Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện châu thành, tỉnh an giang hiện nay

Nhìn lại những năm gần đây, nhất là sau 30 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng nước ta đã vượt qua nhiều thử thách, đạt được những thành tựu to lớn, giữ vững định hướng xã



LÊ PHƯỚC DŨNG

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC

TỔ CHỨC CÁN BỘ Ở HUYỆN CHÂU THÀNH,

TỈNH AN GIANG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS LÊ VĂN ĐOÁN

HÀ NỘI - 2017

trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa

được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

An Giang, tháng 5 năm 2017

Tác giả luận văn

Lê Phước Dũng

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu 3

3 Mục đích nghiên cứu 7

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7

5 Giả thuyết khoa học 7

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 8

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 8

8 Phương pháp nghiên cứu 8

9 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn 8

10 Cấu trúc luận văn 9

Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC CÁN BỘ 10

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ 10

1.1.1 Cơ sở lý luận 10

1.1.2 Cơ sở thực tiễn 21

1.2 Một số nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ 33

1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ 33

1.2.2.Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ 34

1.2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát hiện và lựa chọn, đánh giá cán bộ 41

1.2.4.Tư tưởng Hồ Chí Minh vềhuấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ 43

1.2.5 Tư tưởng Hồ Chí Minh về bố trí, sử dụng, cất nhắc cán bộ 46

1.2.8 Tư tưởng Hồ Chí Minh vềchính sách đối với cán bộ 51

Tiểu kết chương 1 52 Chương 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC TỔ

CHỨC CÁN BỘ Ở HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 53

2.1 Tầm quan trọng của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về

công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

hiện nay 53

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội, chính trị ở huyện Châu Thành,

tỉnh An Giang 532.1.2 Đặc điểm của bộ máy và đội ngũ cán bộ huyện Châu Thành,

tỉnh An Giang hiện nay 562.1.3 Công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An

Giang sau 30 năm đổi mới 592.1.4 Sự cần thiết vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ

chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay 64

2.2 Thực trạng thực hiện công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu

Thành, tỉnh An Giang hiện nay 67

2.2.1 Thành tựu trong việc thực hiện công tác tổ chức cán bộ ở

huyện Châu Thành tỉnh An Giang hiện nay 682.2.2 Hạn chế trong việc thực hiện công tác tổ chức cán bộ ở

huyện Châu Thành tỉnh An Giang hiện nay 872.2.3 Nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế 89

Thành, tỉnh An Giang trong thời gian tới 92

2.3.1 Một số bài học kinh nghiệm về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay 92

2.3.2 Những giải pháp cơ bản về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang 94

Tiểu kết chương 2 100

KẾT LUẬN 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

Bản đồ huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng và Nhà nước ta đã xác định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại để xây dựng và phát triển đất nước Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó có vấn đề tổ chức cán bộ Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Bác Hồ đặc biệt quan tâm đến con người,đến công tác tổ chức cán bộ, Theo Bác “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và “muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”

Nhìn lại những năm gần đây, nhất là sau 30 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng nước ta đã vượt qua nhiều thử thách, đạt được những thành tựu to lớn, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, dân chủ, kỷ cương được phát huy, xã hội ổn định, kinh tế, văn hóa, an ninh và quốc phòng ngày càng phát triển, đời sống của Nhân dân ngày càng được nâng cao,đạt được những thành tựu đó, công tác tổ chức cán bộ có vai trò rất quan trọng.Đội ngũ cán bộ hiện nay là thành quả quý báu và to lớn của cách mạng qua các thời kỳ, là kết quả phấn đấu rèn luyện của từng cán bộ, đảng viên Nhiều thế hệ cán bộ được đào tạo và rèn luyện thử thách từ phong trào thực tiễn đã và đang cống hiến hết sức mình vì sự nghiệp chung của Đảng, của dân tộc Mặt khác, công tác tổ chức cán bộ của Đảng những năm qua đã từng bước được đổi mới, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, chuyên môn, hoạt động trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, góp phần đưa

sự nghiệp đổi mới đạt nhiều thắng lợi

Trong bất cứ thời kỳ nào của cách mạng, nhất là trong giai đoạn hiện nay, công tác tổ chức cán bộ có vị trí rất quan trọng, là nhân tố quyết định sự

thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế độ và của cả dân tộc Đảng ta đã nhiều lần khẳng định phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt Trong xây dựng Đảng thì công tác tổ chức cán bộ là quan trọng nhất, là khâu then chốt của vấn đề then chốt

Tuy nhiên, thực tế hiện nay chúng ta phải nhìn nhận những mặt yếu kém của đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ Đó chính là sự suy thoái về chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống, kể cả năng lực, trình độ của một bộ phận không nhỏ cán bộ đã gây ảnh hưởng không tốt đến niềm tin của Nhân dân đối với Đảng Công tác tổ chức cán bộ vẫn còn nhiều yếu tố lạc hậu, bảo thủ, trì trệ, chậm đổi mới, chậm cụ thể hóa, không đồng bộ Một số nơi thực hiện các quy định về công tác này chưa nghiêm, mặt khác vẫn còn nhiều tiêu cực do tác động mặt trái của cơ chế thị trường dẫn đến suy thoái một bộ phận cán bộ đảng viên, gây ảnh hưởng đến uy tín lãnh đạocủa Đảng và Nhà nước, gây tác hại đến kết quả công tác cán bộ

Ngày nay, trong điều kiện tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động và diễn biến phức tạp, khó lường, vừa là thời cơ, đồng thời cũng là thách thức đối với chúng ta Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn hiện nay ngày càng không đơn giản, đó là sự thách thức đối với toàn Đảng, toàn dân nói chung; đồng thời đó cũng là trách nhiệm của từng cán bộ, đảng viên nói riêng Vì vậy, cho thấy công tác tổ chức cán bộ đang là vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết

Từ thực tế trên, vấn đề cán bộ là công việc vô cùng phức tạp, một vấn

đề khoa học có tính hệ thống, nằm trong mối quan hệ khăng khít của toàn bộ các vấn đề thuộc công tác tổ chức cán bộ như: tuyển chọn, quy hoạch, đào tạo đánh giá, sử dụng và thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ… là một đòi hỏi, một yêu cầu cấp bách hiện nay nhằm xây dựng và hoàn thiện một đội ngũ cán bộ có đủ đức, đủ tài đáp ứng hoàn thành nhiệm vụ chính trị của tình hình

mới Điều đó chứng tỏ rằng công tác tổ chức cán bộ của Đảng là một khâu then chốt, quan trọng nhất trong công tác xây dựng Đảng, có tính quyết định

sự tồn tại của Đảng, của chế độ Cho nên, đây không chỉ là trách nhiệm của Trung ương, của các cán bộ lãnh đạo Đảng, mà còn là trách nhiệm của tất cả các cơ quan tổ chức cán bộ của Đảng ở các cấp, của từng địa phương nói chung và của Huyện Châu Thành, Tỉnh An Giang nói riêng

Với ý nghĩa và lý luận thực tiễn như trên, bản thân chọn đề tài luận văn

nghiên cứu về: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay”, với mong muốn góp phần nâng

cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức cán bộ trong thời gian tới

2 Lịch sử nghiên cứu

Do vị trí quan trọng của vấn đề cán bộ và công tác tổ chức cán bộ, nên

tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, bao gồm các bài báo, bài viết, tài liệu cũng như các hội thảo chuyên đề và các tác phẩm của các nhà nghiên cứu Liên quan tới nội dung nghiên cứu của luận văn có một số công trình sau:

- Nhóm công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh

Tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, của X Y Z (Hồ Chí Minh), Nxb Trẻ

2007 Trong tác phẩm này, Người đã đưa ra những tiêu chí cơ bản đối người cán bộ, đảng viên Những tiêu chí ấy vẫn có sức ảnh hưởng to lớn và là mục đích đẻ cán bộ đảng viên ngày nay sửa mình, hoàn thiện bản thân

Tư Tưởng Triết học Hồ Chí Minh một số vấn đề cơ bản, của PGS.TS Trần

Văn Phòng và PGS.TS Hoàng Anh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội

2015 Tác phẩm đã phân tích một cách hệ thống, sâu sắc những tư tưởng và hành động cách mạng trong sự nghiệp của Người dưới góc độ triết học Đặc biệt tác giả đi sâu nghiên cứu tư duy biện chứng trong việc phân tích mâu thuẫn xã hội Việt Nam trong giai đoạn chống thực dân và đế quốc của Hồ Chí Minh

Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, của Hội đồng Trung ương chỉ đạo

biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ

Chí Minh,Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2005 Đây là công trình phân tích một cách toàn diện về cuộc đời, sự nghiệp, đặc biệt là tư tưởng cơ bản của Người tài liệu này là cơ sở để người đọc nghiên cứu các tài liệu khác

- Nhóm công trình nghiên cứu về công tác tổ chức cán bộ

Tài liệu bồi dưỡng Lý luận và nghiệp vụ công tác tổ chức, cán bộ (dùng cho các tỉnh, thành phố), của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí

Minh, Ban Tổ chức Trung ương, năm 2001 Tài liệu đã phân tích một cách khách quan thực trạng nghiệp vụ công tác tổ chức cán bộ ở các tỉnh thành phố với những giá trị và hạn chế Trên cơ sở đó, tài liệu đã đưa ra cách thức phương hướng, nhiệm vụ, nhằm bồi dưỡng và nâng cao lý luận nghiệp vụ công tác tổ chức cán bộ cho cán bộ các tỉnh thành phố hiện nay ở Việt Nam

Cẩm nang cán bộ làm công tác tổ chức Nhà nước, của Ngô Tử Hạ

(chủ biên), Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội 2002 Tác phẩm đề cập đến những vấn đề liên quan trực tiếp và khó tháo gỡ đối với cán bộ làm công tác

tổ chức Đồng thời tác giả đề cập đến các cách giải quyết mang tính thiết thực và hiệu quả cao cho cán bộ làm công tác tổ chức Nhà nước

Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Tổ chức, của Học viện Chính

trị - Hành chính khu vực I, năm 2012 Tài liệu đã phân tích một cách khách quan thực trạng nghiệp vụ công tác tổ chức cán bộ ở nước ta Trên cơ sở đó, tài liệu đã đưa ra cách thức phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp hữu hiệu nhằm bồi dưỡng và nâng cao nghiệp vụ công tác tổ chức cán bộ cho cán bộ các tỉnh thành phố hiện nay ở Việt Nam trong thực tiễn quản lý

- Nhóm công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ chí Minh với công tác

mà vĩ đại của Người đối với cán bộ đảng viên cấp cơ sở trong bối cảnh hiện nay ở Việt Nam

Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh với việc giáo dục đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay, của TS Hoàng Trang - TS Phạm Ngọc Anh (đồng chủ

biên),Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2008 Tác phẩm đã nghiên cứu sâu tư tưởng nhân văn cao cả của Bác Hồ đối với nhân loại, đồng bào và đặc biệt đi sau nghiên cứu tư tưởng nhân văn ấy đối với đội ngũ cán bộ đảng viên Tác phẩm khẳng định giá trị đó đối với cán bộ đảng viên trong xã hội toàn cầu hóa như vũ bão hiện nay ở Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ với việc nâng cao chất lượng công tác cán bộ Quận Hồng Bàng, luận văn tốt nghiệp Cao

cấp lý luận Chính trị của Nguyễn Thị Bích Nga năm 2012.Luận văn đã phân tích sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ Luận văn

đã dựa trên cơ sở đó rút ra những bài học quý giá trong cuộc đời và sự nghiệp của Người với việc nâng cao chất lượng công tác cán bộ Quận Hồng Bàng trong giai đoạn hiện nay

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng vào xây dựng Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long hiện nay, Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ khoa học

Chính trị của Nguyễn Thị Thủy năm 2008 Luận văn đã làm rõ những nét cơ bản trong tư tưởng của Bác Hồ về vấn đề xây dựng đảng vững mạnh Luận văn cũng nêu rõ phương hướng giải pháp và những nội dung cơ bản của việc vận dụng những tư tưởng của Người vào việc xây dựng Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn tình hình có nhiều diễn biến phức tạp trong và ngoài nước hiện nay

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người công an nhân dân, luận văn

thạc sĩ khoa học triết học của Nguyễn Quốc Huy năm 2014 Luận văn đã trình bày một cách hệ thống, sáng rõ tư tưởng Hồ Chí minh về đạo đức: đạo đức cán bộ, đạo đức đảng viên, đạo đức người cách mạng…Đặc biệt, luận văn đi sâu phân tích quan điểm của Người về Đạo đức của người công an

nhân dân Đồng thời tác giả cũng đưa ra những kiến nghị, giải pháp để phát huy những giá trị của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh về công an nhân dân trong tình hình mới với nhiều biến động trái chiều trong xã hội hiện nay ở trong và ngoài nước

- Nhóm công trình nghiên cứu Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay

Trong báo An Giang online số ra ngày 15-9- 2016, có bài Châu Thành học tập và làm theo lời Bác đã làm rõ những thành tựu và phương hướng

phát triển của huyện Xác định ý nghĩa quan trọng của việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Đảng bộ huyện Châu Thành đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, vận dụng phù hợp với thực tiễn địa phương Việc làm này đã tạo được sức lan tỏa đến từng cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân Bí thư huyện ủy Châu Thành, ông Trần Minh Nhựt cũng cho biết công tác xây dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt, đồng thời, xác định vai trò của người cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo cần là tấm gương mẫu mực cho quần chúng nhân dân noi theo Bài viết cũng nêu lên những thành tựu, những cách làm sáng tạo trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn Những việc làm thiết thực theo lời Bác dạy góp phần xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển

Bên cạnh đó, còn rất nhiều bài viết về những thành công cũng như các giải pháp học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở Châu Thành nói riêng và An Giang nói chung

Tóm lại, các công trình, bài viết khoa học trên đã trình bày một cách có

hệ thống và chặt chẽ những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ Tuy nhiên việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay vẫn còn là vấn đề mới mẻ Vì vậy, kế thừa những kết quả khoa học trên, luận văn đã nghiên cứu và làm sáng rõ hơn những giá trị của tư

tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ trên cơ sở phân tích tính đảng, tính dân tộc, tính thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh Từ việc phân tích một

số nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ, tác giả sẽ làm sâu sắc thêm ý nghĩa lí luận và thực tiễn của tư tưởng này trong việc chỉ đạo hoạt động của các tổ chức đảng cơ sở Đồng thời, luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu về công tác tổ chức cán bộ của huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay, từ đó có giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả công tác tổ chức cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh, góp phần xây dựng tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ chất lượng, hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ chính trị và phát triển kinh tế, xã hội của huyện hiện nay

3 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh

về cán bộ và công tác cán bộ; tìm hiểu thực trạng công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, An Giang; từ đó đề xuất phải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức cán bộ huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay

5 Giả thuyết khoa học

Tư tưởng HCM về công tác tổ chức cán bộ là cơ sở định hướng cho công tác tổ chức cán bộ của Đảng, trong đó có sự kết hợp nhuần nhuyễn học thuyết Mác - Lênin với thực tiễn cách mạng Việt Nam

Việc vận dụng tư tưởng HCM về công tác tổ chức cán bộ từ trung ương đến cơ sở, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng nơi là yếu tố quyết định mọi thành quả của cách mạng Việt Nam

Vận dụng tư tưởng HCM về công tác tổ chức cán bộ tại huyện Châu Thành, tỉnh An Giang là một nội dung sáng tạo lý luận vào thực tiễn, nó đòi hỏi các cấp lãnh đạo phải quán triệt thực tế ở địa phương, từ đó mới có những giải pháp phù hợp, nâng cao hiệu quả của công tác này

Nếu vận dụng thắng lợi tư tưởng HCM về công tác cán bộ tại huyện Châu Thành, tỉnh An Giang, sẽ chi phối tích cực toàn diện mọi lĩnh vực hoạt động khác của toàn huyện và góp phần hình thành những điểm sáng trong sự nghiệp cách mạng của toàn tỉnh

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích và làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ; khảo sát, phân tích và làm rõ thực trạng của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ ở huyện Châu Thành, An Giang; đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng caochất lượng, hiệu quả công tác tổ chức cán bộ huyện Châu Thành, tỉnh An Giang hiện nay

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu về thực trạng công tác tổ chức cán bộ huyện Châu Thành và việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong nâng cao hiệu quả công tác tổ chức cán bộ huyện Châu Thành hiện nay

Về thời gian nghiên cứu: từ năm 2010 đến nay

8 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin là phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; các phương pháp cụ thể như phân tích - tổng hợp, logic - lịch sử, khái quát hóa, so sánh, thống kê…

9 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn

9.1 Những luận điểm cơ bản

Tư tưởng HCM về công tác cán bộ đã hàm chứa tính khoa học, tính Đảng, tính giai cấp, tính dân tộc và tính thời đại Đó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tiến trình của cách mạng Việt Nam

Tư tưởng HCM về công tác tổ chức cán bộ là cơ sở lý luận của của vấn

đề công tác tổ chức cán bộ ở tỉnh An Giang nói chung và huyện Châu Thành nói riêng

Việc vận dụng tư tưởng HCM về công tác cán bộ tại huyện Châu Thành phải có những nét đặc thù, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương

9.2 Đóng góp mới của luận văn

Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ dưới góc độ triết học

Luận văn phân tích thực trạng công tác cán bộ hiện nay tại huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

Luận văn đề xuất một số giải pháp mang tính tham khảo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức cán bộ tại huyện Châu Thành, tỉnh

An Giang trong thời gian tới, góp phần thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị

mà Đảng bộ huyện đề ra nhằm xây dựng huyện nhà ngày càng phát triển

Ngoài ra, luận văn còn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập về công tác tổ chức cán bộ cấp huyện, xã

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, kết cấu của luận văn gồm 2 chương và 5 tiết

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC CÁN BỘ

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ

1.1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

Nói về tổ chức ta cần nhận thức về nó ở hai góc độ, một là tổ chức với tính cách là một thực thể (tức là 1 đơn vị xã hội), hai là tổ chức với tính cách

là một hoạt động (như tổ chức lại phòng ban; tổ chức lại đội ngũ cán bộ; tổ chức hội nghị, hôn lễ; tổ chức cuộc sống gia đình hay tổ chức một lớp học…).Thuật ngữ “Tổ chức” được nhiều ngành khoa học sử dụng với ý nghĩa không giống nhau vàcó nhiều định nghĩa khác nhau về "Tổ chức" tùy theo góc độ tiếp cận của ngành khoa học đó

Định nghĩa mang tính triết học nhất về tổ chức là “Tổ chức, nói rộng là

cơ cấu tồn tại của sự vật, hiện tượng Sự vật, hiện tượng không thể tồn tại mà không có một hình thức liên kết nhất định các yếu tố thuộc nội dung Tổ chức,

vì vậy, là thuộc tính của bản thân các sự vật và hiện tượng” [6, tr.28] Vì vậy,

có thể nói tổ chức là hình thức tập hợp, liên kết các thành viên trong xã hội (cá nhân, tập thể) nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng, lợi ích của các thành viên, cùng nhau hành động vì lý tưởng, mục tiêu chung Trong xã hội hiện đại, các tổ chức thường được chia ra: tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức tôn giáo, tổ chức kinh tế, văn hóa, vũ trang… nhà nước quản lý về tổ chức và hoạt động của các tổ chức trong xã hội bằng pháp luật

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu khái niệm: “Cán bộ là cái dây chuyền Nếu dây chuyền không tốt, không chạy

thì động cơ dù tốt, dù chạy, toàn bộ máy cũng tê liệt Cán bộ là những người đem chính sách của chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán

bộ dỡ thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được” [33, tr.54] Với định nghĩa trên, một mặt Hồ Chí Minh làm nổi bật vị trí, chức năng người cán bộ trong xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội của dân, vì dân Ý nghĩa cũng như vị trí quan trọng của cán bộ trong xã hội mới chính là chỗ họ có đủ đức và tài để xứng đáng làm đại biểu hoặc đại biểu cho nhân dân hay không,

nó có thực hiện được sứ mệnh cái dây chuyền của bộ máy, nghĩa là phải thực hiện được chức năng vận hành bộ máy chạy tốt, chạy có hiệu quả phục vụ được những đòi hỏi chính đáng của nhân dân, đồng thời thực hiện được chức năng bộ máy nhà nước và đoàn thể một cách có hiệu lực theo quan điểm xã hội mới xã hội chủ nghĩa Như vậy, khái niệm cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh không đơn thuần chỉ là người có chức có quyền trong bộ máy nhà nước

và đoàn thể hoặc có nghiệp vụ chuyên môn như một viên chức nhà nước trong các xã hội cũ mà đã chuyển hóa thành người cán bộ cách mạng

Lịch sử Nhân loại khẳng định từ khi xuất hiện loài người, tổ chức xã hội loài người cũng đồng thời xuất hiện, tổ chức ấy không ngừng hoàn thiện

và phát triển cùng với sự phát triển của nhân loại, tổ chức là sản phẩm sáng tạo của xã hội loài người đồng thời cũng là một nhân tố biến đổi xã hội Theo nghĩa đó, tổ chức là một tập thể của con người tập hợp nhau lại để thực hiện một nhiệm vụ chung hoặc nhằm đạt tới một mục tiêu xác định của tập thể đó Như vậy, tổ chức là tập thể, có mục tiêu, nhiệm vụ chung, hay tổ chức là một nhóm chính thức trong đó giữa các thành viên có liên hệ chặt chẽ với nhau theo một cách thức nào đó và cùng phối hợp hoạt động để hướng tới mục tiêu chung Còn cán bộ có thể hiểu là những người được các tổ chức chính trị - xã hội giao cho những nhiệm vụ nhất định mà họ phải thực hiện Công tác tổ chức, là hoạt động nhằm thiết lập, vận hành một tổ chức thông qua việc đánh

giá, lựa chọn, đào tạo - bồi dưỡng, bố trí, sắp đặt những con người vào vị trí nhất định cũng như tác động đến nhu cầu, lợi ích, ý chí, tình cảm, năng lực hoạt động thực tiễn của con người nhằm hướng tới mục đích chung

Như vậy, có thể hiểu công tác công tác tổ chức cán bộ là một chức năng của hoạt động lãnh đạo, đó là công việc tạo dựng, lập ra, duy trì, củng cố và phát triển một tập thể, một tổ chức nào đó để thực hiện nhiệm vụ xã hội nhất định Với nghĩa nàycông tác tổ chức cán bộ gồm hai nội dung cơ bản, một là xây dựng tổ chức, hai là bố trí con người Xây dựng tổ chức là làm cho những con người, những cá nhân riêng lẻ thành một tập hợp biến tập đó thành một hệ thống, thành bộ máy và làm cho bộ máy ấy trở thành một sức mạnh không ngừng phát triển Còn bố trí con người là tìm kiếm, lựa chọn, huấn luyện những cá nhân và sắp xếp họ vào hệ thống trong bộ máy Thật ra hai nội dung này không phải là hai vấn đề khác nhau, mà chỉ là hai khía cạnh của cùng một vấn đề, đó là tạo nên tổ chức bằng những con người và xếp đặt con người thành tổ chức Công việc đó được gọi chung là công tác tổ chức cán bộ, mà công tác tổ chức cán bộ, về thực chất là khoa học về con người và mối quan

hệ giữa con người với con người, là công tác với con người, là một công việc đòi hỏi phải có tính khoa học và nghệ thuật cao

Công tác cán bộ trong mọi thời kỳ đều nhằm mục đích xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ về số lượng và chất lượng phù hợp với đòi hỏi và yêu cầu của từng thời kỳ Công tác cán bộ phải cung cấp cho xã hội những cán bộ có đủ phẩm chất và năng lực, đủ sức thực hiện các nhiệm vụ mà thời

kỳ mới đặt ra Để làm được đều đó, công tác cán bộ phải thực hiện một loạt những công việc khác nhau như đánh giá và lựa chọn, bồi dưỡng và đào tạo,

bố trí sử dụng và cuối cùng là chính sách đãi ngộ… trong tất cả những điều

đó, điều cốt lõi chính là công việc quản lý con người, mà thực chất của quản

lý con người là tìm hiểu để sử dụng đúng con người Đó là một vấn đề vừa mang tính chất lý thuyết, vừa là vấn đề thực tiễn

1.1.1.2 Ảnh hưởng của tư tưởng và văn hóa phương Đông

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Cùng với truyền thống dân tộc, yếu tố quê hương và gia đình, tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố thuộc tinh hoa văn hóa nhân loại Hồ Chí Minh đã làm giàu tư tưởng, trí tuệ của mình bằng sự thâu tóm, kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của nhân loại Đó là sự kế thừa có chọn lọc, phê phán chứ không phải sự sao chép máy móc; cũng không phải sự phủ định sạch trơn, mà luôn là sự đánh giá một cách công bằng, khoa học Tư tưởng Phương Đông, đặc biệt là nho giáo, dịch học đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Nho giáo chỉ ra phương cách cai trị xã hội, trong đó lấyđạo đức làm chủ yếu, Nho giáo rất quan tâm tới vấn đề người cai trị, đẩy người cai trị lên

vị trí rất cao, nhưng cũng đòi hỏi người cai trị phải có điều kiện và đáp ứng những yêu cầu phẩm chất nhất định Đó là tính thân dân với phẩm chất đạo đức và phải thường xuyên tu thân, rèn đức, nêu gương tốt; đó là đức nhân và

lòng thương người, đức kính cẩn, khiêm tốn và đức tín với dân Qua đó, Nho giáo đòi hỏi người cai trị phải thường xuyên sửa mình, tu thân, rèn đức, không ngừng nâng cao trình độ qua học tập Từ cách nhìn nhận dân vi quý, tư tưởng Nho giáo không chỉ nói nên mục đích vì dân trong hoạt động của Nhà nước, mà còn nói lên vai trò, sức mạnh của dân Thấm nhuần giá trị tiến bộ

đó, Hồ Chí Minh đẩy nó cao hơn với chủ trương "Gốc có vững cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân"

Trong kho tàng tư tưởng chính trị phương Đông, bên cạnh Nho giáo,

Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng và tiếp thu phần tích cực, tiến bộ của nhiều học thuyếtkhác như Mặc, Lão, Phật; như tư tưởng đòi hỏi nhà cầm quyền

"làm đầy tớ" cho nhân dân của Mặc Tử, thì Hồ Chí Minh nói về Chính phủ mới: "Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các dân làng đều là công bộc của dân" [26, tr.261]

1.1.1.3 Ảnh hưởng của tư tưởng và văn hóa phương Tây

Tư tưởng văn hóa phương Tây là bộ phận quan trọng của tư tưởng văn hóanhân loại, là một trong những cơ sở quan trọng để hình thành nên tư tưởng

Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ nói riêng

Trong 30 năm bôn ba nước ngoài, đi qua và sống ở nhiều quốc gia, tiếp xúcvới nhiều luồng tư tưởng, nhiều học thuyết khác nhau của phương Tây, đặc biệt là các nhà tư tưởng lớn thời kỳ phục hưng, thế kỷ ánh sáng như Vol-

te, Rut-xo, Môngtec- ski-ơ…, những yếu tố tích cực, tiến bộ từ các cuộc cách mạng Tư sản phương Tây, đã ảnh hưởng lớn đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân quyền, tự do, bình đẳng,… Những tư tưởng đòi hỏi Nhà nước được tổ chức đáp ứng yêu cầu của pháp quyền, dân chủ, tổ chức nhà nước không phải là bộ máy cai trị nhân dân,

mà là bộ máy tổ chức và thực thi quyền lực của nhân dân Lẽ tất nhiên khi tiếp thu những giá trị tích cực, tiến bộ đó, Hồ Chí Minh cũng đồng thời chỉ ra những

hạn chế của nó như: "Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mĩ, nghĩa là cách mệnh Tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong nước thì tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa"[30, tr.274]

1.1.1.4 Tư tưởng Mác - Ph.Ăngghen về công tác tổ chức cán bộ

Nghiên cứu toàn bộ di sản tư tưởng của Mác - Ph.Ăngghen có nhiều bài nói, bài viết, trong đó thể hiện rõ những chỉ dẫn rõ ràng về công tác tổ chức cán bộ của cách mạng.Mác - Ph.Ăngghen khẳng định rằng giai cấp vô sản và chính Đảng của mình muốn giành được quyền lãnh đạo, giữ vững được chính quyền thì phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ trung thành và tài năng đủ để đáp ứng được những yêu cầu và nhiệm vụ của cách mạng đặt ra Các ông cho rằng: “mỗi thời đại xã hội đều cần những con người như thế thì như Henvêxincơ nói: Thời đại sẽ sáng tạo ra con người như thế” Cũng chính xuất phát từ quá trình hoạt động thực tiễn của mình cộng với những tri thức

tổng kết từ kinh nghiệm lịch sử loài người C.Mác rút ra kết luận “tư tưởng căn bản không thể hiện được cái gì hết Muốn thực hiện tư tưởng cần có những con người sử dụng lực lượng thực tiễnþ[24, tr.181] Những con người

sử dụng thực tiễn ở đây chính là công tác tổ chức cán bộ và tổ chức thực hiện

Tuy nhiên, do điều kiện lịch sử lúc bấy giờ chưa có một Đảng vô sản nào giành được chính quyền nên các ông chưa bàn cụ thể về công tác tổ chức cán bộ trong điều kiện Đảng cầm quyền, nhưng hai ông đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ những nhà tuyên truyền, cổ động, truyền bá

tư tưởng cộng sản Họ chính là những nhà lãnh đạo, tổ chức các phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản, kết hợp với phong trào công nhân trên cơ sở

đó thành lập chính Đảng của giai cấp công nhân Mác - Ph.Ăngghen đặt ra những yêu cầu khá cụ thể và toàn diện đối với người cán bộ cách mạng, người lãnh đạo Đảng, theo các ông, người lãnh đạo trước hết là người tiêu biểu cho lý tưởng cách mạng, cho lẽ sống, là người có tri thức toàn diện và

uyên thâm của thời đại mình Hai ông đã viết trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong tất cả các Đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên Về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chổ họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản Như vậy, xét về mặt thực tiễn người cán bộ

phải là người có bản lĩnh, gương mẫu, có khả năng tập hợp và cổ vũ phong trào quần chúng Về mặt lý luận họ phải là người có trình độ năng lực, có trình độ lý luận chính trị, có tầm nhìn bao quát, có lập trường tư tưởng vững

vàng

Công tác phát hiện, lựa chọn, đào tạo, rèn luyện nhà cách mạng chủ yếu

là qua phong trào đấu tranh của cách mạng của quần chúng Đây là một phát hiện rất lớn của Mác - Ph.Ăngghen về công tác đào tạo, huấn luyện cán bộ Bởi vì, chính phong trào đấu tranh cách mạng thì mới phát hiện ra những người con ưu tú, đủ sức giương cao ngọn cờ cách mạng cho quần chúng đi theo Và cũng chính trong phong trào đó mà người cán bộ được rèn luyện trưởng thành hơn cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn Qua đó ta thấy được tư tưởng của Mác - Ph.Ăngghen rất coi trọng thực tiễn, luôn xem thực tiễn là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của lý luận

Mác - Ph.Ăngghen cũng có yêu cầu quan trọng đối với người cán bộ cách mạng là phải luôn luôn có ý thức trách nhiệm và đặc biệt trong hành động phải coi mình là “đầy tớ” của dân, là người có tinh thần cầu thị, biết thừa nhận sai lầm, không phải lời nói mà bằng hành động cụ thể là sửa chữa ngay sai lầm mà mình mắc phải Họ phải luôn nhận thức được rằng họ là

những người “đầy tớ luôn luôn có thể bị bãi miễn … luôn luôn hành động dưới sự kiểm soát cho nhân dân … không nấp sau một chế độ quan liêu, giấy

tờ, không ngại thừa nhận những sai lầm của mình bằng cách sửa chữa những

sai lầm ấy” [25] Người cán bộ phải là người giành được sự tín nhiệm của

nhân dân không phải chỉ bằng tài năng, những kiến thức về lý luận mà còn đòi hỏi ở họ lòng trung thực, tình cảm, ý chí cách mạng và tính kiên quyết để thực

lý tưởng cách mạng đó trong thực tiễn

Như vậy, trong quá trình hoạt động cách mạng của mình Mác - Ph.Ăngghen, hai người thầy vĩ đại của giai cấp vô sản, đã vạch rõ vai trò, vị trí của người cán bộ cách mạng Đồng thời hai ông cũng chỉ ra những yêu cầu của người cán bộ trong việc lựa chọn đánh giá, đào tạo và huấn luyện

1.1.1.5 Tư tưởng của V.I.Lênin về công tác tổ chức cán bộ

Công tác tổ chức cán bộ là tư tưởng quan trọng mà V.I.Lênin, người thầy của cách mạng vô sản đã kế thừa, bổ sung và phát triển một cách xuất sắc chủ nghĩa Mác - Ph.Ăngghen Lênin đã từng bước hoàn thiện tư tưởng về công tác tổ chức cán bộ qua thực tiễn đấu tranh cách mạng ở nước Nga trong

từng giai đoạn cụ thể Ông khẳng định ''trong cuộc đấu tranh giành chính quyền giai cấp vô sản không có vũ khí nào khác hơn là tổ chức'' [18, tr 481], ''hãy cho chúng tôi một tổ chức những người cách mạng, chúng tôi sẽ làm đảo lộn cả nước Nga” [17, tr.554] Và khi đã có chính quyền rồi, ''Lĩnh vực trọng yếu nhất và khó khăn nhất của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ

tổ chức'' [19, tr 297] Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Nga, Người luôn

nhấn mạnh và chỉ rõ: ''Toàn bộ nhiệm vụ của Đảng cầm quyền là tổ chức, tổ

có một đội ngũ cán bộ đóng vai trò tổ chức các quá trình thực tiễn một cách

có hiệu quả Lênin cũng khẳng định: Đảng Cộng sản lãnh đạo là nhân tố cơ bản quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng, do vậy đội ngũ cán bộ của Đảng luôn luôn đóng vai trò quan trọng, không có đội ngũ cán bộ vững mạnh thì Đảng không thể duy trì, giữ vững được sự lãnh đạo của mình Như vậy, Lênin đã gắn chặt đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ với vai trò lãnh đạo của Đảng Nếu chúng ta nhận thức không đầy đủ, khoa học về mối quan hệ này sẽ không thấy được sự lãnh đạo chính trị thực chất của giai cấp công nhân Sự lãnh đạo của Đảng trước hết là thông qua đường lối chính trị, đồng thời phải thông qua đội ngũ cán bộ, công táctổ chức cán bộ, tổ chức bộ máy Vai trò của cán bộ và công tác cán bộ chỉ được thể hiện rõ ràng, cụ thể khi gắn liền với đường lối, nhiệm vụ chính trị của Đảng Người cán bộ có vai trò

to lớn, từ việc giác ngộ tư tưởng cho quần chúng đến việc tổ chức, họ tạo nên

sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa các lực lượng, các tổ chức, sự thống nhất giữa ý chí và hành động

Với vai trò đặc biệt quan trọng của đội ngũ cán bộ như đã nói ở trên, nên ngay từ rất sớm và kể cả sau này khi đất nước Nga tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội, V.I.Lênin luôn quan tâm tới việc xây dựng, huấn luyện và đào tạo ra một đội ngũ cán bộ cách mạng, đủ sức đáp ứng những đòi hỏi mà thực tiễn đặt ra Đó là đội ngũ những người tâm huyết, lấy đấu tranh cách mạng làm chuyên nghiệp Đội ngũ cán bộ giỏi có phẩm chất, có nhiệt tình là điều kiện để giai cấp vô sản chiến thắng giai cấp tư sản Do vậy, V.I.Lênin đã

chỉ ra tầm quan trọng của công tác đào tạo cán bộ: “Trong lịch sử chưa hề có giai cấp nào lại có thể giành được quyền thống trị, nếu như nó không đào tạo

ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong, có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào” [21,tr.473]

Khi giành được chính quyền thì cách mạng, hay nói cách khác là chính đảng của giai cấp công nhân phải ngay lập tức đào tạo ra một đội ngũ cán bộ

đủ sức gánh vác nhiệm vụ lịch sử mới Vì đó là yêu cầu tất yếu của nhiệm vụ lịch sử đặt ra, nếu giai cấp công nhân cùng chính đảng của mình muốn giữ vững quyền thống trị V.I.Lênin nói:

Chính trị là một khoa học và một nghệ thuật không phải từ trên trời rơi xuống mà đòi hỏi một sự cố gắng, rằng giai cấp vô sản muốn thắng giai cấp tư sản phải đào tạo lấy “những nhà chính trị giai cấp” thực sự của mình, những nhà chính trị vô sản và không thua kém

các nhà chính trị của giai cấp tư sản [21]

Trong bước đầu cách mạng, sau khi giành được chính quyền, đưa giai cấp công nông lên một tầm cao mới: là những người làm chủ đất nước, những người này lại chưa quen làm lãnh đạo, quản lý (khi trở thành người lãnh đạo, họ có quyền lực rất lớn) Do vậy đòi hỏi Đảng phải làm công tác đào tạo, phát hiện, rèn luyện và hướng dẫn họ Giáo dục huấn luyện một cách nhanh chóng, hết sức có hiệu quả và thiết thực, giúp đỡ cho việc rèn luyện họ trở thành những cốt cán xây dựng chủ nghĩa xã hội giác ngộ nhất,

có khả năng đảm nhiệm chức vụ trọng trách nhưng đồng thời phải liên hệ chặt chẽ với quần chúng

V.I.Lênin cũng đưa ra một số tiêu chuẩn cho người cán bộ cách mạng Theo ông, tiêu chuẩn của người cán bộ là sự hội tụ của hai yếu tố: Phẩm chất đạo đức và tri thức năng lực Đây là hai yếu tố phải được tập trung trong một người cán bộ, là đòi hỏi tất yếu của bất kỳ một người cán bộ nào Về phẩm chất đạo đức: Người cán bộ phải là người có phẩm chất cao quý - tức là trung thành với sự nghiệp cách mạng và thực sự có năng lực Lòng trung thành vô hạn đối với cách mạng là điều kiện và tiêu chuẩn quan trọng đầu tiên đối với mỗi người cán bộ Lòng trung thành đó không phải chỉ thể hiện bằng lời nói,

tuyên bố, hứa hẹn mà quan trọng hơn là phải nghiêm chỉnh chấp hành đường lối, chỉ thị của Đảng Riêng đối với cán bộ quản lý lãnh đạo chủ chốt, V.I.Lênin đòi hỏi họ phải là người thật sự có tài tổ chức, đầu óc sáng suốt và

có bản lĩnh, tháo vát trong thực tiễn Là người:

Vừa trung thành với chủ nghĩa xã hội, vừa có năng lực lãnh đạo chỉ có những người như thế chúng ta mới đề bạt lên những chức vụ lãnh đạo của nhân dân, lên những chức vụ lãnh đạo, quản lý khi đã thử thách họ hàng chục lần bằng cách cho họ đảm nhận từ những

nhiệm vụ đơn giản nhất đến những nhiệm vụ khó khăn nhất” [22]

Bên cạnh đó, người cán bộ phải có đạo đức trong sáng, năng lực kiến thức sâu rộng, có nhiệt tình cách mạng cao vì nếu không thì cách mạng không thể nào thắng lợi được Còn nếu chỉ dựa vào sự nhiệt tình cách mạng không thôi thì chẳng làm được gì cả Đặc biệt trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội đòi hỏi người lãnh đạo phải năng động, có kiến thức năng lực về quản lý kinh tế, quản lý xã hội và quản lý nhà nước Như vậy là mỗi khi cách mạng chuyển giai đoạn thì cần một lần phải đổi mới cán bộ và công tác cán bộ, tuy nhiên phải có bước đi cho phù hợp và hết sức cẩn trọng

Tựu chung lại, theo V.I.Lênin: Người cán bộ là đầy tớ của dân, họ không có đặc quyền đặc lợi gì, họ luôn có khả năng bị nhân dân bãi miễn Họ

là người trung thành với cách mạng, có bản lĩnh chính trị vững vàng trước mọi khó khăn, có ý thức tổ chức kỷ luật cao, chấp hành nghiêm túc mọi chỉ thị, nghị quyết; biết tiết kiệm, không tham ô, lãng phí, có quan hệ chặt chẽ với quần chúng, có năng lực hiểu biết về con người, quy tụ đoàn kết được tập thể;

có nhiều kinh nghiệm công tác ở lĩnh vực mà mình lãnh đạo, quản lý Đó là những tiêu chuẩn cần thiết nhất đối với một người cán bộ cách mạng trong điều kiện Đảng cầm quyền

Nhưng tất cả những yếu tố đó không phải tự nhiên mà có, nó phải trải qua một quá trình đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng, tự rèn luyện qua thực tiễn Chỉ bằng con đường rèn luyện thực tiễn mới cung cấp đầy đủ yêu cầu của một người cán bộ lãnh đạo, quản lý tốt V.I.Lênin đưa ra quan điểm: Việc đào tạo

huấn luyện cán bộ tất yếu phải qua “trường học thực tiễn” và khẳng định cần

đề bạt một cách có hệ thống những người đã được thử thách qua thực tiễn Đây cũng là bài học quan trọng sau này được Chủ tịch Hồ Chí Minh kế thừa, vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện ở Việt Nam trong công tác đào tạo cán bộ để chuẩn bị lực lượng cán bộ cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (02/9/1945)

1.1.2 Cơ sở thực tiễn

1.1.2.1 Truyền thống dân tộc, quê hương và gia đình

Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác

tổ chức cán bộ nóiriêng không phải chỉ là sản phẩm chủ quan trong tư duy lý luận của Người, hay chỉ là sự thêu dệt để ngợi ca lãnh tụ; mà nó ra đời do đòi hỏi khách quan, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn cách mạng Việt Nam, trở thành điều tất yếu Tư tưởng ấy được hình thành dưới sự tác động và ảnh hưởng của những bối cảnh lịch sử xã hội cụ thể của dân tộc và của thời đại, của các yếu tố quốc tế lúc Hồ Chí Minh đã sống và hoạt động Những điều kiện và những đòi hỏi ấy đã được Hồ Chí Minh nắm bắt một cách chính xác

để qua đó vận dụng vào thực tế cách mạng Việt Nam, và phát triển thành tư duy lý luận khoa học về công tác tổ chức cán bộ

Hồ Chí Minh là nhà hoạt động cách mạng luôn gắn liền với thực tiễn,

mà mục tiêu lớn nhất là độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân,

Hồ Chí Minh đã sớm đặt câu hỏi "cách mạng trước hết phải có cái gì?", và Bác thấy trước hết phải có một tổ chức cách mạng gồm những con người tiêu biểu để làm đầu tàu dẫn dắt cách mạng đi đến thành công, rồi sau này sẽ là

những người làm việc trong bộ máy nhà nước, trong hệ thống chính trị, những con người đó chính là đội ngũ cán bộ Vì vậy, vấn đề cán bộ đã hình thành rất sớm trong tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành bộ phận quan trọng, một trong những vấn đề “then chốt” trong tư tưởng của Người Do đó, có thể khẳng định rằng nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ cũng chính là các yếu tố chi phối sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung

Như vậy, có thể thấy rằng tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung chính là sự gặp gỡ, thâu tóm có chọn lọc giữa tinh hoa, truyền thống dân tộc với trí tuệ thời đại trong những điều kiện cụ thể trên cơ sở tư duy lý luận và thực tiễn Hồ Chí Minh để tạo ra hệ tư tưởng Hồ Chí Minh một cách đặc sắc

Dân tộc Việt Nam trong hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước

đã tạo lập cho mình một nền văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp, cao quý Đó là, chủ nghĩa yêu nước và ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước nồng nàn là giá trị văn hóa cao nhất của dân tộc ta; thứ hai là, tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái, tinh thần này hình thành từ đấu tranh với thiên nhiên và với giặc ngoại xâm; thứ ba là, truyền thống lạc quan yêu đời, tinh thần

đó có cơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự chiến thắng của chân lý, chính nghĩa, mà Hồ Chí Minh là hiện thân của truyền thống lạc quan đó; thứ tư là, Dân tộc ta là dân tộc cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo, ham học hỏi và mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hóa của nhân loại, trên

cơ sở giữ vững bản sắc của dân tộc, dân tộc ta đã biết chọn lọc, tiếp thu, cải biến những cái hay, cái tốt, cái đẹp của người thành những giá trị riêng của mình mà Bác Hồ là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyền thống đó

Một truyền thống quý báu nữa của dân tộc là sự quý trọng và trọng dụng nhântài, luôn coi: Hiền tài là nguyên khí quốc gia Nguyên khí thịnh thì

thế nước mạnhvà hưng thịnh Nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp kém

Vì thế, các bậc tiền nhân chẳng ai không coi trọng việc kén chọn kẻ sĩ, bồi dưỡng nhân tài, vun trồng nguyên khí là công việc cần kíp Bởi vì kẻ sĩ có quan hệ trọng đại với quốc gia như thế, cho nên được quý trọng không biết nhường nào

Tất cả những yếu tố kể trên trở thành truyền thống dân tộc có ảnh hưởng rất lớn tới tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ Đó là cơ sở ban đầu hình thành nên

tư duy về một đội ngũ những con người với những tổ chức là lực lượng tiên phong trong đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước sau này Đó

là tư duy về đội ngũ cán bộ, công chức mới trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Đối với Hồ Chí Minh, truyền thống dân tộc, đặc biệt là truyền thống yêu nước đã trở thành động lực lớn thôi thúc Người đi tìm đường cứu nước, là

cơ sở ban đầu để Người đến với và tiếp thu lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, vận dụng vào thực tiễn Việt Nam, từ đó hình thành nên tư tưởng về những vấn

đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó có tư tưởng về cán bộ, như chính Người đã thừa nhận: "Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước chứ chưa phải chủ

nghĩa Cộng sản đã đưa tôi theo Lênin, tin theo quốc tế thứ Ba" [34, tr.171]

Cùng với truyền thống dân tộc, yếu tố quê hương và gia đình cũng có ảnhhưởng lớn đến tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh

về cán bộnói riêng Nơi Hồ Chí Minh sinh ra là mảnh đất giàu truyền thống yêu nước, đã đónggóp cho đất nước nhiều con người và lãnh tụ kiệt xuất như Nguyễn Biểu, Đặng Dung,Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu,… Lẽ dĩ nhiên những bậc tiền bối kiệt xuất muốnphát triển được phong trào, phải chú trọng trước tiên tới vấn đề tổ chức và con ngườicho phong trào Đặc biệt như Phan Bội Châu, đã sớm nghĩ tới nguồn nhân lực lâu bềncho cách mạng, nên đã tuyển chọn và gửi nhiều thanh niên tiên tiến đi học ở nướcngoài qua phong trào Đông du Dù không tán thành con đường và cách đi của Phan Bội Châu,

nhưng phương thức tư duy về công tác tổ chức ấy có ảnh hưởng khôngnhỏ tới

tư tưởng Hồ Chí Minh về việc gây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ sau này

Còn gia đình, thân tộc Hồ Chí Minh, đặc biệt tư tưởng của người cha "chủ trương lấy dân làm hậu thuẫn cho mọi cải cách chính trị, xã hội" [12, tr.24], với lòng yêu nước,thương dân sâu sắc, một nhân cách lớn với phẩm chất và nghị lực phi thường; từ đó,"Nguyễn Sinh Sắc đã góp phần xây dựng tư tưởng, đạo đức, nhân cách Hồ ChíMinh." Cái nôi gia đình và thân tộc mẫu mực ấy chính

là cơ sở, điểm tựa, là vườn ươm, bệ phóng cho việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh sau này Chính từ nền tảng đó, khi gặp trào lưu tư tưởng mới, tiến

bộ của thời đại là chủ nghĩa Mác-Lêninđã được Hồ Chí Minh thâu tóm, nâng lên tầm cao mới

1.1.2.2 Hoạt động cách mạng của bản thân

Trong hoàn cảnh nước mất nhà tan và trong lúc chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa và chủ nghĩa tư bản đã xác lập được

vị thế thống trị trên phạm vi toàn thế giới Hồ Chí Minhmang theo hành trang truyền thống, bản lĩnh và trí tuệ của dân tộc ra đi tìm con đường mới để cứu dân, cứu nước với mong muốn cháy bỏng khát vọng độc lập cho dân tộc, tự

do, hạnh phúc cho nhân dân, Người khâm phục các cuộc khởi nghĩa và các phong trào yêu nước do các bậc tiền bối lãnhđạo nhưng không nhất trí với phương pháp và các cách đi đó, Hồ Chí Minh đã tìmcách ra nước ngoài với cuộc hành trình qua nhiều quốc gia với nhiều gian nan, thửthách Trên hành trình ấy, Người luôn tìm tòi, miệt mài vừa học vừa làm Trước các vấn đề của

cuộc sống, Người "luôn đặt câu hỏi tại sao?, và cố gắng tìm lời giải đáptừ

trong chính thực tiễn cuộc sống" [55, tr.26] Từ đó, Người phân biệt được bạn, thù, là cơ sở quan trọng cho tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục cán bộ sau này

Năm 1919, tại Pháp, Hồ Chí Minh gia nhập Đảng Xã hội Pháp để rèn luyện cách hoạt động theo con đường của tổ chức Người thành lập Hội người Việt Namyêu nước nhằm tập hợp cộng đồng người Việt Nam tại Pháp thành một lực lượng hữu ích chống lại chế độ thuộc địa của Pháp tại Việt Nam Đồng thời, Người còn liên hệvới các thành viên của các nhóm ngoại kiều khác tại Pa-ri, có thể coi đây là một sự thể nghiệm đầu tiên của Hồ Chí Minh

về vấn đề tổ chức con người, để từ đó tạo cơ sởcho việc hình thành tư tưởng

về công tác tổ chức cán bộ sau này của Người Bên cạnh đó, Hồ ChíMinh còn tham gia nhiều hoạt động báo chí, văn chương, dự các cuộc mít tinh, thamgia nhiều hội, mà theo lời Trần Dân Tiên thì qua đó, Hồ Chí Minh "muốn biết nhữngnước ấy tổ chức và cai trị như thế nào Ông Nguyễn bắt đầu tổ chức, hoặc đúng hơn là bắt đầu học tổ chức" [55, tr.29]

Mốc quan trọng đánh dấu quá trình hình thành và phát triển tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ là từ năm 1920, khi bắt đầu tiếp thu chủ nghĩa Lênin qua “Luận cương vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V.I.Lênin Nhữngquan điểm về cán bộ và công tác cán bộ của chủ nghĩa Mác-Lênin có ảnh hưởng lớntới sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ; đó là những quanđiểm về vị trí, vai trò của cán bộ, về tiêu chuẩn cán bộ,

Mác-về huấn luyện, sử dụng, kiểm soát cán bộ,… Thời điểm đó, Hồ Chí Minh cũng trở thành một trong những người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, và là người Việt Nam Cộng sản đầu tiên, thời điểm được coi là "Đánh dấu một bước chuyển biến quan trọng, bước nhảy vọt, thay đổi về chất trong nhận thức, tư tưởng Hồ Chí Minh và lập trường chính trị củaNgười, trong đó

ngũ đó sẽ có trách nhiệm thức tỉnh,tổ chức đoàn kết quần chúng, huấn luyện

và đưa họ ra đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho chính mình Vì thế, công việc đầu tiên là phải lựa chọnvà huấn luyện cán bộ Khi còn chưa có điều kiện tạo nguồn và đào tạo cán bộ trongnước, Hồ Chí Minh

đã tổ chức ra các Hội ở nước ngoài để tạo cơ sở ban đầu Ngườiđã tham gia sáng lập Hội Liên hiệp thuộc địa Pháp năm 1921, tiến hành đào tạo mộtsố cán

bộ nòng cốt cho phong trào cách mạng các nước thuộc địa, bước đầu truyền báchủ nghĩa Mác-Lênin vào các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam Hồ Chí Minh đề nghị Đảng Cộng sản Pháp cần bổ sung người bản xứ vào các phân bộ thuộc địa và tổchức các nghiệp đoàn ở các nước thuộc địa Khi dự Đại hội V Quốc tế Cộng sản, Người đề xuất tăng cường lựa chọn, đào tạo cán

bộ đối với các nước thuộc địa, và chỉ ra: "Nếuhiện nay nông dân vẫn còn ở trong tình trạng tiêu cực, thì nguyên nhân là vì họ còn thiếutổ chức, thiếu người lãnh đạo" [31, tr.289]

Khi Hồ Chí Minh tới Quảng Châu, Trung Quốc vào cuối năm 1924 thì công việc đầu tiên là tìm cách bắt liên lạc với tổ chức yêu nước của Phan Bội Châu mang tên Tâm Tâm xã và bắt tay ngay vào việc mở lớp huấn luyện đầu tiên cho cán bộ trẻ tuổi của cách mạngViệt Nam Nhờ nỗ lực của Người, trường Huấn luyện chính trị đãđược tổ chức, để từ đây đội ngũ cán bộ nòng cốt đầu tiên cho cách mạng Việt Namđã được hình thành Sau một thời gian học tập, các học viên trưởng thành nhanh chóng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, được đưa về nước để xây dựng cơ sở, tuyêntruyền, tổ chức, lãnh đạo cách mạng Tới giữa năm 1927, Hồ Chí Minh lựa chọn mộtsố cán bộ gửi đi học tại Đại học Phương Đông ở Mát-xcơ-va và trường Quân sự Hoàng Phố ở Quảng Châu Đồng thời trên cơ sở Tâm Tâm xã, Hồ Chí Minh sáng lập tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội vào tháng 6 năm 1925- tổ chức tiền thân của Đảng sau này Qua đó, những trí thức cách mạng vừa có

điều kiện rèn luyện,phấn đấu, vừa góp phần tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam HồChí Minh không những chú trọng đào tạo cán

bộ từ đội ngũ thanh niên, mà còn quantâm đào tạo nguồn cán bộ từ những em thiếu niên nhằm chuẩn bị cho các em trởthành những chiến sĩ cách mạng tương lai Bằng những công việc cụ thể đó, Hồ ChíMinh đã có điều kiện thể nghiệm trên thực tế những nhận thức của mình, kiểmnghiệm lý luận đã tiếp thu trong thực tiễn, qua đó làm hoàn bị hơn lý luận của mình,đồng thời đào tạo cho cách mạng Việt Nam một lớp cán bộ nòng cốt rất quan trọngđầu tiên Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ đã từng bước

được hình thành, góp phần rất lớn vào công tác đào tạo cán bộ sau này Năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Hồ Chí Minh cànggiành sự quan tâm nhiều hơn tới vấn đề cán bộ, đặc biệt là công tác đào tạo cán bộ.Người khẩn thiết đề nghị với Quốc tế Cộng sản cần tăng cường đào tạo cán bộ choViệt Nam và các nước thuộc địa Người cũng đề xuất biện pháp xuất bản những cuốnsách nhỏ để cán bộ nghiên cứu, học tập Người chỉ đạo trong nước: "Đảng phải đấutranh không nhân nhượng chống tư tưởng bè phái,

và tổ chức học tập có hệ thống chủnghĩa Mác-Lênin để nâng cao trình độ văn hóa và lý luận cho các đảng viên Phảigiúp đỡ cán bộ không đảng phái nâng cao trình độ…"[36, tr.139]

Đặc biệt, đầu năm 1941, Hồ Chí Minh đã trực tiếp tổ chức lớp học và huấnluyện chính trị cho hơn 40 cán bộ cách mạng Việt Nam yêu nước phần đông là người Cao Bằng làm nòng cốt cho phong trào cách mạng Việt Minh sau này, chương trình và tài liệu huấn luyện dochính Người tổ chức biên soạn, sau được in thành sách "Con đường giải phóng" Nội dung gồm: Đường lối, nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới; chủ trương, nhiệm vụ, hình thức tổ chức, phương thức hoạt động, phương pháp công tác của cán bộ Mặt trận Việt Minh Tháng 5/1941, Hồ Chí Minh triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương 8

củaĐảng, đề ra nhiệm vụ bức thiết cho cách mạng Đông Dương là giải phóng dân tộc, đềxuất thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, đây là mặt trận thống nhất đoàn kết rộngrãi toàn dân tộc Ngay sau đó, Người

mở lớp huấn luyện chính trị- quân sự ngắn hạncho cán bộ tại Cao Bằng và chỉ đạo tổ chức nhiều lớp huấn luyện cán bộ khác, đồngthời trực tiếp giảng dạy hoặc nói chuyện thời sự cho các học viên tại các lớp này Trong các lớp huấn luyện cán bộ ở Cao Bằng, Bác Hồ luôn nhắc nhở hướng dẫn học tập và động viên các học viên liên hệ lý luận với thực tiễn chú trọng khâu thực hành Sau mỗi khóa huấn luyện, Bác Hồ thường tổ chức "thi tốt nghiệp" bằng cách: Người đứng vào vai là nhân dân, học viên là cán bộ đến vận động tuyên thuyền cách mạng; nếu học viên vận dụng được lý luận và có cách vận động khéo làm cho người nghe thông suốt tin theo cách mạng là "tốt nghiệp"

Cuối năm 1944, Hồ Chí Minh trao đổi với Võ Nguyên Giáp về chuẩn

bị chỉthị thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, mà một trong những nhiệmvụ của đội là tập trung huấn luyện cán bộ với phương pháp là chính trị trọng hơnquân sự, tuyên truyền trọng hơn tác chiến Khi về tới Tân Trào vào tháng 5/1945,Người chỉ thị khẩn trương thành lập trường đào tạo cán bộ mang tên Trường Quânchính kháng Nhật, và căn dặn: "Lúc nào cũng phải chú ý xây dựng chi bộ, bồi dưỡngcán bộ, đảng viên và các phần tử trung kiên" [29, tr.256]

Toàn bộ những hoạt động tích cực kể trên của Hồ Chí Minh trước Cách mạngtháng Tám 1945 đã góp phần hết sức quan trọng vào việc xây dựng, rèn luyện độingũ cán bộ ban đầu cho cách mạng Việt Nam Chính lực lượng ấy đã trở thành mộttrong những nhân tố nòng cốt quyết định thắng lợi của cách mạng tháng Tám 1945.Cũng chính từ quá trình đó, tư tưởng Hồ Chí Minh về những vấn đề cơ bản của cáchmạng Việt Nam đã được hình thành ngày càng

rõ nét Đây cũng được coi là giai đoạntìm tòi, khảo sát và thể nghiệm thành

công bước đầu của tư tưởng Hồ Chí Minh nóichung, tư tưởng Hồ Chí Minh

về cán bộ nói riêng, tạo tiền đề lý luận và thực tiễnquan trọng cho việc hoàn thiện tư tưởng của Người sau này

Khi cách mạng tháng Tám thành công ngày 2/9/1945, trong điều kiện

đã giành được chínhquyền nhà nước, và phải đấu tranh kiên quyết giữ vững chính quyền, Hồ Chí Minhcòn quan tâm nhiều hơn đến vấn đề cán bộ Người

đã có nhiều bài viết và tác phẩmvề vấn đề này, như bài "Cán bộ tốt và cán bộ xoàng" trên báo Sự thật số 77 tháng6/1947; tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" vào tháng 10/1947; bài viết "Dân vận" trênbáo Sự thật số 120, ngày 15/10/1949; bài "Tự phê bình" trên báo Nhân dân ngày20/5/1951… Các tác phẩm, bài viết đó thể hiện một cách sâu sắc tư tưởng Hồ ChíMinh về cán bộ trên nhiều vấn đề, từ huấn luyện, đào tạo đến sử dụng cán bộ, từ đạođức đến tác phong làm việc của cán bộ…

Đặc biệt, năm 1949, Người đề nghị thành lập trường đào tạo, bồi dưỡng cánbộ Khi đến thăm trường lần đầu tiên, Người đã ghi lên trang đầu cuốn sổ vàng củaTrường: "Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sự đoàn thể, giaicấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại Muốn đạt mục đích thì phải cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư" [33, tr.684] Những lời vàng đó toát lên tư tưởng rất rõ ràng,đặc sắc của Hồ Chí Minh về cán bộ, đặc biệt là vấn đề phẩm chất đạo đức người cánbộ

Cùng với việc trực tiếp viết nhiều bài báo, tác phẩm về công tác cán bộ, HồChí Minh còn tới dự, tới thăm và phát biểu tại nhiều lớp, nhiều khóa huấn luyện, đàotạo nhiều loại hình cán bộ và nhiều hội nghị về công tác cán bộ Những lời phát biểuđó là sự thể hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ một cách sâu sắc trên các bình diệnvà khía cạnh khác nhau, phù hợp với yêu cầu đòi hỏi của từng loại hình đào tạo huấnluyện cán bộ cụ thể

Giai đoạn kháng chiến kiến quốc, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ đã hìnhthành qua tìm tòi, khảo sát và bước đầu thể nghiệm ở giai đoạn trước, đến đây đượcthực thi trong điều kiện mới là có chính quyền nhà nước trong tay, qua đó được bổsung, hoàn thiện hơn, góp phần quan trọng vào việc hình thành đội ngũ cán bộ, đặcbiệt là công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ trong kháng chiến kiến quốc, đókhông chỉ là đội ngũ cán bộ của Đảng, mà còn là đội ngũ cán bộ của Nhà nước vàcủa cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng

Khi hòa bình lập lại ở miền Bắc (1954), nhiệm vụ cách mạng hai miền khácnhau, vấn đề cán bộ và công tác cán bộ được đặt ra cấp bách Với tư cách

là ngườiđứng đầu Đảng và Nhà nước, tư tưởng về cán bộ của Hồ Chí Minh lại được thực thitrong điều kiện mới Người tiếp tục có nhiều tác phẩm, bài viết, bài phát biểu đề cậpcụ thể và sâu sắc về vấn đề cán bộ và công tác cán bộ Tại Hội nghị Ban chấp hànhTrung ương 7 khóa II (1955), vấn đề kiện toàn cơ quan lãnh đạo của Đảng, xây dựnglề lối làm việc, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật và đạo đức cách mạng cho cán bộ,đảng viên được đặt ra như một nhiệm

vụ quan trọng Hồ Chí Minh đã viết bài "Ngườicán bộ cách mạng" trên báo Nhân dân ngày 03/3/1955 nêu lên tầm quan trọng củaviệc rèn luyện đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư của ngườicán bộ Tại Hội nghị, Người cũng nhấn mạnh yêu cầu người cán bộ phải khôngngừng học tập

lý luận, thực hiện phê bình, tự phê bình để nâng cao trình độ, năng lựccông tác Đặc biệt, Người đề cao tinh thần tự phê bình của người cán bộ

Sau Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (1960), Hồ Chí Minh tiếptục có nhiều chỉ đạo cụ thể đối với công tác cán bộ trên nhiều mặt Người đề nghịTrung ương mở lớp chỉnh huấn mùa xuân 1961 với mục tiêu chống bảo thủ, hữukhuynh, quan liêu xa rời thực tế, xây dựng tinh thần làm chủ, phục vụ nhân dân, cầnkiệm xây dựng đất nước

Ra đi tìm đường cứu nước mang trong mình truyền thống dân tộc, quê hương, lại được tiếp xúc với nhiều luồng tư tưởng lý luận khác nhau, nên tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành và phát triển, trở thành cơ sở lý luận và thực tiễn của đường lối cách mạng đúng đắn, ngọn cờ bách chiến bách thắng của cách mạng Việt Nam, trong đó có vai trò to lớn, quyết định của tư tưởng

Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, mà thực tế chúng ta thấy qua quá trình bôn

ba, hoạt động cách mạng, ngay từ những buổi đầu Hồ Chí Minh hết sức chăm

lo đến công tác đào tạo, rèn luyện cán bộ cách mạng, đánh dấu bằng việc mở các lớp huấn luyện ở Quảng Châu, Trung Quốc, Người không dừng lại ở sự chỉ đạo bằng những bài nói, bài viết mà Người trực tiếp bắt tay vào thành lập

và giảng dạy những cán bộ đó Kể từ đó, Người suốt đời chăm lo, săn sóc và thường xuyên có những lời chỉ dẫn đối với sự nghiệp đào tạo, huấn luyện cán

bộ của Đảng Sự hoạt động không mệt mỏi của Người đã giúp cho Đảng ta có một đội ngũ cán bộ hùng hậu, vững mạnh về mọi mặt, đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng đi hết từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Từ ban đầu chỉ

có gần 200 cán bộ tại các lớp huấn luyện ở Quảng Châu, làm lực lượng nòng cốt của Đảng trải qua hai cuộc kháng chiến thần kỳ của dân tộc, Đảng ta đã có một đội ngũ cán bộ dũng cảm, khôn khéo, sáng tạo, sẵn sàng chịu đựng gian khổ, hy sinh để lãnh đạo toàn dân đứng lên chiến đấu giải phóng dân tộc Những lãnh tụ sau này của Đảng ta như các đồng chí Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Thị Minh Khai, Trường Chinh, Phạm văn Đồng, Võ Nguyên Giáp đều là những học trò xuất sắc, những chiến sĩ cộng sản kiên cường, những cán bộ lãnh đạo mẫu mực… đều được Nguyễn Ái Quốc trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện Trong hòa bình xây dựng đất nước, đội ngũ cán bộ của ta phát huy tinh thần tự chủ, sáng tạo, đủ năng lực chỉ đạo thực tiễn để tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội Từ những hoạt động thực tiễn cách mạng phong phú đó, những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí

Minh về công tác tổ chức cán bộ đã trở thành một hệ thống hết sức hoàn chỉnh mà Người để lại cho chúng ta hôm nay Đó là những tri thức lý luận Người đã khái quát, đúc kết và rút ra từ chính thực tiễn công tác đào tạo, huấn luyện cán bộ cho cách mạng Việt Nam, về đội ngũ cán bộ cách mạng là một

cơ sở cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ

Ngoài ra, lịch sử dân tộc còn cho thấy trong các triều đại phong kiến Việt Nam, những bậc “minh quân” luôn mong muốn có nhiều nhân tài, cùng góp công sức và trí tuệ để xây dựng triều đại thịnh trị, làm cho “Quốc thái dân an”.Như vậy, cùng với quá trình dựng và giữ nước trong chiều dài lịch sử dân tộc, cha ông ta đã để lại kinh nghiệm quý báu, những tấm gương, những đúc kết của “phép trị nước”, đó là tuyển chọn và sử dụng người hiền tài Do đó, ngoài việc phát hiện, đào tạo cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu bài học lịch sử, những quan niệm truyền thống về cầu người hiền tài, coi đó là nhân tố có tính quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng

Sau Cách mạng tháng Tám, ngày 20/11/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

ra văn bản "Tìm người tài đức" đăng trên báo Cứu quốc số 411, văn bản này giống như “chiếu cầu hiền” của các bậc minh quân ở triều đại phong kiến tiến

bộ nước ta trong lịch sử “Tìm người tài đức” của Bác Hồ là văn kiện có giá trị vô cùng to lớn của Đảng và Nhà nước ta về chủ trương trọng dụng nhân tài, chẳng những có giá trị trọng đại lúc đương thời, mà còn có giá trị và ý nghĩa lớn lao đối với sự hưng thịnh của đất nước và dân tộc muôn đời sau Văn bản nêu rõ “Nhà nước cần phải kiến thiết Kiến thiết cần phải có nhân tài Trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu người có tài, có đức E vì Chính phủ nghe không đến, thấy không khắp, đến nỗi những bậc tài đức không thể xuất thân Khuyết điểm đó, tôi xin thừa nhận” Hồ Chủ tịch cũng đề xuất sửa đổi khuyết điểm bằng cách chiêu mộ người tài: “Nay muốn sửa đổi điều đó và trọng dụng những kẻ hiền năng, các địa phương phải lập tức điều tra nơi nào

có người tài đức, có thể làm được những việc ích nước lợi dân thì phải báo cáo ngay cho Chính phủ biết Báo cáo phải nói rõ tên tuổi, nghề nghiệp, tài năng, nguyện vọng và chỗ ở của người đó”

Nhờ biết phát hiện, trọng dụng những người có tài năng, đức độ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ lâm thời, Chính phủ Liên hiệp kháng chiến, trong một thời gian ngắn phải đối phó với vô vàn khó khăn về văn hóa - xã hội và nạn thù trong, giặc ngoài, đã xây dựng và ban hành được hệ thống thể chế, kiến tạo được bộ máy, quy tụ và tập hợp được đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ chính quyền cách mạng và kháng chiến kiến quốc Đó là kết quả cụ thể minh chứng cho tài năng và nghệ thuật trọng dụng nhân tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực tiễn xây dựng chính quyền cách mạng, kháng chiến kiến quốc mà đến nay chúng ta vẫn và sẽ phải tiếp tục học tập, noi theo.Có thể nói, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực tuyệt vời, tiêu biểu nhất về việc trọng dụng nhân tài, thể hiện tầm trí tuệ, tài năng nhà“tổ chức”, nhà lãnh đạo lớn nhất của cách mạngViệt Nam

1.2 Một số nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tổ chức cán bộ

1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ

Về vị trí của cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ là dây chuyền của

bộ máy Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân, là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ

để đặt chính sách cho đúng Như vậy, cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệp cách mạng nước ta do Đảng lãnh đạo Vị trí lãnh đạo, vị trí chủ thể của cán bộ

là do Đảng, Nhà nước, đoàn thể phân công, và quyền lực của cán bộ cũng như nhiệm vụ của người cán bộ là do nhân dân giao cho