Dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh hà nam (tt)

Vấn đề đặt ra: với tình hình thực trạng nghèo đói của thanh niên trên địa bàn tỉnh Hà Nam như vậy, các cấp chính quyền đã có những chính sách gì, bằng cách nào, thực hiện các giải pháp n

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS PHẠM HỮU NGHỊ

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Hồi Loan

Phản biện 2: TS Trần Thị Minh Thi

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội, hồi ,ngày tháng năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện Khoa học xã hội

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đói nghèo là vấn đề xã hội phổ biến, tồn tại ở mọi quốc gia, vùng lãnh thổ và nhất là với các nước đang phát triển Tỷ lệ người nghèo ở mỗi nước cũng khác nhau, đối với nước giàu thì tỷ lệ đói nghèo nhỏ hơn các nước kém phát triển song khoảng cách giàu nghèo lại lớn hơn rất nhiều Đối với Việt Nam, vấn đề đói nghèo vẫn là một thách thức lớn Mặc dù chúng ta

đã đạt được nhiều thành tựu về mọi mặt từ sau công cuộc đổi mới được khởi xướng, tuy nhiên, cho đến nay tỷ lệ hộ nghèo ở Việt Nam vẫn còn cao (hiện khoảng 10%) Trong đó tỷ lệ thanh niên thuộc hộ nghèo chiếm khoảng trên 10%/tổng số người nghèo Kết quả giảm nghèo chưa bền vững, chênh lệch giàu - nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư chưa được thu hẹp, nguồn lực thực hiện chính sách và Chương trình giảm nghèo hạn chế; Cơ chế phối hợp, chỉ đạo, điều hành ở các cấp, cơ chế phân cấp, trao quyền còn nhiều hạn chế, bất cập; chưa khơi dậy được tiềm năng thế mạnh của địa phương, sự tham gia chủ động, tích cực, sáng tạo của người dân, của cộng đồng cùng nhau vươn lên thoát nghèo, xây dựng nông thôn mới; Các chính giảm nghèo hiện hành còn chồng chéo, phân tán, thiếu tính hệ thống Nhiều chính sách chưa khuyến khích người nghèo tích cực vươn lên thoát nghèo, đặc biệt chưa khơi dậy, thúc đẩy được tiềm năng của thanh niên vươn lên thoát nghèo Người nghèo nói chung, thanh niên thuộc hộ nghèo nói riêng gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản Trong khi

đó, việc vận dụng các phương pháp công tác xã hội, cung cấp các dịch vụ CTXH hỗ trợ người nghèo vẫn còn khó khăn thách thức

Mục đích của công tác xã hội, dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc hộ nghèo nhằm giúp đỡ cá nhân, gia đình và cộng đồng nghèo nâng cao năng lực để thoát nghèo bền vững, giúp họ đối mặt, vượt qua những rủi ro như thất học, thiếu việc làm, thiếu vốn Bên cạnh đó, còn thúc đẩy các điều kiện xã hội để cá nhân, gia đình nghèo tiếp cận được các chính sách, nguồn lực xã hội, đáp ứng nhu cầu cơ bản

Những năm qua, kinh tế xã hội của tỉnh Hà Nam có bước phát triển khá, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo của

2

tỉnh còn cao Theo kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm

2015 (chuẩn nghèo đa chiều), tổng số hộ nghèo toàn tỉnh là: 15.571 hộ, chiếm tỷ lệ 5,81%; số hộ cận nghèo: 12.857 hộ, chiếm tỷ lệ 4,80% Tỷ lệ thanh niên thuộc hộ nghèo chiếm khoảng 12 %/tổng số người nghèo Các nguyên nhân nghèo chủ yếu là do ốm đau bệnh nặng; không có sức lao động; thiếu vốn sản xuất; thiếu phương tiện sản xuất, mắc tệ nạn xã hội

Vấn đề đặt ra: với tình hình thực trạng nghèo đói của thanh niên trên địa bàn tỉnh Hà Nam như vậy, các cấp chính quyền đã có những chính sách gì, bằng cách nào, thực hiện các giải pháp nào trong đó có việc vận dụng các phương pháp, cung cấp các dịch vụ công tác xã hội để hỗ trợ người nghèo, từ đó tạo những điều kiện, tiền đề thuận lợi để các hộ vươn lên thoát nghèo và ko bị tái nghèo

Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Dịch vụ Công tác xã hội đối với

thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam” làm luận văn thạc sỹ

của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tác giả đã nêu một số nghiên cứu, bài viết đề cập đến vấn đề về nghèo đói, người nghèo và về thanh niên

Hiện tại chưa có nghiên cứu nào liên quan trực tiếp đến dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nêu trên, đề tài cần giải quyết những nhiệm

3

- Phân tích, đánh giá thực trạng dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng;

- Đề xuất các giải pháp bảo đảm thực hiện dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam

4.2 Khách thể nghiên cứu

- Một số cán bộ công tác trong lĩnh vực giảm nghèo của tỉnh Hà Nam;

- Thanh niên thuộc hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Hà Nam;

- Một số cán bộ chính quyền, đoàn thể tỉnh Hà Nam;

- Các chính sách về người nghèo tại tỉnh Hà Nam

4.3 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu trong khoảng thời gian từ từ năm 2012 đến năm 2016

- Phạm vi không gian: Khảo sát trên địa bàn tỉnh Hà Nam

- Giới hạn nội dung nghiên cứu: Dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam tại cộng đồng

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Nghiên cứu được tiến hành dựa trên cơ sở phương pháp luận chung

là phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Công tác xã hội là một ngành khoa học xã hội, có nền tảng là triết học Mác - Lê nin, do đó mọi phương pháp tiếp cận vấn đề của khoa học này đều dựa trên nền tảng là phương pháp luận khoa học cơ bản nhất

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích tài liệu: Phương pháp phân tích tài liệu là

phương pháp phân chia, chia nhỏ những số liệu, dữ liệu từ các nguồn tài liệu đã được công bố thành từng cụm, từng lĩnh vực, từng chi tiết cụ thể để tìm ra những ý nghĩa của số liệu đó; sau đó lại tổng hợp lại, đưa ra nhận

4

định và những bình luận, làm sáng tỏ các quan điểm cần chứng minh

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Trong quá trình nghiên cứu, tác giả

phỏng vấn 70 người, bao gồm 50 thanh niên thuộc hộ nghèo và 20 người khác là lãnh đạo cấp xã, cán bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cán bộ Đoàn thanh niên, hội phụ nữ

- Ngoài các phương pháp trên, chúng tôi đã sử dụng kết hợp các phương pháp khác như: Phương pháp quan sát, Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

6 Ý nghĩa của luận văn

6.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài này thuộc nhóm đề tài nghiên cứu ứng dụng lý thuyết, phương pháp công tác xã hội vào việc giải quyết một vấn đề xã hội cụ thể Kết quả nghiên cứu cũng sẽ là nguồn tư liệu tham khảo cho nghiên cứu sau

về lĩnh vực này

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ những chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước ta đối với người nghèo, thanh niên thuộc hộ nghèo Bản thân sau khi nghiên cứu đề tài sẽ củng cố, mở rộng kiến thức về công tác xã hội nói chung và dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo nói riêng, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực này khi thực hiện nhiệm vụ chuyên môn

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu, các phụ lục, luận văn có 3 chương sau đây:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo

Chương 2: Thực trạng dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo tại tỉnh Hà Nam

Chương 3: Giải pháp bảo đảm thực hiện dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo từ thực tiễn tỉnh Hà Nam

5

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ CÔNG TÁC XÃ HỘI

ĐỐI VỚI THANH NIÊN THUỘC HỘ NGHÈO

1.1 Khái niệm nghèo, hộ nghèo, thanh niên thuộc hộ nghèo

1.1.1 Khái niệm nghèo và hộ nghèo

Khái niệm nghèo

Nghèo có nghĩa là không đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được khám bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp

để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng Nghèo cũng có nghĩa

là không an toàn, dễ bị bạo hành, không có quyền, bị loại trừ, phải sống ngoài lề xã hội hoặc dễ gặp rủi ro, không được tiếp cận nước sạch và vệ sinh Nghèo là sự phủ nhận quyền lựa chọn và cơ hội, là sự vi phạm nhân phẩm con người Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội

Khái niệm hộ nghèo

Hộ nghèo là hộ có thu nhập bình quân đầu người dưới chuẩn nghèo

1.1.2 Các phương pháp đánh giá nghèo

Nghèo đơn chiều

Nghèo đa chiều

1.1.3 Khái niệm thanh niên thuộc hộ nghèo

Thanh niên thuộc hộ nghèo là những người từ đủ mười sáu tuổi đến

ba mươi tuổi sống trong các hộ nghèo theo chuẩn nghèo của địa phương, trong đó, thanh niên có thể là chủ hộ hoặc không là chủ hộ

1.2 Đặc điểm và nhu cầu của thanh niên thuộc hộ nghèo

1.2.1 Đặc điểm của thanh niên thuộc hộ nghèo

Đặc điểm về tâm sinh lý

Đặc điểm kinh tế - xã hội

1.2.2 Nhu cầu của thanh niên thuộc hộ nghèo

Nhu cầu về thể chất/sinh lý

Nhu cầu về an toàn

Nhu cầu về xã hội

Nhu cầu được tôn trọng

6

Nhu cầu được thể hiện mình

1.2.3 Nguyên nhân nghèo của thanh niên

- Nguồn lực hạn chế và nghèo nàn

- Trình độ học vấn thấp, việc làm thiếu và không ổn định

- Nguyên nhân về nhân khẩu học

- Đặc điểm tự nhiên và cơ cấu sản xuất

- Những tác động của chính sách vĩ mô đến người nghèo

- Khái niệm công tác xã hội

Công tác xã hội là một nghề, một hoạt động chuyên nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội

về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần đảm bảo an sinh

xã hội

- Khái niệm dịch vụ công tác xã hội

Dịch vụ CTXH có thể được coi là một loại hình DVXH được cung cấp, điều phối bởi các nhân viên CTXH Việc cung cấp các dịch vụ CTXH không thể tách rời với các dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục, dịch vụ truyền thông và các dịch vụ khác Chính vì vậy, nhân viên CTXH phải có sự kết nối chặt chẽ với các dịch vụ xã hội khác trong quá trình thực hiện dịch vụ CTXH

Khái niệm dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc hộ nghèo

Dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo là các hoạt động

có chủ đích, được cung cấp, điều phối bởi các nhân viên CTXH nhằm phòng ngừa, khắc phục rủi ro, đáp ứng được nhu cầu cơ bản và thúc đẩy khả năng hòa nhập cộng đồng cho thanh niên thuộc hộ nghèo Dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo nhằm hướng đến mục tiêu đảm bảo các giá trị và chuẩn mực xã hội cho thanh niên thuộc hộ nghèo

1.3.3 Nguyên tắc của dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc hộ nghèo

Chấp nhận đối tượng

Tạo điều kiện để thanh niên thuộc hộ nghèo tham gia giải quyết vấn

đề

Tôn trọng quyền tự quyết của thanh niên thuộc hộ nghèo

Đảm bảo tính khác biệt của mỗi trường hợp thanh niên thuộc hộ nghèo

1.3.4 Phương pháp của dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc

hộ nghèo

Công tác xã hội cá nhân

Công tác xã hội nhóm

1.3.5 Các dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc hộ nghèo

- Dịch vụ công tác xã hội với thanh niên thuộc hộ nghèo bao gồm:

Dịch vụ khẩn cấp (tiếp nhận, đánh giá, bảo đảm an ninh, an toàn, đáp ứng nhu cầu khẩn cấp, ); dịch vụ cải thiện sinh kế (vốn vay, việc làm,…); dịch

vụ quản lý trường hợp; dịch vụ tham vấn, tư vấn tâm lý; dịch vụ can thiệp khủng hoảng; dịch vụ biện hộ;…

- Dịch vụ CTXH hỗ trợ cho nhóm thanh niên thuộc hộ nghèo gồm:

Thành lập các nhóm thanh niên thuộc hộ nghèo cùng có nhu cầu hoặc cùng mối quan tâm theo từng loại hình nhóm như Nhóm trị liệu, nhóm tự giúp, nhóm hành động, nhóm giáo dục hoặc củng cố các nhóm có sẵn trong cộng đồng; tiến hành các sinh hoạt nhóm; truyền thông nhóm;…

- Các dịch vụ, chương trình phát triển cộng đồng bao gồm: truyền

thông và giáo dục cộng đồng; xây dựng các chương trình kế hoạch trợ giúp cộng đồng; đề xuất chính sách với các cơ quan có thẩm quyền; tổ chức kết

8

nối và huy động nguồn lực để trợ giúp thanh niên thuộc hộ nghèo; vận động người dân và cộng đồng cùng tham gia vào quá trình trợ giúp thanh niên thuộc hộ nghèo; xây dựng và quản lý các dự án phát triển cộng đồng;…

1.3.6 Công tác quản lý cơ sở cung cấp dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo

Dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo nói riêng, các dịch vụ CTXH hay dịch vụ xã hội khác đang hướng đến sự chuyên nghiệp,

và cần được đặt trong hành lang pháp lý với những quy định kiểm soát về chất lượng và chuyên môn

Cơ quan cung cấp dịch vụ CTXH đối với thanh niên nghèo phải được quản lý ở tầm vĩ mô và vi mô, cần phải xây dựng hệ thống chính sách

vĩ mô để quản lý chung hệ thống cơ quan cung cấp dịch vụ trong toàn quốc Đặc biệt là cần phải có một cơ quan đầu mối theo dõi, cập nhật thông tin về các cơ sở cung cáp dịch vụ, các loại hình dịch vụ và chất lượng các dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo Nguồn thông tin của cơ quan đầu mối sẽ là cơ sở cho việc chuyển gửi các thanh niên nghèo và căn cứ để quản

lý, hoạch định chiến lược và chính sách ở tầm vĩ mô Nguồn thông tin này cần được cập nhật thường xuyên và giám sát chặt chẽ

1.4 Thể chế về dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc

hộ nghèo

1.4.1 Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước

1.4.2 Các văn bản pháp luật của Nhà nước

1.5 Các yếu tố tác động đến dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo

1.5.1 Yếu tố thuộc về đối tượng của dịch vụ công tác xã hội 1.5.2 Yếu tố thuộc về chính sách, pháp luật

1.5.3 Yếu tố thuộc về đội ngũ nhân viên công tác xã hội

1.5.4 Yếu tố nguồn lực và kết nối nguồn lực

Tiểu kết chương 1

Trong Chương 1, qua nghiên cứu, tổng hợp tài liệu, tác giả đã xác định được các khái niệm cơ bảno Các khái niệm này đã làm rõ hơn khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu của đề tài Trong Chương này, tác

9

giả cũng đã trình bày đặc điểm, nhu cầu của thanh niên thuộc hộ nghèo Tác giả chỉ ra được các nguyên nhân dẫn đến đói nghèo của thanh niên, trong đó nguyên nhân chủ yếu là thiếu vốn, thiếu phương tiện sản xuất và nguyên nhân đông người ăn theo

Dưới góc độ CTXH, tác giả đã trình bày mục đích, vai trò, nguyên tắc, phương pháp của dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo; các loại hình dịch vụ CTXH đối với thanh niên thuộc hộ nghèo; công tác quản lý cơ sở cung cấp dịch vụ đó, đồng thời cũng xác định được các yếu tố ảnh hưởng tới dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc

hộ nghèo

Chương 2 THỰC TRẠNG DỊCH VỤ CÔNG XÃ HỘI CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI VỚI THANH NIÊN THUỘC HỘ NGHÈO TẠI TỈNH HÀ NAM 2.1 Các điều kiện kinh tế, xã hội của tỉnh Hà Nam có ảnh hưởng đến dịch vụ công tác xã hội đối với thanh niên thuộc hộ nghèo

Hà Nam là tỉnh thuộc đồng bằng châu thổ Sông Hồng, nằm ở phía Nam Thủ đô Hà Nội Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh là 860,5 km2, gồm

05 huyện, 01 thành phố, cấp xã, phường, thị trấn cso 116 đơn vị, trong đó

có 15 xã miền núi

Những năn qua, trong bối cảnh kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn thách thức, song với quyết tâm chính trị cao, Đảng bộ, quân và dân trong tỉnh Hà Nam đã đoàn kết, nỗ lực phấn đấu giành nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực

2.2 Thực trạng thanh niên thuộc hộ nghèo tại tỉnh Hà Nam

2.2.1 Quy mô, cơ cấu đối tượng thanh niên thuộc hộ nghèo

Theo số liệu báo cáo của Ban chỉ đạo giảm nghèo tỉnh, đến cuối năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh là 2,92% (tương đương 7.794 hộ nghèo với 16.073 người nghèo) tính theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 - 2015 và 5,81 % (tương đương 15.571 hộ nghèo với 32.119 người nghèo) tính theo chuẩn nghèo giai đoạn 2016 - 2020

10

Kết quả khảo sát, tổng hợp và phân tích Sổ quản lý hộ nghèo từ năm 2011 đến năm 2016, tổng số thanh niên thuộc hộ nghèo trung bình khoảng 3.000 người, chiếm tỷ lệ 12%/tổng số nhân khẩu nghèo, họ có thể là chủ hộ nghèo hoặc là thành viên thuộc hộ nghèo

Theo xu hướng chung, tỷ lệ thanh niên thuộc hộ nghèo/tổng số nhân khẩu nghèo năm 2016 có giảm so với năm 2011 từ 5.549 người xuống còn 2.836 người Trong tổng số thanh niên thuộc hộ nghèo; tỷ lệ nam thanh niên nghèo chiếm 51%, nữ thanh niên nghèo chiếm 49%; thanh niên nghèo khu vực nông thôn chiếm khoảng 65%, khu vực thành thị chiếm khoảng 35% Nhóm người có độ tuổi từ 16 - 24 tuổi chiếm khoảng 59,7%, đây là độ tuổi đang đi học, hoặc việc làm chưa ổn định, nhóm thanh niên thuộc hộ nghèo trong độ tuổi 25 - 30 (chiếm 40,3%)

- Cơ cấu dân tộc Đa số thanh niên thuộc hộ nghèo tại Hà Nam là

người Kinh (chiếm 99%) còn lại là người dân tộc khác (chiếm 1%)

2.2.2 Thực trạng về đời sống vật chất, tinh thần của thanh niên thuộc hộ nghèo tại tỉnh Hà Nam

2.2.2.1 Đặc điểm về tâm sinh lý

Đặc điểm tâm sinh lý của thanh niên thuộc hộ nghèo đa dạng tùy từng trường hợp, cá nhân cụ thể Thực tế này là cơ sở, là yếu tố quan trọng giúp nhân viên CTXH áp dụng các phương pháp, nội dung phù hợp để điều phối các dịch vụ CTXH cho họ tốt hơn, hiệu quả hơn

Đặc điểm tâm lý thường gặp của thanh niên thuộc hộ nghèo là rụt

rè, mặc cảm, tự ti với bản thân và gia đình, ít tiếp xúc giao lưu và ngại tham gia vào các hoạt động tập thể Nếu phải tham gia thì cũng rất e ngại khi phải trình bày ý kiến, quan điểm của mình Họ thường không có chính kiến, không có tiếng nói trong cộng đồng và ít hoặc không có khả năng truyền đạt nhu cầu, khó khăn của mình đến người khác có khả năng giúp đỡ mình Tuy nhiên, thanh niên nói chung, thanh niên thuộc hộ nghèo nói riêng, họ luôn

có ý chí và sức sống mạnh mẽ Đối với những thanh niên là chủ hộ nghèo, phải lo toan mọi việc trong gia đình, do đó những người này có tâm lý

mạnh mẽ, tích cực hơn

Bên cạnh đó có một số nhỏ vẫn còn tư tưởng buông xuôi, phó mặc

và chưa thực sự quyết tâm vươn lên, không dám đấu tranh, không dám bộc

11

lộ bản thân, ngại thay đổi Không mạnh dạn tham gia đề xuất ý kiến, họ

nghĩ rằng lời nói của mình không có trọng lượng, không được chấp thuận

2.2.2.2 Đặc điểm về kinh tế - xã hội của thanh niên thuộc hộ nghèo

- Tình trạng hôn nhân của thanh niên thuộc hộ nghèo:

Tuổi kết hôn trung bình lần đầu của thanh niên thuộc hộ nghèo là 22,8 tuổi với nữ và 26,2 tuổi với nam Trong tổng số thanh niên thuộc hộ nghèo, số người độc thân chiếm đa số (55%), số người đã kết hôn (25%), số người góa vợ, góa chồng (6,5%), số người đã ly dị (10%)

- Trình độ học vấn của thanh niên thuộc hộ nghèo:

Kết quả khảo sát về trình độ học vấn cho thấy phần lớn thanh niên

thuộc hộ nghèo có trình độ học vấn thấp và trung bình Có đến 37% thanh niên thuộc hộ nghèo mới chỉ tốt nghiệp tiểu học và 25,7% tốt nghiệp THCS,

tỷ lệ người tốt nghiệp THPT, trung cấp, cao đẳng và đại học chiếm tỷ lệ thấp

- Thực trạng nghề nghiệp của thanh niên thuộc hộ nghèo:

Hầu hết các thanh niên thuộc hộ nghèo làm các công việc ở khu vực phi chính thức, không được hưởng lương, chỉ có trên 20% làm công nhân hưởng lương tháng, số người trong độ tuổi 16 - 19 tham gia lực lượng lao động là thấp nhất

- Thu nhập và chi tiêu của thanh niên thuộc hộ nghèo:

Thu nhập là vấn đề cơ bản của bản thân thanh niên thuộc hộ nghèo

và gia đình họ Mức thu nhập của thanh niên thuộc hộ nghèo chủ yếu thuộc nhóm từ 16 đến dưới 21 triệu đồng/năm (chiếm khoảng 45%), nhóm thu nhập dưới 16 triệu đồng/năm chiếm 40%, nhóm thu nhập được từ 21 đến 28 triệu chiếm 13%, nhóm thu nhập được trên 28 triệu đồng/năm chiếm tỷ lệ rất thấp khoảng 2% Như vậy thu nhập của thanh niên trong các hộ nghèo là thấp, do đó bình quân thu nhập trên đầu người trong hộ lại càng thấp Thực trạng này đặt ra cho các dịch vụ CTXH cần tập trung vào việc nâng cao mức thu nhập cho thanh niên thuộc hộ nghèo

2.2.3 Nguyên nhân dẫn tới nghèo của thanh niên

Xác định chính xác các nguyên nhân đói nghèo của thanh niên có vai trò rất quan trọng trong việc hoạch định chính sách và thực hiện các