1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long

132 251 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 132
Dung lượng 4,09 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Trên cơ sở phân tích năng lực sư phạm cần thiết của người giáo viênToán, luận án đã làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản của vấn đề Dạy học theo dự án,qua đó đã đề xuất quy trình, những định

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI



VÕ HỒNG NHỰT

VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC THỰC TẬP TIỆN CHO SINH VIÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỬU LONG

Chuyên ngành: LL và PPDH bộ môn kĩ thuật công nghiệp

Mã số: 60140111 LUẬN VĂN THẠC SĨ: GIÁO DỤC HỌC

Người hướng dẫn khoa học GVHD 1: PGS.TS LÊ HUY HOÀNG GVHD 2: PGS.TS CAO HÙNG PHI

LUẬN VĂN THẠC SĨ: GIÁO DỤC HỌC

HÀ NỘI- 2016

Trang 2

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

III KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

IV GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 2

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 2

VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

VII CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC THỰC TẬP TIỆN 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Ở nước ngoài 6

1.1.2 Ở trong nước 7

1.2 Cơ sở lý luận của dự án học tập 8

1.2.1 Khái niệm dự án và dự án học tập 8

1.2.2 Các đặc trưng của dự án 9

1.2.3 Phân loại dự án 10

1.3 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án 10

1.3.1 Khái niệm của dạy học theo dự án 10

1.3.2 Đặc điểm của dạy học theo dự án 11

1.3.3 Mục tiêu của dạy học theo dự án 12

1.3.4 Yêu cầu của kiến thức được tổ chức dạy học theo dự án 13

1.3.5 Tiến trình dạy học theo dự án 14

1.3.6 Vai trò của người dạy và người học trong dạy học theo dự án 17

1.3.7 Nhiệm vụ và thách thức của người dạy và người học theo dạy học dự án .18

1.3.8 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp dạy học theo dự án 20

1.3.9 Đánh giá kết quả dạy học theo dự án 23

Trang 3

1.4 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện” 26

1.4.1 Dạy học dự án và ưu thế vận dụng vào môn “Thực tập tiện” 26

1.4.2 Mục tiêu của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện” 28

1.4.3 Những nội dung có thể dạy học theo dự án 29

1.4.4 Tiến trình dạy và học theo dạy học dự án môn “Thực tập tiện” 30

Kết luận chương 1 33

Chương 2: VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC THỰC TẬP TIỆN 34

2.1 Nội dung kiến thức cơ bản của môn Thực tập tiện 34

2.1.1 Các nội dung chính trong môn thực tập tiện 34

2.1.2 Sơ đồ cấu trúc nội dung môn “Thực tập tiện”

2.1.3 Tìm hiểu tình hình thực tế giảng dạy kiến thức môn “Thực tập tiện” 55

2.2 Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án để tổ chức dạy học nội dung kiến thức môn “Thực tập tiện” 58

2.2.1 Mục tiêu dạy học môn Thực tập tiện 58

2.2.2 Mục tiêu của một dự án 59

2.2.3 Nhiệm vụ của giảng viên và sinh viên trong quá trình thực hiện một dự án 60

2.2.4 Xác định bộ câu hỏi định hướng một dự án 62

2.2.5 Nội dung và kế hoạch của một dự án 62

2.2.6 Các tiêu chí đánh giá trong quá trình thực hiện một dự án 77

Kết luận chương 2 86

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 87

3.1 Mục đích thực nghiệm 87

3.2 Đối tượng và thời gian thực nghiệm 87

3.3 Phương pháp thực nghiệm 87

3.4 Tiến hành thực nghiệm một dự án 88

3.5 Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực nghiệm sư phạm 92

3.5.1 Những khó khăn trong quá trình thực nghiệm 92

Trang 4

3.5.2 Những thuận lợi trong quá trình thực nghiệm 92

3.6 Phân tích đánh giá kết quả thực nghiệm 92

3.6.1 Các tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm 92

3.6.2 Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 93

Kết luận chương 3 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 5

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Bảng so sánh giữa phương pháp dạy học truyền thống và phương

pháp dạy học dự án 21

Bảng 1.2 Bộ công cụ đánh giá trong phương pháp dạy học dự án 25

Bảng 2.1 Bảng chỉ dẫn hộp tốc độ máy 35

Bảng 2.2 Bảng chỉ dẫn bước tiện trơn 36

Bảng 2.3 Bảng chỉ dẫn bước tiện ren 37

Bảng 2.4 Bảng côn 45

Bảng 2.6 Thống kê phiếu điều tra giảng viên và sinh viên 56

BẢNG 3.1 Bảng thống kê điểm kiểm tra 1 tiết của lớp đối chứng và lớp thực nghiệm 95

Bảng 3.2 Bảng kết quả điểm trung bình và độ lệch chuẩn được xử lí từ phần mềm SPSS 98

Bảng 3.3 Bảng kết quả kiểm định Mann - Whitney hai mẫu đọc lập được xử lí từ phần mềm SPSS 99

Trang 6

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Sơ đồ các giai đoạn của tiến trình thực hiện dự án 15

Hình 2.1 Ụ động 38

Hình 2.2 Ụ đứng 38

Hình 2.3 Bàn xe dao 38

Hình 2.4 Thân máy và băng máy 38

Hình 2.5 Hộp bước tiến 39

Hình 2.6 Bộ bánh răng thay thế 39

Hình 2.7 Bộ phận điện 15

Hình 2.8 Chìa khóa mâm cặp 39

Hình 2.9 Chìa khóa ổ dao 39

Hình 2.10 Mũi tâm 40

Hình 2.11 Bầu khoan 40

Hình 2.12 Luy nét 40

Hình 2.13 Bản lề cối 41

Hình 2.14 Mũi tâm cứng 46

Hình 2.15 Ren tam giác 50

Hình 2.16 Thông số ren tam giác 50

Hình 2.17 Trục ren 51

Hình 3.1 Sinh viên thuyết trình 90

Hình 3.2 Sinh viên thảo luận thực hiện dự án 91

Hình 3.3 Sản phẩm 93

Hình 3.4 Biểu đồ phân bố tần suất kết quả học tập của lớp thực nghiệm 96

Hình 3.5 Biểu đồ phân bố tần suất kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng 97

Trang 7

MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học làvấn đề trọng tâm, then chốt hiện nay của ngành giáo dục Với phương châm Dạyhọc lấy người học làm trung tâm, người thầy là người tổ chức điều khiển nhằm giúpcho người học tiếp thu tri thức một cách tích cực, chủ động và sáng tạo Kiến thứcngười học lĩnh hội được phải do chính người học tự vận động, tư duy, sáng tạotrong quá trình học tập chứ không phải do thuộc lòng từ kiến thức mà người thầytruyền đạt

Để làm được điều đó, người thầy phải là người nghiên cứu, lựa chọn đượcphương pháp tổ chức, hướng dẫn có hiệu quả phù hợp với đối tượng người học cũngnhư nội dung giảng dạy Với đặc thù là một môn học kỹ thuật, trong đó có sự kếthợp giữa thực hành và lý thuyết, đòi hỏi người học phải có khả năng tự khám phá,tìm tòi, phát hiện và lĩnh hội tri thức

Trong quá trình giảng dạy, nếu người thầy sử dụng các phương pháp dạy họctích cực sẽ kích thích, phát huy được khả năng tự lĩnh hội kiến thức của ngừơi học

Tuy nhiên hiện nay, việc dạy và học thực hành ở các trường đại học ở nước tachịu tác động nặng nề bởi mục tiêu thi cử, học để thi Dạy để thi đua có thành tíchthi cử tốt nhất Do đó việc giảng dạy ở đây chủ yếu là truyền thụ các kiến thức,luyện các kỹ năng làm bài kiểm tra và bài thi mà ít để ý (hoặc không để ý đến) dạycho người học, cách suy nghĩ, cách giải quyết các vấn đề một cách thông minh,độc lập và sáng tạo Do đó, đổi mới cách dạy và cách học là một tất yếu

Người thầy giỏi là người dạy người học tìm ra chân lý Điều đó khẳng định vaitrò to lớn của phương pháp dạy học Trong các phương pháp dạy học tích cực hiệnnay thì dạy học theo dự án đáp ứng tương đối tốt các yêu cầu đổi mới phương phápdạy học theo định hướng trên Vì những lý do đó mà tôi chọn nghiên cứu đề tài:

“Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường Đạihọc Cửu long

Trang 8

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu, vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học “Thực tập tiện” chosinh viên nhằm nâng cao chất lượng đào tạo

III KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy “Thực tập tiện” ở trường Đại học Cửu long

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Dạy học môn “Thực tập tiện” theo dự án

3.3 Phạm vi nghiên cứu

Dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên tại trường Đại họcCửu long

IV GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Dạy học thực tập tiện cho sinh viên đại học trường Đại học Cửu long theo dự án

sẽ nâng cao chất lượng dạy học

V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài đặt ra một số nhiệm vụ nghiên cứu cụthể như sau:

-Tổng quan cơ sở lý luận về dạy học theo dự án cho sinh viên

-Vận dụng lý luận dạy học theo dự án cho người học để biên soạn bài giảng thựchành tiện cho sinh viên đại học ngành cơ khí trường Đại học Cửu long

-Thực nghiệm sư phạm để minh chứng cho giả thuyết khoa học và tính khả thicủa dạy học thực tập tiện trình độ đại học theo dạy học dự án cho sinh viên

VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, tác giả đã sử dụngcác nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:

-Nhóm nghiên cứu các phương pháp nghiên cứu lý luận:

Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu có liên quan đến đề tài để xâydựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu

-Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Trang 9

Thực nghiệm sư phạm nhằm minh chứng cho giả thuyết khoa học được đề ra

và tính khả thi của việc dạy học theo dự án trong dạy học “Thực tập tiện”

Sử dụng phương pháp khảo sát bằng phiếu hỏi để đánh giá thực trạng về dạyhọc thực tập tiện và khả năng vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tậptiện cho sinh viên tại trường Đại học Cửu long

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để sử lý các số liệu khảo sát và thựcnghiệm

VII CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luậnvăn được cấu trúc thành 3 chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG

1.3 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án

1.3.1 Khái niệm của dạy học theo dự án

1.3.2 Đặc điểm của dạy học theo dự án

1.3.3 Mục tiêu của dạy học theo dự án

1.3.4.Yêu cầu của kiến thức được tổ chức dạy học theo dự án

1.3.5 Tiến trình dạy học theo dự án

1.3.6 Vai trò của giảng viên và sinh viên trong dạy học theo dự án

1.3.7 Nhiệm vụ và thách thức của giảng viên và sinh viên khi dạy và học theodạy học dự án

1.3.8 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp dạy học theo dự án

Trang 10

1.3.9 Đánh giá kết quả dạy học theo dự án

1.4 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện”

1.4.1 Dạy học dự án và ưu thế vận dụng vào môn “Thực tập tiện”

1.4.2 Mục tiêu của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện”

1.4.3 Những nội dung có thể dạy học theo dự án

1.4.4 Tiến trình dạy và học theo dạy học dự án môn “Thực tập tiện”

Kết luận chương 1

Chương 2: VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC

THỰC TẬP TIỆN

2.1 Nội dung kiến thức cơ bản của môn “Thực tập tiện”

2.1.1 Các nội dung chính trong môn “Thực tập tiện”

2.1.2 Sơ đồ cấu trúc nội dung môn “Thực tập tiện”

2.1.3 Tìm hiểu tình hình thực tế giảng dạy kiến thức môn “Thực tập tiện”2.2 Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án để tổ chức dạy học nội dungkiến thức môn “Thực tập tiện”

2.2.1 Mục tiêu dạy học môn “Thực tập tiện”

2.2.3 Nhiệm vụ của giảng viên và sinh viên trong quá trình thực hiện một dự án2.2.4 Xác định bộ câu hỏi định hướng của một dự án

2.2.5 Nội dung và kế hoạch của một dự án

2.2.6 Các tiêu chí đánh giá trong quá trình thực hiện dự án

Trang 11

3.5.3 Những thuận lợi trong quá trình thực nghiệm3.6 Phân tích đánh giá kết quả thực nghiệm

3.6.1 Các tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm3.6.2 Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạmKết luận chương 3

Trang 12

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ

ÁN TRONG DẠY HỌC THỰC TẬP TIỆN1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Ở nước ngoài

Trên thế giới, nhiều nghiên cứu lí luận cũng đã ủng hộ việc áp dụng dạy họctheo dự án trong trường học để khuyến khích học sinh giảm thiểu hiện tượng bỏhọc, thúc đẩy các kĩ năng hợp tác và nâng cao hiệu quả học tập

Năm 1918 nhà tâm lí học William H Kipatric (1871- 1965) có bài báo với tiêu

đề “ Phương pháp dự án” đã gây tiếng vang lớn trong các nhà trường Theokilpatric, một dự án là một hoạt động có mục đích cụ thể, có cam kết với tất cảnhững người thực hiện và diễn ra trong một môi trường xã hội

Vào cuối thế kỹ XX đầu thế kỹ XXI, dạy học theo dự án là một mô hình dạyhọc trong đó học sinh tham gia vào việc tìm hiểu những vấn đề hấp dẫn và phải tạo

ra những sản phẩm thực tế, các dự án thường xuất phát từ những vấn đề thách thứccủa đời sống, không thể giải quyết bằng kiến thức học vẹt Chúng tạo ra nhiều cơhội học tập tại lớp lớn hơn, đa dạng về chủ đề về qui mô và có thể tổ chức rộng rãi ởcác cấp học, bậc học Dự án hướng tới những mục tiêu giáo dục quan trọng và đặcthù, nó không phải là những kiến thức bổ sung cho chương trình hoặc việc làm giảitrí cho học sinh

Clestin Freinet (1869 – 1966) là người tiên phong ở Châu Âu đối với dạy họcbởi dự án Theo ông lớp học dự án trước tiên là nơi áp dụng các cách làm việc đểnghiên cứu các thông tin, trao đổi các ý kiến hoặc trả lời thư nhận được từ các lớphọc sinh khác, chuẩn bị điều tra, phân tích dữ liệu Trong một lớp học như thế, sựhọp tác ở bên trong nhóm rất phong phú [ 5]

Trang 13

1.1.2 Ở trong nước

Dạy học theo dự án đã được nhiều nhà nghiên cứu lý luận giáo dục Việt Namnghiên cứu, được chứng minh qua nhiều công trình nghiên cứu

Trong công trình luận án Tổ chức dạy học theo dự án học phần phương pháp

dạy học môn Toán, (Trần Việt Cường) cũng nghiên cứu khá kỹ về lý thuyết dạy học

theo dự án Trên cơ sở phân tích năng lực sư phạm cần thiết của người giáo viênToán, luận án đã làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản của vấn đề Dạy học theo dự án,qua đó đã đề xuất quy trình, những định hướng và tiêu chí lựa chọn các chủ đề để tổchức Dạy học theo dự án cho sinh viên sư phạm theo định hướng rèn luyện nghiệp

vụ sư phạm trong dạy học phần phương pháp dạy học nói chung và phương phápdạy học môn Toán nói riêng Đã làm sáng tỏ trong việc đánh giá trong việc Dạy họctheo dự án học phần phương pháp dạy học cho sinh viên sư phạm, đồng thời đã tổchức thực nghiệm sư phạm cho thấy việc tổ chức Dạy học theo dự án cho sinh viên

sư phạm, đồng thời đã tổ chức thực nghiệm sư phạm cho thấy việc tổ chức Dạy họctheo dự án cho sinh viên đã phát huy được tính tích cực trong học tập, gốp phầnnâng cao chất lượng và rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên [8] Đây là côngtrình nghiên cứu sâu trong lĩnh vực đào tạo giáo viên Toán, nên khó áp dụng cholĩnh vực dạy thực hành ở trường đại học

Trong công trình luận án Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong

dạy học phần hóa học phi kim chương trình hóa học Trung học phổ thông ( Phạm

Hồng Bắc), đã nghiên cứu cơ sở lý luận của Dạy học theo dự án, cơ sở tâm sinh lýlứa tuổi của học sinh Trung học phổ thông và một số kỹ thuật dạy học được sử dụngtrong Dạy học theo dự án Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất quy trình và giải phápvận dụng Dạy học theo dự án trong dạy học một phần của bộ môn Hóa học trình độTrung học phổ thông Qua việc phân tích những đặc điểm của nội dung kiến thứcphần Hóa học phi kim Trung học phổ thông, tác giả đã lựa chọn được những chủ đề

dự án phù hợp để tổ chức Dạy học theo dự án, sau đó tiến hành tổ chức thực nghiệm

sư phạm Kết quả thực nghiệm cho thấy Dạy học theo dự án đã nâng cao được tínhtích cực độc lập và phát triển được năng lực hợp tác làm việc, năng lực giải quyết

Trang 14

vấn đề phức hợp, nâng cao hứng thú học tập cho học sinh, góp phần nâng cao chấtlượng dạy học hóa học ở trường Trung học phổ thông [8] Do đặc thù của môn Hóahọc thường là các bài tập vận dụng từ lý thuyết, nên đưa ra sản phẩm đặc trưng củaDạy học theo dự án trong dạy học Hóa học ở phổ thông gặp nhiều khó khăn

Tác giả Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Thị Diệu Thảo đã đề xuất tiến trìnhDHTDA gồm 5 giai đoạn: (1) Quyết định chủ đề: GV/HS đề xuất sáng kiến chủ đề,xác định mục đích dạy học; (2) Xây dựng kế hoạch: HS lập kế hoạch làm việc, phâncông lao động; (3) Thực hiện: HS làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch Kết hợp

lý thuyết và thực hành, tạo sản phẩm; (4) Giới thiệu sản phẩm: HS thu thập sảnphẩm Giới thiệu, công bố sản phẩm DA; (5) Đánh giá: GV và HS đánh giá kết quả

và quá trình, rút ra kinh nghiệm Tiến trình DHTDA trên cũng đã được Nguyễn ThịDiệu Thảo vận dụng rất thành công trong đào tạo giáo viên THCS, môn công nghệ.[5]

Tóm lại, ở việt Nam hiện nay có rất nhiều nghiên cứu, ứng dụng dạy học theo

dự án, ở hầu hết các lĩnh vực, qua các nghiên cứu, thực nghiệm cho thấy ưu việt củadạy học theo dự án, cũng bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt về yếu tố thời gian, chươngtrình và cơ sở vật chất, cơ sở lý luận cho dạy học dự án cũng chưa nhiều, trong dạythực hành ở các trường đại học nói chung và dạy thực hành Tiện nói riêng chưa cónghiên cứu đề cập đến dạy học theo dự án

1.2 Cơ sở lý luận của dự án học tập

1.2.1 Khái niệm dự án và dự án học tập

Thuật ngữ dự án trong tiếng Anh là “ Project”, có nguồn gốc từ tiếng La tinh

và ngày nay được hiểu theo nghĩa phổ thông là một đề án, một dự thảo hay một kếhoạch, khái niệm dự án đã được sử dụng phổ biến trong hầu hết các lĩnh vực kinhtế-xã hội: trong sản xuất, doanh nghiệp, trong nghiên cứu khoa học cũng như trongquản lý xã hội

Dự án là một dự định, một kế hoạch cần được thực hiện trong điều kiện thờigian, phương tiện tài chính, nhân lực, vật lực xác định nhằm đạt được mục đích đã

Trang 15

đề ra Dự án có tính phức hợp, tổng thể, được thực hiện trong hình thức tổ chức dự

án chuyên biệt [2]

Dự án học tập là một dự án trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ phứchợp có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, kết hợp kiến thức, kỹ năng, kinhnghiệm thực tiễn thuộc nhiều lảnh vực khác nhau [8]

Trong dạy thưc tập tiện: Dự án học tập là một dự án được thiết kế và đượcthực hiện bởi người học dưới sự hỗ trợ của giảng viên để thực hiện một nhiệm vụhoặc công việc “Thực tập tiện” nhằm đạt tới mục đích là tạo thành sản phẩm thựctế

1.2.2 Các đặc trưng của dự án

Dự án có một hay một hệ thống mục tiêu cụ thể rõ ràng và định lượng được

Dự án là một chuỗi các hoạt động liên tục nối tiếp nhau mà kết quả của từnghoạt động là cơ sở cho các hoạt động tiếp theo

Đặc trưng cơ bản của dự án là tính không lặp lại của các điều kiện thực hiện

dự án

Ràng buộc về nguồn lực (các yếu tố nguồn lực đầu vào như: tiền, nhân lực, vậtliệu, thiết bị …)

Ràng buộc về thời gian: thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc Tổ chức dự

án là một bộ máy tạm thời của riêng dự án đó Sau khi kết thúc dự án tổ chức dự áncũng kết thúc sứ mạng

Các dự án đều có chu trình gồm 4 giai đoạn: Xác định và xây dựng dự án, lập

kế hoạch, quản lý dự án, kết thúc dự án

Giai đoạn thứ nhất: Công việc trong giai đoạn đầu tiên là nghiên cứu tính khảthi nhằm xác định rõ ràng các mục tiêu của dự án, xây dựng bản đề xuất dự án.Giai đoạn thứ hai: Là lập kế hoạch bắt đầu từ mục tiêu và công việc sau cùng

là xác định từng nhiệm vụ phải thực hiện, ước tính thời gian cần thiết để hoàn tất,sắp đặt các nhiệm vụ theo trình tự hợp lý cùng với bộ máy nhân sự phù hợp vớinhiệm vụ đó

Trang 16

Giai đoạn thứ ba: Giai đoạn triển khai thực hiện đòi hỏi phải vận dụng tất cảnhững kỹ năng quản lý truyền thống, cũng như cần kiểm tra và giám sát nghiêmngặt Điều đó luôn luôn đảm bảo cho dự án đúng lịch trình, ngân sách và các tiêuchuẩn chất lượng nhất định Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của dự án là

nó có một tuổi thọ nhất định

Giai đoạn cuối: Dự án sẽ kết thúc sau khi đạt được mục tiêu và chuyển giaokết quả cho các thành phần liên quan Nhóm dự án cũng chấm dứt hoạt động, nhưngchỉ sau khi các thành viên đã tổng kết và rút ra các bài học kinh nghiệm

1.2.3 Phân loại dự án

Phân loại theo nội dung

-Dự án đầu tư – xây dựng

-Dự án nghiên cứu - phát triển

1.3 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án

1.3.1 Khái niệm của dạy học theo dự án

Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiệnmột nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tạo racác sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự

Trang 17

lực cao trong toàn bộ quá trình học tập Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của Dạyhọc theo dự án.[2]

Ở Việt Nam tuy có những định nghĩa và cách hiểu khác nhau về Dạy học theo

dự án, nhưng có thể thấy cùng thống nhất một số điểm sau:

- Dạy học theo dự án là người học tự nghiên cứu, tự thực hiện một nhiệm vụhọc tập do giáo viên đưa ra hoặc giáo viên cùng người học đưa ra để hình thành cáckiến thức và các kỹ năng cần thiết

- Dạy học theo dự án là hình thức dạy học hướng vào người học, lấy ngườihọc làm trung tâm

1.3.2 Đặc điểm của dạy học theo dự án

Định hướng thực tiễn: Chủ đề của dự án xuất phát từ những tình huống củathực tiễn xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng như thực tiễn đời sống Nhiệm vụ dự

án cần chứa đựng những vấn đề phù hợp với trình độ và khả năng của người học

Có ý nghĩa thực tiễn xã hội: Các dự án học tập góp phần gắn việc học tập trong nhàtrường với thực tiễn đời sống, xã hội Trong những trường hợp lý tưởng, việc thựchiện các dự án có thể mang lại những tác động xã hội tích cực

Định hướng hứng thú người học: học sinh được tham gia chọn đề tài, nội dunghọc tập phù hợp với khả năng và hứng thú cá nhân Ngoài ra, hứng thú của ngườihọc cần được tiếp tục phát triển trong quá trình thực hiện dự án

Tính phức hợp: Nội dung dự án có sự kết hợp tri thức của nhiều lĩnh vực hoặcmôn học khác nhau nhằm giải quyết một vấn đề mang tính phức hợp

Định hướng hành động: Trong quá trình thực hiện dự án có sự kết hợp giữanghiên cứu lý thuyết và vận dụng lý thuyết vào trong hoạt động thực tiễn, thực

Trang 18

hành Thông qua đó, kiểm tra, củng cố, mở rộng hiểu biết lý thuyết cũng như rènluyện kỹ năng hành động, kinh nghiệm thực tiễn của người học.

Tính tự lực cao của người học: trong dạy học theo phương pháp dạy học dự

án, người học cần tham gia tích cực và tự lực vào các giai đoạn của quá trình dạyhọc Điều đó cũng đòi hỏi và khuyến khích tính trách nhiệm, sự sáng tạo của ngườihọc Giáo viên chủ yếu đóng vai trò tư vấn, hướng dẫn, giúp đỡ Tuy nhiên mức độ

tự lực cần phù hợp với kinh nghiệm, khả năng của học sinh và mức độ khó khăn củanhiệm vụ

Cộng tác làm việc: Các dự án học tập thường được thực hiện theo nhóm, trong

đó có sự cộng tác làm việc và sự phân công công việc giữa các thành viên trongnhóm Dạy và học theo phương pháp dạy học dự án đòi hỏi rèn luyện tính sẵn sàng

và kỹ năng cộng tác làm việc giữa các thành viên tham gia, giữa học sinh và giáoviên cũng như với các lực lượng xã hội khác tham gia trong dự án Đặc điểm nàycòn được gọi là học tập mang tính xã hội

Định hướng sản phẩm: Trong quá trình thực hiện dự án, các sản phẩm đượctạo ra Sản phẩm của dự án không giới hạn trong những thu hoạch lý thuyết, màtrong đa số trường hợp các dự án học tập tạo ra những sản phẩm vật chất của hoạtđộng thực tiễn, thực hành Những sản phẩm này có thể sử dụng, công bố, giới thiệu

1.3.3 Mục tiêu của dạy học theo dự án

Hướng tới phát triển kĩ năng tư duy bậc cao

Người học trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập cùng một lúc vớiviệc tìm kiếm thông tin là quá trình xử lý thông tin, lập ra một tổng thể kiến thứcmới khác với nội dung bài học, phê phán, đánh giá, lựa chọn công cụ để thực hiệnnhiệm vụ học tập Khác với phương pháp dạy học truyền thống tư duy phát triểnmột cách tuần tự và có giới hạn, kiến thức tiếp nhận sau quá trình học trên lớp chỉdừng lại ở mức biết hoặc hiểu, để thực sự hiểu sinh viên phải vận dụng giải nhiềubài tập, trình độ tư duy theo mô hình dạy học này vì thế thường chỉ đến mức độ vậndụng, sinh viên cũng rất khó có thể thiết lập một tổng thể kiến thức mới ( tư duytổng hợp), hay vận dụng một cách sáng tạo và giải quyết một vấn đề thực tiễn

Trang 19

Hướng người học làm việc độc lập để hình thành kiến thức.

Trong quá trình học tập theo phương pháp dạy học dự án, người học tự lựcthực hiện các nhiệm vụ học tập và tìm kiếm những kiến thức để phục vụ cho dự ánhọc tập của mình Từ đó, kiến thức về môn học và những kiến thức của môn khácđược hình thành Những kiến thức này thường là những mảng rời rạc vì vậy cần sựđịnh hướng của giảng viên để logic lại các kiến thức

Hướng người học tới các vấn đề của thực tiễn

Nội dung học có mối liên hệ với cuộc sống, cập nhật liên tục những ứng dụngthì việc học đối với người học trở nên thuyết phục và hứng thú hơn Dạy học theophương pháp dạy học dự án đã góp phần gắn nội dung học với thực tế có ý nghĩavượt ra khỏi lớp học thông qua việc người học đóng vai và thực hiện hành vi củanhững người đang hoạt động trong một lĩnh vực cụ thể

Hướng tới phát triển kĩ năng sống

Hợp tác, giao tiếp, quản lí, tổ chức, điều hành, ra quyết định, tích hợp côngnghệ thông tin vào giải quyết công việc và thực hiện các sản phẩm… là những mụctiêu mà các phương pháp dạy học tích cực hướng tới Phương pháp dạy học dự án

có ưu thế đặc biệt trong việc hiện thực hóa các mục tiêu này: Học sinh trong quátrình thực hiện dự án toàn quyền quyết định phương tiện và cách thức hoạt động,phải hợp tác cao độ trong sự hiểu biết điểm mạnh của từng thành viên trong nhóm,phải biết tranh luận và biết lắng nghe, phải biết tự kiểm tra, đánh giá và tự điềuchỉnh hoạt động, phải huy động tối đa khả năng tích hợp công nghệ vào sản phẩmhọc tập của nhóm

1.3.4 Yêu cầu của kiến thức được tổ chức dạy học theo dự án

a Những nội dung được lựa chọn cần có sự kết hợp giữa lý thuyết với thực hành và gắn với những vấn đề thực tiễn:

Phương pháp dạy học dự án không chỉ nhằm mục đích là cung cấp cho ngườihọc những kiến thức cơ bản, cần thiết và có tính hệ thống mà thông qua đó cònnhằm mục đích là hình thành và phát triển ở người học những kỹ năng, những nănglực cần thiết trong cuộc sống hàng ngày Do vậy, khi tổ chức dạy học theo phương

Trang 20

pháp dạy học dự án cho người học, người dạy cần phải lựa chọn những nội dungkiến thức, những chủ đề học tập có mối liên hệ giữa lý thuyết với thực hành và gắnvới những vấn đề thực tiễn Các dự án học tập để tiến hành tổ chức dạy học theophương pháp dạy học dự án cho người học cần có sự kết hợp giữa lý thuyết với thựchành và gắn liền với thực tiễn, giúp người học giải quyết được những vấn đề thiếtthực và gần gũi với cuộc sống hàng ngày Điều này đòi hỏi người học phải biết cáchvượt qua được những khoảng cách giữa lý luận với thực tiễn, giữa lý thuyết vớithực hành, đưa những tri thức, những kinh nghiệm và những kỹ năng cơ bản đãđược trang bị trong quá trình học tập để giải quyết những vấn đề gắn liền với thựctiễn và có ích với bản thân.

b Nội dung của các dự án học tập phải mang tính tích hợp cao:

Nội dung của các dự án học tập cần có sự kết hợp tri thức của nhiều lĩnh vực,nhiều môn học khác nhau nhằm mục đích giải quyết được những nhiệm vụ, nhữngvấn đề do dự án học tập đặt ra Mặt khác, người học phải vận dụng những tri thứccủa nhiều lĩnh vực, nhiều môn học khác nhau để giải quyết những vấn đề, nhữngnhiệm vụ học tập do dự án học tập đặt ra Bên cạnh đó, người dạy còn phải sử dụngphối hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau như: Dạy học phát hiện và giảiquyết vấn đề, Dạy học hợp tác để giúp người học hoàn thành dự án học tập củamình

1.3.5 Tiến trình dạy học theo dự án

Người ta có thể chia tiến trình của Dạy học dự án làm nhiều giai đoạn khácnhau Sau đây trình bày các giai đoạn của Dạy học theo dự án theo 5 giai đoạn

Trang 21

Hình 1.1 Sơ đồ các giai đoạn của tiến trình thực hiện dự án

1 Xác định chủ đề và mục đích của dự án: giảng viên và sinh viên cùng nhau

đề xuất ý tưởng, xác định chủ đề và mục đích của dự án Cần tạo ra một tình huốngxuất phát, chứa đựng một vấn đề, hoặc đặt một nhiệm vụ cần giải quyết, trong đóliên hệ với hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống Cần chú ý đến hứng thú của

Xác định chủ đề và mục đích của dự án

Người dạy tạo điều kiện để người học đề xuất ý tưởng dự án, quyết định chủ

đề, xác định mục tiêu dự án, xây dựng bộ câu hỏi định hướng

xây dựng ý tưởng dự án Quyết định chủ đề

Người dạy tạo điều kiện để người học đề xuất ý tưởng dự án, quyết định chủ

đề, xác định mục tiêu dự án, xây dựng bộ câu hỏi định hướng

Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án

Người học lập kế hoạch làm việc, phân công công việc

Trang 22

người học cũng như ý nghĩa xã hội của đề tài Gảng viên có thể giới thiệu một sốhướng đề tài để sinh viên lựa chọn và cụ thể hóa Trong trường hợp thích hợp, sángkiến về việc xác định đề tài có thể xuất phát về phía người học Giai đoạn này cònđược mo tả thành hai giai đoạn là đề xuất sáng kiến và thảo luận về sáng kiến.

2 Xây dựng kế họch thực hiện: Trong giai đoạn này sinh viên với sự hướngdẫn của giảng viên xây dựng dề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án.Trong việc xây dựng kế hoạch cần xác định những công việc cần làm, thời gian dựkiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm

3 Thực hiện dự án: Các thành viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã đề racho nhóm và cá nhân Trong giai đoạn này sinh viên thực hiện các hoạt động trí tuệ

và hoạt động thực tiễn, thực hành, các hoạt động này xen kẽ và tác động qua lại lẫnnhau Kiến thức lý thuyết, các phương án giải quyết vấn đề được thử nghiệm quathực tiễn Trong quá trình đó sản phẩm của dự án và thông tin mới được tạo ra

4 Trình bày sản phẩm dự án: Kết quả thực hiện dự án có thể được viết dướidạng thu hoạch, báo cáo, bài báo Trong nhiều dự án các sản phẩm vật chất được tạo

ra qua hoạt động thực hành Sản phẩm của dự án có thể là những hành động phi vậtchất, chẳn hạn như biểu diễn một vở kịch, việc tổ chức một sinh hoạt nhằm tạo racác tác động xã hội Sản phẩm của dự án có thể được trình bài giữa các nhóm sinhviên, có thể được giới thiệu trong nhà trường, hay ngoài xã hội

5 Đánh giá dự án: Giảng viên và sinh viên đánh giá quá trình thực hiện các dự

án tiếp theo Kết quả của dự án cũng có thể được đánh giá từ bên ngoài

Việc phân chia các giai đoạn trên đây chỉ mang tính chất tương đối Trongthực tế chúng có thể xen kẽ và thâm nhập lẫn nhau Việc tự kiễm tra, điều chỉnh cầnđược thực hiện trong tất cả các giai đoạn của dự án Với những dự án khác nhau cóthể xây dựng cấu trúc chi tiết riêng phù hợp với nhiệm vụ dự án Giai đoạn 4 và 5cũng thường được mô tả chung thành một giai đoạn Khi đó tiến trình dự án có thểđược mô tả theo 4 giai đoạn: xác định chủ đề và mục tiêu dự án; lập kế hoạch; thựchiện; đánh giá dự án.[2]

Trang 23

1.3.6 Vai trò của người dạy và người học trong dạy học theo dự án

a Vai trò của người học

Người học phải tham gia tích cực, chủ động vào cả 3 giai đoạn của quá trìnhhọc tập (Nhập dữ liệu: Nghe, nhìn, đọc; Xử lí dữ liệu: xử lí phân tích, xử lí tổnghợp, xử lí khái quát; Xuất dữ liệu) Trong đó, giai đoạn 3 là giai đoạn hoạt độngquan trọng, thể hiện kết quả của hai giai đoạn trước và là giai đoạn người học đượcphát huy các phong cách tư duy, khả năng sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề.Người học đóng vai thuộc các ngành nghề khác nhau trong xã hội, hoàn thànhvai trò của mình dựa trên những kiến thức kĩ năng nhất định ( người học chủ độngtrong việc tiếp nhận kiến thức)

Người học được giao những nhiệm vụ cụ thể, có thật trong cuộc sống, bằngnhững kiến thức theo sát chương trình học và có phạm vi liên môn và bằng những

kĩ năng sống của người lớn, qua đó rèn luyện kĩ năng sống ( làm việc với ngườikhác, đưa ra quyết định chính chắn, chủ động giải quyết các vấn đề phức tạp…).Người học được tự quyết định cách tiếp cận vấn đề và các hoạt động Người họcphải hoàn thành dự án với một số sản phẩm cụ thể ( chú trọng sự tích hợp côngnghệ cơ bản trong sản phẩm, cũng là cách giải quyết công việc của tất cả mọingười)

b Vai trò của người dạy

Người dạy không dạy nội dung cần học theo cách truyền thống Từ nội dungcủa môn học, tìm ra sự liên quan của nó đến các vấn đề thực tiễn Hình thành ýtưởng các dự án liên quan đến nội dung môn học Xây dựng vai trò của người họctrong dự án và làm sao để gắn vai trò của người học với nội dung của bài học bằngcách nêu yêu cầu và đặc điểm của kết quả sau khi dự án hoàn thành

Trong suốt quá trình giảng dạy, vai trò của giảng viên là hướng dẫn và thamvấn chứ không phải là “cầm tay chỉ việc” để người học (nhóm) phát huy khả năng

tự giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và xử lý tình huống

c Vai trò của công nghệ

Trang 24

Công nghệ không phải là vấn đề cốt yếu đối với phương pháp dạy học dự ánnhưng nó có thể nâng cao kinh nghiệm học tập và đem lại cho người học cơ hội đểhòa nhập với thế giới bên ngoài, tìm thấy các nguồn tài nguyên và tạo ra sản phẩm.Một vài giảng viên có thể không cảm thấy thoải mái với những công nghệ mới hoặc

có thể cảm thấy lớp học chỉ với một máy tính sẽ là trở ngại đối với việc phải dùngmáy tính như là một phần của công việc dự án Những thử thách này có thể vượtqua Nhiều giảng viên cần sẵn sàng chấp nhận rằng họ không phải là chuyên giatrong mọi lĩnh vực và sinh viên của họ có thể biết nhiều hơn họ, đặc biệt là khi tiếpcận với công nghệ Cùng học các kỹ năng mang tính kỹ thuật với sinh viên hoặcnhờ sinh viên giúp đỡ như một người cố vấn kỹ thuật là một vài cách để vượt quachướng ngại này

1.3.7 Nhiệm vụ và thách thức của người dạy và người học theo dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án ra đời đã lâu và được nhiều nước có nền giáo dụctiên tiến trên thế giới thường xuyên sử dụng Nhưng ở Việt Nam, giảng viên và sinhviên chỉ mới được tiếp cận và sử dụng phương pháp dạy học này trong những nămgần đây Trong cách dạy và học mới này, vai trò và nhiệm vụ của giảng viên và sinhviên điều phải thay đổi So với phương pháp dạy học truyền thống, sự thay đổi nàyquá lớn khiến giảng viên và sinh viên gặp không ít thách thức và khó khăn

a Đối với giảng viên

Giảng viên đóng vai trò chủ động trong mọi hoạt động, phương pháp dạy học

dự án mang lại sự đổi mới trong vai trò và nhiệm vụ của mình

- Vai trò của giảng viên là hướng dẫn, tư vấn cho các hoạt động của sinh viênchứ không phải chủ động trong mọi hoạt động dạy học

- Xây dựng dự án liên quan đến nội dung bài học để giúp sinh viên chiếm lĩnhkiến thức của bài

- Tạo điều kiện cho sinh viên tham gia thiết lập các mục tiêu và kết quả họctập, chú ý đến thái độ học tập, năng lực và mối quan tâm của sinh viên khi xây dựng

dự án cũng như thiết kế các hoạt động dự án

Trang 25

- Lên lịch trình đánh giá và đánh giá sinh viên trong suốt tiến trình học tập, sửdụng những hình thức đánh giá khác nhau và cho ý kiến phản hồi thường xuyên.

- Nhận diện các tình huống và điều chỉnh kịp thời để đem lại sự thành côngcho dự án

- Đánh giá tổng thể sau khi kết thúc dự án, tổ chức thảo luận bộ câu hỏi địnhhướng để củng cố nội dung thực tập và rút kinh nghiệm

- Hợp tác cùng các đồng nghiệp để xây dựng dự án liên môn

b Đối với sinh viên

Phương pháp dạy học dự án mang lại hiệu quả cao trong giáo dục và sinh viên

là đối tượng hưởng lợi nhiều nhất Để có được những lợi ích mà phương pháp dạyhọc dự án mang lại, sinh viên không thể làm việc theo thói quen và đóng vai trò thụđộng như trong các lớp học truyền thống Các em cần thay đổi suy nghĩ và vai tròcũng như nhiệm vụ của mình trong học tập, cụ thể như sau:

- Sinh viên đóng vai trò trung tâm trong mọi hoạt động

- Thực hiện dự án bằng cách thực hiện các vai mô phỏng được chỉ định

- Phối hợp với các thành viên trong nhóm để lên kế hoạch thực hiện dự án saocho có tính khả thi

- Thu thập, xử lí thông tin từ nhiều nguồn theo vai trò được đảm nhận, từ đótích lũy kiến thức bài thực hành và nhiều giá trị khác từ quá trình làm việc để hoànthành sản phẩm dự án

- Tự định hướng các hoạt động thực hiện dự án

- Tự đánh giá bản thân và đánh giá nhóm suốt quá trình thực hiện dự án

- Đánh giá sự tiến bộ trong quá trình thực hiện dự án

- Với vai trò mới và những nhiệm vụ mới, khác xa với cách học truyền thống,sinh viên phải đối mặt với một số thách thức:

- Hoạt động tư duy nhiều hơn so với việc học bằng phương pháp truyền thống

Trang 26

- Đóng vai và làm những công việc mô phỏng thực tế vừa hứng thú nhưngcũng đầy thách thức đối với các em.

- Phải biết bỏ qua “cái tôi” để phối hợp với các thành viên trong nhóm thật ăn

ý để có một kế hoạch thực hiện dự án phù hợp và thực hiện hiệu quả kế hoạch đó

- Tự định hướng trong quá trình học tập là một khâu khó khăn đối với sinhviên khi lâu nay các em chỉ quen làm việc theo sự chỉ đạo của giảng viên

- Thường xuyên tự đánh giá nhóm và bản thân để có thể tự tiến bộ Điều nàythật không dễ đối với sinh viên

- Để hoàn thành và tạo ra sản phẩm dự án sinh viên cần có sự sáng tạo caotrong quá trình làm việc

1.3.8 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp dạy học theo dự án

Ưu điểm của dạy học theo dự án.

Các đặc điểm của Dạy học dự án đã thể hiện những ưu điểm của phương phápdạy học này Có thể tóm tắt những ưu điểm cơ bản sau đây của dạy học theo dự án:

- Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội;

- Kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học;

- Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm;

- Phát triển khả năng sáng tạo;

- Rèn luyện năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp;

- Rèn luyện tính bền bỉ kiên nhẫn;

- Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc;

- Phát triển năng lực đánh giá

Nhược điểm của dạy học theo dự án.

- Dạy học dự án không phù hợp trong việc truyền thụ tri thức lý thuyết mangtính hệ thống cũng như rèn luyện hệ thống kỹ năng cơ bản;

- Dạy học dự án đòi hỏi nhiều thời gian Vì vậy Dạy học dự án không thay thếcho phương pháp thuyết trình và luyện tập, mà là hình thức dạy học bổ sung cầnthiết cho các phương pháp dạy học truyền thống

Trang 27

- Dạy học theo dự án đòi hỏi phương tiện vật chất và tài chính phù hợp [2]

So sánh dạy học truyền thống và dạy học theo dự án

Bảng 1.1 Bảng so sánh giữa phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy

học dự án Phương pháp dạy học truyền

thống

Phương pháp dạy học dự án

Mục tiêu Thuộc và nhớ hiểu kiến thức biết vận

dụng kiến thức để làm bài tập

Sinh viên hiểu kiến thức vàbiết vận dụng kiến thức đểgiải quyết những nhiệm vụthực tiễn

Nội dung Giáo trình và giảng viên quyết định Do sinh viên hoặc giảng viên

đề xuất trên cơ sở năng lực vàhứng thú của sinh viên Nộidung học tập này vẫn theokhung chương trình của bộgiáo dục, giảng viên có thểlinh hoạt giảm bớt những nộidung không phù hợp với dạyhọc dự án để dạy theophương pháp khác

Ít có tính liên môn Thường liên quan đến nhiều

môn học và nhiều lĩnh vực

Giảng viên là trung tâm, tổ chức kiến

thức thành các nhiệm vụ giao cho

sinh viên

Sinh viên là trung tâm, thựchiện các nhiệm vụ dưới sự hỗtrợ của giảng viên để xâydựng kiến thức cho mình

Trang 28

pháp

Giảng viên đưa ra phương pháp làm

việc và sinh viên sinh làm theo

phương pháp của mình

Sinh viên tự lựa chọn phươngpháp làm việc và có thể làmviệc trong hoặc ngoài trườnghọc

Hiểu biết mới dẫn đến thành công

Sai lầm là không tốt

Thành công sẽ dẫn đến hiểubiết Sai lầm là bình thường

Phương

tiện

Có sẵn và do giảng viên lựa chọn Được lựa chọn và xây dựng

bởi sinh viên trong quá trìnhdạy học

Sản phẩm Không có sản phẩm hoặc nếu có thì

sẽ có sau quá trình học và sinh viên

không có dự định trước về sản phẩm

Sinh viên hình dung trước vềsản phẩm và hiện thực hóa nótrong quá trình học

Học nhóm Rất ít hoặc nếu có thì cũng do giảng

Là việc của giảng viên Bao gồm đánh giá của giảng

viên, tự đánh giá của sinhviên và đánh giá lẫn nhaugiữa các sinh viên

Trang 29

1.3.9 Đánh giá kết quả dạy học theo dự án

a Cách đánh giá trước đây và hiện nay

Trước đây, một lớp học điển hình được đánh giá bằng ba cách sau: người họcđược kiểm tra viết, người học được kiểm tra miệng hoặc là người dạy đặt câu hỏimiệng và người học trả lời ra giấy Người dạy nội dung bài học, đánh giá người họcbằng một trong những kỹ thuật trên, cho điểm và chuyển sang bài mới

Lớp học ngày nay được đánh giá theo nhiều cách khác nhau Bài kiểm tra, cáccâu hỏi vẫn được sử dụng nhưng không là phương pháp duy nhất để đánh giá ngườihọc nữa Thay vào đó là những kỹ thuật đánh giá đa dạng tại những thời điểm khácnhau của bài học

- Người dạy và người học đưa ra và nhận những phản hồi dưới hình thức thảoluận với bạn học và với người dạy

- Phiếu quan sát và tự đánh giá giúp người học hiểu được kết quả mục tiêu,quản lí được quá trình học tập

- Việc tự đánh giá sẽ giúp phát triển nhận thức cũng như tư duy trong học tập

- Việc đánh giá chất lượng sản phẩm và hoạt động sẽ do bạn cùng học vàgiảng viên tiến hành

b Mục đích của việc đánh giá

Việc đánh giá trong lớp học hiện nay là thúc đẩy việc học và cải tiến việc dạy.Đánh giá không phải là hoạt động đơn lẻ, trái lại, nó là một quá trình diễn ra liên tụctrong suốt dự án Đánh giá liên tục và định kì là khâu cốt yếu của dạy học theo dự

án, có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người học thể hiện được những gì đã họcbằng nhiều cách khác nhau Đánh giá trở thành một công cụ giúp cho việc cải thiệnhơn là bài kiểm tra độ thông minh hay là sự tích lũy các sự kiện Nhờ đánh giá định

kì thông qua các hướng dẫn trong bài học, người dạy biết nhiều hơn về nhu cầu củangười học cũng như có thể điều chỉnh việc giảng dạy nhằm giúp việc dạy học đạtkết quả tốt hơn

Trang 30

Để triển khai thành công quá trình dạy học phương pháp dạy học dự án, việcđánh giá nên tập trung vào mục đích cụ thể như:

- Người học hướng đến các mục tiêu học tập như thế nào

- Người học sử dụng những kĩ năng tư duy nào

- Liệu người học có nâng cao được khả năng tự quản lí, tư duy để học tốt hơnhay không?

- Người học tích hợp và sử dụng thông tin mới hiệu quả đến mức nào?

- Điều gì thúc đẩy động cơ người học

- Hiệu quả của các hoạt động can thiệp đặc biệt

- Liệu các kế hoạch dạy học có cần phải thay đổi

c Mục tiêu của việc đánh giá

Lớp học truyền thống có những hạn chế bởi các phương pháp đánh giá nhưkiểm tra viết và kiểm tra miệng Những phương pháp này được triển khai nhanhchóng và dễ dàng, tuy nhiên chỉ cung cấp được những thông tin hạn chế về sự tiến

bộ của người học và tính hiệu quả của việc dạy Cách đánh giá liên tục và mở rộng

sẽ cung cấp được nhiều thông tin có ý nghĩa hơn Đặc biệt, sử dụng công cụ đánhgiá để:

- Đánh giá kiến thức sẵn có của người học

- Định nghĩa và truyền đạt mục tiêu học tập cho người học một cách rõ ràng

- Cung cấp những phản hồi mang tính dự báo đến giáo viên và người học

- Đánh giá và tăng cường hiệu quả giảng dạy

- Phân tích điểm mạnh và điểm yếu của người học

- Tăng cường hiểu biết của người học về quá trình học tập

- Khuyến khích người học tự đánh giá và giao tiếp trong học tập

Một dự án tốt là dự án phải định ra được kết quả cuối cùng ngay trong ýtưởng Điều đó có nghĩa là dự án phải được khởi đầu từ mục đích, xác định đượcngười học muốn biết gì, chỉ ra được cách đánh giá sự hiểu bài của người học Tất cả

Trang 31

những điều trên cần phải được tính toán trước khi triển khai hoạt động Cần phải có

kế hoạch cho việc đánh giá bài học theo phương pháp dạy học dự án

d Bộ công cụ đánh giá trong phương pháp dạy học dự án

Bảng 1.2 Bộ công cụ đánh giá trong phương pháp dạy học dự án

Chưa đạt ( dưới 50điểm)

1 Chủ đề Thú vị và quan

trọngHoàn thành dongười học tự xâydựng

Thú vị và quantrọng

Người học xâydựng có sự trợgiúp của giảngviên

Không thú vị vàquan trọngKhông biết phảilàm gì

2 Dữ liệu

và nội

dung

Tất cả đều đáng tincậy, phong phú vàkhoa học

Hầu hết đều đángtin cậy, phong phú

và khoa học

Không đáng tincậy, phong phú vàkhoa học

3 Giải thích Tất cả nội dung

được giải thích rõràng

Hầu hết các nộidung được giảithích rõ ràng

Không thể giảithích rõ ràng cácnội dung

4 Trình bày Trình bày các nội

dung chính mộtcách sinh động vớicác chi tiết minhhọa

Trình bày đượchầu hết các nộidung chính

Chỉ trình bày đượcmột số nội dungchính

5 Tổ chức Tổ chức và thực

hiện tốt mọi nhiệmvụ

Tổ chức và thựchiện tốt hầu hếtcác nhiệm vụ

Không tổ chức cácnhiệm vụ và thựchiện không tốt

6 Hiểu Hiểu rõ về dự án Khá hiểu về dự án Hiểu ít về dự án

7 Tính sáng Có rất nhiều ý Có một vài ý Không có ý tưởng

Trang 32

tạo tưởng và hoạt động

mới

tưởng và hoạtđộng mới

và hoạt động nàomới

phê phán

Đưa ra nhiều câuhỏi mang tính phêphán và trả lời được

Đưa ra một vàicâu hỏi mang tínhphê phán và trả lờiđược

Không có khả năngđưa ra câu hỏimang tính phêphán

9 Làm việc

nhóm

Các thành viên hiểunhau và hỗ trợ nhauhiệu quả

Các thành viênliên kết tốt và cóthể giải quyết mâuthuẫn

Có nhiều mâuthuẫn không giảiquyết được

10 Tính thực

tiễn

Gắn liền với thựctiễn cuộc sống

Gần với thực tiễncuộc sống

Xa rời thực tiễn

1.4 Cơ sở lý luận của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện”

1.4.1 Dạy học dự án và ưu thế vận dụng vào môn “Thực tập tiện”

Tiện là phương pháp gia công kim loại chiếm 40% trong các phương pháp giacông kim loại Vì trên máy tiện có thể tiện các loại ren trong, ren ngoài, tiện lỗ, tiệnbậc trong, tiện bậc ngoài, tiện trụ, tiện côn, …, ngoài ra có thể phay trên máy tiện,khoan trên máy tiện, khoét trên máy tiện, doa trên máy tiện, tarô trên máy tiện.Hiện nay ở một số trường đại học dạy ở mức độ khô cứng và tập trung vàoviệc giải bài tập Điều đó phần nào khiến cho sinh viên giảm hứng thú với môn học,khiến cho kiến thức học được ở trường của sinh viên trở thành xa lạ với thực tiễn

Mô hình dạy học giúp gắn liền tri thức được học ở trường với những ứng dụngtrong cuộc sống như dạy học dự án đáng được nhân rộng Điều đó là một yếu tốmang tính đột phá đối với chiến lược đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Trong dạy học “Thực tập tiện”, người giảng viên cần phát huy tính tích cực của sinhviên bằng cách tạo nhu cầu hứng thú, kích thích tính tò mò, ham hiểu biết của sinhviên; xây dựng lôgic nội dung phù hợp với đối tượng sinh viên; thực hành để sinhviên giải quyết vấn đề nhận thức bằng phương pháp nhận thức của “Thực tập tiện”;

Trang 33

rèn luyện cho sinh viên kĩ năng thực hành; rèn luyện kĩ năng nghề để vận dụngkiến thức vào thực tiễn của sinh viên sẽ được phát huy tối đa.

“Thực tập tiện” là môn khoa học thực tập, những kiến thức tiện gắn kết chặtchẽ với thực tế đời sống Tuy nhiên, hiện nay còn một số tồn tại trong việc dạy vàhọc đó là:

- Việc dạy của giảng viên nặng về lí thuyết chưa chú ý đến việc hướng dẫnsinh viên vận dụng vào thực tiễn cuộc sống hàng ngày

- Đối với đại đa số sinh viên, việc vận dụng kiến thức tiện vào đời sống còn rất

mơ hồ và yếu kém

Với cách dạy của giảng viên và cách học của sinh viên hiện nay thì việc dạy

và học theo phương pháp dạy học dự án đã góp phần đưa môn “Thực tập tiện” lạigần với đời sống thực Phương pháp dạy học dự án tạo điều kiện tốt nhất góp phầnđảm bảo các mục tiêu chung của môn “Thực tập tiện”, đặc biệt là việc đảm bảo bốnnăng lực cơ bản trong dạy học “Thực tập tiện” đó là:

- Năng lực hành động hiệu quả trên cơ sở những kiến thức, kĩ năng, phẩm chất

đã được hình thành trong quá trình học tập, rèn luyện và giao tiếp.

- Năng lực hợp tác, phối hợp hoạt động trong đời sống và học tập

- Năng lực sáng tạo, có thể thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống

cả nước Thông qua việc thực hiện các dự án Thực tập nghề, hệ thống kiến thức cơbản về môn “Thực tập tiện” được hình thành và được vận dụng một cách linh hoạt

và sáng tạo hơn

Trang 34

- Về kĩ năng: phương pháp dạy học dự án góp phần hình thành rèn luyện kĩnăng “Thực tập tiện” một cách hiệu quả Bởi việc kết hợp giữa lý thuyết và thựchành là một trong những đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học dự án.Trongphương pháp này, sinh viên sẽ luôn được tổ chức, hướng dẫn để hoạt động Do đókhi thực hiện dự án Thực tập tiện, các kĩ năng thực hành sẽ thường xuyên được vậndụng Với việc tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra trong cuộc sống có liênquan trực tiếp đến nội dung tiện, sinh viên sẽ được rèn luyện và phát triển các kĩnăng quan sát, nhận xét, phân tích, tổng hợp đánh giá các chi tiết cơ khí để gia côngtiện Biết cách sưu tầm, chọn lọc, sử dụng được các dụng cụ gá-cắt-đo, máy tiện.Công cụ công nghệ thông tin sẽ là trợ thủ đắc lực để sinh viên thu thập, xử lí cácthông tin “Thực tập tiện” Yêu cầu bắt buộc về việc xây dựng và hoàn thiện sảnphẩm trong suốt quá trình làm dự án sẽ tạo điều kiện cho sinh viên vận dụng kiếnthức để giải thích các phương pháp tiện chi tiết, các dạng sai hỏng, yêu cầu kĩ thuật,đồng thời ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống và sản xuất Từ đó, tư duy đặc trưngcủa “Thực tập tiện” là tư duy tổng hợp được rèn luyện và phát triển.

Về thái độ, tình cảm: Một trong những biện pháp rất hiệu quả trong giáo dụcsinh viên là phải tổ chức cho sinh viên khảo sát, tìm hiểu những ứng dụng thực tế vàphân tích sâu sắc chính là cơ sở có tính thuyết phục cao, có thể chuyển biến tưtưởng, tình cảm của các em Thực hiện khảo sát về mọi mặt chỉ mới là yêu cầu bướcđầu của phương pháp dạy học dự án, việc tham gia giải quyết những vấn đề đangtồn tại mới là phần chính trong phương pháp dạy học dự án Những nhận thức vềmôn học, tinh thần trách nhiệm, ý thức cộng đồng, ý thức dân tộc sẽ sâu sắc hơnnhiều khi sinh viên tự mình tham gia giải quyết những vấn đề đang đối mặt, dùnhững giải pháp đưa ra còn chưa thật sự hoàn chỉnh Vì vậy, có thể khẳng định,phương pháp dạy học dự án góp phần hoàn thành và thăng hoa mục tiêu tình cảm vàthái độ cho sinh viên

1.4.2 Mục tiêu của dạy học theo dự án trong môn “Thực tập tiện”

Học tập để vận dụng vào cuộc sống, “ học đi đôi với hành” đó là mục tiêu phảiđạt đến của bất kì môn học nào Căn cứ vào mục tiêu chung của phương pháp dạy

Trang 35

học dự án, đối với bộ môn Cơ khí nói chung-môn “Thực tập tiện” nói riêng cũng đề

ra những mục tiêu riêng:

a.Kiến thức:

-Trang bị các kiến thức về an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp, phòng chốngcháy nổ nhằm tránh gây ra tổn thất cho con người và sản xuất, các biện pháp nhằmgiảm cường độ lao động, tăng năng suất

-Trang bị các kiến thức chung nhất về máy cắt kim loại, đồ gá, dao cắt, quytrình công nghệ, chế độ cắt, dung dịch làm nguội

-Hiểu được đặc tính kỹ thuật, cấu tạo, nguyên lý làm việc, phương pháp sửdụng và bảo quản các loại máy cắt kim loại, các dụng cụ: gá, cắt, kiểm tra

-Nắm được các phương pháp gia công cơ bản trên máy tiện vạn năng

-Trình bài được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh

- Xây dựng được mối liên hệ giữa những kiến thức “Thực tập tiện” với cáckiến thức của các môn học khác

b.Kĩ năng

-Sử dụng thành thạo máy tiện vạn năng

-Phát hiện và sửa chữa được các dạng sai hỏng thông thường của máy, đồ gá,vật gia công

-Chế tạo và mài được các dụng cụ đơn giản

-Tiện được các chi tiết có mặt trụ trơn, bậc, mặt côn, tiện ren,…

c Thái độ

-Thực hiện các biện pháp an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp

-Yêu nghề, có ý thức cộng đồng và tác phong làm việc của một công nhân-Có ý thức học tập, rèn luyện, cập nhật kiến thức nâng cao trình độ

1.4.3 Những nội dung có thể dạy học theo dự án

Trong chương trình khung đào tạo Kỹ sư cơ khí hiện nay có nhiều nội dungthích hợp để tổ chức dạy học theo phương pháp dạy học dự án nhằm giúp sinh viênphát huy các phong cách học tập, tự khẳng định mình, phát triển những kĩ năngsống, làm việc, kĩ năng giải quyết vấn đề thực tiễn đang diễn ra và quan trọng là sự

Trang 36

thay đổi hình thức, cách thức học tập làm cho sinh viên hứng thú, nó không nhữnglàm giảm áp lực ở giờ học mà còn giúp sinh viên tìm thấy ý nghĩa và hứng thú đốivới phương pháp dạy học dự án Sau đây, là một số nội dung trong chương trìnhkhung đào tạo ngành kỹ thuật cơ khí mà giảng viên có thể áp dụng dạy học theophương pháp dạy học dự án:

-Vận dụng dạy học theo phương pháp dự án vào trong môn thực tập như:Thực tập phay, thực tập hàn, thực tập nguội, thí nghiệm sức bền,…

-Vận dụng dạy học theo phương pháp dự án vào trong môn học lý thuyết như:Công nghệ chế tạo máy, dụng cụ cắt, dung sai, vật liệu cơ khí,…

-Các dự án có tính liên môn như: đồ án công nghệ chế tạo máy, Chế tạo hộptốc độ máy tiện, máy phay,…

-Các dự án mang tính tầm vóc mang tính liên môn cao như: chế tạo máy bay,tên lửa, tàu ngầm,…

Từ đặc điểm gắn với thực tiễn, gắn với những vấn đề cuộc sống của dạy học

dự án có thể nói “Thực tập tiện” là môn học có nhiều cơ hội tổ chức dạy học dự án.Như vậy, khi dạy “Thực tập tiện” hay vận dụng kiến thức tiện để giải quyết các vấn

đề thực tiễn, giảng viên có thể tổ chức dạy học dự án

1.4.4 Tiến trình dạy và học theo dạy học dự án môn “Thực tập tiện”

a Giai đoạn 1 : Xác định chủ đề và mục đích của dự án

- Mức độ 1: Sinh viên tự lực phát hiện vấn đề, nêu câu hỏi Giảng viên giớithiệu những tình huống trong thực tế để sinh viên tự phát hiện nội dung cần nghiêncứu

Từ đó, sinh viên đề xuất ý tưởng của dự án, quyết định chủ đề, xác định ýtưởng của dự án

- Mức độ 2: Giảng viên tạo ra một hoàn cảnh đặc biệt trong đó xuất hiện mộthiện tượng mới lạ, lôi cuốn sự chú ý của sinh viên, gây cho sinh viên sự ngạc nhiên,

sự tò mò; từ đó, sinh viên nêu ra một vấn đề, một câu hỏi cần giải đáp Và cuốicùng, sinh viên đề xuất ý tưởng của dự án, quyết định chủ đề, xác định ý tưởng của

dự án

Trang 37

- Mức độ 3: Giảng viên nhắc lại một vấn đề, một tình huống đã biết và yêu cầusinh viên phát hiện xem trong vấn đề hay tình huống đã biết, có chỗ nào chưa đượchoàn chỉnh, đầy đủ cần tiếp tục nghiên cứu Tiếp đó, giảng viên yêu cầu sinh viên

đề xuất ý tưởng của dự án, quyết định chủ đề, xác định ý tưởng của dự án

b Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện

- Mức độ 1: Sinh viên dựa vào chủ đề và mục đích của dự án mà tự lực xâydựng đề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án Trong kế hoạch thựchiện dự án cần xác định rõ những công việc cần làm, thời gian, kinh phí, phươngpháp tiến hành và phân công công việc cụ thể cho từng thành viên trong nhóm

- Mức độ 2: Sinh viên dưới sự hướng dẫn của giảng viên mà tự lực xây dựng

đề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án Trong kế hoạch thực hiện dự

án cần xác định rõ những công việc cần làm, thời gian, kinh phí, phương pháp tiếnhành và phân công công việc cụ thể cho từng thành viên trong nhóm

- Mức độ 3: Nếu sinh viên không thể tự lực xây dựng đề cương của dự án thìgiảng viên hướng dẫn sinh viên xây dựng chi tiết kế hoạch thực hiện dự án mà tựlực xây dựng đề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án Trong kếhoạch thực hiện dự án cần xác định rõ những công việc cần làm, thời gian, kinh phí,phương pháp tiến hành và phân công công việc cụ thể cho từng thành viên trongnhóm

c Giai đoạn 3: Thực hiện dự án

- Mức độ 1: Sinh viên tự lực thực hiện dự án theo kế hoạch đã đề ra cho nhóm

d Giai đoạn 4 : Thu thập kết quả và công bố sản phẩm

Trang 38

- Mức độ 1: Kết quả của dự án được trình bày dưới dạng bài thu hoạch, báocáo bằng văn bản, bài trình diễn powerpoint Sản phẩm của dự án được trình bàygiữa các nhóm sinh viên trong lớp.

- Mức độ 2: Kết quả của dự án không chỉ được trình bày dưới dạng bài thuhoạch, báo cáo bằng văn bản, bài trình diễn powerpoint mà còn được trình bày dướidạng các sản phẩm vật chất được tạo ra qua hoạt động thực hành Sản phẩm của dự

án có thể giới thiệu trước toàn trường hay ngoài xã hội

- Mức độ 3: Kết quả của dự án có thể là những hành động phi vật chất Chẳnghạn như một vở kịch mô phỏng lại quá trình phát hiện ra một định luật hay môphỏng lại một giai đoạn của cuộc đời các nhà khoa học, một ngày hội cơ khí nhằmtạo ra các tác động xã hội Sản phẩm của dự án có thể giới thiệu trước toàn trườnghay ngoài xã hội

e Giai đoạn 5: Đánh giá dự án

- Mức độ 1: Chỉ giảng viên và sinh viên đánh giá quá trình thực hiện cũng nhưkinh nghiệm đạt được Phương pháp đánh giá là tự đánh giá, đánh giá các nhóm,đánh giá toàn lớp

- Mức độ 2: Không chỉ giảng viên hướng dẫn dự án và sinh viên thực hiện dự

án tiến hành đánh giá mà cả giảng viên và sinh viên của toàn trường Phương phápđánh giá là tự đánh giá, đánh giá các nhóm, đánh giá toàn lớp, đánh giá toàn trường.-Mức độ 3: Không chỉ giảng viên của toàn trường nơi mà sinh viên thực hiện

dự án đánh giá mà ngay cả toàn xã hội Phương pháp đánh giá là tự đánh giá, đánhgiá các nhóm, đánh giá toàn lớp, đánh giá toàn trường

Trang 39

Kết luận chương 1

Trong chương này tôi trình bày cơ sở lí luận hiện đại về phương pháp dạy học

dự án, đi sâu tìm hiểu bản chất của hoạt động dạy học và bản chất của hoạt độngdạy học “Thực tập tiện” cho sinh ngành kỹ thuật cơ khí Trước tiên, tôi nghiên cứubản chất của hoạt động dạy học để từ đó có kế hoạch triển khai các hoạt động dạyhọc phù hợp, hiệu quả Sau đó, chúng tôi tiến hành tìm hiểu bản chất của hoạt độngdạy học “Thực tập tiện”, tìm hiểu con đường nhận thức thực tập tiện

Với phương pháp dạy học dự án chúng tôi tập trung làm rõ: bản chất, đặcđiểm, các giai đoạn thực hiện dự án, ý nghĩa, ưu điểm, đánh giá dự án và chỉ rõ vaitrò của giảng viên và sinh viên trong quá trình dạy học

Ngoài việc phát huy tính tích cực, chủ động của người học, phương pháp dạyhọc dự án sẽ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức thông qua việc giải quyết các vấn đề,các bài toán thực tế do yêu cầu thực tiễn đặt ra dưới sự hướng dẫn của giảng viênthông qua bộ câu hỏi định hướng Như vậy, sinh viên có cơ hội hiểu sâu sắc hơnkiến thức được học, rèn luyện khả năng lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, đề xuấtgiải pháp, khả năng cộng tác làm việc theo nhóm, giao tiếp…

Mỗi phương pháp dạy học đều có ưu, nhược điểm riêng nên trong dạy học cần

có sự phối hợp giữa nhiều hình thức dạy học khác nhau sao cho đem lại hiệu quảcao nhất Tất cả các cơ sở lí luận trên sẽ được tôi vận dụng để tổ chức dạy học một

số nội dung kiến thức thuộc môn “ Thực tập tiện” cho kỹ sư ngành công nghệ kỹThuật cơ khí

Trang 40

Chương 2: VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG

DẠY HỌC THỰC TẬP TIỆN2.1 Nội dung kiến thức cơ bản của môn Thực tập tiện

2.1.1 Các nội dung chính trong môn thực tập tiện

Môn thực tập tiện gồm 6 bài và theo phân bố chương trình dạy trong 1 chỉ (

30 tiết)

-Bài 1: An toàn lao động khi tiện

-Bài 2: Các loại dao tiện và phương pháp mài dao tiện

-Bài 3: Thao tác điều chỉnh và vận hành máy tiện, thiết bị hỗ trợ máy tiện-Bài 4: Tiện trụ bậc

-Bài 5: Tiện côn ngoài

-Bài 6: Tiện ren tam giác ngoài hệ mét

a An toàn lao động khi tiện

Khi vận hành máy tiện cần chú ý

-Không được tự ý sử dụng máy khi không có sự cho phép của giảng viênhướng dẫn

-Phải kiểm tra các bộ phận máy, trang bị bảo hộ lao động như: áo, giày,kính,…, phải chú ý đến bảng hướng dẫn máy

-Không được rời vị trí khi máy đang làm việc, phải chú ý đến tình trạng củamáy, nếu có hư hỏng phải ngắt điện ngay, giữ nguyên hiện trường và báo ngay chogiảng viên hướng dẫn

-Khi kiểm tra kích thước, thay đổi tốc độ máy, vô dầu mỡ, phải dừng máy.-Khi gá hoặc tháo phôi trên mâm cặp không dùng chìa khóa tự chế

-Khi đang tiện không được sờ vào chi tiết

-Tuyệt đối phải chú tâm vào công việc

-Hết giờ làm việc phải vệ sinh máy, xưởng Đưa các tay gạt về vị trí an toàn,tra dầu mỡ vào các bộ phận làm việc, cúp cầu dao điện, kiểm tra toàn bộ xưởng khirời xưởng

Ngày đăng: 06/06/2017, 13:01

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Phạm Hồng Bắc (2013), “ Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học phần hóa phi kim chương trình hóa học trung học phổ thông”, Luận án tiến sĩ giáo dục học, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trongdạy học phần hóa phi kim chương trình hóa học trung học phổ thông
Tác giả: Phạm Hồng Bắc
Năm: 2013
3. Trần Việt Cường (2012), “Tổ chức dạy học theo dự án học phần phương pháp dạy học môn Toán góp phần rèn luyện năng lực sư phạm cho sinh viên khoa Toán”, Luận án Tiến sĩ giáo dục học, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tổ chức dạy học theo dự án học phần phươngpháp dạy học môn Toán góp phần rèn luyện năng lực sư phạm cho sinh viênkhoa Toán”
Tác giả: Trần Việt Cường
Năm: 2012
4. Đinh Phi Hổ (2014), Phương pháp nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ, Nhà xuất bản Phương Đông Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ
Tác giả: Đinh Phi Hổ
Nhà XB: Nhàxuất bản Phương Đông
Năm: 2014
6. Nguyễn Thị Yến Nhi (2013), Tổ chức dạy học chương “ Cảm ứng điện từ”Vật lí lớp 11 Theo phương pháp dạy học theo dự án, Luận văn Thạc sĩ giáo dục học trang 60-73 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cảm ứng điện từ
Tác giả: Nguyễn Thị Yến Nhi
Năm: 2013
7. Hoàng Trọng – Chu Mộng Ngọc (2008), Phân tích dữ nghiên cứu với SSPS, NXB Hồng Đức Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phân tích dữ nghiên cứu với SSPS
Tác giả: Hoàng Trọng – Chu Mộng Ngọc
Nhà XB: NXB Hồng Đức
Năm: 2008
8. Đinh Hữu Sỹ ( 2014), “ Dạy học theo dự án các mô dun nghề Công nghệ ô tô”, Tạp chí Khoa học giáo dục, số đặc biệt, tháng 1/2014, trang 43-45 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dạy học theo dự án các mô dun nghề Công nghệ ôtô
9. Phan Đồng Châu Thủy ( 2011), “Nhiệm vụ, thách thức của giáo viên và học sinh Việt Nam trong dạy học theo dự án”, Tạp chí khoa học, số 31 năm 2011, Đại học Sư phạm Tp.HCM, trang 145-151 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nhiệm vụ, thách thức của giáo viên và họcsinh Việt Nam trong dạy học theo dự án”,"Tạp chí khoa học
10. Đỗ Hương Trà (2011), Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học Vật lí ở trường phổ thông, Nxb Đại học Sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học Vậtlíở trường phổ thông
Tác giả: Đỗ Hương Trà
Nhà XB: Nxb Đại học Sư phạm
Năm: 2011
2. Nguyễn Văn Cường ( 2010), Một số vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông, Hà Nội Khác
5. Lê Khoa (2015), “ Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học kiến thức về sản xuất và sử dụng điện năng cho hoc sinh trung học phổ thông Khác

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 1.1 Sơ đồ các giai đoạn của tiến trình thực hiện dự án - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 1.1 Sơ đồ các giai đoạn của tiến trình thực hiện dự án (Trang 21)
Hình 2.1 Bảng chỉ dẫn hộp tốc độ máy - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.1 Bảng chỉ dẫn hộp tốc độ máy (Trang 42)
Hình 2.5 Hộp bước tiến - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.5 Hộp bước tiến (Trang 45)
Hình 2.13  Bản lề cối - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.13 Bản lề cối (Trang 47)
Hình 2.14 Mũi tâm - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.14 Mũi tâm (Trang 52)
Sơ đồ nguyên công - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Sơ đồ nguy ên công (Trang 53)
Hình 2.15 Ren tam giác - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.15 Ren tam giác (Trang 56)
Hình 2.16 Thông số ren tam giác - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 2.16 Thông số ren tam giác (Trang 56)
Hình Thức 20 - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
nh Thức 20 (Trang 89)
Hình ảnh phù hợp nêu bật được nội dung, - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
nh ảnh phù hợp nêu bật được nội dung, (Trang 91)
Hình 3.1 Sinh viên thuyết trình - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 3.1 Sinh viên thuyết trình (Trang 96)
Hình 3.2 Sinh viên thảo luận thực hiện dự án - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 3.2 Sinh viên thảo luận thực hiện dự án (Trang 97)
Hình 3.4. Biểu đồ phân bố tần suất kết quả học tập của lớp thực nghiệm - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 3.4. Biểu đồ phân bố tần suất kết quả học tập của lớp thực nghiệm (Trang 102)
Hình 3.5 Biểu đồ phân bố tần suất kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp thực nghiệm và lớp - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Hình 3.5 Biểu đồ phân bố tần suất kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp thực nghiệm và lớp (Trang 103)
Bảng 3.3. Bảng kết quả kiểm định Mann - Whitney hai mẫu đọc lập được xử lí từ - Vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học thực tập tiện cho sinh viên trường đại học cửu long
Bảng 3.3. Bảng kết quả kiểm định Mann - Whitney hai mẫu đọc lập được xử lí từ (Trang 105)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w