Dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ khuyết tật từ thực tiễn trung tâm phục hồi chức năng việt – hàn, thành phố hà nội (tt)

Tuy nhiên, việc cung cấp các dịch vụ công tác xã hội DVCTXH đối với TKT còn nhiều hạn chế, điều đó đã tạo ra khoảng cách khá lớn giữa nhu cầu của TKT và những đáp ứng của xã hội.. Vấn đề

1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NHƯ QUỲNH

DỊCH VỤ CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI VỚI TRẺ KHUYẾT TẬT TỪ THỰC TIỄN TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG VIỆT – HÀN,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Công tác xã hội

Mã số: 60.90.01.01

Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN KHẮC BÌNH

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Hữu Chí

Phản biện 2: TS Nguyễn Thị Vân

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội, hồi ,ngày tháng năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện Khoa học xã hội

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo vệ trẻ em và sự phát triển của trẻ em luôn được coi là những

ưu tiên hàng đầu của đất nước Việt Nam là một quốc gia đang hướng đến việc xây dựng một xã hội hòa nhập, bình đẳng và chấp nhận sự khác biệt nên trẻ khuyết tật (TKT) càng được quan tâm đặc biệt TKT bị nhiều thiệt thòi hơn so với các bạn cùng lứa tuổi do chính khuyết tật mang lại, các em gặp rất nhiều khó khăn và phải trải nghiệm những trạng thái, cảm xúc không mong muốn trong cuộc sống sinh hoạt, học tập, lao động hay khi tham gia vào các hoạt động

xã hội Nhưng cũng giống như những trẻ em khác, TKT vẫn có thể học tập, phát huy tiềm năng để phát triển, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội nếu được quan tâm và hỗ trợ các dịch vụ phù hợp

Do đó việc chăm lo, hỗ trợ cho TKT không chỉ có ý nghĩa nhân đạo,

từ thiện mà còn là vấn đề mang tính chất kinh tế, xã hội và pháp lý Trong những năm gần đây, sự nỗ lực của Chính phủ và các tổ chức

xã hội đã đáp ứng phần nào nhu cầu được chăm sóc, giáo dục, phục hồi chức năng của TKT Tuy nhiên, việc cung cấp các dịch vụ công tác xã hội (DVCTXH) đối với TKT còn nhiều hạn chế, điều đó đã tạo ra khoảng cách khá lớn giữa nhu cầu của TKT và những đáp ứng của xã

hội

Hà Nội là thủ đô, trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, ngoại giao, trung tâm văn hóa lớn nhất của cả nước Đặc biệt, sau khi mở rộng địa giới hành chính, Hà Nội không chỉ tăng quy mô dân số và diện tích Trong quá trình công nghiệp hóa, số lượng TKT có xu hướng ngày càng gia tăng thì việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật nói chung và việc cung cấp dịch vụ đáp ứng nhu cầu của TKT nói riêng là mục tiêu quan trọng được thành phố đặc biệt quan tâm và có ý nghĩa sâu sắc nhằm góp phần đảm bảo an sinh xã hội của Thủ đô

Trung tâm Phục hồi chức năng Việt – Hàn là một đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội với chức năng nuôi dưỡng, chăm sóc, điều trị, phục hồi chức năng (PHCN) và hướng nghiệp dạy nghề cho TKT trên địa bàn thành phố Hà Nội Trong thời gian qua, Trung tâm đã tiến hành các DVCTXH đối với TKT theo chức năng, nhiệm vụ song thực tế hiệu quả của hoạt động này chưa cao Vấn đề đặt ra là làm thế nào để các hoạt động trợ giúp TKT mang tính chuyên nghiệp, toàn diện, hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu thực tiễn là lý do để tôi chọn đề tài:

“Dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ khuyết tật từ thực tiễn Trung tâm phục hồi chức năng Việt – Hàn, thành phố Hà Nội” làm đề tài nghiên

cứu luận văn thạc sỹ ngành công tác xã hội

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Đã có rất nhiều công trình khoa học được tiến hành nghiên cứu, nhiều giáo trình và tài liệu tham khảo được xuất bản, đồng thời có nhiều cuộc hội thảo ở nhiều cấp độ khác nhau được tổ chức Có thể

kể đến một số tài liệu có liên quan mật thiết đến đề tài

2.1 Nghiên cứu của Quốc tế:

Hozumi Araki (2011),“Nghiên cứu những nhu cầu của các gia đình có trẻ khuyết tật tại các nước vùng Đông Á: Nhật Bản, Trung Quốc và Việt Nam” trong Báo cáo nghiên cứu Quốc tế về Phát triển

chương trình giáo dục và chữa trị cho trẻ khuyết tật phát triển

Trường Đại học Ritsumeican, Nhật Bản [25]

2.2 Nghiên cứu của Việt Nam:

Báo cáo Quyền của trẻ em khuyết tật tại Việt Nam” của tác giả

Eric Rosenthal và Viện Quốc tế bảo vệ quyền người khuyết tật tâm thần thực hiện theo yêu cầu UNICEP Việt Nam năm 2009 [18]; Quỹ

Dân số Liên hợp quốc - UNFPA (2009), “Người khuyết tật ở Việt Nam” [44]; Đỗ Thị Ngọc Phương bài viết “Một số kinh nghiệm quốc

tế và những vấn đề đặt ra đối với việc phát triển các dịch vụ công tác

xã hội trong công tác bảo vệ trẻ em” [35] Cuốn sách “Công tác xã hội với người khuyết tật” của tác giả Nguyễn Thị Kim Hoa chủ biên, nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội phát hành [21] Cuốn “Giáo

trình cao đẳng nghề công tác xã hội với trẻ em và gia đình” của Vũ

Thị Kim Dung và Nguyễn Hiệp Thương đồng chủ biên, nhà xuất bản

Lao động – Xã hội phát hành [13] Tài liệu “Công tác xã hội với những cá nhân có nhu cầu đặc biệt” của khóa đào tạo CTXH cho các

nhà quản lý cấp cao (CSWA), thuộc Dự án đào tạo CTXH tại Việt Nam do các tổ chức MOLISA - ULSA - CFSI- ASI - AP – UNICEF

2012 [16]…

Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về các DVCTXH cho TKT Vậy nên nghiên cứu ứng dụng về CTXH nhằm nâng cao hiệu quả dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của TKT đồng thời khắc phục khoảng trống trong nghiên cứu DVCTXH chuyên nghiệp đối với TKT tại các cơ sở bảo trợ

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Việc nghiên cứu đề tài góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý luận về DVCTXH đối với TKT, chỉ ra thực trạng DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội hiện nay

Từ đó đề xuất một số khuyến nghị, giải pháp nâng cao chất lượng DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố

Hà Nội

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: để đạt được các mục đích nghiên cứu

đề ra, luận văn thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau:

Một là: nghiên cứu cơ sở lý luận về DVCTXH đối với TKT Hai là: tìm hiểu, đánh giá thực trạng DVCTXH đối với TKT tại

Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội Các yếu tố ảnh hưởng đến việc cung cấp DVCTXH đối với TKT tại đây

Ba là: đưa ra được một số định hướng và các giải pháp cơ bản để

nâng cao chất lượng DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các loại hình DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Địa bàn: nghiên cứu được tiến hành tại Trung tâm PHCN Việt

– Hàn, thành phố Hà Nội

- Thời gian: từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017

- Phạm vi đối tượng nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu các

DVCTXH đối với TKT đó là: dịch vụ can thiệp sớm, dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng; dịch vụ giáo dục; dịch vụ hướng nghiệp - dạy nghề; dịch vụ y tế PHCN; dịch vụ hỗ trợ tâm lý - xã hội; dịch vụ trợ giúp pháp lý và dịch vụ văn hóa, văn nghệ, thể thao, giải trí cho TKT

4.3 Khách thể nghiên cứu

- 105 gia đình TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn

- 42 cán bộ, nhân viên đang cung cấp DVCTXH đối với TKT tại trung tâm

5 Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Trong đó, phương pháp luận duy vật biện chứng để xem xét các dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ khuyết tật trong mối quan

hệ với các yếu tố môi trường và hệ thống xung quanh, đặt vấn đề trong một tổng thể

5.2 Các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành

Luận văn chủ yếu sử dụng các phương pháp nghiên cứu của ngành CTXH như: phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp phỏng vấn sâu, phương pháp quan sát, phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phương pháp đàm thoại, phương pháp thống kê toán học nhằm thực hiện các nội dung nghiên cứu của đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận: Kết quả nghiên cứu góp phần nhận thức

đúng về lợi ích và vai trò của DVCTXH đối với TKT trong các cơ sở bảo trợ xã hội từ thực tiễn Trung tâm PHCN Việt – Hàn thành phố

Hà Nội, góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý luận trong DVCTXH đối với TKT, chỉ ra các yếu tố chi phối DVCTXH đối với TKT, cũng như làm rõ thêm các cơ sở pháp lý trong CTXH đối với các TKT

6.2 Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài đề xuất một số định hướng và giải

pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm Kết quả nghiên cứu có thể là nguồn tài liệu tham khảo cho công tác cung cấp DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm và các đơn vị khác về những vấn đề liên quan

7 Cơ cấu luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục

tài liệu tham khảo Nội dung luận văn được thực hiện trong 03 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về DVCTXH đối với TKT Chương 2: Thực trạng DVCTXH đối với TKT từ thực tiễn Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội

Chương 3: Đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ CÔNG TÁC

XÃ HỘI ĐỐI VỚI TRẺ KHUYẾT TẬT

1.1 Khái niệm, đặc điểm và nhu cầu của trẻ khuyết tật

1.1.1 Khái niệm trẻ khuyết tật

Trong luận văn này, chúng tôi sử dụng khái niệm TKT như sau:

TKT là những trẻ từ 0 – 18 tuổi, bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng

tật khiến cho sinh hoạt, học tập, vui chơi và lao động gặp khó khăn

1.1.2 Phân loại khuyết tật

Theo Luật Người khuyết tật của Việt Nam năm 2010, TKT được phân thành 06 dạng: (1)Khuyết tật vận động, (2) Khuyết tật nghe, nói, (3) Khuyết tật nhìn, (4) Khuyết tật thần kinh, tâm thần, (5)

Khuyết tật trí tuệ, (6) Khuyết tật khác [40]

1.1.4 Đặc điểm và nhu cầu của trẻ khuyết tật

1.1.4.1 Đặc điểm của TKT

TKT đều có khả năng nhận thức, tuy hình thức, tốc độ và mức độ khác nhau [20] Khuyết tật thường có cơ chế bù trừ (đặc biệt là ở hoạt động của các giác quan) TKT thường có tâm lý mặc cảm, tự ti nhưng một số trẻ có ý chí, nghị lực cao

Việc hiểu rõ đặc điểm tâm lý và bản sắc của TKT là rất quan trọng để cung cấp các DVCTXH phù hợp trong việc hỗ trợ, trợ giúp giải quyết các vấn đề của trẻ, giúp trẻ thích ứng và tự tin hòa nhập xã hội 1.1.4.2 Nhu cầu của TKT

TKT cũng có tất cả những nhu cầu như trẻ bình thường nhưng do ảnh hưởng của khuyết tật, đặc điểm về thể chất và tâm lý nên TKT còn có những nhu cầu đặc trưng riêng Đối với TKT thì ngoài sự cố gắng của bản thân, các em rất cần sự hỗ trợ phù hợp từ phía gia đình

và cộng đồng để các em có thêm cơ hội được đáp ứng các nhu cầu [13]

1.2 Lý luận về Dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ khuyết tật

1.2.1 Một số Khái niệm:

1.2.1.1 Dịch vụ, Dịch vụ xã hội

Dịch vụ là hoạt động có chủ đích nhằm đáp ứng nhu cầu nào đó

của con người Đặc điểm của dịch vụ là không tồn tại ở dạng sản phẩm cụ thể hữu hình như hàng hoá nhưng nó phục vụ trực tiếp nhu cầu nhất định của xã hội [15]

Dịch vụ xã hội là hoạt động cung cấp, đáp ứng nhu cầu cho các

cá nhân, nhóm người nhất định nhằm bảo đảm các giá trị và chuẩn

mực xã hội Với nhóm yếu thế, DVXH là các hoạt động có chủ đích

của con người nhằm phòng ngừa - hạn chế và khắc phục rủi ro, đảm bảo đáp ứng được nhu cầu cơ bản và thúc đẩy khả năng hoà nhập cộng đồng, xã hội cho nhóm đối tượng yếu thế [15]

1.2.1.2 Khái niệm Công tác xã hội

CTXH là một nghề, một hoạt động chuyên nghiệp, một khoa học thực hiện nhiệm vụ chức năng xã hội giao phó và được xã hội thừa nhận Các chính sách, chương trình và dịch vụ CTXH được triển khai

bởi bộ máy tổ chức theo một ngành dọc và liên ngành Bên cạnh đó, CTXH được thực hiện trên một nền tảng hệ giá trị, nguyên tắc, yêu cầu nghề nghiệp theo quy định của pháp luật Đồng thời, CTXH còn

là một ngành khoa học, bao gồm hệ thống kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành được đào tạo ở nhiều trình độ khác nhau

1.2.1.3 Khái niệm Dịch vụ công tác xã hội

DVCTXH là một hoạt động chuyên nghiệp của Công tác xã hội gồm hoạt động của các nhân viên công tác xã hội hoặc những nhà hoạt động xã hội nhằm hỗ trợ, kết nối các cho các đối tượng yếu thế trong xã hội được tiếp cận các dịch vụ xã hội phù hợp để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của các đối tượng này với mục tiêu khắc phục rủi ro, giúp cho con người phát triển mà không bị phụ thuộc, góp phần đảm bảo an sinh xã hội

1.2.1.4 Khái niệm Dịch vụ công tác xã hội với trẻ khuyết tật:

DVCTXH đối với TKT là hoạt động chuyên nghiệp của CTXH nhằm

cung cấp các DVCTXH đầy đủ, phù hợp và đặc thù để đáp ứng các nhu cầu của TKT với mục tiêu giúp các em khắc phục những khiếm khuyết về thể chất, tinh thần, phát huy khả năng và hòa nhập cộng đồng, mang lại sự công bằng và bình đẳng cho TKT trong xã hội [16]

1.2.2 Cách tiếp cận và yêu cầu đối với NVCTXH khi cung cấp DVCTXH cho TKT

1.2.2.1 Tiếp cận theo nhu cầu

Tiếp cận theo nhu cầu của TKT là cách tiếp cận dựa trên việc đáp ứng tốt nhất các DVCTXH đối với các nhu cầu của TKT

Trong luận văn này, tác giả sẽ sử dụng cách tiếp cận theo nhu cầu của Maslow để tập trung nghiên cứu và tìm hiểu nhu cầu và việc đáp ứng các nhu cầu cho TKT tại Trung tâm hiện nay Việc tiếp cận theo nhu cầu phải theo hai hướng là nhu cầu cần và nhu cầu cảm Đồng thời chỉ ra những nhu cầu của các TKT chưa được Trung tâm đáp ứng

1.2.2.2 Tiếp cận vì lợi ích tốt nhất

Tiếp cận theo nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất có ý nghĩa ở việc gì hay dù ở bất cứ tình huống nào, lợi ích của TKT luôn được đặt lên hàng đầu [16, tr.21]

Luận văn sẽ sử dụng cách tiếp cận theo nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất để tập trung nghiên cứu, tìm hiểu xem việc cung cấp các DVCTXH tại Trung tâm như thế nào? đã đảm bảo lợi ích tốt nhất cho các em không? Dịch vụ nào cần phải trợ giúp để tạo ra môi trường ít hạn chế nhất để trẻ có thể tiếp cận và phát triển

1.2.2.3 Thuyết tiếp cận dựa trên quyền

Luận văn sử dụng cách tiếp cận dựa trên quyền để có thể đánh giá DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm đã đáp ứng đầy đủ theo các quyền mà TKT được hưởng hay chưa? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc tiếp cận các quyền của TKT tại Trung tâm?

Phần lớn TKT tại Trung tâm thuộc mức độ khuyết tật nặng, các

em gặp nhiều khó khăn trong nhận thức về quyền của mình Vận dụng cách tiếp cận này trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả sẽ làm rõ vai trò của nhân viên CTXH với tư cách là người biện hộ cho đối tượng khi đối tượng đã hoặc chưa nhận thức được về quyền của

họ hoặc khi chủ thể nghĩa vụ chưa đáp ứng được quyền cho các em [16] 1.2.2.4 Yêu cầu, nguyên tắc đối với nhân viên xã hội khi cung cấp DVCTXH cho TKT:

Khi cung cấp các DVCTXH cho TKT thì NVXH cần đảm bảo các nguyên tắc: chấp nhận, tôn trọng, tin tưởng vào khả năng của trẻ cũng như cần trung thực, chân thành với TKT

1.2.3 Các dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ khuyết tật

1.2.3.1 Dịch vụ chăm sóc – nuôi dưỡng

Dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng là việc thực hiện các hoạt động nhằm đáp ứng các nhu cầu về mặt sinh lý, sinh tồn, tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ phát triển về mặt thể chất Ngày 25/02/2011, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành thông tư số 04/2011/BLĐTBXH-TT quy định tiêu chuẩn chăm sóc tại cơ sở bảo trợ xã hội Trong đó có một số tiêu chuẩn liên quan đến hoạt động bảo

vệ, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho trẻ em tại cơ sở bảo trợ

xã hội như: về chăm sóc, đảm bảo dinh dưỡng; về vệ sinh và đồ dùng sinh hoạt; về quần áo [4]

1.2.3.2 Dịch vụ can thiệp sớm

Can thiệp sớm cho TKT là những chỉ dẫn ban đầu và các dịch vụ dành cho trẻ và gia đình TKT trước tuổi tiểu học nhằm kích thích và huy động sự phát triển tối đa ở trẻ, tạo điều kiện và chuẩn bị tốt cho trẻ tham gia vào hệ thống giáo dục bình thường và cuộc sống sau này [41]

Hiện nay có các hình thức can thiệp sớm đó là can thiệp sớm tại nhà, tại trung tâm/ cơ sở y tế, tại cơ sở giáo dục và tại trung tâm 1.2.3.3 Hỗ trợ y tế, phục hồi chức năng

TKT với tình trạng suy giảm thể chất, tinh thần nên ảnh hưởng đến chức năng của cá nhân đó Để trẻ khuyết tật có thể là hoàn lại một cách tối đa thực thể, tinh thần và nghề nghiệp, ngăn ngừa thương tật thứ cấp, tăng cường khả năng còn lại của trẻ để giảm hậu quả khuyết tật cho bản thân, gia đình và xã hội thì trẻ cần thiết được hỗ trợ để tiếp cận các dịch vụ y tế, PHCN [4]

1.2.3.4 Hỗ trợ giáo dục

Dịch vụ giáo dục đối với TKT đa dạng và mỗi mô hình có ưu điểm riêng, hữu ích đối với TKT ở các mức độ khác nhau nhau nên làm thế nào để tiếp cận dịch vụ giáo dục một cách phù hợp nhất điều

mà nhân viên CTXH cần phải nắm rõ để làm tốt được vai trò là người trợ giúp và cung cấp dịch vụ cho TKT hiệu quả [22] Định hướng phát triển giáo dục cho TKT là giáo dục hòa nhập, tuy nhiên mô hình giáo dục chuyên biệt cũng rất cần thiết để hỗ trợ các kỹ năng trước khi trẻ ra hòa nhập, dạy các kỹ năng phù hợp cho TKT nặng

1.2.3.5 Hỗ trợ dạy nghề

Theo điều 32, Luật Người khuyết tật năm 2010, chính sách của nhà nước quy định trên bốn phương diện để người khuyết tật có thể tiếp cận cơ hội học nghề [40]

1.2.3.6 Dịch vụ hỗ trợ tâm lý

Hoạt động hỗ trợ tâm lý cũng giúp TKT hiểu được vai trò, vị trí của các em trong gia đình, cộng đồng và xã hội nhằm phát huy khả năng để trở nên mạnh mẽ hơn, tự tin sống độc lập, hòa nhập cộng đồng và tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội, có cơ hội được lao động, học tập như những trẻ bình thường [12]

1.2.3.7 Dịch vụ hỗ trợ pháp lý cho trẻ khuyết tật

Dịch vụ hỗ trợ pháp lý bao gồm các hoạt động tư vấn pháp luật, biện hộ cho thân chủ, là hoạt thúc đẩy và bảo vệ quyền lợi cho TKT, đảm bảo cho TKT được hưởng đầy đủ chế độ chính sách, hưởng những dịch vụ, quyền lợi của các em, đặc biệt trong những trường hợp các em bị từ chối những dịch vụ, chính sách lẽ ra các em được hưởng [12]

1.2.3.8 Hỗ trợ các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, giải trí Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí cho TKT là cần thiết và có ý nghĩa lớn đối với các em Thông qua các hoạt động giúp cho các em phát triển vận động, giảm hành vi, phát triển tâm lý

tự tin, vui vẻ và hòa nhập vào cộng đồng, đồng thời hoạt động này còn giúp các em phát huy được khả năng của mình [10]

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến DVCTXH đối với TKT

1.3.1 Chính sách và cơ chế quản lý nguồn lực

1.3.2 Năng lực, trình độ của cán bộ thực hiện các DVCTXH 1.3.3 Khả năng tiếp cận dịch vụ của trẻ và gia đình TKT 1.3.4 Nhận thức, phản ứng của gia đình và cộng đồng

1.3.5 Yếu tố hợp tác quốc tế

1.4 Cơ sở pháp lý về DVCTXH đối với TKT

1.4.1 Những văn bản Quốc tế liên quan tới trợ giúp TKT

Có hai cơ sở pháp lý Quốc tế quan trọng liên quan đến DVCTXH với TKT là công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em (1989)[32]

và công ước quốc tế về Quyền của NKT [22]

1.4.2 Luật pháp, chính sách liên quan tới trợ giúp người khuyết tật nói chung và dịch vụ công tác xã hội cho trẻ khuyết tật ở Việt Nam

Có hai cơ sở pháp lý quan trọng liên quan đến TKT là Luật Bảo

vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 [39] và Luật Người khuyết tật năm 2010 [40]

Ngoài những văn bản Luật liên quan đến NKT thì còn một số văn bản dưới luật đề cập đến hoạt động chăm sóc, trợ giúp NKT như:

- Nghị định số: 136/2013/NĐ-CP ban hành ngày 21 tháng 10 năm 2013 quy định về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội [11] Nghị định số: 28/2012/NĐ-CP ban hành ngày 10 tháng 4 năm 2012 Quy định chi tiết hướng dẫn thi hành một số điều của Luật NKT [10];

Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành nhiều kế hoạch để tăng cường công tác chăm sóc và trợ giúp người khuyết tật như: Kế hoạch 161/KH-UBND ngày 10/10/2013 về thực hiện Đề án

trợ giúp người khuyết tật thành phố Hà Nội giai đoạn 2013 – 2020 [45]

Tiểu kết chương 1

Có thể nói, khuyết tật là sự thử thách nhưng làm thế nào để các TKT vượt qua được những khó khăn, thử thách để có thể hòa nhập cộng đồng thì không chỉ là sự nỗ lực của chính bản thân các em mà hơn thế nữa là cần sự hỗ trợ từ phía gia đình, cộng đồng và xã hội Thông qua các DVCTXH phù hợp, đáp ứng đúng nhu cầu sẽ giúp các

em có được những kỹ năng cần thiết để có thể sống độc lập tối đa có thể, làm giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội Đảng, nhà nước ta

đã có sự quan tâm, đầu tư cho các em thể hiện qua hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành và sự đầu tư nguồn lực DVCTXH đối với TKT như chiếc cầu nối các em với xã hội, giúp các em được tiếp cận nguồn lực xã hội để được đáp ứng nhu cầu, đồng thời giảm bớt những khác biệt để có cơ hội phục hồi và phát triển, cũng như có quyền bình đẳng như bao trẻ em khác

Từ những vấn đề mang tính chất lý luận về DVCTXH đối với TKT tôi sẽ tiến hành đánh giá thực trạng DVCTXH đối với TKT tại Trung tâm PHCN Việt – Hàn, thành phố Hà Nội để có góc nhìn biện chứng về vấn đề DVCTXH đối với TKT