạt động du lịch, không để kẻđịch lợi dụng phá hoại các mục tiêu, công trình kinh tế, văn hoá, an ninh -quốc phòng hay thực hiện “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, chống đốiĐảng, chính quyền, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân; nghiêm cấm các hoạtđộng tuyên truyền, phát triển đạo trái pháp luật hay truyền bá văn hoá phẩmđồi truỵ, mê tín, dị đoan; đấu tranh có hiệu quả với bọn tội phạm hình sự, tệnạn xã hội, đảm bảo an ninh trật tự trên các tuyến, điểm du lịch, không để tồntại băng nhóm gây rối an ninh trật tự…

1.3 Sự cần thiết phải phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế du lịch trên địa bàn huyện

1.3.1 Sự cần thiết phải phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì thành phố Hà Nội:

Ba Vì cần phải đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch vì các lý do sau:

Một là, xuất phát từ vai trò của kinh tế du lịch đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương

Thứ nhất, kinh tế du lịch phát triển sẽ góp phần tạo nguồn thu cho ngân

sách địa phương, ngân sách nhà nước

Kinh tế du lịch phát triển có hiệu quả tạo ra sự cân bằng về cán cânthanh toán cho nhiều địa phương, nhiều vùng và cả nước do thu được nguồnngoại tệ từ du lịch Thông qua các dịch vụ phục vụ cho khách du lịch, nhiềusản phẩm của địa phương được tiêu thụ tại chỗ, ngoại tệ thu được tươngđương hoặc cao hơn hàng hoá xuất khẩu ra nước ngoài, hiệu quả kinh tế thuđược cao hơn do không phải mất công vận chuyển hoặc chi phí cho vậnchuyển Đối với Ba Vì kinh tế du lịch hàng năm đóng góp khoảng 40 đến 45%cho ngân sách địa phương, nên nó là một ngành kinh tế có đóng góp lớn vàchiếm một vị trí hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội,góp phần làm thay da đổi thịt cho huyện nhà

Thứ hai, kinh tế du lịch phát triển sẽ tạo công ăn việc làm, tạo thu

nhập, là yếu tố quan trọng để cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân nơi

có các tài nguyên du lịch được đưa vào khai thác Hầu hết mức sống của dânđược tăng lên là nhờ việc tham gia vào các dịch vụ du lịch như: sản xuất, lưuthông và bán các sản phẩm hàng hóa phục vụ cho người du lịch, các dịch vụvận tải, hình thành các Tour du lịch Bên cạnh đó nguồn lực về kinh tế do dulịch mang lại cũng làm tăng mức sống cho cộng đồng

Thứ ba, sự phát triển của kinh tế du lịch làm cho cơ cấu kinh tế ngành

vùng dần dần biến đổi, kéo theo sự phát triển của các ngành kinh tế khác nhưxây dựng kết cấu hạ tầng, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải,thương mại, dịch vụ… điều đó sẽ tạo ra nhiều chỗ làm mới Người ta đã tínhtoán rằng cứ một lao động làm việc trong ngành du lịch sẽ kéo thêm từ 2 đến

3 việc làm ở các ngành khác trong xã hội Theo tổng cục du lịch ở Việt Namhàng năm tạo thêm từ 25.000 đến 30.000 chỗ làm việc trong khách sạn dulịch Như vậy sẽ có thêm từ 50.000 đến 70.000 lao động có việc làm và có thu

nhập từ dịch vụ phục vụ du lịch Riêng ở Ba Vì theo thống kê của phòng Vănhóa Thông tin, do tăng trưởng của ngành du lịch hàng năm tạo thêm từ 150đến 180 chỗ làm việc trong các khu du lịch, như vậy sẽ có thêm từ 450 đến

540 lao động có việc làm và có thu nhập từ dịch vụ phục vụ du lịch

Thứ tư, kinh tế du lịch phát triển góp phần giảm khoảng cách chênh

lệch giữa các vùng đồng thời tạo ra sự cân bằng về dân số vì các điểm, tuyến

du lịch ngày càng mở rộng về các vùng nông thôn, vùng sâu xa, miền núi…

sẽ góp phần làm cho dân cư tại chỗ ổn định cuộc sống của họ, giảm bớt cáchiện tượng chuyển dịch dân cư từ nông thôn đến thành thị, từ vùng cao xuốngvùng thấp, dần dần sẽ hình thành những thị tứ, thị trấn mới, những tụ điểm,những nơi trao đổi mua bán… làm cho thị trường càng mở rộng và phát triển

Thứ năm, kinh tế du lịch phát triển sẽ thúc đẩy mối quan hệ và sự hiểu

biết lẫn nhau giữa các địa phương, quốc gia, dân tộc, đẩy nhanh quá trình giaolưu trao đổi hàng hoá… giúp cho con người vươn tới sự liên kết vì hoà bình,hợp tác và thân thiện đồng cảm với nhau hơn Đối với phạm vi trong mộtnước thì du lịch tạo nên sự hiểu biết tin cậy lẫn nhau giữa các dân tộc, giảmbớt sự cách biệt, xoá bỏ lòng tự ti dân tộc Đối với Việt Nam đây là vấn đề

có ý nghĩa hết sức quan trọng trong chính sách đại đoàn kết của Đảng ta.Mặt khác, kinh tế du lịch phát triển sẽ tạo điều kiện để nâng cao dân trí, giữgìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và các công trình văn hoá, tạo điềukiện để nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân ở ngay trong các vùngđang khai thác tiềm năng du lịch

Hai là, xuất phát từ tiềm năng thế mạnh về du lịch của huyện Ba Vì

- Về vị trí địa lý, khí hậu, thủy văn; cơ sở hạ tầng

+Về vị trí địa lý, khí hậu, thủy văn, Ba Vì là huyện thuộc vùng bán sơn

địa, nằm về phía Tây Bắc thủ đô Hà Nội Với tổng diện tích 424km2, dân sốhơn 265 nghìn người (bao gồm 3 dân tộc Kinh, Mường, Dao), toàn huyện có

31 xã, thị trấn, trong đó có 7 xã miền núi, một xã giữa sông Hồng Phía đông

giáp thị xã Sơn Tây, phía nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía tây giáp tỉnh Phú Thọ

và phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Phúc Có 2 phần được bao bọc bởi bờ hữu sông

Đà và sông Hồng có chiều dài là trên 40 km Có con sông Tích huyền thoạibắt nguồn từ Lương phú xã thuần Mỹ chảy qua huyện Ba Vì khoảng 30 km.Ngoài hệ thống sông, Ba Vì còn có hệ thống hồ, đầm (hồ Suối Hai, hồ CẩmQuỳ, hồ Mèo Gù, đầm Long ) cũng là một trong những nét đặc trưng của Ba

Vì Về khí hậu Ba Vì tiêu biểu cho vùng Bắc Bộ nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hènóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, ít mưa; độ ẩm và lượng mưa khá lớn, trungbình 115 ngày mưa/năm Đặc điểm rõ nét của khí hậu Ba Vì là có đủ bốn mùaXuân, Hạ, Thu, Đông Về địa hình của huyện thấp dần từ phía Tây Nam sangphía Đông Bắc, chia thành 3 tiểu vùng khác nhau: Vùng núi, vùng đồi, vùngđồng bằng ven sông Hồng Đất đai huyện Ba Vì được chia làm 2 nhóm, nhómvùng đồng bằng và nhóm đất vùng đồi núi Nhóm đất vùng đồng bằng có12.892 ha bằng 41,1% diện tích đất đai toàn huyện Nhóm đất vùng đồi núi:18.478 ha bằng 58,9% đất đai của huyện.

Với vị trí địa lý, khí hậu, thủy văn kể trên, đây chính là điều kiện lýtưởng, tiềm năng lớn để Ba Vì phát triển kinh tế du lịch

đó phải kể đến:

Thứ nhất là mạng lưới giao thông: Ba Vì có một hệ thống đường giao

thông đường thuỷ, đường bộ rất thuận lợi nối liền các tỉnh Tây Bắc, Việt Bắcvới toàn bộ đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có thủ đô Hà Nội - Trung tâm kinh

tế, chính trị, văn hoá của cả nước Từ Trung tâm huyện lỵ theo quốc lộ 32 đi

Sơn Tây về Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc bộ hoặc ngược Trung Hà điTây Bắc, Việt Bắc Đồng thời cũng từ trung tâm huyện lỵ theo sông Hồngngược Trung Hà theo sông Lô, sông Thao lên Tây Bắc, hoặc theo sông Đà điHoà Bình - cửa ngõ Tây Bắc của Tổ quốc Ngoài ra trên địa bàn huyện còn cómột số tuyến đường Tỉnh lộ như TL411A,B,C; TL412, TL413, TL414,TL415 và các đường liên huyện, đê sông Hồng, sông Đà thông thương giữacác vùng, miền, các tỉnh, huyện bạn Trong tương lai gần Ba Vì còn sở hữumột số công trình lớn như: công trình cầu Đồng Quang (nối Minh Quang – Ba

Vì với Đồng Luận - Phú Thọ), hiện đang thi công dự kiến tháng 12/2015 sẽthông cầu; công trình cầu Ba Vì nối với TP Việt Trì, có chiều dài cả cầu dẫn

là 9,5km, dự kiến sẽ khởi công trong năm 2015; công trình cải tạo và khôiphục dòng sông Tích với quy mô thiết kế hiện đại, hai bên dòng sông cóđường dân sinh, hiện đang thi công, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2017.Hiện Ba Vì có 14 tuyến xe khách, 3 tuyến xe buyt, 2 công ty xe Taxi sẵn sàngđáp ứng việc đi lại thuận tiện của người dân và du khách

Với những lợi thế về giao thông đường thủy, đường bộ, Ba Vì có điềukiện tương đối thuận lợi trong giao lưu kinh tế, văn hóa với bên ngoài, tiếpthu những tiến bộ khoa học - kỹ thuật để phát triển kinh tế với cơ cấu đa dạng:nông nghiệp, dịch vụ, du lịch, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp

Thứ hai là mạng lưới cấp điện: Hiện tại, Ba Vì được cung cấp điện chủ

yếu từ nhà máy điện Hòa Bình, hiện nay mạng lưới điện đã phủ kín 31/31 xã

và thị trấn của huyện, nhiều tuyến đường đã được trang bị hệ thống điện cao

áp, đáp ứng được nhu cầu của nhân dân Tổng điện năng tiêu thụ của Huyệnnăm 2013 là 188 triệu kWh, bình quân đạt 724 kWh/người

Thứ ba là về thông tin và truyền thông: Hiện nay trên địa bàn Ba Vì, mạng

thông tin phát triển tương đối nhanh, với nhiều loại hình, dịch vụ đa dạng tạo nênmột thị trường sôi động và phong phú Đến cuối năm 2013, Ba Vì có 9.200 thuêbao điện thoại cố định, mật độ 35,3 máy/100 dân; 21.300 thuê bao di động, mật độ

77 máy/100 dân Mạng lưới bưu cục, dịch vụ bưu chính phát triển ngày càng đadạng, tiện lợi, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách và người dân, vớikhoảng 65 điểm phục vụ, 31 điểm bưu điện văn hóa xã trên toàn huyện

- Về tiềm năng thế mạnh về du lịch của Huyện Ba Vì:

+ Tài nguyên du lịch tự nhiên: Ba Vì được thiên nhiên ban tặng cả bứctranh sơn thuỷ hữu tình, với hệ sinh thái phong phú, thảm thực vật đa dạng, đượccoi là "lá phổi xanh" phía Tây thủ đô Hà Nội Nơi đâycórất nhiều cảnh quan thiênnhiên tươi đẹp như: Núi rừng, Thác suối, Sông, Hồ Không những thế Nơi có nhiềudanh lam thắng cảnh nổi tiếng như: Ao Vua, Khoang Xanh, Thiên Sơn -Suối Ngà,Khu du lịch Tản Đà, Vườn Quốc Gia Ba Vì, Thác Đa, Hồ Suối Hai, Hồ Tiên Sa,Suối Mơ, Hồ Cẩm Quỳ, Rừng nguyên sinh Bằng Tạ - Đầm Long, Đồi cò NgọcNhị Nơi có nhiều trang trại đông quê, nhiều sản phẩm nông nghiệp phong phúnhư Sữa Ba Vì, Chè Ba Trại, khoai lang Đồng Thái Có nguồn nước khoáng nóngthiên nhiên tại Thuần Mỹ rất thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng

+ Tài nguyên du lịch nhân văn: Trải qua hơn 1000 năm lịch sử, “ThăngLong - Hà Nội là nơi hội tụ và lắng đọng những giá trị tinh túy của nền vănminh Đại Việt trong sự giao thoa và kết tinh những giá trị nhân văn lớn củakhu vực châu Á” [16, tr.32] Qua thời gian, bề dày văn hóa - lịch sử của HàNội đã tạo nên một hệ thống giá trị nhân văn vô giá trong đó có đóng góp tolớn của Ba Vì

Ba Vì là vùng đất địa linh, nhân kiệt, một vùng đất tối cổ, có truyềnthống văn hoá lâu đời, độc đáo, đặc trưng bởi 3 dân tộc Kinh - Mường - Daovới những phong tục, tập quán, nét văn hoá riêng biệt Đến với Ba Vì, ấntượng đầu tiên du khách sẽ được chứng kiến nhiều di tích văn hoá dân gianvật thể và phi vật thể độc đáo Đó là truyền thuyết về vị thần được ngưỡngkính trong tâm thức ngàn đời người dân đất Việt là Đệ Nhất Phúc Thần TảnViên, hay còn gọi là Nam Thiên Thần Tổ, vị Thần đứng đầu trong Tứ Bất Tử,gắn với truyền thuyết "Sơn Tinh - Thuỷ Tinh" và nhiều di tích lịch sử - văn

hoá Đây chính là nguồn tài nguyên du lịch nhân văn quan trọng để Hà Nộinói chung và Ba Vì nói riêng phát triển kinh tế du lịch.

Đến Ba Vì, du khách có thể hiểu sâu sắc một phần về đất nước và conngười Việt Nam thông qua các di tích lịch sử - văn hóa Hiện nay, huyện Ba

Vì còn 216 di tích lịch sử văn hóa - kiến trúc nghệ thuật các loại Cụm di tích:Đền Thượng - Đền Trung - Đền Hạ thờ Tam vị Tản Viên Sơn Thánh, ĐìnhTây Đằng, Đình Chu Quyến, Đình Thụy Phiêu, Đình Thanh Lũng, Đền thờBác Hồ, Khu di tích lịch sử K9 cùng nhiều di tích văn hoá, lịch sử có giá trịđặc biệt khác Trong đó một số di tích nổi tiếng như đình Tây Đằng, đình ChuQuyến được xếp vào loại di tích đặc biệt quan trọng cấp quốc gia, các đìnhThụy Phiêu, Thanh Lũng và Tây Đằng là 3 trong số 6 ngôi đình cổ nhất ViệtNam Đây là kho tàng các di sản lịch sử - văn hóa vô cùng quý giá đối với Ba

Vì đặc biệt là ngành du lịch

Gắn với các di tích lịch sử - văn hóa lâu đời, phong tục tập quán của cácdân tộc, hàng trăm Ba vì còn diễn ra hàng trăm lễ hội Đáng chú ý là: Lễ hội đềnThượng, đền Trung, đền Hạ tưởng nhớ công đức của Tản Viên Sơn Thánh(Sơn Tinh) vào 14 tháng Giêng hàng năm; Tết Nhảy là nghi lễ cúng BànVương thủy tổ ngày xưa của dân tộc Dao và cúng tổ tiên của các gia đìnhngười Dao; lễ hội cồng chiêng và văn hóa ẩm thực của người Mường; Lễ hộiKhê Thượng của một ngôi làng cổ nằm ven sông Đà thuộc xã Sơn Đà

Theo thống kê, hiện nay Ba Vì có 25 làng nghề, trong đó có 6 làngnghề truyền thống được công nhận và cấp bằng danh hiệu Cac làng nghề đều

có những nét đặc sắc riêng biệt như: Làng nghề nón ở thôn Liễu Châu, PhúXuyên thuộc xã Phú Châu; làng nghề chế biến chè búp khô ở thôn ĐồngChằm, Trung Hạ Chu Minh ở xã Ba Trại; làng nghề chế biến Tinh Bột ở thônMinh Hồng xã Minh Quang đều được coi là những tiềm năng du lịch nhânvăn quý giá, nhiều nơi đã trở thành điểm đến hấp dẫn trong các tour du lịch,được nhiều du khách biết đến

Đánh giá chung: Tài nguyên du lịch huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội khá

đa dạng, phong phú cả về tự nhiên và nhân văn Giá trị nổi trội và cơ bản là tàinguyên du lịch tâm linh với điểm nhấn là khu du lịch đền Thượng, đền Trung,đền Hạ và đền Bác Hồ đều nằm trên núi Ba Vì, đồng thời tiềm năng du lịch sinhthái cũng là một thế mạnh của Ba Vì với khu bảo tồn thiên nhiên Vườn Quốc gia

Ba Vì, Suối Hai, Ao Vua, Khoang Xanh Đây là lợi thế so sánh quan trọng đểkinh tế du lịch Ba Vì phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới

Với vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên du lịch phong phú cả về tự nhiên

và nhân văn, cơ sở kinh tế, hạ tầng kỹ thuật, xã hội tương đối tốt, du lịch Ba

Vì ngày càng có vị trí quan trọng trong các chính sách phát triển của Đảng

và Nhà nước, của Thủ đô nói chung và của huyện Ba Vì nói riêng Ngày

13 tháng 07 năm 2012, Hội đồng nhân dân thành phố Hà nội ban Nghị quyếtsố: 12/2012/NQ-HĐND về việc thông qua quy hoạch phát triển du lịch Thủ

đô Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030: Xây dựng Hà Nội thực

sự là một Trung tâm du lịch của cả nước và khu vực, thực hiện chức năngcầu nối giữa Thủ đô với các tỉnh, thành phố trong cả nước và quốc tế Đếnnăm 2030, trở thành thành phố dịch vụ du lịch cao cấp, điểm đến du lịchđược ưa chuộng trên thế giới trong đó có sự đóng góp to lớn của Ba Vì Pháttriển một cách tương xứng các loại hình du lịch văn hoá; du lịch hội nghị,hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện; du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; du lịchcộng đồng

1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế du lịch ở huyện

Ba Vì thành phố Hà Nội

Các ngành kinh tế, khoa học nói chung và ngành kinh tế du lịch nóiriêng, luôn luôn chịu tác động của các nhân tố xung quanh Các nhân tố nàyđóng vai trò và ý nghĩa quan trọng và tác động lẫn nhau trong việc phát triển

kinh tế du lịch Đối với Ba Vì, ảnh hường đến phát triển kinh tế du lịch gồmcác nhân tố cơ bản sau:

Tài nguyên du lịch: Tài nguyên du lịch có ý nghĩa vô cùng quan trọng

trong việc phát triển du lịch Tài nguyên nghĩa là tất cả những giá trị vật chất

và tinh thần được khai thác và phục vụ cho mục đích phát triển nào đó củacon người Theo Buchvakop – Nhà địa lý học người Bungari “Tài nguyên dulịch bao gồm các thành phần và những kết hợp khác nhau của cảnh quan thiênnhiên cùng cảnh quan nhân văn có thể được sử dụng cho dịch vụ du lịch vàthỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi hay tham quan của khách du lịch” Xét dưới góc

độ cơ cấu tài nguyên du lịch, có thể phân thành hai bộ phận hợp thành: Tàinguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn

Tài nguyên du lịch do thiên tạo, bao gồm:

Về địa hình, địa hình hiện tại của bề mặt trái đất là sản phẩm của các quá

trình địa chất lâu dài (nội sinh, ngoại sinh) Trong chừng mực nhất định, mọihoạt động sống của con người trên lãnh thổ đều phụ thuộc vào địa hình Đốivới hoạt động du lịch, địa hình của một vùng đóng một vai trò quan trọng vớiviệc thu hút khách

Ba Vì có địa hình bán sơn địa, chủ yếu là đồi, núi nên không gian rấtthoáng đãng, cảnh quan tươi đẹp, tạo ra nhiều sông, suối nên có ý nghĩa rấtlớn đối với phát triển kinh tế du lịch, đặc biệt là là thuận lợi cho tổ chức dulịch mùa hè, và các loại hình du lịch thể thao như leo núi, du lịch sinh thái

Về khí hậu: Là một trong những yếu tố quan trọng trong việc phát triển

du lịch, nó ảnh hưởng đến việc thực hiện các chuyến du lịch hoặc hoạt độngdịch vụ về du lịch; là một trong những nhân tố chính tạo nên tính mùa vụ dulịch: Du lịch cả năm; Du lịch văn hóa, du lịch chữa bệnh; Du lịch mùa đông;

Du lịch thể thao; Du lịch mùa hè; Du lịch nghỉ mát, nghỉ dưỡng

Ba Vì nằm trong vùng khí hậu của các tỉnh phía đông Bắc Bộ, là khí hậunhiệt đới ẩm, gió mùa Trong năm có 4 mùa rõ rệt: Xuân, hạ, thu, đông, nhiệt

độ trung bình hàng năm từ 22 độC– 27độC, tổng lượng nhiệt hoạt động lên tới8.000 độC, tổng số giờ nắng 1.400 giờ Điều đó cho thấy mùa hạ chan hòa ánhnắng và thu hút một lượng khách trong nước và quốc tế đến đến nghỉ dưỡng,mùa xuân hơi xe lạnh phù hợp với du lịch tâm linh và lễ hội Tuy nhiên, khíhậu Hà Nội nói chung và Ba Vì nói riêng vì có sự phân hóa phúc tạp về mặtkhông gian và thời gian nên tính mùa vụ du lịch rất cao, chủ yếu du khách đến

về mùa xuân và mùa hạ

Về Tài nguyên nước: Bao gồm nước chảy trên bề mặt và nước ngầm.

Đối với du lịch thì nguồn nước mặt có ý nghĩa rất lớn Nó bao gồm đạidương, biển, hồ, sông, hồ chứa nước nhân tạo, suối, Karst, thác nước, suốiphun Nhằm mục đích phục vụ du lịch, nước sử dụng tùy theo nhu cầu, sựthích ứng của cá nhân, độ tuổi và quốc gia Ở Ba Vì hiện có hơn 50km đường

bờ sông lớn (sông Đà, sông Hồng) và hơn 100km sông, suối nhỏ, có khoảng1.500ha hồ chứa nước (Hồ suối II, hồ Cẩm Quỳ, hồ Tiên Xa, hồ Mèo Gù ),

có một suối nước khoáng nóng ngầm ở Thuần Mỹ (nhiệt độ nước khoảng

40-50 độ C) Đây cũng là lợi thế lớn đối với ngành du lịch Ba Vì

Về Hệ động, thực vật: Đây là một tiềm năng du lịch đã và đang khai

thác có sức hấp dẫn lớn khách du lịch Du khách đến với các vườn quốc gia,khu bảo tồn thiên nhiên để tham quan thế giới động thực vật sống động, hàihòa trong thiên nhiên để con người thêm yêu cuộc sống Bên cạnh đó là việcphát triển loại hình du lịch nghiên cứu khoa học và du lịch thể thao săn bắn(phụ thuộc vào quy định từng vùng) Ba Vì có giới sinh vật phong phú vềthành phần loài Nguyên nhân là do vị trí địa lý, nó như là một nơi gặp gỡ củacác luồng di cư động và thực vật Hiện nay Ba Vì đang sở hữu vườn Quốc gia

Ba Vì (có 1.201 loài thực vật, có 342 loài động vật, trong đó có 3 loài đặc hữu

và 66 loài động vật rừng quý hiếm), ngoài ra Ba vì còn có nhiều khu rừngkhác cũng rất phong phú về động, thực vật

Tài nguyên du lịch nhân văn: Tiềm năng du lịch nhân văn là đối tượng

và hiện tượng văn hóa lịch sử do con người sáng tạo ra trong đời sống So vớitiềm năng du lịch tự nhiên, tiềm năng du lịch nhân văn có tác dụng nhận thứcnhiều hơn, giá trị giải trí là thứ yếu Tiềm năng du lịch nhân văn thường tậptrung ở các thành phố lớn, là đầu mối giao thông và là nơi tập trung cơ sở vậtchất phục vụ du lịch Đại bộ phận tài nguyên du lịch nhân dân không có tínhmùa, không bị phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên nên tần suất hoạt động của nó

là rất lớn (lượng khách, số ngày khách đến)

Ngày nay, việc phát huy các thế mạnh về tiềm năng du lịch nhân văn đểphát triển du lịch được Nhà nước quan tâm, ngay Điều 1 pháp lệnh du lịchViệt Nam chỉ rõ: “Nhà nước Việt Nam xác định du lịch là một ngành kinh tếtổng hợp, quan trọng, mang nội dung văn hoá sấu sắc…” Việc phát triển dulịch nhân văn (Du lịch văn hoá) là cách để giáo dục lòng yêu nước, nhận thứctrách nhiệm bảo vệ tài sản công của quốc gia, quảng bá về hình ảnh của đấtnước ra thế giới

Cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội của địa phương: Cơ sở hạ tầng kinh tế

-xã hội là nhân tố rất quan trọng trong việc tạo tiền đề để phát triển kinh tế dulịch Khi nói đến nền kinh tế - xã hội của đất nước, không thể không nói đến

cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, nó bao gồm: hệ thống giao thông vận tải; hệthống thủy lợi, cấp thoát nước; mạng lưới truyền tải phân phối điện, mạnglưới viễn thông và thông tin liên lạc; cơ sở hạ tầng trong các lĩnh vực dịch vụthương mại, tài chính, tín dụng, ngân hàng; mạng lưới giáo dục, y tế; các cơ

sở sản xuất công nghiệp - dịch vụ Đối với ngành du lịch cơ sở hạ tầng kinh tế

- xã hội, đóng vai trò quan trọng, trong đó giao thông vận tải đã trở thành mộttrong những nhân tố chính cho sự phát triển của nó, đặc biệt là du lịch quốc

tế Giao thông vận tải ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch trên hai phươngdiện: số lượng và chất lượng Sự phát triển về số lượng làm cho mạng lướigiao thông thông vươn tới mọi miền đất nước và Quốc tế Chất lượng của

phương tiện giao thông ảnh hưởng tới chuyến du lịch ở các mặt sau: tốc độ,

an toàn, tiện nghi, giá cả

Chúng ta có thể khẳng định ngày nay với sự tiến bộ của khoa học – kỹthuật nhiều thành tựu được áp dụng vào sản xuất hàng hóa Điều đó đồngnghĩa với điều kiện kinh tế - xã hội của con người được nâng cao rõ rệt và vấn

đề ăn, mặc, trở thành thứ yếu Nhu cầu được nghỉ ngơi, giải trí và giao lưutình cảm xuất hiện Hiện nay, trong các nước kinh tế phát triển, du lịch trởthành nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống của họ Các nhà nghiên cứukinh tế Du lịch đã đưa ra nhận định là ở các nước kinh tế phát triển nếu nhucầu quốc dân trên mỗi người tăng lên 1% thì chi phí du lịch tăng lên 1,5% Xuhướng ngày nay là hầu hết các du khách ở các nước phát triển đều thích thamquan ở các nước đang phát triển Điều này rất dễ hiểu vì chi phí ở các nướcđang phát triển thấp, phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân hạng trunglưu và nghèo ở các nước phát triển

Kinh tế và phát triển luôn có mối quan hệ hữu cơ, nghịch thuận lẫnnhau Trong quá trình phát triển của mình, du lịch luôn xem kinh tế là mộttrong những nguồn lực quan trọng Sự tác động của điều kiện kinh tế tới pháttriển du lịch thể hiện ở nhiều góc độ khác nhau Tìm hiểu rõ vấn đề này làcách giúp những nhà quản lí và làm du lịch có những chính sách phát triểncủa ngành phù hợp Như chúng ta đã biết, du lịch là ngành dịch vụ, nhậnnhiệm vụ “chuyển tải” sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của các ngành kinh tếkhác để cung cấp cho du khách nhằm tìm kiếm lợi nhuận Vì vậy điều kiện cơ

sở hạ tầng kinh tế - xã hội đóng vai trò quan trọng góp phần cho ngành du lichphát triển mạnh mẽ

Quan điểm, cơ chế chính sách phát triển kinh tế du lịch của nhà nước, địa phương.

Đối với Chính phủ: Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Chính

phủ ta đặc biệt quan tâm đến ngành du lịch, với mục tiêu du lịch trở thànhngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế - Xã hội Cụ thể: Ngày

30/12/2011, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã ký Quyết định số2473/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm

2020, tầm nhìn đến năm 2030" Chiến lược đề ra với những nội dung chủ yếuquan điểm, mục tiêu, giải pháp và chương trình hành động cụ thể

Quan điểm của ngành là phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũinhọn, chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP, tạo động lực thúc đẩyphát triển kinh tế - xã hội; theo hướng chuyên nghiệp, có trọng tâm; phát triểnsong song du lịch nội địa và du lịch quốc tế, gắn chặt với việc bảo tồn và pháthuy các giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, tập trung huyđộng mọi nguồn lực cả trong và ngoài nước cho sự phát triển du lịch

Mục tiêu tổng quát của ngành du lịch là đến năm 2020, du lịch cơ bảntrở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tính chuyên nghiệp, có hệ thống cơ sởvật chất kỹ thuật tương đối đồng bộ, hiện đại; sản phẩm du lịch có chất lượngcao, đa dạng, có thương hiệu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, cạnh tranhđược với các nước trong khu vực và thế giới Phấn đấu đến năm 2030, ViệtNam trở thành quốc gia có ngành du lịch phát triển

Để đạt được những mục tiêu đề ra ngành du lịch phải có những giảipháp kịp thời như: Phát triển sản phẩm du lịch; đầu tư hệ thống hạ tầng, cơ

sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch đi đôi với đào tạo và phát triển nguồnnhân lực; phát triển thị trường xúc tiến quảng bá thương hiệu, gắn liền vớiđầu tư và chính sách phát triển đồng thời tích cực triển khai thực hiện hợptác quốc tế về du lịch, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và liên quanđến du lịch

Chương trình hành động cụ thể là hoàn thiện thể chế, cơ chế, chínhsách và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về du lịch; hoạch định chiến lượcphát triển du lịch trên các lĩnh vực như chất lượng phát triển thương hiệu dulịch Việt Nam, Chiến lược marketing, chiến lược phát triển nguồn nhân lực du

lịch; thực hiện quy hoạch và đầu tư phát triển gắn liền với triển khai thực hiệncác chương trình, đề án phát triển du lịch.

Đối với Thành phố Hà Nội: Thực hiện Quyết định số 2473/QĐ-TTg

phê duyệt “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìnđến năm 2030" ngày 30/12/2011của Chính phủ, Lãnh đạo Thành phố Hà Nội

đã chủ động tổ chức nhiều buổi hội thảo với các sở ngành, các địa phương vềviệc tìm ra các giải pháp nhằm đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn củaThành phố Đây là quan điểm rất rõ ràng và được cụ thể hóa tại Nghị quyếtsố: 12/2012/NQ-HĐND, ngày 13/7/2012 của HĐND thành phố về việc thôngqua Quy hoạch phát triển du lịch thành phố Hà Nội đến năm 2020, địnhhướng đến năm 2030 Thực hiện nghị quyết số: 12/2012/NQ-HĐND, ngày17/10/2012 UBND Thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số: 4641/QĐ-UBND về việc phê duyệt quy hoạch văn hóa thành phố Hà Nội đến năm

2020, định hướng đến năm 2030 Nội dung nêu rõ các mục tiêu chung, các chỉtiêu phát triển chính và đặc biệt nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách đồng

bộ, thuận tiện, ưu tiên đầu tư hạ tầng khung các khu, điểm du lịch trọng điểm,chính sách hỗ trợ thuế đối với sản xuất hàng lưu niệm, du lịch quốc tế, du lịchgắn với nông thôn và nông nghiệp Khuyến khích các thành phần kinh tếtham gia đầu tư kinh doanh du lịch nhất là đầu tư phát triển các khu vui chơigiải trí hiện đại, các công viên chuyên đề Tăng cường hỗ trợ tài chính và xãhội hóa hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch

Đối với huyện Ba Vì: Bên cạnh lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và tài

nguyên nhân văn, Ba Vì còn được Thành phố đặc biệt quan tâm Lãnh đạohuyện Ba Vì tranh thủ sự quan tâm của Thành phố đã chủ động trong việc ràsoát các điểm, khu du lịch gắn với các khu dân cư, các thị trấn, thị tứ, cácđồng bào dân tộc thiểu số trong Huyện làm cơ sở lập quy hoạch trình các sở,ngành và được UBND Thành phố chấp thuận Ngày 26 tháng 12 năm 2014,

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số:

7077/QĐ-UBND về việc Quy hoạch chung xây dựng cho huyện Ba Vì đến năm 2030tầm nhìn 2050 tỷ lệ 1/1000, trong đó đặc biệt quan tâm đến quy hoạch tổngthể và quy hoạch chi tiết đối với ngành du lịch Đây là cơ sở pháp lý quantrọng mở ra một hướng đi mới giúp Ba Vì đạt được những mục tiêu lớn vềkinh tế du lịch trong những năm tới Phấn đấu du lịch Ba vì trở thành trungtâm du lịch của vùng Thủ đô Hà nội.

Nguồn nhân lực phục vụ trong ngành du lịch: Có thể nói nguồn nhân

lực là chìa khóa để ngành du lịch phát triển bền vững Thái độ và kỹ năng củanhân viên phục vụ là yếu tố rất quan trọng để khách du lịch đánh giá chấtlượng phục vụ của các đơn vị cung cấp chứ không hẳn vì chất lượng của sảnphẩm và dịch vụ Vì vậy nguồn nhân lực phục vụ trong ngành du lịch cũng lànhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế du lịch

Đối với Ba Vì là huyện miền núi, chủ yếu sống về nông nghiệp, nguồnnhân lực rất dồi dào nhưng trình độ còn thấp, cách phục vụ còn giản đơn nêncòn nhiều hạn chế Để khắc phục nhược điểm này lãnh đạo huyện Ba Vì đãyêu cầu phòng VHTT, phòng TB&XH phối hợp với các doanh nghiệp du lịchtrên địa bàn tập trung đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực phục vụ trongngành du lịch với những nội dung chính: Đào tạo bổ sung đội ngũ cán bộquản lý nhà nước về du lịch Nâng cao trình độ chuyên môn và nhận thức về

du lịch của đội ngũ cán bộ Thu hút nguồn nhân lực trẻ và có năng lực thôngqua chế độ đãi ngộ thỏa đáng Chọn cán bộ trẻ, có năng lực để đào tạo tạinước ngoài Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộquản lý và người lao động trong các doanh nghiệp du lịch Tập huấn, bồidưỡng kiến thức về văn minh thương mại, văn minh du lịch

*

* *

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển kinh tế du lịch nói chung và

ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội nói riêng, tác giả thấy rõ khái niệm về du lịch,quan niệm về du lịch và kinh tế du lịch; quan niệm, nội dung phát triển kinh tế dulịch và đặc biệt là sự cần thiết phải phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì,Thành phố Hà Nội và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế du lịchtrên địa bàn huyện

Là một địa phương có vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên du lịch phong phú,điều kiện cơ sở kinh tế, hạ tầng kỹ thuật, xã hội tương đối tốt… Huyện Ba Vì,thành phố Hà Nội đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều du kháchtrong và ngoài nước Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế du lịch Ba Vì trongnhững năm vừa qua đã góp phần quan trọng vào tốc độ tăng trưởng, chuyển dịch

cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho một bộ phậnkhông nhỏ dân cư địa phương - nơi có tài nguyên du lịch

Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế du lịch Ba Vì cũng bộc lộ những hạn chế,chứa đựng nhiều yếu tố còn manh mún thiếu bền vững cả về kinh tế, văn hóa -

xã hội và môi trường sinh thái, ảnh hưởng tới thực hiện mục tiêu phát triển bềnvững Thủ đô nói chung và của Ba Vì nói riêng Chính vì vậy, để thực hiện tốtviệc phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, tác giả sẽ làm

rõ thực trạng phát triển kinh tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trongthời gian qua, tác giả sẽ phân tích sâu về thành tựu và hạn chế, nguyên nhâncủa thành tựu, hạn chế và những vấn đề đặt ra cần giải quyết để phát triển kinh

tế du lịch ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, từ đó đưa ra những quan điểmđịnh hướng xây dựng các giải pháp một cách phù hợp nhất cho quá trình pháttriển kinh tế du lịch của Huyện trong thời gian tới