LUẬN văn THẠC sĩ QUẢN lý GIÁO dục PHÁT TRIỂN đội NGŨ GIÁO VIÊN CHUYÊN BIỆT TIỂU học QUẬN ĐỐNG đa, THÀNH PHỐ hà nội HIỆN NAY

Giáo viên là nhân tố trung tâm, là chủ thể tổ chức, điều khiển quá trình giáo dục và đào tạo, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của người học theo mục tiêu yêu cầu giáo dục và đào tạo. Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục và đào tạo, đóng góp quan trọng vào công cuộc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của đất nước. Chính vì vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đặc biệt quan tâm và đã có nhiều chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ, từng giai đoạn các mạng.

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN

ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHUYÊN BIỆT TIỂU HỌC

1.2 Nội dung, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến phát

triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học quận Đống

1.3 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu

học trên địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 32

Chương 2 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

CHUYÊN BIỆTTIỂU HỌC QUẬN ĐỐNG ĐA,

2.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ

GVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay 502.2 Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt

tiểu học trên địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

2.3 Khảo nghiệm sự cần thiết và khả thi của các biện pháp phát

triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học quận Đống Đa

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Giáo viên là nhân tố trung tâm, là chủ thể tổ chức, điều khiển quá trình giáo dục và đào tạo, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của người học theo mục tiêu yêu cầu giáo dục và đào tạo Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục và đào tạo, đóng góp quan trọng vào công cuộc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của đất nước Chính vì vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đặc biệt quan tâm và đã có nhiều chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ, từng giai đoạn các mạng.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm, chủ trương trên và xác định quyết tâm phát triển GD&ĐT

trong những năm tới: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế QLGD, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [15,l30-131] Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành

Trung ương Đảng (Khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và

đào tạo đã chỉ rõ: “Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế

- xã hội Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo”[16 ].

Bước vào thời kỳ mới – thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, chủđộng hội nhập khu vực và quốc tế ngày càng sâu rộng, nhất là trong lĩnh vựcgiáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ; trước yêu cầu đổi mới căn bản vàtoàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứngnhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội… đặt ra những đòi hỏi mới cao

hơn đối với giáo dục tiểu học, trong đó có việc dạy và học các môn chuyênbiệt Nâng cao chất lượng dạy, học các môn chuyên biệt ở các trường tiểuhọc, đòi hỏi trước hết, cần quan tâm chăm lo phát triển đội ngũ GVCBTH –nhân tố quyết định trực tiếp.

Quán triệt các quan điểm trên, trong những năm vừa qua, Quận Đống

Đa đã rất quan tâm đến công tác xây dựng, bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáoviên nói chung, đặc biệt là GVCBTH nói riêng Rất nhiều các lớp tập huấntăng cường năng lực chuyên môn cho giáo viên, cán bộ quản lý các cấpđược tổ chức thường xuyên Quận Đống Đa còn rất tích cực trong việcquản lý rà soát bố trí, sắp xếp giáo viên, cán bộ quản lý đúng và phù hợpvới chuyên môn, năng lực của mỗi cá nhân Tăng cường các hoạt động bồidưỡng nhằm phát triển đội ngũ giáo viên trong địa bàn quận Tuy nhiên,việc quản lý và phát triển đội ngũ GVCBTH, một bộ phận không thể thiếu

ở các trường tiểu học, còn chứa đựng rất nhiều bất cập, khó khăn Hiệnnay, trước sự phát triển của giáo dục và đào tạo, đặc biệt là yêu cầu đổi mớicăn bản và toàn diện hệ thống giáo dục và đào tạo Việt Nam trong giaiđoạn mới, nâng cao chất lượng đào tạo ở các cấp học, bậc học, nhất là bậctiểu học đòi hỏi phải quan tâm hơn nữa đến việc phát triển, nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên, đội ngũ GVCBTH của thành phố Hà Nội nóichung, của quận Đống Đa nói riêng

Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, đội ngũ GVCBTHcủa quận Đống Đa vẫn còn nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển giáodục và đào tạo, nhất là giáo dục tiểu học của quận Đống Đa trong thời kỳ toàncầu hóa, hội nhập khu vực và quốc tế Một trong những nguyên nhân trực tiếpcủa hạn chế nêu trên là do quá trình phát triển đội ngũ giáo viên, trong đó cóGVCBTH của quận còn thiếu tính chủ động, tích cực; chất lượng đội ngũGVCBTH còn nhiều mặt hạn chế, nhất là năng lực, trình độ chuyên môn

nghiệp vụ; kỹ năng sư phạm, kỹ năng nghiên cứu tài liệu, ý thức tự học chưacao; khả năng sử dụng và ứng dụng phương pháp và công nghệ tiên tiến tronggiảng dạy còn thấp Việc nâng cao tay nghề, tập huấn chuyên môn, bồi dưỡngthường xuyên cho GVCBTH chưa được quan tâm đúng mức, kinh phí để đầu

tư cho bồi dưỡng giáo viên còn hạn hẹp, môi trường để giáo viên tự bồi dưỡngnâng cao trình độ còn rất hạn chế…

Chính vì vậy, việc chọn vấn đề: “Phát triển đội ngũ giáo viênGVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn

có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Cả lý luận và thực tiễn đều khẳng định vai trò to lớn có ý nghĩa quyếtđịnh trực tiếp của đội ngũ giáo viên đối với chất lượng giáo dục, đào tạo nhânlực, bồi dưỡng nhân tài của đất nước Vì vậy, phát triển đội ngũ giáo viên nóichung, đội ngũ GVCBTH nói riêng luôn được các cấp lãnh đạo, chính quyền,

cơ quan chức năng từ trung ương đến cơ sở, các nhà khoa học quan tâm Đã cónhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến xây dựng và phát triển đội ngũgiáo viên được nghiệm thu, công bố tiêu biểu là:

*Về đào tạo, bồi dưỡng giáo viên

Trong công trình “Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI”, tác giả Phạm Minh

Hạc đã đề cập khá toàn diện tới vị trí vai trò, những hạn chế, yêu cầu thực tiễnđặt ra đối với việc nâng cao chất lượng đạt chuẩn và một số chính sách nhằmđộng viên, khuyến khích nhà giáo, CBQLGD Trên cơ sở đó tác giả đã đềxuất những phương hướng và những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng độingũ nhà giáo ở tất cả các câp học trong phạm vi toàn quốc đáp ứng yêu cầunhiệm vụ giáo dục và đào tạo trong tình hình mới Tuy nhiên, công trình chưa

đi sâu làm rõ việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên bậc phổ thông,nhất là cấp tiểu học

Đi sâu vào nghiên cứu đội ngũ nhà giáo ở các cơ sở giáo dục đại học,

tác giả Bành Tiến Long đã chủ trì nghiên cứu đề tài "Đề án đổi mới giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020” Trong đề tài, tác giả đã đề cập đến đội ngũ

giảng viên, cán bộ quản lí giáo dục đại học cả về số lượng, cơ cấu trình độ vàchất lượng đội ngũ nhà giáo ở 114 trường đại học, cao đẳng (không tính cáctrường quân đội và công an); mục tiêu xây dựng đội ngũ giảng viên vàCBQLGD đến năm 2010 và năm 2020; tác giả đã đề xuất giải pháp bồi dưỡngđội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý về phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độchuyên môn, phương pháp dạy học hiện đại đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản,toàn diện GD&ĐT trong thời kỳ mới

Trong công trình “Tâm lý học sư phạm quân sự” (1998), tác giả Nguyễn

Ngọc Phú đã tập trung vào vấn đề xây dựng phẩm chất nhân cách nhà giáo:động cơ, ý thức, trách nhiệm xã hội, tay nghề sư phạm và một số kỹ xảo, kỹnăng của nhà giáo trong tiến hành các hình thức dạy học

Trong công trình: “Nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên khoa học xã hội nhân văn trong quân đội giai đoạn hiện nay”(2005), tác giả Đặng Đức

Thắng đã khẳng định vị trí, vai trò đội ngũ nhà giáo; đồng thời xây dựng một

hệ thống tiêu chí đánh giá cũng như đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm xâydựng và phát triển đội ngũ giáo viên khoa học xã hội nhân văn ở các nhàtrường quân đội hiện nay

Tiếp cận từ cấu trúc nhân cách nhà giáo quân đội, trong bài viết “Chuẩn hóa chất lượng đội ngũ nhà giáo quân đội” , tác giả Trần Đình Tuấn đã chỉ ra

cấu trúc: “Nhân cách của nhà giáo quân đội bao gồm các phẩm chất nhân cáchcủa người chỉ huy và các phẩm chất nhân cách của nhà sư phạm” Khi phối hợphoạt động quân sự và hoạt động sư phạm “sẽ tạo ra một loại hình hoạt động mới

là hoạt động sư phạm quân sự, làm nảy sinh những nét tính cách mới, nhữngphẩm chất mới chứa đựng cả bản lĩnh của người chỉ huy, lãnh đạo, cả đạo đức,phong cách của nhà sư phạm”

Trong chương trình khoa học: "Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn ở Học viện Chính trị thời kỳ mới”, tác giả Mai

Văn Hóa (2011) đã quan tâm nghiên cứu đến việc đổi mới, nâng cao chấtlượng đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn trong tương lai ngay từtrong quá trình đào tạo sư phạm tại trường

* Về phát triển đội ngũ giáo viên ở các nhà trường khác nhau:

- Hồng Ngọc Long (1998), “Nghiên cứu một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của Trường Văn hóa 1 thuộc Bộ Công an”, Luận văn thạc sỹ QLGD, Học viện Chính trị Quốc gia

Hồ Chí Minh Trong luận văn của mình, tác giả Hồng Ngọc Long đã tập trung

đi sâu phân tích những vấn đề cơ bản về đội ngũ giáo viên, thực trạng đội ngũgiáo viên hiện nay và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và đề xuất một sốbiện pháp khá thiết thực nâng cao chất lượng đào tạo của Trường Văn hóa 1

thành công những vấn đề cơ bản về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên: quanniệm, nội dung, biện pháp, chủ thể, lực lượng…; trên cơ sở phân tích mổ xẻthực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên, các luận văn đã đề xuất hệ thống cácgiải pháp có tính khả thi nhằm phát triển đội ngũ giáo viên của nhà trường đápứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

- Tập thể tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo(2006), đã

dành riêng một chương bàn về vấn đề “Xây dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục” của hệ thống giáo dục Việt Nam trong công trình “Quản lý giáo dục” Những vấn đề chung về xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên và

CBQLGD đã được các tác giả chỉ ra dưới góc độ nghiên cứu của khoa họcQLGD

Nhìn chung các công trình trên đã tiếp cận, nghiên cứu ở nhiều góc độkhác nhau theo đối tượng, nhiệm vụ và phạm vi đã xác định Trong đó, các côngtrình đều tập trung khẳng định vai trò có tính chất quyết định của đội ngũgiáo viên đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các cấphọc, bậc học khác nhau; đã đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn và đềxuất các biện pháp tốt xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứngnhiệm vụ giáo dục và đào tạo của từng nhà trường, từng cơ sở đào tạo Tuynhiên, chưa có những công trình khoa học nào nghiên cứu có hệ thống,chuyên sâu về phát triển đội ngũ GVCBTH nói chung, GVCBTH quận Đống

Đa nói riêng Vì thế, đề tài mà tác giả lựa chọn để nghiên cứu không trùng lặpvới các công trình khoa học đã được công bố và có ý nghĩa lý luận, thực tiễn

để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học các môn chuyên biệt ở cáctrường tiểu học của quận Đống Đa, thành phố Hà Nội hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lí luận, thực tiễn và đề xuất cácbiện pháp phát triển đội ngũ GVCBTH trên địa bàn quận Đống Đa, thành

phố Hà Nội góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường tiểuhọc trong giai đoạn hiện nay.

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về đội ngũ GVCBTH và pháttriển đội ngũ GVCBTH

- Khảo sát, đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ GVCBTH trên địabàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

- Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa,thành phố Hà Nội hiện nay

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

* Khách thể nghiên cứu

Quá trình phát triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa

* Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học

* Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu các biện pháp phát triển đội ngũ GVCBTH tại các trường tiểuhọc của quận Đống Đa, gồm: Trường TH Nam Thành Công, TH Kim Liên,THBC Thái Thịnh, THBC Thịnh Quang, THBC Phương Liên từ năm 2010 đếnnay; các biện pháp đề xuất có giá trị ứng dụng đến năm 2020

5 Giả thuyết khoa học

Trong thực tiễn hiện nay, chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học nóichung, GVCBTH nói riêng đang có những hạn chế, yếu kém nhất định đã ảnhhưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục tiểu học của quận Nếu tìm đượccác biện pháp phù hợp để phát triển đội ngũ GVCBTH đủ về số lượng, mạnh

về chất lượng, đáp ứng với những tiêu chí hoạt động của trường, những yêucầu, đòi hỏi cấp thiết của địa phương và thực hiện chúng một cách đồng bộ,

triệt để thì có thể góp phần nâng cao chất lượng GDTH ở quận Đống Đa,thành phố Hà Nội.

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng; quán triệt và cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảngcộng sản Việt Nam về giáo dục và đào tạo, về xây dựng và phát triển đội ngũcán bộ quản lý giáo dục, đội ngũ giáo viên Đồng thời, đề tài được nghiên cứudựa trên các quan điểm tiếp cận hệ thống – cấu trúc, lịch sử - lôgic và quanđiểm thực tiễn

* Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận

Tìm hiểu, phân tích, tổng hợp khái quát các tư liệu, tài liệu lí luận, vănbản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài Nghiên cứu chủ trươngcủa Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT trong chiến lược phát triển GD nóichung và GDTH nói riêng

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Quan sát, điều tra, tổng kết kinh nghiệm, nghiên cứu các sản phẩmhoạt động nhằm xác định các cơ sở thực tiễn, xây dựng những cơ sở cho việc

đề xuất các giải pháp

+ Xin ý kiến của các nhà quản lý, nhà giáo nhằm xác định tính khả thicủa các giải pháp đưa ra

- Phương pháp thống kê toán học

Trong quá trình nghiên cứu sử dụng phương pháp toán thống kê toán

học để xử lý số liệu làm minh chứng cho những nhận định, đánh giá của đề tài

và khảo nghiệm các biện pháp được đề xuất

Phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp tổng kết thực tiễn, traođổi, tọa đàm, phương pháp chuyên gia…

Phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu điều tra

7 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp luận cứ khoa họclàm cơ sở cho lãnh đạo, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, màtrực tiếp là cơ quan QLGD các cấp của quận Đống Đa chỉ đạo phát triển độingũ GVCBTH đáp ứng yêu cầu phát triển GD trên địa bàn quận Đống Đa,thành phố Hà Nội trong những năm tới đây

Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu,giảng dạy môn QLGD trong các nhà trường sư phạm

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục Luận văn gồm 2 chương (6 tiết)

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIÁO VIÊN CHUYÊN BIỆT TIỂU HỌC QUẬN ĐỐNG ĐA,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học

1.1.1.1 Giáo viên chuyên biệt tiểu học.

Điều 61 Luật Giáo dục của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namxác định:

1 Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong các nhàtrường hoặc cơ sở giáo dục khác

2 Nhà giáo phải có các tiêu chuẩn sau đây:

a Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt;

b Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ;

c Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp;

GVCBTH là người góp phần quyết định trong việc thực hiện có chấtlượng hoạt động dạy và học, thực hiện phổ cập GDTH Trường tiểu học gắnliền với cộng đồng khu phố, làng xã, do đó hoạt động của GV ở trong vàngoài nhà trường có tác dụng to lớn đến sinh hoạt văn hóa và đời sống ở địaphương, đặc biệt ở vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số

- GVCBTH có các nhiệm vụ sau:

+ Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục,

kế hoạch dạy học: soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh, chịutrách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục

+ Quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức+ Tham gia các hoạt động chuyên môn

+ Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xửcông bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh

+ Bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp

đỡ đồng nghiệp

+ Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyênmôn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy

+ Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

+ Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và củangành, các quyết định của Hiệu trưởng

+ Nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra, đánh giácủa Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục

+ Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình họcsinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục

- GVCBTH được hưởng các quyền như:

+ Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và

giáo dục học sinh

+ Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ;được hưởng nguyên lương, phụ cấp và các chế độ khác theo quy định khiđược cử đi học

+ Được hưởng tiền lương, phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp thâm niên

và các phụ cấp khác theo quy định của Chính phủ Được hưởng mọi quyền lợi

về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo chế độ, chínhsách quy định đối với nhà giáo

+ Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự

+ Được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật

1.1.1.2 Đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học

Trong Từ điển Tiếng Việt [50] thì "Đội ngũ là một tập hợp gồm số đôngngười cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng Thí dụ: đội ngũ các

Y, Bác sỹ, đội ngũ nhà giáo…." Nói đến đội ngũ là nói đến tập hợp người gắn

bó với nhau, có sự sắp xếp nhất định, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làmviệc theo sự phân công hay theo một kế hoạch, được gắn bó với nhau bởi cáclợi ích về vật chất và tinh thần

Như vậy, đội ngũ giáo viên là tập hợp các nhà giáo làm nhiệm vụ giảngdạy, giáo dục ở các cơ sở giáo dục; họ được tổ chức thành một lực lượng,cùng chung nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra cho các cơ sởgiáo dục đó Đội ngũ giáo viên là lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trìnhgiáo dục nhằm đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng, phát triển nhân tài cho đấtnước Họ gắn bó với nhau thông qua lợi ích vật chất và tinh thần trong khuônkhổ quy định của pháp luật và thể chế xã hội

Từ những phân tích trên có thể hiểu, đội ngũ GVCBTH là tập hợp những GVCBTH của hệ thống các trường tiểu học theo phạm vi địa giới hành chính của một quận, huyện hoặc một tỉnh, thành phố có nhiệm vụ tham gia giảng dạy các môn chuyên biệt cho học sinh tiểu học đúng với chương trình, nội dung và các quy định của pháp luật, của Bộ GD&ĐT và các cấp có thẩm quyền.

Khi nói đến đội ngũ GVCBTH cần phải đề cập đến 3 yếu tố cơ bản là

số lượng GVCBTH , cơ cấu đội ngũ GVCBTH và phẩm chất, năng lực củaGVCBTH Để có một đội ngũ GVCBTH đồng bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

phát triển giáo dục tiểu học đòi hỏi đội ngũ đó phải có số lượng đủ, phải có một cơ cấu hợp lý và chất lượng từng giáo viên đạt và vượt chuẩn quy định.

Giữa các yếu tố cấu thành đội ngũ GVCBTH có mối quan hệ biện chứng vớinhau, tạo điều kiện, làm tiền đề hỗ trợ cho nhau, tạo nên sức mạnh tổng hợpcủa đội ngũ Vì vậy, việc phát triển đội ngũ GVCBTH phải quan tâm xâydựng các yếu tố đó, không coi nhẹ bất cứ yếu tố nào, trong đó đặc biệt coitrọng chất lượng GVCBTH.

- Đặc điểm của đội ngũ GVBCTH

+ Đội ngũ GVCBTH được hình thành và tuyển dụng từ nhiều nguồn đào tạo khác nhau nên đa dạng về trình độ, lứa tuổi, giới tính và quê quán.

Các GVCBTH được đào tạo từ các trường ĐH, CĐ, TCCN có chuyênngành đào tạo phù hợp như các trường ĐHSP, ĐH mỹ thuật, ĐHSP Nghệ thuật,CĐSP, CĐNTQĐ Các đợt tuyển dụng không xét đến yếu tố quê quán nên cácGVCBTH trúng tuyển có nguyên quán, đơn vị đào tạo không giống nhau

Do các GVCBTH được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau và đượctuyển dụng vào các thời điểm khác nhau, nên có sự đa dạng về lứa tuổi vàgiới tính Đối với GVCBTH giảng dạy âm nhạc, mỹ thuật thì số lượng nữ giớichiếm 70%, còn đối với GVCBTH dạy thể dục thì ngược lại, nam giới chiếmđến 90% số lượng và độ tuổi trung bình ở mức 30-35 tuổi Được đào tạo từnhiều nguồn khác nhau nên các GVCBTH cũng đến từ nhiều địa phương khácnhau, nhưng chủ yếu vẫn là các tỉnh miền Bắc do vị trí địa lý cũng như đặcđiểm phát âm giọng nói

+ GVCBTH giảng dạy chính tại một trường nhưng thường xuyên tham gia vào các hoạt động giảng dạy tại một số trường khác.

Mức lương cũng như các chính sách đãi ngộ đối với giáo viên tiểu họcnói chung và GVCBTH nói riêng đều ở mức thấp, trong khi đó, các mặt hàngnhu yếu phẩm cũng như các chi phí sinh hoạt ngày càng tăng đã gây ra tìnhtrạng nguồn thu không đáp ứng được các chi phí tối thiểu của đại đa số cácGVCBTH Để đảm bảo mức thu nhập đủ trang trải cho các chi phí sinh hoạt,đội ngũ GVCBTH thường xuyên phải tìm kiếm các cơ hội việc làm tại các

đơn vị khác nhằm tăng thêm nguồn thu Do đó, việc tham gia các hoạt độnggiảng dạy tại các trường khác là lựa chọn của phần lớn GVCBTH hiện nay.

+ GVCBTH đều được đào tạo cơ bản về chuyên môn nghiệp vụ và đều

có chứng chỉ sư phạm.

Để giảng dạy bộ môn âm nhạc, các GVCBTH phải tốt nghiệp chuyênngành sư phạm âm nhạc hoặc thanh nhạc, nhạc cụ tại một số trường ĐH, CĐ,TCCN có chuyên ngành âm nhạc như Học viện âm nhạc, ĐHSP Nghệ thuậttrung ương, ĐHSP HN, các trường CĐSP Đối với bộ môn mỹ thuật, đa phầncác GVCBTH tham gia giảng dạy đều được đào tạo chính quy trong cáctrường đào tạo mỹ thuật như ĐHSP Nghệ thuật trung ương, ĐH mỹ thuậtcông nghiệp, các trường CĐSP, THSP Tương tự như vậy, đối với bộ môn thểdục, đa phần các GVCBTH đang giảng dạy đều được đào tạo chính quy tạicác trường như ĐH Thể dục thể thao, các trường CĐTDTT và một số giáoviên là vận động viên trong các đội tuyển, câu lạc bộ của thành phố, quốc gia.Thêm nữa, điều kiện đủ để trở thành một GVCBTH là phải có chứng chỉ sưphạm Đối với các trường hợp được đào tạo từ các trường sư phạm thì khôngcần chứng chỉ sư phạm riêng biệt

+ Phần lớn các GVCBTH có hậu phương gia đình còn gặp nhiều khó khăn.

Để thuận tiện trong công tác quản lý cũng như thực hiện các hoạt độnggiảng dạy, ngay từ khi tuyển dụng, các GVCBTH đều phải đáp ứng tiêuchuẩn là có hộ khẩu Hà Nội Không chỉ vậy, GVCBTH đều sinh sống tại HàNội để thuận tiện cho việc đi lại cũng như giảng dạy của mình Mức thu nhậpthấp và điều kiện sinh hoạt ở Hà Nội là tương đối cao nên đa phần GVCBTHđều gặp rất nhiều khó khăn dẫn đến tình trạng một số giáo viên không say mêvới nghề mà bươn chải ra ngoài làm thêm những công việc khác.Trong nhữngnăm gần đây, mặc dù mặt bằng tiền lương đã được điều chỉnh tuy nhiên do

nhiều bất cập trong công tác nâng ngạch, chuyển ngạch nên giáo viên có hệ sốlương thấp vẫn chiếm tỉ lệ rất cao trong quận Đống Đa.

- Vị trí, vai trò của đội ngũ GVCBTH

Thứ nhất, đội ngũ GVCBTH là nhân tố trung tâm, quyết định chất lượng giáo dục các môn chuyên biệt ở trường tiểu học.

Như chúng ta đã biết, tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáodục quốc dân, là bậc học đầu tiên của giáo dục phổ thông, nơi giáo viênkhông chỉ truyền đạt kiến thức cơ bản, tổng hợp cho học sinh mà còn là người

là định hướng, hình thành các giá trị đạo đức, nhân cách cho lớp người nhỏtuổi trước khi bước vào đời GVCBTH là những người lao động giáo dục trựctiếp với học sinh, lời nói, cử chỉ, cuộc sống lao động sư phạm của họ ảnhhưởng rất lớn đến sự phát triển nhân cách mỗi học sinh Các hoạt động sưphạm của GVCBTH giúp cho học sinh phát triển nhân cách theo hướng hoànthiện, có các cảm nhận, quan điểm tích cực và đảm bảo cho học sinh pháttriển toàn diện tất cả các mặt chân, thể, mỹ Không những thế, GVCBTH còntạo cho học sinh có hứng thú, thái độ tích cực trong các hoạt động học tậptrong trường tiểu học, góp phần lớn và quyết định đến chất lượng đào tạo củanhà trường

Thứ hai, đội ngũ GVCBTH góp phần xây dựng trường tiểu học vững mạnh, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

GVCBTH là nhân tố trung tâm quyết định sự phát triển của từngtrường Một đội ngũ GVCBTH có chất lượng, đủ về số lượng sẽ giúp nhàtrường đào tạo ra những lứa học sinh có chất lượng Sự vững mạnh đi lên củamỗi nhà trường được đánh giá qua số lượng, chất lượng đầu ra của học sinh.Nhà trường muốn vững mạnh thì cần thiết phải có đội ngũ giáo viên vữngmạnh, có chất lượng Ngoài các hoạt động lên lớp, đội ngũ GVCBTH còntham gia xây dựng, tổ chức các hoạt động tập thể trong trường góp phần gắnkết đội ngũ cán bộ, giáo viên và cha mẹ học sinh với nhà trường Điều đó gópphần không nhỏ giúp nhà trường hoàn thành các nhiệm vụ được giao

Thứ ba là, xây dựng địa phương vững mạnh góp phần phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội của các địa phương.

Địa phương muốn vững mạnh thì cần thiết phải có một hệ thống giáodục vững mạnh, nguồn nhân lực ổn về số lượng, tốt về chất lượng Nhàtrường là nơi đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu vềnhân lực và sự phát triển kinh tế cho xã hội Để tạo ra nguồn nhân lực tốt cho

xã hội thì giáo dục giữ vai trò chủ đạo, giáo dục đặt nền móng và tạo tiền đềphát triển cho người học ngay từ khi còn nhỏ Muốn phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội thì mỗi quốc gia đều phải đặc biệt quan tâm đến giáo dục Trườngtiểu học là đơn vị đào tạo gắn liền với cộng đồng, hoạt động giáo dục của giáoviên tác động trực tiếp lên học sinh, góp phần hình thành kỹ năng, thái độ, cácchuẩn mực đạo đức, xã hội cho học sinh Do vậy hoạt động của giáo viên đặcbiệt là GVCBTH ở trong và ngoài nhà trường có tác động to lớn đến đời sốngsinh hoạt văn hóa, xã hội của địa phương

Trong trường tiểu học, đội ngũ GVCBTH có vị trí rất quan trọng, lànhân tố trung tâm, là một trong những nhân tố quyết định chất lượng đào tạocủa các trường tiểu học Đội ngũ GVCBTH mạnh về chất lượng, đủ về sốlượng là yếu tố then chốt quyết định góp phần xây dựng nhà trường vữngmạnh để đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ giáo dục được giao

1.1.2 Phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học

Theo Triết học Mác- Lênin: “Phát triển là quá trình vận động tiến lên từthấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơncủa sự vật, hiện tượng Sự phát triển không bao quát toàn bộ sự vận động nóichung mà nó chỉ khái quát xu hướng chung của sự vận động - xu hướng vậnđộng đi lên của sự vật, hiện tượng; trong quá trình phát triển sẽ làm thay đổimối liên hệ, cơ cấu, phương thức tồn tại, vận động và chức năng vốn có theochiều hướng ngày càng hoàn thiện hơn của sự vật, hiện tượng”

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Phát triển là biến đổi, hoặc làm cho biến đổi từ

ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp” [51].Như vậy, phát triển là quá trình tăng trưởng về số lượng và biến đổi về chấtcủa một sự vật, một hiện tượng đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoànchỉnh, chưa đầy đủ, phải tiếp tục nâng cao để đạt một mục tiêu nào đó Dùngkhái niệm “Phát triển đội ngũ cán bộ” là nhấn mạnh đến sự phát triển của độingũ cán bộ đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh, chưa đầy đủhoặc phải tiếp tục nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới

Khi đề cập đến việc phát triển đội ngũ GVCBTH, ta cần xem xét cácyếu tố liên quan đến phát triển về số lượng, về cơ cấu và chất lượng như:Tuyển chọn bổ sung đủ số lượng đáp ứng quy mô, cơ cấu, tính chất ngànhnghề chuyên môn của đội ngũ GVCBTH phù hợp với cơ cấu các môn chuyênbiệt của các trường tiểu học ở một phạm vi xác định; bố trí sắp xếp, sử dụngmột cách hợp lí; kiểm tra, đánh giá để sử dụng có hiệu quả; đào tạo, bồidưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, năng lực hoạt độnggiảng dạy và tạo môi trường thuận lợi để phát triển đội ngũ GVCBTH

Phát triển đội ngũ GVCBTH là góp phần tạo ra một đội ngũ có phẩmchất đạo đức tốt, kiến thức tốt, kĩ năng sư phạm tốt, đủ về số lượng, đồng bộ

về cơ cấu để đảm nhận thực hiện các hoạt động GD, giảng dạy trong các nhàtrường một cách toàn diện và có chất lượng Phát triển đội ngũ GVCBTH mộtmặt có ý nghĩa là củng cố, kiện toàn đội ngũ hiện có, mặt khác còn phải địnhhướng cho việc phát triển về số lượng, về cơ cấu và nâng cao chất lượng chođội ngũ GVCBTH trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài

Từ những phân tích trên, có thể quan niệm:

Phát triển đội ngũ GVCBTH là tổng hợp các kế hoạch, nội dung, biện pháp của các cấp quản lý nhằm tạo ra một đội ngũ GVCBTH có phẩm chất đạo đức tốt, kiến thức tốt, kĩ năng sư phạm tốt đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu đảm nhận thực hiện các hoạt động dạy học, giáo dục các môn âm nhạc, mỹ thuật, thể dục tại trường tiểu học một cách tốt

nhất đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục của các trường tiểu học một cách toàn diện và đạt hiệu quả tối ưu.

Quan niệm đã chỉ rõ:

+ Mục đích: phát triển đội ngũ GVCBTH là xây dựng một đội ngũ

GVCBTH có phẩm chất đạo đức tốt, kiến thức tốt, kĩ năng sư phạm tốt, đủ về

số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu đảm nhận thực hiện cáchoạt động dạy học, giáo dục các môn năng khiếu trong trường tiểu học, gópphần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Phát triển đội ngũ GVCBTH còn

là nhân tố trực tiếp xây dựng tổ bộ môn, góp phần xây dựng một nhà trườngtiểu học vững mạnh

+ Chủ thể phát triển: Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận, huyện; Phòng

nội vụ, Phòng giáo dục các quận, huyện; cấp ủy, ban giám hiệu các trườngtiểu học; tổ trưởng các bộ môn và bản thân GVCBTH vừa là đối tượng, vừa làchủ thể phát triển

+ Đối tượng phát triển: đội ngũ GVCBTH của các trường tiểu học + Lực lượng tham gia: mọi cán bộ, giáo viên trong trường tiểu học, cấp

ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội ở phường, xã, thị trấn

Phát triển đội ngũ GVCBTH là hoạt động quan trọng của cấp ủy,chính quyền địa phương, của ngành giáo dục và các trường tiểu học, làcông việc khó khăn của các cấp lãnh đạo, quản lý giáo dục Chất lượng dạyhọc các môn năng khiếu cao hay thấp phụ thuộc phần lớn vào năng lựcchuyên môn của đội ngũ GVCBTH, người trực tiếp giảng dạy trong nhàtrường Chính vì vậy, phát triển đội ngũ GVCBTH đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ phát triển giáo dục tiểu học là việc làm thường xuyên và rất quan trọng

Để thực hiện được nhiệm vụ này, các cấp lãnh đạo, quản lý từ quận, huyện

ủy, ủy ban nhân dân quận, huyện, các cơ quan chức năng đến cán bộ giáoviên ở các trường tiểu học cần nắm vững và vận dụng thực hiện sáng tạo

các biện pháp phát triển đội ngũ GVCBTH phù hợp với điều kiện, hoàncảnh cụ thể ở từng địa phương.

1.2 Nội dung, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

1.2.1 Nội dung phát triển đội ngũ GVCBTH

Phát triển đội ngũ GVCBTH cần hướng tới bảo đảm cho đội ngũ này

đủ số lượng theo biểu biên chế, đảm bảo khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụtrong hiện tại cũng như ở các giai đoạn kế tiếp, có dự trữ cần thiết để đáp ứngcác yêu cầu nhiệm vụ GD&ĐT của từng trường tiểu học và của các trườngtiểu học trên địa bàn quận, huyện; có độ tuổi phù hợp theo Luật Lao động vàhợp lý về các độ tuổi, đảm bảo sự kế tiếp giữa các thế hệ; có cơ cấu nhóm đặcthù hợp lý,cơ cấu giới tính, cơ cấu vùng miền phù hợp với yêu cầu của trườngtiểu học và đặc điểm hoạt động sư phạm của các lĩnh vực chuyên môn

Phát triển đội ngũ GVCBTH phải đạt chuẩn về chất lượng theo quy địnhchung của Bộ GD&ĐT, đồng thời đạt chuẩn theo qui định của tỉnh, của huyện(quận); đạt chuẩn về trình độ đào tạo; đạt chuẩn về trình độ nghiệp vụ sư phạmđáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và yêu cầu phát triển kế tiếp Có phẩm chấtchính trị, tư tưởng đạo đức tốt, có văn hoá sư phạm cao, có phong cách sư phạmchuẩn mực, thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo

Những yêu cầu trên có quan hệ chặt chẽ, thống nhất với nhau không táchrời, trong đó, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và quan trọng nhất là phát triểnđội ngũ GVCBTH đạt chuẩn về chất lượng Trước mắt cần tập trung chuẩn hoá

về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống Đội ngũ GVCBTH cần có bản lĩnhchính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng, yêu nghề, yêu người, yêutrường, thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo Chuẩn hóa về trình độhọc vấn Chuẩn hóa về trình độ, nghiệp vụ sư phạm

Đội ngũ GVCBTH là lực lượng chủ yếu, trực tiếp tổ chức, thực thi quátrình GD ở trường tiểu học Nhiệm vụ phát triển đội ngũ GVCBTH có vai trò

quyết định đối với sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ ở trường tiểu học Là côngviệc lớn và khó khăn, cần có hệ thống các biện pháp đồng bộ, đòi hỏi nănglực phẩm chất cao của các cấp lãnh đạo, quản lýtừ các cấp ủy, chính quyềnđến các cơ quan chức năng, cán bộ, giáo viên ở các trường tiểu học Phát triểnđội ngũ GVCBTH là một yêu cầu cấp bách để nâng cao chất lượng GDTH,nhất là trước tình hình đội ngũ GVCBTH còn yếu về năng lực chuyên môn,lúng túng về thực hiện phương pháp dạy học mới.

Để phát triển đội ngũ GVCBTH đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triểngiáo dục tiểu học, cần thực hiện tốt các nội dung sau đây:

Một là, quản lý việc xây dựng và triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ GVCBTH trong vòng 5 năm, tầm nhìn đến 10 năm.

Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ GVCBTH là bản luận chứngkhoa học về phát triển đội ngũ, giúp các cấp lãnh đạo, quản lí giáo dục có khảnăng ứng phó với những bất định và sự thay đổi trong công tác nhân sự, đồngthời làm nhiệm vụ định hướng, điều khiển, điều chỉnh, kiểm tra trong công tácquản lý, chỉ đạo của các cấp quản lý Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũGVCBTH một mặt phải đáp ứng yêu cầu trước mắt, mặt khác phải chuẩn bị tốtmột đội ngũ GVCBTH kế cận để có một đội ngũ đủ về số lượng, mạnh về chấtlượng, đồng bộ và hợp lý về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới Quá trìnhlập kế hoạch cần tuân thủ theo đúng quy trình, tránh lối quy hoạch một đường,thực hiện một nẻo Bên cạnh đó, quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũGVCBTH phải phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách củaNhà nước về phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2011-2020; phù hợp vớiđịnh hướng Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 Quy hoạch, kế hoạchphát triển đội ngũ GVCBTH phải bảo đảm tính khoa học, thực tiễn, khả thi vàthể hiện được quyết tâm, cam kết mạnh của địa phương, của ngành trong pháttriển nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn của giáo dục

Hai là, tạo nguồn và tuyển chọn đội ngũ GVCBTH

Trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch đã xây dựng, các cấp lãnh đạo, quản lý

tổ chức triển khai các công tác nghiên cứu, xây dựng tiến trình cụ thể để tạonguồn, tuyển chọn đội ngũ GVCBTH phù hợp với nhu cầu của địa phương.Trên cơ sở điều tra về thực trạng thừa thiếu giáo viên hiện nay, cân đối lại chỉtiêu tuyển sinh, tăng chỉ tiêu đào tạo GVCBTH còn thiếu, đảm bảo đủ giáoviên cho các môn học: nhạc, họa, thể dục, tạo sự cân đối trong cơ cấu đội ngũgiáo viên các cấp bậc học Một việc làm có tính thực tiễn cao là tăng cườngquan hệ “cung cầu” giữa địa phương với các cơ sở đào tạo GVCBTH trên cơ

sở quy hoạch nhân lực giáo dục Phải gắn chỉ tiêu đào tạo hằng năm của cáctrường sư phạm với nhu cầu GVCBTH (theo số lượng, cơ cấu môn học…)của địa phương Các cấp lãnh đạo, quản lý cần quan tâm đề xuất với các đơn

vị đào tạo hoàn thiện chính sách tuyển chọn sinh viên ngành sư phạm âmnhạc, mỹ thuật, thể dục từ khâu tuyển sinh đến suốt quá trình đào tạo nhằmđào tạo những người có đức, có tài, sẵn sàng và toàn tâm, toàn ý phục vụ sựnghiệp giáo dục Tổ chức tuyển dụng theo đúng quy trình với mục tiêu kịpthời bổ sung nguồn GVCBTH cho các trường Công tác tuyển GVCBTH mớiphải căn cứ trên nhu cầu thực tế của đơn vị trường học nhưng phải đảm bảoyêu cầu về số lượng, về chất lượng, về cơ cấu theo kế hoạch đã được xâydựng Số lượng GVCBTH cần được tính toán dựa trên quy mô lớp và họcsinh từng năm và bám sát với dự báo chung của ngành giáo dục về nhu cầu,

cơ cấu số lượng theo từng môn học như: giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật theo

dự báo bình quân mỗi môn hàng năm, giai đoạn 2011-2015 tăng khoảng 200người, giai đoạn 2016-2020 tăng khoảng 260 người Giáo viên Thể dục theo

dự báo bình quân hàng năm, giai đoạn 2011-2015 tăng khoảng 350 người,

giai đoạn 2016-2020 tăng khoảng 460 người (Nguồn: Quyết định BGDĐT về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển nhân lực ngành Giáo dục giai đoạn 2011-2020) Cần đảm bảo sự công khai, minh bạch và công bằng

6639/QĐ-trong quy trình tuyển dụng, thiết lập cơ chế điều phối, đồng thời thường

xuyên theo dõi đánh giá tính hiệu quả của cơ cấu tổ chức và tiến hành điềuchỉnh khi cần thiết để đảm bảo đạt được mục tiêu tuyển dụng.

Ba là, quản lý việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cập nhật phương pháp, kiến thức mới phù hợp với thực tiễn xã hội.

Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ được xác định lànhiệm vụ chiến lược của ngành giáo dục Muốn nâng cao chất lượng giáo dụcchính là phải nâng cao chất lượng đội ngũ Đào tạo, bồi dưỡng thường xuyênđội ngũ GVCBTH là việc làm cần thiết đòi hỏi các cấp lãnh đạo, quản lý đặcbiệt quan tâm Đây cũng chính là giải pháp quan trọng nhất trong việc xâydựng và phát triển đội ngũ GVCBTH Việc đào tạo đội ngũ GVCBTH cần có

sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp lãnh đạo, quản lý của địa phương vớicác cơ sở đào tạo trong phân phối chỉ tiêu, xác định tiêu chuẩn đầu vào, tiếpnhận, sử dụng sản phẩm đào tạo một cách hiệu quả Bồi dưỡng GVCBTH làquá trình bổ sung tri thức, kỹ năng, nhằm nâng cao trình độ trong lĩnh vựchoạt động chuyên môn mà GVCBTH đã có một trình độ chuyên môn nhấtđịnh Bồi dưỡng được coi là quá trình cập nhật hoá kiến thức còn thiếu hoặc

đã lạc hậu, đào tạo thêm hoặc củng cố những kĩ năng về chuyên môn haynghiệp vụ sư phạm theo các chuyên đề mới phù hợp với thực tiễn xã hội Đốivới GVCBTH, hoạt động bồi dưỡng nhằm tạo điều kiện cho người giáo viên

và cán bộ quản lý giáo dục có cơ hội củng cố, mở rộng một cách có hệ thốngnhững tri thức, kĩ năng chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm hoặc quản lý giáodục sẵn có và bổ sung các phương pháp, kiến thức mới để hoạt động nghềnghiệp của GVCBTH có hiệu quả hơn; mặt khác cũng qua bồi dưỡngGVCBTH biết chọn lọc, tiếp thu, phát huy các mặt mạnh, khắc phục bổ sungnhững mặt còn hạn chế, bồi dưỡng kịp thời, động viên đội ngũ GVCBTH làmviệc tự giác với tinh thần trách nhiệm và đạt hiệu suất cao Khi tổ chức thựchiện công tác bồi dưỡng đội ngũ GVCBTH, nếu biết kết hợp chặt chẽ giữa đàotạo và bồi dưỡng, đồng thời coi đào tạo và bồi dưỡng là một quá trình xen kẽ,

nối tiếp nhau thì chất lượng bồi dưỡng sẽ được nâng cao Nội dung bồi dưỡngkết hợp kiến thức cơ bản với kỹ năng, năng lực sư phạm cần thiết theo hướngcần gì học nấy và thực hiện phương châm học suốt đời Bên cạnh đó, cần chú ýđến trình độ đào tạo, nhu cầu bồi dưỡng của từng cá nhân GVCBTH trên cơ sở

đó có nội dung và phương pháp phù hợp với nhu cầu, lợi ích, hứng thú củatừng loại đối tượng GVCBTH, có kế hoạch thu hút tất cả GVCBTH vào cáchình thức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng Cần nhấn mạnh đến vai trò của mỗiGVCBTH trong việc tự học, tự bồi dưỡng đi đôi với việc đánh giá chất lượng

và hiệu quả của mỗi đợt bồi dưỡng Ngoài các nội dung quy định tại Thông tư32/2011/TT-BGDĐT ngày 08 tháng 8 năm 2011 về bồi dưỡng thường xuyênGVTH, cần gắn với nhu cầu bồi dưỡng của GVCBTH để bồi dưỡng với nhiềuhình thức bồi dưỡng đa dạng và phong phú

Bốn là, quản lý việc kiểm tra, đánh giá, bố trí sử dụng GVCBTH một cách phù hợp và hiệu quả.

Các cấp lãnh đạo, quản lý phải thường xuyên tổ chức các hình thứckiểm tra, nhằm đánh giá một cách chính xác về đội ngũ GVCBTH tại địaphương, từ đó phân loại và bố trí sử dụng GVCBTH một cách phù hợp Cùngvới đó, hoạch định được các chính sách, chế độ rõ ràng đối với đội ngũGVCBTH Các cấp quản lý tổ chức thực hiện việc luân chuyển, điều độngGVCBTH giữa các trường một cách linh hoạt và hiệu quả Các cấp quản lýcần quan tâm xây dựng quy trình đề bạt GVCBTH có năng lực đảm đươngcác nhiệm vụ quản lý ở cơ sở Quy trình đề bạt cần lấy năng lực làm thước đochủ yếu Bên cạnh đó cần có cơ chế kiểm tra giám sát chặt chẽ việc phâncông, sử dụng đội ngũ GVCBTH của từng trường nhằm thực hiện đúng theochủ trương và kế hoạch đã xây dựng

Năm là, tăng cường quản lý việc xây dựng thực hiện các chính sách đối với GVCBTH.

Những năm qua, chúng ta đã xây dựng được đội ngũ GVCBTH ngàycàng đông đảo, có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ ngày càng được nâng cao Tuy nhiên, một trong những hạnchế ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục là chính sách đối vớiGVCBTH Tăng cường chính sách đối với đội ngũ GVCBTH đầu tiên cầnquan tâm đến cải tiến, hoàn thiện chế độ lương và chế độ phụ cấp ưu đãi choGVCBTH theo hướng khắc phục những bất cập hiện có, tạo động lực đủmạnh cho GVCBTH toàn tâm, toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục Sửa đổi, bổsung, hoàn thiện các chính sách ưu đãi và chế độ đối với GVCBTH công tác ởcác trường có đào tạo hình thức hòa nhập cho trẻ chuyên biệt Đảm bảo sựbình đẳng về quyền lợi và trách nhiệm trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồidưỡng, đãi ngộ và kiểm tra, đánh giá đối với nhà giáo và CBQLGD trong cáctrường ngoài công lập.

Xây dựng chính sách ưu đãi thích đáng cho đội ngũ nhà giáo bậc cao, thuhút các nhà khoa học đầu ngành, giảng viên giỏi trong và ngoài nước tham giagiảng dạy và hướng dẫn nghiên cứu khoa học trong các trường đại học

Có chính sách để thu hút các nhà giáo có kinh nghiệm, có học hàm, học

vị và có sức khỏe, tâm huyết đến tuổi nghỉ hưu tiếp tục tham gia giảng dạy ởcác cơ sở giáo dục chuyên nghiệp, giáo dục đại học

Cần đảm bảo tốt các quyền lợi hợp pháp, tăng cường các chế độ, chínhsách ưu đãi về tài chính đối với GVCBTH, tạo động lực và môi trường thuậnlợi cho họ phát huy hết tiềm năng của mình, thật sự yêu nghề

1.2.2 Đặc điểm phát triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa, thành phố

Hà Nội

Phát triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội vừa mang những nét chung, vừa có những đặc điểm riêng, đó là:

- Nguồn tuyển chọn và phát triển đội ngũ GVCBTH khó khăn, từ nhiều

nguồn khác nhau, tại chức, từ xa, chính quy và quy trình và cách tuyển dụng

của Sở GD&ĐT, của Phòng GD&ĐT còn có những điểm khác nhau, dẫn đếntrình độ, năng lực của đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học không đồng đều.Phần lớn GVCBTH sinh ra, lớn lên và công tác ở các địa phương khác nhau,

có nhiều khuyết tật về phát âm, chưa có định hướng nghề nghiệp rõ ràng ngay

từ khi còn là học sinh phổ thông nên gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp, học tập,phát triển năng khiếu âm nhạc, hội họa, thể dục, thể thao… Hơn nữa, không ít giáosinh sau khi ra trường, trong điều kiện hiện nay chỉ mong kiếm được công việc ổnđịnh, có việc làm, có chỗ đi về và vì thế động lực, sự say mê nghề nghiệp, ý thức tất

cả vì học sinh thân yêu cũng còn có khoảng cách khá xa so với yêu cầu đặt ra Chính

vì thế, có thể đội ngũ có đủ biên chế, giáo viên đạt chuẩn nhưng chất lượng vẫn cóthể chưa cao và hiện nay đây là một thực tế đòi hỏi phải có giải pháp của nhà quản lý

để khắc phục

- Các chế độ, chính sách chưa phù hợp đối với đội ngũ GVCBTH nói chung, quận Đống Đa nói riêng, tạo ra khó khăn trong thu hút những người

có phẩm chất, năng lực bổ sung vào đội ngũ.

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ giáo viên nói chung,

GVCBTH nói riêng; đã tạo động lực thu hút, và kích thích tính tích cực chủ động trong tự học tập, phấn đấu vươn lên của đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT ở tất cả các cấp học, bậc học Tuy nhiên, các chế độ, chính sách vẫn còn khá nhiều bất cập, nhất là chính sách tuyển dụng, chính sách về tiền lương, nhà ở và các chế độ đãi ngộ khác… là những trở ngại không nhỏ trong công tác phát triển đội ngũ giáo viên hiện nay Hơn nữa, do tác động của mặt trái kinh tế thị trường và những tiêu cực, tệ nạn xã hội đã làm phức tạp thêm cho quá trình xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên nói chung, đội ngũ GVCBTH nói riêng.

- Phát triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa có sự tham gia phối hợp của nhiều tổ chức, các cấp lãnh đạo; các quy chế, quy định trong tuyển

sự quản lý, điều hành của chính quyền, của ác nhà trường với sự tham mưu, hướng dẫn của Phòng GD&ĐT, Phòng Nội vụ và sự tham gia của các tổ chức, các lực lượng có liên quan Cần có quy chế, quy định rõ trách nhiệm của từng tổ chức để bảo đảm công tác phát triển đội ngũ giáo viên,

GVCBTH đi vào nề nếp và đạt mục tiêu, kế hoạch đề ra.

- Phát triển đội ngũ GVCBTH hiện nay chịu sự tác động bởi mặt trái của cơ chế thị trường và những tệ nạn, tiêu cực xã hội Hoạt động của đội ngũ giáo viên, GVCBTH và công tác xây dựng, phát triển đội ngũ

GVCBTH cũng như hoạt động của các ngành, các lĩnh vực khác của xã hội luôn chịu sự tác động của các yếu tố cả khách quan và chủ quan, có thuận lợi

và cũng có không ít những khoa khăn, thách thức Trong tình hình hiện nay, lĩnh vực chịu sự tác động mạnh mẽ nhất của mặt trái cơ chế thị trường, nhũng tệ nạn và tiêu cực xã hội chính là lĩnh vực tuyển dụng, bổ nhiệm đề bạt cán bộ, công chức các cấp, các ngành, trong đó có ngành GD&ĐT Hiện tượng chạy việc, chạy chỗ, việc thi tuyển thiếu công khai minh bạch, tình trạnh hối lộ, mua bán… đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc thu hút những người có năng lực vào ngành giáo dục và làm thui chột động cơ phấn đấu vươn lên của đội ngũ giáo viên, đội ngũ GVCBTH khi đã đứng vào đội ngũ.

1.2.3.Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên GVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

Để xác định những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũGVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, người học đã tiến hành trưngcầu ý kiến của 60 cán bộ quản lý giáo dục và GVCBTH của quận Kết quảtrưng cầu ý kiến được tổng hợp trong bảng dưới đây:

Bảng1 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tới quá trình phát triển đội

ngũ GVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.( Rất mạnh =RM, Mạnh

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của

đội ngũ giáo viên chuyên biệt Tiểu học

2 Ảnh hưởng của công tác quản lý đến việc

nâng cao phẩm chất, năng lực của GVCBTH

74,2 12,9 8,0 4,9

3 Tác dụng, hiệu quả của các đợt tập huấn hàng

năm do Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT tổ chức

87,1 6,5 4,8 1,6

4 Việc tổ chức cho GVCBTH đi học tập đáp

ứng yêu cầu chuẩn hóa

77,5 14,5 4,8 3,2

5 Tác động của sinh hoạt tổ chuyên môn đối với

sự tiến bộ của GVCBTH

83,9 11,3 4,8

6 Tác động qua lại, sự giúp đỡ nhau của GVCBTH

trong quá trình phát triển của từng người

58,1 35,5 3,2 3,2

7 Việc tự học tập, tự rèn luyện của GVCBTH 50,0 25,8 16,1 8,1

8 Ảnh hưởng của kiểm tra, đánh giá và khen

thưởng, kỷ luật đối với sự phát triển của

GVCBTH

71,0 21,0 3,2 4,8

9 Cơ chế, chính sách, sự quan tâm lãnh đạo chỉ

đạo của cấp uỷ, chính quyền và các cơ quan

chức năng

50,0 21,0 29,0

mức độ chi phối, tác động đến động cơ, thái độ trách nhiệm của từng GVCBTH trong quá trình giảng dạy, học tập và công tác Trong số các yếu tố ảnh hưởng đó, những yếu tố thuộc về hoạt động chuyên môn nghề nghiệp của GVCBTH có mức độ chi phối mạnh mẽ nhất Thể hiện ở chỗ,

có tới 87,1% số người được hỏi ý kiến đánh giá công tác tập huấn bồi dưỡng thường xuyên của sở, phòng, của trường ảnh hưởng rất mạnh đến

sự tiến bộ của GVCBTH về trình độ kiến thức và năng lực sư phạm.

Bên cạnh đó, hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn cũng tác động mạnh

mẽ tới sự trưởng thành, tiến bộ của GVCBTH: 83,9% số người được hỏi ýkiến thừa nhận mức độ ảnh hưởng mạnh mẽ của sinh hoạt chuyên môn đốivới họ Thực tế đã cho thấy, sinh hoạt tổ chuyên môn luôn gắn liền với cáchoạt động dự giờ và trao đổi góp ý giữa đồng nghiệp với nhau về kỹ năng vànghệ thuật sư phạm, rút kinh nghiệm về nội dung, phương pháp, hình thức tổchức các hoạt động dạy học Tất cả những hoạt động đó sẽ giúp choGVCBTH nhận rõ những ưu điểm và hạn chế của mình, từ đó tự hoàn thiệnphẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Sự tiến bộ của GVCBTH cũng chịu những tác động từ điều kiện kinh tế,chính trị của đất nước và của địa phương Vì thế, có tới 79% số người đượcđiều tra đánh giá yếu tố này có ảnh hưởng mạnh đến quá trình phát triển của

họ Từ đó thấy rằng, xem xét quá trình phát triển của đội ngũ GVCBTH khôngthể tách rời tình hình kinh tế, chính trị của đất nước và của thành phố trongtừng giai đoạn cụ thể Qua trao đổi trực tiếp với đội ngũ GVCBTH, tuyệt đại

bộ phận đều cho rằng, nhờ những thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước,

sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, của các cấp, các ngành mà đời sống củagiáo viên nói chung, GVCBTH nói riêng đã có bước cải thiện đáng kể, tạođộng lực đế từng giáo viên vươn lên trong học tập, nghiên cứu, yêu nghề hơn,gắn bó hơn với công việc

Chủ trương đổi mới căn bản, toàn diệnGD&ĐT của Đảng và Nhà nước

tác động sâu sắc đến đội ngũ giáo viên nói chung, đội ngũ GVCBTH nóiriêng.Trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới GD&ĐT, đội ngũ giáo viênthường rất quan tâm đến nâng cao trình độ đào tạo để đạt chuẩn Qua điều tra

đã có 77,5 % số người được hỏi cho rằng, tổ chức cho giáo viên đi học tập

đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đội ngũGVCBTH hiện nay

Kết quả điều tra cũng xác nhận, có 74,2% số GVCBTH được hỏiđánh giá cao mức độ ảnh hưởng của công tác quản lý đến việc nâng caophẩm chất, năng lực của GVCBTH Tuy nhiên xét về độ tập trung ý kiếnxung quanh 8 yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ GVCBTH quậnĐống Đa thì công tác quản lý chỉ đứng ở thứ hạng thấp (xếp thứ 5 trong 8yếu tố) Điều đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ công tác QLGD của

cơ quan chức năng và các trường tiểu học để thúc đẩy mạnh mẽ sự pháttriển của đội ngũ GVCBTH

Tác động qua lại và sự giúp đỡ nhau của giáo viên; việc tự học tập, rènluyện của từng giáo viên và ảnh hưởng của kiểm tra, đánh giá và khenthưởng, kỷ luật là những yếu tố chưa được đánh giá cao về mức độ ảnh hưởngđến sự phát triển phẩm chất, năng lực, phương pháp sư phạm của GVCBTH.Điều này góp phần minh chứng thêm cho đặc điểm về tính hay tự ti, an phận,thiếu động lực phấn đấu của một bộ phận không nhỏ GVCBTH đã được trìnhbày ở trên Kinh nghiệm lại cho thấy rằng, sự phát triển của từng người lại bắtnguồn từ nỗ lực tự cải tạo mình và sự giáo dục của những người xung quanh

Vì vậy, để phát triển mạnh mẽ đội ngũ GVCBTH thì cần đẩy mạnh việc giáodục chính trị, tư tưởng, kết hợp chặt chẽ các biện pháp giáo dục thuyết phụcvới các biện pháp kinh tế và hành chính để thúc đẩy mạnh việc tự học tập, tựgiáo dục, tinh thần đoàn kết, thi đua của đội ngũ giáo viên trong nhà trường

Cơ chế, chính sách đối với giáo viên tiểu học nói chung, GVCBTH nói

riêng và sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của cấp ủy, chínhquyền và các cơ quan chức năngquận Đống Đa, thành phố Hà Nội cũng ảnhhưởng đến sự phát triển của GVCBTH Phần lớn giáo viên đều cho rằng,chính sách đúng, cơ chế hoạt động phù hợp, đặc biệt là sự quan tâm đến đờisống vật chất, tinh thần của đội ngũ GVCBTH là động lực mạnh mẽ làm cho

họ gắn bó với nghề nghiệp, gắn bó với địa phương, ra sức học tập nâng caotrình độ để được xã hội thừa nhận và tôn vinh

1.3 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên chuyên biệt tiểu học trên địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

1.3.1 Một số nét khái quát về các trường tiểu học quận Đống Đa

Hiện nay trên địa bàn Quận Đống Đa có 23 trường tiểu học, trong đó

19 trường công lập gồm: Trường tiểu học Bế Văn Đàn, Trung Tự, La Thành,Quang Trung, Cát Linh, Thịnh Quang, Lý Thường Kiệt, Láng Thượng,VănChương, Thái Thịnh, Tô Vĩnh Diện, Tam Khương, Nam Thành Công, TrungPhụng, Phương Mai, Phương Liên, Khương Thượng, Kim Liên, Thịnh Hào và

04 trường dân lập gồm: Trường tiểu học Vietkid, Quốc tế Vip, Xã Đàn, BùiThị Xuân, với tổng số 550 lớp học và 27.668 em học sinh đang theo học

Như chúng ta biết, tiểu học là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dụcquốc dân Việt Nam, là cấp học dành cho tất cả trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến

14 tuổi (chủ yếu từ 6-11 tuổi)

Điều 2 trong Điều lệ trường tiểu học ban hành kèm theo văn bản số 03/VBHN-BGDĐT ngày 22/01/ 2014, xác định: “Trường tiểu học là cơ sở giáodục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tàikhoản và con dấu riêng.”

* Theo quy định tại Điều 3 – Điều lệ trường tiểu học năm 2013 quy định các trường tiểu học có nhiệm vụ, quyền hạn sau.

- Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động GD khác đạt chất lượng theomục tiêu, chương trình GDTH do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định ban hành.

- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em tàn tật, khuyếttật, trẻ em bỏ học đến trường, thực hiện kế hoạch phổ cập GD chống mù chữtrong cộng đồng Nhận bảo trợ và quản lí các hoạt động GD của các cơ sở GDkhác thực hiện chương trình GDTH theo sự phân công của cấp có thẩmquyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học củahọc sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn quản lí của trường

- Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

- Quản lí sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theoquy định của pháp luật

- Phối hợp với gia đình, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiệnhoạt động GD

- Tổ chức cho CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia cáchoạt động xã hội trong cộng đồng

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

* Các loại hình trường tiểu học hiện nay.

- Trường tiểu học công lập do nhà nước tổ chức và quản lí

- Trường tiểu học bán công, do nhà nước thành lập, quản lí, đầu tư banđầu về cơ sở vật chất; trường tự cân đối thu chi theo quy định của pháp luật

- Trường tiểu học dân lập và tư thục do một tổ chức chính trị xã hội, tổchức xã hội, tổ chức kinh tế thành lập, quản lí; nhà nước công nhận CBQL vàđội ngũ giáo viên

- Trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú cho con em người dân tộcnhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ vùng sâu, vùng xa

- Trường năng khiếu nghệ thuật, thể thao và trường dành cho trẻ em bịthiệt thòi, tàn tật

- Trường tiểu học thực hành sư phạm được tổ chức và hoạt động tại cáctrường sư phạm.

- Trường tiểu học thực nghiệm, thực hiện các chương trình thí điểmhoặc đề tài nghiên cứu khoa học GD

- Trường tiểu học tổ chức cho trẻ em Việt Nam sinh sống tại nướcngoài và cho trẻ em nước ngoài sinh sống tại Việt Nam

Trường tiểu học là một cơ sở GD mang tính Nhà nước, xã hội trực tiếp làmcông tác GD trẻ em chủ yếu từ 6-11 tuổi, là tế bào cơ sở, nền tảng của hệ thống GDquốc dân từ trung ương đến cơ sở Trường tiểu học là đơn vị cơ sở của ngành giáodục, có tư cách pháp nhân và con dấu riêng Tên trường được ghi trên quyết địnhthành lập trường, tên con dấu và các giấy tờ giao dịch của trường

Các trường tiểu học do Phòng giáo dục quận, huyện trực tiếp quản lý.UBND xã, phường, thị trấn có trách nhiệm quản lý hành chính các trường tiểuhọc đóng trên địa bàn

1.3.2 Phương pháp tiếp cận, cách thức tiến hành điều tra, khảo sát thực tiễn dạy, học các môn chuyên biệt và phát triển đội ngũ GVCBTH

Để tìm hiểu thực trạng về giáo dục tiểu học ở Quận Đống Đa, thànhphố Hà Nội, trước hết chúng tôi tập trung nghiên cứu về quy mô phát triểntrường, lớp, về chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và chất lượnghọc sinh trên địa bàn Quận Đống Đa trong những năm gần đây

- Hiện nay tổng số trường tiểu học trên địa bàn Quận là: 23 trường

- Số trường tiểu học công lập : 19

- Số trường tiểu học dân lập : 04

Mặc dù với số lớp, số học sinh tiểu học trong toàn quận rất lớn nhưngnhiều năm qua, ngành giáo dục quận Đống Đa liên tục phấn đấu hoàn thànhvượt mức các chỉ tiêu thi đua của ngành, đạt nhiều kết quả cao trong phongtrào giáo viên giỏi, học sinh giỏi, vở sạch chữ đẹp, văn nghệ, TDTT,

Việc giảng dạy cỏc mụn chuyờn biệt trong cỏc trường tiểu học quậnĐống Đa trong những năm qua cú nhiều những chuyển biến tớch cực Đội ngũGVCBTH ở cỏc trường đều hoàn thành tốt cỏc nhiệm vụ giảng dạy được giao,

cú nhiều sỏng tạo trong phương phỏp giảng dạy thể hiện ở số lượng sỏng kiếnkinh nghiệm về giảng dạy mụn Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục trong toàn quậntăng đều mỗi năm Cú được những kết quả như vậy là do cú sự lónh đạo, chỉđạo đỳng đắn của Đảng, Chớnh quyền, cỏc cấp QLGD cựng sự nỗ lực cố gắngcủa tất cả cỏn bộ, giỏo viờn ở cỏc trường tiểu học để mọi hoạt động của nhàtrường đi vào nề nếp, đồng thời cụng tỏc xó hội húa giỏo dục cũng đó tạo rađược sự phối hợp đồng bộ, khộo lộo giữa nhà trường với cỏc cơ quan, tổ chức

xó hội, cha mẹ học sinh để nõng cao chất lượng giỏo dục

Tuy nhiờn, đội ngũ GVCBTH trong quận cũn mỏng, số lượng biờn chếchớnh thức khụng nhiều, do đú đội ngũ GVCBTH trong quận phải tham giacỏc hoạt động giảng dạy gần như tất cả cỏc buổi trong tuần Một số trườngtiểu học trong quận phải ký thờm hợp đồng lao động với một số GVCBTHngoài trường để đỏp ứng số học sinh tiểu học ngày càng tăng nhanh

Theo thăm dũ, trao đổi tại một số trường tiểu học trong quận, đa phầnGVCBTH đều tham gia rất tớch cực trong cỏc hoạt động chuyờn mụn, tập thểtại đơn vị của mỡnh Tuy vậy, do lực lượng cũn mỏng, thiếu sự ổn định về mặt

cơ cấu, thu nhập cũn thấp đó tạo nờn một tõm lý bất ổn trong chớnh đội ngũGVCBTH trong địa bàn quận

1.3.3 Thực trạng dạy và học các môn chuyên biệt ở 5 trờng tiểu học

đợc nghiên cứu: Khơng Thợng, Trung Tự, Nam Thành Công, Cát Linh, Thịnh Quang

1.3.3.1 Chơng trình và kế hoạch dạy học các môn chuyên biệt ở 5 ờng tiểu học

tr-5 trờng tiểu học đã triển khai và thực hiện đúng theo hớng dẫn kế hoạchdạy học các môn chuyên biệt của Bộ GD&ĐT, cụ thể nh sau:

* Môn Mỹ thuật:

Môn Mĩ thuật ở tiểu học không nhằm rèn luyện kỹ năng vẽ mà chỉ làtạo cho học sinh những hiểu biết ban đầu về mĩ thuật Khi thực hiện dạy mônnày cần lu ý:

- Hoàn thành tiếp các bài vẽ tranh đề tài đã học buổi sáng nhng cha đủthời gian

- Rèn luyện kỹ năng vẽ và chú ý tổ chức các hoạt động:

+ Thi vẽ tranh theo chủ đề (trong phạm vi nhóm lớp)

+ Vẽ tranh tập thể theo nhóm từ 3, 5, 10 học sinh

+ Thi tìm hiểu về Mĩ thuật (tìm hiểu về các họa sĩ và các bức tranh nổitiếng thông qua việc su tầm tranh, ảnh )

+ Thi vẽ đẹp, vẽ nhanh (cả 3 chủ đề: vẽ mẫu, vẽ trang trí, vẽ tranh đề tài).+ Làm quen với màu sắc và cách tô màu

+ Xé dán thành tranh có nội dung chủ đề (ở mức độ đơn giản)

* Môn Hát - Nhạc:

Cả lớp học thêm mỗi tuần 1 tiết Hát - Nhạc và hoạt động văn nghệ Tiếthọc này thực hiện trong các buổi học ngoài 5 buổi học chính Tiết học Hát -Nhạc thứ hai nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng của môn học Khích lệ lòngham thích nghệ thuật ca hát và nâng cao trình độ văn hóa âm nhạc cho họcsinh, đồng thời giúp các em học sinh vui chơi, phát huy tính tích cực chủ

động, sáng tạo ở các em

 Nội dung của tiết học đợc xây dựng trên những định hớng sau:

 Lớp 1, 2:

- Nghe hát Quốc ca

- Học hát: Những bài mới do giáo viên chọn trong phần phụ lục sáchgiáo khoa

- Các môn thể thao lựa chọn (điền kinh, bóng bàn mini, đá cầu, cầu lông ).

1.3.3.2 Thực trạng dạy và học các môn chuyên biệt ở 5 trờng Tiểu học thuộc quận Đống Đa, thành phố Hà Nội: Khơng Thợng, Trung Tự, Nam Thành Công, Cát Linh, Thịnh Quang

Sau thời gian nghiên cứu, trao đổi với đội ngũ CBQL, GVCBTH và tổnghợp các bảng báo cáo tổng kết hàng năm, các bảng thống kê sau đây cho biếttình hình hoạt động của 5 trờng tiểu học đợc nghiên cứu

Bảng 2 Sự biến động tổng số lớp, số học sinh 2 năm học (2012-2013 và 2013-2014) của 5 trờng tiểu học Khơng Thợng, Trung Tự, Nam Thành Công, Cát Linh, Thịnh Quang

Sốlớp

Sốhọcsinh

Sốlớp

Sốhọcsinh

Sốlớp

Sốhọcsinh

Sốlớp

Sốhọcsinh

Sơ đồ 1 Sự biến động số lớp học của 5 trường tiểu học trong 2 năm học

Sơ đồ 2 Sự biến động số học sinh của 5 trường tiểu học trong 2 năm học

Qua các sơ đồ 1 và sơ đồ 2 chúng ta có thể thấy rõ các trờng Trung Tự,Cát Linh, Thịnh Quang số học lớp và số học sinh không tăng giảm Trờng tiểuhọc Khơng Thợng tăng thêm 6 lớp là nhờ chất lợng uy tín nhà trờng ngày càng

đẩy mạnh Trờng Nam Thành Công giảm đợc 1 lớp, vì trờng quá đông họcsinh nên việc giảm số lớp hàng năm là hết sức cần thiết để bảo đảm chất lợngdạy và học trong nhà trờng Cũn ba trường tiểu học cũn lại tổng số lớp khụngthay đổi Số lượng học sinh ở cỏc trường Nam Thành Cụng, Khương Thượng,Cỏt Linh đều tăng, đặc biệt tăng mạnh ở trường Khương Thượng Số lượnghọc sinh ở trường Thịnh Quang và Trung Tự đều cú chiều hướng giảm Với

số lượng học sinh đụng và ngày càng tăng lờn nờn chất lượng dạy, học cũnnhiều mặt chưa đỏp ứng được yờu cầu đặt ra Học sinh chủ yếu mới làm quenmột số nhận biết về mụn học và tạo cho cỏc em sự yờu thớch mụn học làchớnh Và đõy cũng là một trong những lý do đũi hỏi cỏc cấp lónh đạo, quản

lý cần cú chủ trương, biện phỏp quyết liệt trong phỏt triển đội ngũ GVCBTHquận Đống Đa nhằm nõng cao chất lượng giỏo dục tiểu học hiện nay

1.3.4 Những thành cụng và nguyờn nhõn trong phỏt triển đội ngũ GVCBTH quận Đống Đa, thành phố Hà Nội

1.3.4.1 Những thành cụng

Một là, cụng tỏc xõy dựng quy hoạch, kế hoạch phỏt triển đội ngũ

GVCBTH trong toàn quận từng bước được cải thiện

Để xõy dựng quy hoạch, kế hoạch phỏt triển đội ngũ GVCBTH, hàngnăm Phũng GD quận Đống Đa đó chủ động dự bỏo về nhu cầu sử dụngGVCBTH, đồng thời thường xuyờn tổ chức tốt việc khảo sỏt về số lượng, chấtlượng và cơ cấu của đối tượng này Kết quả khảo sỏt từ năm 2012 cho thấyđội ngũ GVCBTH chưa đạt chuẩn cũn lớn (chiếm tới 20,56%), vỡ vậy, mộttrong những trọng tõm quy hoạch, kế hoạch phỏt triển đội ngũ GVCBTH lànhanh chúng nõng tỷ lệ giỏo viờn đạt chuẩn Kết quả thể hiện đến năm học

2013 - 2014, số lượng GVCBTH chưa đạt chuẩn đó khụng cũn, và tỉ lệ trờnchuẩn đó tăng lờn rất nhanh (chiếm tới 42,6%) Trong quỏ trỡnh xõy dựng vàthực hiện quy hoạch, kế hoạch phỏt triển đội ngũ GVCBTH, Phũng GD luụn

bám sát định hướng trong kết luận tại hội nghị tổng kết năm học của quậnĐống Đa.

Hai là, thực hiện tốt việc tạo nguồn và tuyển chọn đội ngũ GVCBTH

trong toàn quận

Để chủ động tạo nguồn và tuyển chọn GVCBTH, quận Đống Đa đã rấtquan tâm tới nhu cầu của các trường tiểu học trên địa bàn, chủ động liên hệvới các cơ sở đào tạo GVCBTH trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm tìmnguồn cung cấp nhân lực có chất lượng cho các trường tiểu học trong quận.Trên cở sở nguồn đào tạo đã được chuẩn bị tốt, Phòng GD đã xây dựng kếhoạch tuyển dụng và đề xuất với ủy ban nhân dân quận Đống Đa theo đúngquy trình với mục tiêu kịp thời bổ sung nguồn GVCB cho các trường

Ba là, tăng cường các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ

chuyên môn nghiệp vụ cũng như bổ sung các phương pháp, kiến thức mớiphù hợp với thực tiễn xã hội cho đội ngũ GVCBTH

Muốn phát triển đội ngũ GVCBTH, trước hết phải chú ý đến trình độđào tạo của họ Các cấp lãnh đạo, quản lý đã rất chủ động trong việc phối hợpvới các trường đại học, cao đẳng sư phạm để lựa chọn học sinh có đủ các tiêuchuẩn, điều kiện, có nguyện vọng gửi đi đào tạo giáo viên các môn chuyênbiệt Trong năm qua(2010 – 2015), toàn quận đã có hàng trăm giáo sinh đanghọc tập ở các trường sư phạm của thành phố và của quốc gia, sẵn sàng vềcông tác ở quận khi tốt nghiệp Chính nhờ vậy mà đội ngũ GVCBTH củaquận ngày càng dồi dào, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêucầu đổi mới GD tiểu học hiện nay Khá đông GVCBTH đã phải trải qua cáclớp đào tạo để đạt chuẩn, do đó kiến thức và kỹ năng sư phạm của họ thường

có những hạn chế nhất định Vì vậy, Phòng GD quận Đống Đa đã liên kết vớicác cơ sở đào tạo liên tục mở các chương trình bồi dưỡng thường xuyên, định

kỳ cho đội ngũ GVCBTH về phương pháp giảng dạy các môn chuyên biệt

phự hợp với chuyờn ngành đào tạo của họ, phương phỏp giảng dạy ứng dụngcụng nghệ thụng tin Qua báo cáo thống kê của Phòng GD quận Đống Đa vềtrình độ đội ngũ CBQL và giáo viên các trờng tiểu học trong quận, bảng 5,bảng 6 cho biết trình độ của CBGV của 5 trờng đợc nghiên cứu đã đợc nângcao, các trờng luôn tạo điều kiện cho CBGV đi học để nâng cao trình độchuyên môn và hiểu biết xã hội, hiện nay đội ngũ CBGV của các trờng đa số

Dới chuẩn

(Nguồn: Báo cáo số liệu thống kê của 5 trờng đợc nghiên cứu)

Sơ đồ 3 Trình độ đội ngũ Ban giám hiệu của 5 trờng tiểu học