Triết lý sống paulo coelho trong tác phẩm nhà giả kim và ý nghĩa của nó đối với thanh niên việt nam hiện nay

Tất cả những nhân vật trong tác phẩm “Nhà giả kim” đều có một điểm chung, đó là đều có một ước mơ, một lý tưởng sống của đời mình nhưng không phải ai cũng đi theo nó, không phải ai cũng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI



NGUYỄN THỤY ANH PHỤNG

TRIẾT LÝ SỐNG CỦA PAULO COELHO

TRONG TÁC PHẨM “NHÀ GIẢ KIM ” VÀ Ý NGHĨA ĐỐI VỚI THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI



NGUYỄN THỤY ANH PHỤNG

TRIẾT LÝ SỐNG CỦA PAULO COELHO

TRONG TÁC PHẨM “NHÀ GIẢ KIM ” VÀ Ý NGHĨA ĐỐI VỚI THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành : Triết học

Mã số : 60.22.03.01

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN THỊ NGỌC ANH

HÀ NỘI - 2017

luận văn là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng; những kết luận mới trong khoa học trong luận văn chưa được công bố trong bất cứ công trình nào, nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

An Giang, tháng 5 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thụy Anh Phụng

tới Tiến sĩ Trần Thị Ngọc Anh, người đã hết lòng giúp đỡ, hướng dẫn em trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình

Em cũng xin gửi lời chân thành đến Quý thầy cô Phòng Sau Đại học, Khoa Triết học - Trường Đại học sư phạm Hà Nội và các Quý thầy cô thỉnh giảng đã nhiệt tình giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài

Cũng xin gửi lời cảm ơn đến những người thân trong gia đình, tất cả bạn bè, đồng nghiệp, đã luôn quan tâm, khích lệ và chia sẻ với em trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu

An Giang, tháng 5 năm 2017

Tác giả luận văn

Nguyễn Thụy Anh Phụng

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC NGHIÊN CỨU TRIẾT LÝ SỐNG CỦA PAULO COELHO TRONG “NHÀ GIẢ KIM” 10

1.1 Những khái niệm cơ bản 10

1.2 Cuộc đời và sự nghiệp của Paulo Coelho 13

1.3 Triết lý sống trong tác phẩm “Nhà giả kim” 18

Chương 2 Ý NGHĨA TRIẾT LÝ SỐNG CỦA PAULO COELHO TRONG “NHÀ GIẢ KIM” ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG TRIẾT LÝ SỐNG CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY 38

2.1 Vài nét về thanh niên Việt Nam hiện nay 38

2.2 Xây dựng triết lý sống của thanh niên Việt Nam hiện nay qua triết lý sống của Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà giả kim” 47

KẾT LUẬN 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

PHỤ LỤC VỀ MỘT SỐ BÀI VIẾT ĐẶC SẮC CỦA TÁC PHẨM ………… 77

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Thanh niên là lực lượng những người đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời Tuổi thanh niên là tuổi có sức khỏe, có khát vọng hoài bão, có lý tưởng, dám nghĩ dám làm, không ngại khó khăn hay lùi bước trước gian khổ Thanh niên là lực lượng nòng cốt, xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong thời đại ngày nay, khi đất nước đang hội nhập với sự phát triển của thế giới, thanh niên cần có hành trang vững chắc về kiến thức, kỹ năng, sức khỏe, trình độ khoa học công nghệ…có ước mơ, hoài bão, tạo động lực sống thúc đẩy học tập, rèn luyện kỹ năng, phát triển bản thân để đưa đất nước ngày càng tiến bộ hòa nhịp với thế giới Thanh niên hiện nay được sinh ra và trưởng thành trong bối cảnh đất nước hòa bình, phát triển vậy nên cần biết quý trọng tuổi trẻ, phải sống và cống hiến hết mình Ở Việt Nam hiện nay, đa

số thanh niên là lực lượng đi đầu trong công tác tình nguyện vì cộng đồng, thực hiện các chương trình, dự án lớn mang đậm chất thanh niên, nhiều tên tuổi đã được vinh danh trên đấu trường quốc tế

Thế nhưng, vẫn còn tồn tại những người sống không mục đích, hoài bão nên dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài, không biết tôn trọng tuổi trẻ, hời hợt, vô trách nhiệm, đam mê những thị hiếu tầm thường Những thanh niên này chỉ biết đến bản thân, sống buông thả Họ chùn bước trước khó khăn, lắc đầu trước thử thách và vô trách nhiệm với xã hội

Tiểu thuyết “Nhà giả kim” của Paulo Coelho được xuất bản lần đầu

tiên ở Brasil năm 1988 Tác phẩm được dịch ra 67 ngôn ngữ và bán tới 65 triệu bản, trở thành một trong những tác phẩm bán chạy nhất mọi thời đại Sách được chuyển ngữ sang tiếng Việt từ bản tiếng Đức năm 2002 do Lê Chu Cầu dịch, từ đó đến nay đã được các thanh niên Việt Nam đón nhận, đánh giá

cao và là một trong những tiểu thuyết được giới trẻ tìm đọc nhiều nhất Qua câu chuyện của Santiago, Paulo Coelho muốn gởi đến người đọc về hành trình theo đuổi giấc mơ cũng như những quan niệm của ông Tất cả những

nhân vật trong tác phẩm “Nhà giả kim” đều có một điểm chung, đó là đều có

một ước mơ, một lý tưởng sống của đời mình nhưng không phải ai cũng đi theo nó, không phải ai cũng đưa ra được sự lựa chọn giữa một bên là những gì quen thuộc gần gũi và một bên là những gì mình muốn sở hữu Nhân vật chính của truyện - Santiago, gặp không ít thử thách trong cuộc hành trình nhưng với lòng dũng cảm, sự chân thành và quyết tâm theo đuổi lý tưởng sống của mình, cuối cùng cậu đã tìm được nhiều hơn một kho báu

Tác phẩm “Nhà giả kim” là một cuốn tiểu thuyết với văn phong giản

dị, lối dẫn truyện nhẹ nhàng dễ đi vào lòng người đọc Tác phẩm đã đưa đọc giả đến một triết lý sâu sắc: Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ, hành trình tìm đến ước mơ sẽ giúp thấu hiểu được ý nghĩa sâu sắc của triết lý cuộc sống Và ở

đây, thông qua quan niệm của Paulo Coelho trong “Nhà giả kim”, thanh niên

có sự nhìn nhận về ước mơ và hoài bão, từ đó có ý thức xây dựng cho mình triết lý sống đúng đắn

Chính vì những lý do trên nên tôi đã chọn đề tài: “Triết lý sống của

Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà giả kim” và ý nghĩa của nó đối với thanh niên Việt Nam hiện nay” cho luận văn của mình

2 Lịch sử nghiên cứu

2.1 Những công trình nghiên cứu về thanh niên Việt Nam

- Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên, Người luôn chú trọng về công tác giáo dục toàn diện Trên cơ sở đó quyển “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục” các tác giả đã trình bày làm rõ nội dung làm nền tảng cho thế hệ thanh niên Việt Nam

- Đoàn Nam Dân với quyển Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh

niên trình bày những vấn đề cơ bản về nguồn gốc, quá trình hình thành tư

tưởng cơ bản của Người về giáo dục thanh niên, việc vận dụng tư tưởng giáo dục thanh niên trong giai đoạn hiện nay và những biện pháp phát triển toàn diện cho thanh niên thời kỳ mới

- Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam đã tiến hành

nghiên cứu và xây dựng Báo cáo quốc gia về thanh niên Việt Nam Báo cáo

đưa ra các chỉ số định lượng và phân tích định tính về thực trạng giáo dục, việc làm và cả chăm sóc sức khỏe cho thanh niên

- Văn bản chỉ đạo của Trung ương Đoàn thực hiện nhiệm vụ của Đảng đề

ra trong quyển Luật thanh niên và chiến lược phát triển thanh niên, đã cho thấy

Đảng và Nhà nước ta luôn đề cao vai trò của đoàn viên, thanh niên Sách giúp cho các đoàn viên, thanh niên tìm hiểu, nghiên cứu, triển khai thực hiện Nghị quyết, phương hướng nhiệm vụ của công tác Đoàn trong tình hình mới

- Chuyên đề giáo dục của Trung ương Đoàn về thanh niên với tên

Thanh niên Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế nêu lên vị trí vai trò, bối cảnh tác động, thời cơ,

thách thức, dự báo về tình hình thanh niên Việt Nam hiện nay và phấn đấu trở thành nguồn nhân lực có chất lượng cao trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

- Thạc sĩ Diệp Minh Giang trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn

Đại học quốc gia Hà Nội, nghiên cứu công trình Xây dựng đạo đức của thanh

niên Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,

trong đó nên lên những vấn đề của thanh niên, thực trạng đạo đức thanh niên trong nền kinh tế thị trường hiện nay, phương hướng và giải pháp xây dựng đạo đức của thanh niên Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

- Công trình nghiên cứu Giáo dục đạo đức cho thanh niên trong quá

trình toàn cầu hóa ở Việt Nam hiện nay của Hồ Thế Giao, Thạc sĩ trường ĐH

Khoa học xã hội và nhân văn cho thấy vị trí, vai trò của giáo dục đạo đức, tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho thanh niên trong quá trình toàn cầu hóa

ở Việt Nam hiện nay

2.2 Những công trình nghiên cứu về Paulo Coelho và tác phẩm

đã trải qua, những câu chuyện tôi đã nghe thuật lại và những chiêm nghiệm tại mỗi khoảnh khắc trong từng chặn hành trình trên dòng sông đời tôi”

- Trang Sparknotes cho ta thấy những bước thăng trầm, bước ngoặt trong sự nghiệp văn chương của Paulo Coelho Chính bước ngoặt đó đã giúp Paulo Coelho trở thành một trong những tác giả nổi tiếng nhất hiện nay

- Cuộc hội thảo “Paulo Coelho và độc giả Việt Nam” diễn ra vào ngày 7/11/2007 do công ty sách Bách Việt tổ chức để giới thiệu đầy đủ về Paulo Coelho và chia sẻ của người đọc về các tác phẩm của ông Cuộc hội thảo giúp cho người đọc hiểu được vì sao Paulo Coelho được xem là “Ông vua Midas” người có khả năng giúp các nhà xuất bản bán sách thành vàng

- Tác phẩm “Nhà giả kim” đã được các độc giả và trang mạng đưa ra rất nhiều nhận định như “Cuốn sách làm thay đổi cuộc đời bạn”, “Những giá trị sâu sắc về cuộc đời và tình yêu”, “Minh triết về cuộc đời trong Nhà giả

kim của Paulo Coelho”, “ Nhà giả kim và bài học quý hơn vàng” hay “Vì sao giới trẻ mê mẩn sách Nhà giả kim”…Tất cả các nhận định đều cho ta thấy rằng “Nhà giả kim” là một tác phẩm đáng để đọc và tìm hiểu

2.3 Những công trình nghiên cứu về triết lý sống

- Nguyễn Hiến Lê với tác phẩm “Tương lai trong tay ta” cho rằng đường đời con người như một chuyến phiêu lưu, điều quan trọng là những

gì chúng ta mang theo bước vào đường đời và mục đích khi chúng ta bước vào nó

- Quyển “Triết lý nhân sinh trong văn hóa Việt Nam” của Khoa Triết học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội giúp hiểu được những giá trị, cũng như tính đa dạng, phong phú của triết lý sống trong nền văn hóa Việt Nam được đúc kết, lưu giữ qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước

- Nguyễn Gia Linh – Duyên Hải với tác phẩm “Triết lý nhân sinh của cuộc đời” qua những ví dụ sinh động về đời sống hiện thực sẽ gợi mở được những điều thú vị, từ đó học được cách đối mặt với những vấn đề trong cuộc sống, hiểu và nắm được sâu sắc cuộc đời

- Cuốn sách “Đúng việc” của Giản Tư Trung viết về vấn đề tìm kiếm tự

do, quyền tự lựa chọn những công việc mình thích, làm bất cứ điều gì mình mong muốn nhưng trong khuôn khổ pháp luật Tác phẩm còn nhấn mạnh đầu

tư kiến thức cho bản thân là một việc làm đúng đắn và hãy sống, cống hiến hết mình thì thành công, tự do sẽ tìm đến mỗi người

- Nhà Triết gia đương đại Luc Ferry với quyển “Học cách sống – khái luận triết học dành cho thế hệ trẻ” trả lời câu hỏi làm thế nào để sống thanh thản, hạnh phúc, và tác giả xem triết học như là một cách để ta sống ở đời

- Andrew Matthews (Dũng Tiến và Thúy Nga dịch) viết trong quyển

“Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi” với một cách nhìn nhận khác hẳn mà cuộc đời một người thay đổi: từ chỗ bi quan, tưởng chừng mọi thứ đã kết

thúc, sang chỗ lạc quan, có thể sẵn sàng bắt tay làm lại từ đầu Và khi bạn thay đổi, cuộc sống của bạn sẽ trở nên hạnh phúc

- Krishnamurti (Lê Tuyên dịch) với tác phẩm “Bạn làm gì với đời mình” nói về việc con người ai cũng đều trải qua những thứ xáo trộn trong đời sống, nhưng nếu hiểu được cái tôi của chính mình thì tâm hồn sẽ tự giải thoát khỏi nỗi thống khổ

- Mã Vân (Nguyễn Tiến Đạt dịch) với quyển “Triết lý sống của tôi”

đem tới những gợi mở trên nhiều khía cạnh, giúp chúng ta nhớ lại những ước

mơ đã từng ấp ủ, giúp chúng ta vững tin bước tiếp trong cuộc sống đầy chông gai, thử thách

- Inamori Kazou (Phạm Hữu Lợi dịch) trong tác phẩm “Cách sống” nói đến việc hãy biến những suy nghĩ thành hiện thực và đưa ra chân lý “Tâm quyết định vận mệnh”

Tóm lại, việc xây dựng triết lý sống, hành động cho những ước mơ hoài bão là một trong những nội dung rất được mọi người đánh giá và xem trọng

Ở đây tôi muốn dựa trên tư tưởng của Paulo Coelho, xây dựng triết lý sống cho thanh niên thời đại ngày nay với tư tưởng “Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ của mình! Và mỗi chúng ta hãy sống trọn vẹn với ước mơ của mình” như chính cách mà tác giả Paulo Coelho đã thực hiện

3 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu, làm rõ những nội dung cơ bản quan niệm của

Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà giả kim” về ước mơ, về tình yêu, về lẽ

sống, góp phần có cách nhìn nhận, đánh giá, rút ra những bài học để xây dựng

triết lý sống cho thanh niên Việt Nam hiện nay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể

Tác phẩm “Nhà giả kim” của Paulo Coelho và thanh niên Việt Nam

hiện nay

4.2 Đối tượng

Xây dựng triết lý sống của thanh niên Việt Nam hiện nay qua ảnh

hưởng của Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà giả kim”

5 Giả thuyết khoa học

Nếu như trong thời đại ngày nay, thanh niên Việt Nam có được triết lý sống cao đẹp thì họ sẽ có những quan niệm đúng đắn, hành động phù hợp, từ

đó góp sức mình vào công cuộc xây dựng đất nước, phát triển kinh tế xã hội, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nêu trên, đề tài sẽ giải quyết một số nhiệm vụ sau:

Một là, phân tích triết lý sống của Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà

giả kim”

Hai là, giá trị triết lý sống của Paulo Coelho trong tác phẩm “Nhà giả

kim” đối với việc xây dựng triết lý sống của thanh niên Việt Nam hiện nay

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn nghiên cứu: nghiên cứu việc xây dựng triết lý sống của thanh niên Việt Nam hiện nay qua quan niệm của Paulo Coelho trong tác

phẩm “Nhà giả kim”

- Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu về triết lý sống của thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

8 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng - chủ

nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng ta về vấn

đề đạo đức, xây dựng đạo đức, từ đó rút ra được triết lý sống cho thanh niên hiện nay Kết hợp với vận dụng các phương pháp khác như: phân tích và tổng

hợp, so sánh, trừu tượng hóa và khái quát hóa, thống kê và chú giải tài liệu, phương pháp điều tra, tiếp cận và nghiên cứu lý thuyết, phương pháp chuyên gia

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn được bố cục làm 2 chương và 5 tiết

10 Những đóng góp mới về khoa học và luận điểm của luận văn

10.1 Những luận điểm cơ bản

- Thanh niên là lực lượng nòng cốt cho sự phát triển của một quốc gia, dân tộc, là người đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Thế nên việc xây dựng triết lý sống cho thanh niên hiện nay đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam

- Tác phẩm “Nhà giả kim” của Paulo Coelho là một trong những

quyển sách được giới trẻ tìm đọc nhiều nhất, với câu chuyện của Santiago về hành trình theo đuổi giấc mơ Cậu đã gặp không ít khó khăn, thử thách nhưng với lòng dũng cảm, sự chân thành và quyết tâm theo đuổi lý tưởng sống của mình, cuối cùng cậu đã tìm được nhiều hơn một kho báu

- Quyển sách “Nhà giả kim” đã đưa ra một triết lý sâu sắc: Đừng bao

giờ từ bỏ ước mơ, hành trình tìm đến ước mơ sẽ giúp thấu hiểu được ý nghĩa

sâu sắc của lý tưởng sống Thông qua triết lý của tác giả trong tác phẩm “Nhà giả kim” để thanh niên có sự nhìn nhận và xây dựng cho mình những triết lý

sống

10.2 Đóng góp mới về khoa học của luận văn

- Về lí luận: Đề tài giúp ta hiểu hơn về hệ giá trị triết lý sống và giá trị

của triết lý sống đối với thanh niên Việt Nam hiện nay qua tác phẩm “Nhà giả kim” của Paulo Coelho

- Về thực tiễn: Sự tác động tích cực của triết lý sống Paulo Coelho

trong tác phẩm “Nhà giả kim” đối với thanh niên, từ đó rút ra được những

triết lý sống cho thanh niên Việt Nam hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC NGHIÊN CỨU TRIẾT LÝ SỐNG

CỦA PAULO COELHO TRONG “NHÀ GIẢ KIM”

1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm “triết lý sống”

Theo từ điển Tiếng Việt thì triết lý được chia làm 2 loại là danh từ và động từ

- Đối với danh từ:

+ Được hiểu là lý luận triết học, ví dụ như triết học phương Đông hay triết học phương Tây

+ Đồng thời còn có nghĩa là quan niệm chung của con người về vấn

đề nhân sinh và xã hội, được gọi là triết lý sống

- Đối với động từ: là những thuyết lý về vấn đề nhân sinh và xã hội, ví

dụ như tính thích triết lý hay triết lý cao xa, hiểu một cách đồng nghĩa

đó là thuyết giáo

Triết lý sống chính là cuộc sống, là những suy tư về cuộc sống, bằng cách nào để sống cho khôn ngoan, sáng suốt và hạnh phúc, từ đó có định nghĩa khác về triết lý sống, đó chính là: Triết lý sống là một nỗ lực không ngừng của con người đi tìm ra chân lý của cuộc đời Nhưng chân lý luôn luôn vượt thoát khỏi ý muốn chiếm đoạt của cuộc đời vì triết lý là sự truy tầm chân

lý Một khi con người nghĩ đã nắm chắc được nó trong tay thì đó chính là lúc con người thấy nó vượt khỏi tầm tay của mình Bởi cuộc sống là sự sống động, luôn có sự thay đổi nên không thể định thức nó trong một cách diễn tả hay quan niệm nào được

Triết lý sống thường gần gũi và dựa trên những phạm trù thuộc về chân

lý, đạo đức, sức mạnh, trí tuệ, tiền tài, địa vị, sống chết…và nó luôn xoay

quanh sự thể hiện, đấu tranh, mưu cầu…Nhưng chung quy lại đều mang tính giáo dục bởi sự đúng đắn, tính nhân quả, sự khích lệ cá nhân, cộng đồng, mang tính tích cực Đời người là một thực tại sống động, muôn mặt, thay đổi một cách linh động nơi mỗi người với hoàn cảnh sống, tính tình, tâm lý, thể lý của mỗi người rất khác biệt nhau, nên không có cuộc đời nào giống cuộc đời nào Vậy nên, mỗi người nhìn cuộc đời một cách khác nhau, có lập trường sống khác nhau, từ đó mỗi người chọn cho mình triết lý sống đúng đắn, tình yêu chân chính và ước mơ phù hợp Bởi triết lý sống là nền tảng tinh thần của mỗi con người, chi phối và liên quan mật thiết đến định hướng sống của con người như lý tưởng, niềm tin, thái độ, các quan niệm về thiệc ác, hạnh phúc…con người có lẽ sống tốt đẹp sẽ vươn lên vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống Ngược lại sự khủng hoảng về triết lý sống sẽ có thể dẫn tới đổ vỡ niềm tin, tinh thần chao đảo, lệnh hướng cuộc sống, dẫn đến những hành động

có hậu quả khôn lường Tình yêu chân chính giúp con người vượt qua những chông gai, thử thách, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau

cuộc sống của mình như Virgil đã từng nói “Tình yêu sẽ chiến thắng tất cả”,

tình yêu làm cho cuộc sống tươi đẹp hơn Ước mơ là khát vọng cho những điều tốt đẹp mà con người muốn hướng tới trong tương lai, hành trình đi tìm ước mơ vô cùng gian nan, đầy thử thách nhưng trong hành trình đó con người

sẽ tích lũy được cho mình những triết lý sống, những bài học vô cùng hữu ích Với vốn kiến thức thực tế đó sẽ là hành trang quý báu trên bước đường chinh phục ước mơ trong tương lai

Triết lý sống chính là một trong những trụ cột quan trọng nhất trong việc nghiên cứu cuộc sống trong đó cơ bản nhất là tư duy sâu sắc về cuộc sống Bởi vậy sự trải nghiệm và thành tựu của một cá nhân hay cộng đồng có thể đo bằng việc sở hữu các triết lý của họ trong hành trình của cuộc sống

Tóm lại, triết lý sống là những điều được rút ra bởi những trải nghiệm trong hiện thực và chỉ dẫn, định hướng cho hành động của con người như một quan niệm nền tảng, cốt lõi làm kim chỉ nam cho cách hành động, xử thế, lối sống Từ đó tạo động lực cho mỗi con người có thêm nghị lực vượt qua những chông gai cuộc đời, thử thách bản thân, làm nên con người của xã hội

mới “Năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám thử thách”

1.1.2 Khái niệm “thanh niên”

Thanh niên là một khái niệm có thể được hiểu và định nghĩa theo nhiều cách, tùy thuộc vào nội dung tiếp cận và góc độ nhìn nhận hoặc cấp độ đánh giá để đưa ra các khái niệm khác nhau về thanh niên

Về mặt sinh học, các nhà nghiên cứu coi thanh niên là một giai đoạn xác định trong quá trình “tiến hóa” của cơ thể con người Các nhà tâm lý học thường nhìn nhận thanh niên là một giai đoạn chuyển tiếp từ tuổi thơ còn phụ thuộc sang hoạt động độc lập với tư cách là một công dân có trách nhiệm Dưới góc độ kinh tế học, thanh niên được xem là một lực lượng lao động

xã hội, nguồn bổ sung cho lao động xã hội trên tất cả các lĩnh vực

Còn đối với các triết gia, văn nghệ sĩ thì thanh niên lại được định nghĩa bằng cách so sánh hình tượng “thanh niên là mùa xuân của xã hội” và “là bình minh của cuộc đời”

Tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, đặc điểm truyền thống, tuổi thọ bình quân mà mỗi quốc gia có qui định độ tuổi thanh niên khác nhau Nhưng hầu hết các nước trên thế giới đều thống nhất tuổi thanh niên bắt đầu từ 15 hoặc 16 Còn thanh niên kết thúc ở tuổi nào thì mỗi nước đều có sự khác biệt, có nước qui định là 25 tuổi, có nước qui định là

30 tuổi và cũng có nước qui định là 40 tuổi Nhưng xu hướng chung là nâng dần giới hạn kết thúc của tuổi thanh niên

Theo Liên hợp quốc thì thanh niên là nhóm người từ 15 đến 24 tuổi chủ yếu dựa trên cơ sở phân biệt các đặc điểm tâm sinh lý và hoàn cảnh xã hội so với các nhóm lứa tuổi khác Nhưng trong công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em, tại điều 1 phần I lại khẳng định “trẻ em là mọi người dưới 18 tuổi”

Ở Việt Nam có một thời gian dài tuổi thanh niên được hiểu gần như đồng nhất với tuổi đoàn viên (từ 15 đến 28 tuổi) Ngày nay do điều kiện xã hội, kinh tế, chính trị có sự phát triển, thời gian học tập cùng với nhiều đặc điểm khác nên độ tuổi của thanh niên đã có sự thay đổi từ 15 đến 30 tuổi Khi đến 30 tuổi tức là hết tuổi đoàn viên thì người đoàn viên vẫn có thể tự nguyện sinh hoạt trong tổ chức Đoàn và tham gia vào Hội liên hiệp thanh niên hoặc các tổ chức khác của Đoàn và phong trào thanh niên đến 35 tuổi

Tại kỳ họp thứ 8, khóa XI, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua Luật thanh niên với nội dung như sau: “Thanh niên quy định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [17, 3] Đây là thời kỳ sung sức nhất của mỗi con người về thể chất, có

sự phát triển mạnh về trí tuệ, nhạy bén, năng động, sáng tạo, có nhiều ước mơ, hoài bão Thanh niên nước ta là một tầng lớp xã hội rộng lớn, luôn có những đóng góp quan trọng trong các giai đoạn lịch sử phát triển của đất nước Qua đó cho thấy thanh niên là một lực lượng hết sức quan trọng đối với

sự phát triển của một đất nước Thế nên, thế hệ thanh niên cần có lý tưởng sống, xác định được ước mơ hoài bão, khả năng tri thức của bản thân nhằm góp phần xây dựng xã hội giàu mạnh

1.2 Cuộc đời và sự nghiệp của Paulo Coelho

1.2.1 Cuộc đời của Paulo Coelho

Cuộc đời của Paulo Coelho có thể được chia thành ba giai đoạn:

- Giai đoạn đầu là lúc còn nhỏ khi đang ấp ủ giấc mơ là một nhà văn và

sự phản kháng với ý muốn cho con trở thành luật sư của ba mẹ Paulo

- Giai đoạn thứ hai là những bước đi đầu tiên trên con đường thực hiện ước mơ

- Giai đoạn thứ ba là sau khi đã trở thành một nhà văn nổi tiếng

Ta thấy rằng bản thân cuộc đời của Paulo đã là một bài học cho con đường thực hiện ước mơ, hoài bão của mỗi người

1 Paulo Coelho sinh năm 1947 tại Rio de Janeiro, Brazil Năm 40 tuổi ông mới bắt đầu viết và xuất bản quyển sách đầu tiên Ông được xem là nhà văn “còn sống” với các tác phẩm được đọc nhiều nhất thế giới Tuy lượng tác phẩm đến nay chỉ trên 20 cuốn nhưng đã phát hành đến 86 triệu bản tại 150 quốc gia Tuổi thơ của Paulo Coelho được đánh dấu bởi những thái độ và hành động phản kháng nhằm chống đối lại những ép buộc, gò bó của gia đình; chống đối những nghiêm ngặc, hà khắc của trường dòng nơi ông theo học Bố

là kỹ sư nên rất mong ông sẽ nối nghiệp của mình nhưng ngay khi mới 15 tuổi ông đã bày tỏ ước nguyện muốn trở thành nhà văn Mẹ ông đã rất ngạc nhiên

về điều này, bà muốn ông phải tìm hiểu thật rõ, kỹ xem ngành này liệu có phù hợp hay không Sau khi tìm hiểu xong ông đã trả lời bà với những câu từ và lời lẽ chắc chắn về các phương diện như: Một nhà văn thì hình thức bên ngoài phải như thế nào? Cách sử dụng từ và chất văn ra sao? Phương pháp, cách

thức viết văn cần những điều gì? Đặc biệt ông cho rằng “Khi được hỏi đang

đọc gì, nhà văn luôn nhắc đến một cuốn sách mà chưa ai từng nghe nói đến.” [18], từ đó mới thể hiện được điểm đặc biệt, chất riêng của mỗi nhà văn, tạo

dấu ấn, cái tôi trong văn học

Sau khi nghe những lời của Paulo Coelho, mẹ của ông lại càng ngạc nhiên nhưng lo sợ trước xu hướng có vẻ bất thường này Năm ông 17 tuổi, gia đình đưa ông vào điều trị tại một bệnh viện tâm thần Ba lần ông tìm cách thoát khỏi nơi này và chỉ thực sự trở lại cuộc sống gia đình năm 20 tuổi Về

việc này ông cho rằng cha mẹ ông không còn cách nào khác mà chỉ muốn cứu ông thôi Sau đó ông ghi tên học ngành luật nhưng chỉ một năm thì bỏ học

2 Năm 1970, khi 23 tuổi, Paulo Coelho đi du lịch sang các nước Peru, Bolivia, Chile, Mexico rồi đến Châu Âu và Bắc Phi Hai năm sau, ông về lại Brazil, tham gia tích cực vào phong trào hippie, lúc này đang phát triển mạnh Ông gặp Raul Seixas và trở thành người viết ca từ cho nhà soạn nhạc và ca sĩ nổi tiếng này Trong nhiều năm, cả hai đã làm nổi lên phong trào nhạc rock và gây được tiếng vang lớn Thời gian này ông làm quen và chẳng bao lâu kết hôn với họa sĩ Cristine Cuộc đời nhiều biến động của Paulo Coelho lại ghi thêm một sự kiện đáng nhớ: do tham gia nhiều tổ chức văn hóa nghệ thuật, năm 1974, ông bị bắt giam và bị cho là có nhiều hoạt động nhằm lật đổ chế độ độc tài Brazil, may nhờ hồ sơ ghi lại những năm ở bệnh viện tâm thần nên ông sớm được thả Sau đó, ông tham gia viết bài cho các tạp chí ca nhạc, cho đến năm 1978, không chịu nổi nhịp sống nhàm chán, ông bỏ việc, bỏ luôn cả

vợ để trở lại Châu Âu du lịch Ông dừng chân tại Hà Lan, Pháp, Tây Ban Nha

và trên con đường hành hương Compostelle, ông quyết định trở thành tín đồ đạo Cơ đốc và bắt đầu quyết tâm hơn vào việc thực hiện ước mơ trở thành nhà văn mà ông từng ấp ủ từ hồi nhỏ

3 Tuy thời gian cầm bút của Paulo Coelho không quá lâu nhưng cũng đủ

để ông thu hút hàng chục triệu đọc giả, thuộc nhiều tầng lớp, nhiều nền văn hóa khác nhau Sự thành công này dựa vào các tác phẩm của Paulo đầy tính nhân văn, nội dung câu chuyện chủ yếu là lấy cảm hứng từ những trải nghiệm cuộc sống vô cùng phong phú của ông, kết hợp với văn phong nhẹ nhàng, giản dị, dễ hiểu đã đi nhanh vào lòng người đọc Dù đã rất nổi tiếng và là thành viên của Viện Hàn lâm văn học của Brazil 2002 nhưng trên quê hương

mình thì ông lại bị đã kích Mặc dù vậy, ông trả lời “Tôi nghĩ là nhà văn cứ

việc viết, nhà phê bình thì bình phẩm, đọc giả thì đọc sách Còn chuyện sách

của tôi giản dị tôi hoàn toàn tán đồng ý kiến của các nhà phê bình Và tôi cho rằng, viết giản dị là điều khó khăn nhất” Hiện nay, ông cùng với vợ mình là

bà Christina Oiticica một danh họa của trường phái sơn dầu nghệ thuật đất và sinh thái định cư tại Rio de Janeiro của Brazil, vừa có nhà riêng tại Tarbes của Pháp Paulo Coelho vẫn còn sáng tác, tác phẩm mới nhất của ông là “Ngoại tình” năm 2015 được đông đảo đọc giả đón nhận Các sách mới của ông đều được dịch và các nhà xuất bản nổi tiếng phát hành, ở Mỹ, Nhà xuất bản HarperCollins, ở Pháp, Nhà xuất bản Flammarion, và được bán trên mạng internet qua kênh Kindle Độc giả khắp nơi trên thế giới vẫn chờ đón các tác phẩm mới của ông Paulo cũng thành lập một cơ quan trợ giúp những người nghèo khó tại Brazil Với tiền bản quyền sách của mình, ông còn thành lập Viện Paulo Coelho hơn 400 trẻ em, mục đích là việc nghiên cứu cung cấp cơ hội để các thành viên chịu thiệt thòi, bị tẩy chay của xã hội Brazil có nơi nương tựa, phát huy tiềm năng bản thân Bên cạnh đó, ông còn cống hiến

nhiều vào chương trình nhân đạo quốc tế, đặc biệt là với tổ chức Unessco

1.2.2 Sự nghiệp của Paulo Coelho

Dù hiện tại là một tiểu thuyết gia với nhiều tác phẩm bán chạy thuộc hàng top trên thế giới, được bán ra hơn 86 triệu bản trên 150 nước, được dịch

ra 56 thứ tiếng và đã nhận được nhiều giải thưởng của nhiều nước, trong đó tác phẩm “Vironika quyết chết” (Vironika decide morrer) được đề cử cho giải Văn chương Dublin IMPAC quốc tế có uy tín Tuy nhiên con đường văn chương của Paulo cũng không mấy suôn sẻ khi khởi nghiệp

1 Năm 1987 ông viết cuốn sách đầu tiền sau bao nhiêu năm ấp ủ có tên

“Người hành hương”, thuật lại những trải nghiệp trên con đường hành hương Compostelle khi quyết định trở thành tín đồ của đạo Cơ đốc giáo Lúc bấy giờ quyển sách rất ít người biết đến Một năm sau, năm 1988 Paulo viết cuốn

“Nhà giả kim”, chỉ xuất bản được vỏn vẹn 900 quyển và nhà xuất bản từ chối

xuất bản thêm Lúc này, tác giả cảm thấy thật tệ và quyết định đi du lịch ở nhiều nước Mãi đến năm 1993, qua một người bạn, ông làm quen với nhà xuất bản Harper Collins ở Mỹ Việc gặp được Harper Collins là cột mốc đầu tiên cho tác phẩm “Nhà giả kim” được xuất bản 50.000 quyển Từ đó tên Paulo Coelho đã có chỗ đứng trong sự nghiệp văn chương

Tiểu thuyết “Nhà giả kim” (O Alquimista) của ông, một câu chuyện thấm đẫm chất thơ đã bán được hơn 65 triệu bản trên thế giới và được dịch ra

56 thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt Tác phẩm này được dựng thành phim do Lawrence Fishbune sản xuất, vì diễn viên này rất hâm mộ Coeho Sách của ông còn có quyển “Hành hương” (O diario de um mago), “Bên sông Piedra ngồi xuống và khóc” (Na margem do Rio Piedra eu sentei e cherei) và

“Những nữ chiến binh” (As Valkirias) Cuốn tiểu thuyết năm 2005 của ông tên O Zahir bị cấm ở Iran, 1000 bản sách bị tịch thu nhưng sau đó lại được phát hành

Mặc dù có nhiều thành công trong sự nghiệp nhưng nhiều nhà phê bình ở Brazil vẫn nhìn ông như một tác giả không quan trọng Họ cho rằng những tác phẩm của ông còn quá đơn giản và giống sách tự lực, cũng có người xem các tiểu thuyết của ông có quá nhiều tính chất thương mại Sự kiện ông được vào Viện Hàn lâm Văn chương Brazil đã gây ra nhiều tranh cãi cho các độc giả Brazil và ngay trong chính Viện Hàn lâm

2 Sau thành công của quyển “Nhà giả kim”, Paulo còn viết thêm một số tác phẩm và gây được tiếng vang Nhiều quyển sách của ông được lọt vào danh sách những quyển sách bán chạy nhất ở nhiều nước kể cả Brazil, Anh, Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Israel và Hy Lạp Ông là tác giả viết tiếng Bồ Đào Nha bán chạy nhất mọi thời đại

Một số các tác phẩm của ông như: “Hành hương” (1987), “Nhà giả kim” (1988), “Bidra” (1990), “O Dom Supermo” (1991), “Những nữ chiến binh”

(1992), “Bên sông Piedra tôi ngồi xuống và khóc” (1994), “Maktub” (1994),

“Ngọn núi thứ năm” (1996), “Cẩm nang của chiến binh ánh sáng” (1997),

“Vironika quyết chết” (1998), “Quỹ dữ và nàng Prym” (2000), “Cha con và chú” (2001), “Mười một phút” (2003), “Như một dòng sông chảy” (2006),

“Phù thủy phố Portobello” (2006), “Giải Văn học Hans Christian Andersen” (2007)…

1.3 Triết lý sống trong tác phẩm “Nhà giả kim”

1.3.1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

Năm 1982, khi ông đi trên con đường Santiago Compostela (con đường của thánh James) ở Tây Ban Nha, đó là một lộ trình hành hương quan trọng của những người Thiên Chúa giáo thời Trung cổ Trong chuyến hành trình đó, Coelho có một sự thức ngộ tinh thần mà sau đó ông thể hiện trong cuốn

“Chuyến hành hương” (1987) Quyển sách này có gây được đôi chút ảnh hưởng nhưng điều quan trọng hơn là sau đó, Coelho kiên định hơn với ý tưởng muốn xây dựng sự nghiệp văn chương

Ý tưởng về quyển “Nhà giả kim” (1988) đến với ông từ một quyển truyện ngắn in năm 1935 của nhà văn người Argentina Jorge Luis Borges có tên “Câu chuyện về hai gã mộng mơ” Cũng giống như tác phẩm “Nhà giả kim”, truyện ngắn của Borges kể về hai kẻ mộng mơ trên đường đi tìm kho báu Coelho bán cuốn sách của ông cho một nhà xuất bản nhỏ ở Brazil Họ chỉ in lần đầu với số lượng khiêm tốn là 900 bản và quyết định không tái bản nữa

Năm 1993, nhà xuất bản Harper Collins của Mỹ quyết định in lại cuốn

“Nhà giả kim” với 50.000 bản Mặc dù, tại thời điểm đó là con số in vô cùng

ấn tượng nhưng nó vẫn chưa thấm vào đâu so với thành công vang dội sau này của cuốn sách

Sau khi được in tại Mỹ, “Nhà giả kim” đã được ghi vào kỉ lục Guiness thế giới ở mục cuốn sách được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất của một tác giả còn sống Tác phẩm cũng giành được nhiều giải thưởng văn chương quốc tế trong đó có giải thưởng sách vàng Neilsen 2004 của Vương quốc Anh, Giải thưởng Grand Prix Litteraire Elle của Pháp năm 1995 và giải thưởng Quốc tế Corine dành cho tiểu thuyết năm 2002 của Đức

Thành công chưa từng có của “Nhà giả kim” đã đưa Paulo Coelho lên vị thế nhà văn của thế giới và trong số rất nhiều người hâm mộ tác phẩm của ông có nhiều độc giả đặc biệt như tổng thống Bill Clinton, ca sĩ Madonna, diễn viên – ca sĩ Will Smith…Qua đó cho thấy tác phẩm “Nhà giả kim” là một quyển sách không nên bỏ qua trong cuộc sống

1.3.2 Kết cấu của tác phẩm

“Nhà giả kim” được Paulo Coelho viết với 52 chương chia làm 2 phần Phần 1 từ chương 1 đến chương 17: nói về việc tìm ra ước mơ, lựa chọn ước mơ, con đường thực hiện ước mơ của Santiago

Phần 2 từ chương 18 đến chương 52: đó là cả quá trình thay đổi công việc, cách thức cuộc sống để đạt đến ước mơ của Santiago trong hành trình chinh phục ước mơ

Với 2 phần, 52 chương tác giả muốn gởi gấm những thông điệp đến với người đọc:

1 Đó là sự tường minh về cuộc sống được toát lên qua các câu từ trong tác phẩm, từ đó người đọc có sự suy ngẫm, chiêm nghiệm và rút ra những bài

học cho bản thân: “Bất kể giàu hay nghèo, sang hay hèn, ai cũng đều có 1 vai

trò chính trong lịch sử thế giới Có điều phần nhiều người ta không biết đó thôi” [29, 207] Mỗi con người đều có vai trò trong xã hội, nó giúp xã hội có

sự cân bằng, cách nhìn nhận, đánh giá, sự cố gắng để vươn lên Ví dụ như trong học tập có những bạn học giỏi và những bạn học tệ Đó là mâu thuẫn,

nhưng lại có sự tác động lẫn nhau, giúp cho xã hội cân bằng và phát triển Các bạn học giỏi sẽ là động lực giúp cho các bạn học tệ cố gắng nhiều hơn Khi sự

cố gắng đạt đến lượng cho phép thì sẽ tạo thành chất mới, chất học sinh giỏi Vậy nên cho dù chúng ta là giàu hay nghèo, sang hay hèn cũng đều góp phần vào lịch sử thế giới Mỗi con người đều có sự nhận thức rất sớm rằng phải làm gì trong cuộc sống, tuy nhiên chính vì nhận thức sớm nên cũng bỏ cuộc

sớm do sự nản lòng, ngại khó khăn và cũng do “Kho tàng sờ sờ ngay trước

mắt mà họ không hề biết Vì con người không tin rằng có kho tàng thật”, hay

“Những gì xảy đến với anh một lần có thể không bao giờ xảy ra nữa, nhưng

những gì xảy ra hai lần thì nhất định sẽ thêm lần thứ ba” [29, 178] Đó là

những triết lý sống giúp con người nhận diện một cách tường minh hơn về cuộc sống, qua đó suy ngẫm về cuộc đời, xã hội và con người

2 Triết lý sống của mỗi người qua tác phẩm là “Chỉ khi nào thực hiện

được giấc mơ thì cuộc sống mới đáng sống” [29, 26] vì triết lý sống giúp mỗi

người chúng ta vượt qua mọi khó khăn trở ngại để vươn lên trong cuộc sống Mỗi con người cần sống trọn vẹn với cuộc đời của mình, chỉ duy nhất một điều khiến không thể nào thực hiện được cuộc sống một cách trọn vẹn đó là

sợ thất bại Thế nên triết lý sống giúp con người định hướng đúng đắn về cuộc đời, đương đầu với khó khăn, vượt qua thất bại, từng bước vượt qua mọi giới hạn bản thân, không ngừng mở rộng và phát triển bản thân, chinh phục ước

mơ của mình Mọi sự mạo hiểm đều có giá trị riêng, trải nghiệm mà ta có được khi theo đuổi ước mơ chính là điều khiến nó trở nên đáng theo đuổi

3 “Người ta yêu vì yêu, chẳng cần phải có lý do” [29, 163], tình yêu

chân chính làm cho con người có sức mạnh vượt qua tất cả Khi yêu người ta

có thể tạo dựng nên tất cả, khi yêu thì không cần hiểu chuyện gì đang xảy ra

vì mọi sự diễn ra trong chính bản thân những người đang yêu Tình yêu giúp con người có thêm nghị lực thực hiện ước mơ Tình yêu cũng làm cho con

người mong muốn được sống ổn định quên mất thú vui được tự do giang hồ

đi cùng trời cuối đất

4 Hãy sống trọn vẹn với ước mơ của mình Tác phẩm ca ngợi lòng dũng cảm khi tin tưởng vào giấc mơ, giấc mơ của một người chính là định mệnh của người đó, và sự chối bỏ giấc mơ chính là chối bỏ định mệnh Mỗi người đều cần phải có một ước mơ, có ước mơ con người sẽ có mục đích sống rõ ràng Có người chọn con đường thực hiện ước mơ nhưng có người lại chọn con đường chỉ mơ ước vì không phải ai cũng có thể rời bỏ nơi quen thuộc,

gần gũi “Ta sợ sau khi đạt được ước mơ rồi thì không còn gì thúc đẩy mình

tiếp tục sống nữa Song, sợ bị thất vọng não nề ta chọn cách chỉ mơ thôi” [29,

79], đó là cách chọn của nhiều người và cũng chính cách chọn này làm cho họ không có hứng thú trong cuộc sống, làm cho cuộc đời chỉ như một cái giếng khô Khi đã dấn thân vào thực hiện ước mơ của mình thì những thứ nhận được còn nhiều hơn cả việc chạm tay vào giấc mơ

Cốt truyện được tóm tắt như sau:

Trong một đoàn người lữ hành, một nhà giả kim thuật lại có một câu chuyện mà ông đọc được dọc đường Đó là một dị bản của truyền thuyết hoa thủy tiên Điều đọc đáo trong dị bản này là hồ nước, nơi Narcissus rơi xuống

và chết, không khóc vì vẻ đẹp của chàng trai, mà bởi vì hồ nước có thể nhìn thấy được vẻ đẹp của chính mình phản chiếu trong đôi mắt của chàng trai trẻ

Ý này được lấy từ bài thơ ngắn “The Disciple” của Osca

Nhân vật chính là Santiago Ba mẹ cậu đã làm lụng vất vả cả cuộc đời để cậu có thể đến học ở một trường dòng Nhưng Santiago khát khao cháy bỏng được chu du khắp thế giới, bố cậu đồng ý cho cậu dùng gia tài của mình mua một đàn cừu

Là người chăn cừu, cậu đã chu du khắp vùng quê Andaluisa, phía nam Tây Ban Nha, trong vài năm, tận hưởng cuộc sống vô tư lự và phiêu lưu Câu

chuyện bắt đầu khi Santiago chuẩn bị trở lại một thành phố nhỏ, nơi một năm trước đây, anh đã gặp một cô gái xinh đẹp, con một thương gia Mặc dù mới nói chuyện với cô không lâu, nhưng cảm xúc của cậu dành cho cô khiến cậu phải suy nghĩ về cuộc sống của một người chăn cừu như cậu, và cân nhắc một cuộc sống ổn định hơn

Khi cậu đến thành phố ấy, điều đầu tiên cậu quyết định đi đến nơi những người Ishval bói toán để giải mã một giấc mơ lặp lại trong cậu từ lâu Cậu luôn mơ rằng có một đứa trẻ đang chơi với những con cừu của cậu, rồi cầm tay cậu dẫn đi tới chân Kim tự tháp ở Ai Cập để chỉ cho cậu nơi có một kho tàng bí mật Nhưng cậu luôn tỉnh giấc ngay trước khi đứa trẻ chỉ chính xác nơi cất giấu Bà thầy bói nói rằng cậu phải đi tìm kho báu ấy, vì nếu đó là một đứa trẻ nói thì nó là có thật

Thoạt tiên cậu không tin vào lời bà thầy bói, nhưng rồi xuất hiện một ông già tự xưng là vua xứ Salem, khuyên cậu rằng hãy sống theo mục đích của chính cậu Ông kể cho cậu nghe một câu chuyện tuyệt vời về một người

đi tìm hạnh phúc Santiago quyết định đi đến Châu Phi Cậu bán đàn cừu và tới Tangier nhưng khi đến đây cậu bị cướp Sau đó cậu thấy một cửa hàng phale với đầy bụi bám do công việc kinh doanh không mấy phát đạt Cậu đi đến cửa hàng lau chùi những ly phale để mong đổi lấy chút thức ăn Cùng lúc

đó có những người khách đến xem, cậu đã thuyết phục họ và bán được vài chiếc ly nên ông chủ cửa hàng đã thuê cậu Lúc này Santiago đã học được rằng số mệnh mỗi người đều được viết ra

Sau gần 1 năm, cậu quyết định rời tiệm pha lê vì cậu đã có đủ tiền mua một bầy cừu mới, gấp đôi số cừu cậu đã bán đi hồi trước Nhưng cậu lại không mua một con cừu nào cả Bởi vì cậu quyết định thực hiện hành trình ước mơ của mình

Cậu gia nhập vào đoàn lữ hành đến một sa mạc gần các kim tự tháp Cậu gặp một người Anh đang tìm kiếm những nhà giả kim chân chính suốt 20 năm Cậu đã học được rất nhiều điều dọc đường đi từ những quyển sách của người này

Đoàn người tiến dần về phía ốc đảo, họ được chào đón và khuyên nên dừng bước do phía trước có chiến tranh giữa các bộ tộc Cậu đã giúp người Anh tìm một nhà giả kim Và ở đó cậu gặp Fatima và yêu cô từ cái nhìn đầu tiên Trong một lần đánh cược cuộc đời của mình vào trực giác và sự nhạy bén của mình, cậu đã giúp bộ tộc tránh được một cuộc tấn công đột ngột vào

ốc đảo Cậu được thưởng rất nhiều tiền vàng cùng lời đề nghị trở thành cố vấn quan trọng cho tộc trưởng Cũng lúc đó nhà giả kim ở ốc đảo nhận ra rằng Santiago chính là người học trò mà ông tìm kiếm đã lâu Cậu phải lựa chọn giữa tình yêu với Fatima với việc rời ốc đảo đi đến các kim tự tháp để tìm kiếm ước mơ của mình Với sự khích lệ của Fatima cậu đã rời ốc đảo lên đường đến kim tự tháp Khi đến vùng sa mạc cai quản bởi những chiến binh hung dữ, cậu đã phải vượt qua những cửa ải, trổ tài biến thành gió, thấu hiểu ngôn ngữ của vũ trụ thì mới được phép đi qua Tới đây nhà giả kim từ biệt chàng trai và cậu một mình đi đến kim tự tháp

Cậu đã đến kim tự tháp rồi lại trắng tay khi đụng phải những tên cướp Nhưng cậu đã tìm ra được vị trí đặt kho báu, ở một nơi rất bất ngờ Cuối cùng Santiago đã lấy được kho báu, trở lại ốc đảo với niềm vui hân hoan và niềm hạnh phúc tuyệt vời

1.3.3 Nội dung triết lý sống trong tác phẩm

1.3.3.1 Quan niệm của Paulo Coelho về giá trị sống

Cuộc đời của tác giả luôn gắn liền với hành trình thực hiện ước mơ dù trải qua nhiều biến động nhưng vẫn kiên trì, có thể vì vậy nên ngay từ đầu tác

phẩm ông đã viết “Chỉ khi nào thực hiện được giấc mơ, thì cuộc sống mới

đáng sống” [29, 26] Đó chính là giá trị sống của Paulo xuyên suốt tác phẩm

mà nhân vật Santiago đã chấp nhận sự thay đổi cuộc sống để thực hiện hành trình chinh phục ước mơ

Điều đầu tiên Paulo Coelho muốn nói đến là “nguyên lý đại ngộ” Ông

đã viết như sau “Bao giờ cũng thế cả Cái đó gọi là nguyên lý đại ngộ Lần đầu tiên khi ta liều chơi đỏ đen thì thường là ta thắng” Trong cuộc sống thông thường những cái gì đầu tiên, những cái mới sẽ được đãi ngộ một cách

dễ dàng để dẫn dụ con người vào những lần khác Nó làm cho con người có

sự yêu thích, vui sướng khi thắng ngay trong lần đầu tiên, tạo cảm giác phấn khích muốn thực hiện tiếp tục vào nhiều lần nữa Đó là cách hiểu được tâm lý người khác Nói về việc chơi đỏ đen nếu đã thắng được lần đầu tiên chúng ta

sẽ hưng phấn chơi tiếp những lần sau dù cho việc thắng ở những lần sau là rất

ít nhưng người ta vẫn chờ đợi mong muốn được cảm giác chiến thắng một lần nữa Trong truyện khi Santiago gặp ông chủ quán bán pha lê, hai người cùng nhau làm việc cùng các ý tưởng mới lạ đã mang đến thành công: “Cháu muốn đóng kệ để bày hàng pha lê”, “chúng ta hãy dùng những chiếc ly pha lê này

để bán nước cho khách đi từ dưới chân dốc lên, sẽ tạo cảm giác ngon hơn, đẹp hơn” Khi nói ra ý tưởng này, cậu đã bị ông chủ cửa hàng từ chối ngay, Santiago đã cố gắng thuyết phục, phân tích cho ông nghe những điểm hay khi

sử dụng ly pha lê để bán nước cho khách “Ta có thể mời trà đựng trong ly pha

lê Trà sẽ ngon hơn và người ta sẽ mua luôn cả ly vì cái đẹp thường quyến rũ con người nhiều nhất” Sau khi lắng nghe những ý tưởng của Santiago, ông chủ tiệm pha lê suy nghĩ rất nhiều bởi ông biết khi thay đổi theo ý tưởng của cậu đồng nghĩa với cuộc sống của ông cũng sẽ thay đổi Nhưng ông đã đồng ý

vì nghĩ rằng cần phải có sự mới mẻ và họ đã thu lại rất nhiều tiền Đó chính là nguyên lý “thánh nhân đãi kẻ khù khờ”

Với việc chăn cừu, Santiago vẫn có thể sống tạm ổn nhưng cậu cho rằng mình đã hiểu được ngôn ngữ của bầy cừu Cậu có một hy vọng vào mối thiện cảm thuở mới lớn với một cô gái xinh đẹp và khiến trái tim cậu rung động…thế mà cậu lại liều mình băng qua sa mạc đi về hướng kim tự tháp Đó chính là phép ẩn dụ cho ai cũng cần ít nhất trong đời một lần dấn thân đi tìm

kho báu hay chính là tìm hạnh phúc của đời mình như câu chuyện “Bí quyết

của hạnh phúc là được nhìn mọi thứ tuyệt mĩ trên thế gian này mà không hề quên hai giọt dầu trên muỗng” [29, 52]

Khi bị lừa mất tiền bạc, Santiago phải tìm cách vượt qua khó khăn, và

đã vượt qua một cách tài tình dù mất gần một năm trời phải làm việc tại một tiệm bán pha lê Nhưng dường như đó chỉ là những bước khởi đầu cho hành trình trước mắt của Santiago với những gian nan, thử thách Santiago nhận ra rằng cần phải đi đến cùng, phải cố đạt được giấc mơ Và cậu cũng biết khó khăn và thử thách không phải là vô ích, không đánh gục nổi cậu, mà thông qua đó con người cậu lớn lên và trưởng thành hơn

“Khi còn chăn cừu thì mình rất hạnh phúc và đem niềm vui cho mọi người xunh quanh Người ta mong mình đến và đón tiếp ân cần Bây giờ mình buồn nản và bất hạnh Phải làm sao đây? Mình sẽ giận và hoài nghi hết mọi người chỉ vì một người đã lừa gạt mình Mình sẽ thù ghét tất cả những kẻ tìm được kho tàng vì mình không tìm được kho tàng của mình Và rồi đây mình sẽ

ôm rịt lấy chút của cải có được, vì mình quá hèn mọn không thể chinh phục thế giới.” [29, 61]

“Người nào sống trọn đường đời của mình, người đó biết tất cả những

gì cần biết Chỉ có một điều khiến không thể đạt được ước mơ: đó là sợ thất bại” [29, 61]

Đương nhiên nỗi sợ hãi là một cảm giác mà con người ai cũng trãi qua, nhất là khi bắt đầu một công việc mới khó khăn Thế nên việc tránh né cảm

giác sợ hãi dường như là không thể mà cần tìm hiểu và đối diện với nó, chinh phục và chiến thắng nỗi sợ, từ đó chúng ta sẽ có thành công Vì thất bại trong đời là điều không thể tránh khỏi, mỗi lần thất bại sẽ giúp con người nhận ra khả năng, điểm yếu, điểm mạnh để chọn lọc, bỏ đi những gì không hiệu quả, nâng cao thế mạnh, góp phần cho sự thành công

“Họ tìm kho báu vốn nằm ở cuối con đường tiền định nhưng lại không

chịu đi trọn con đường đó” [29, 168]

Bất kể khi chúng ta làm một công việc gì cũng cần có sự cố gắng và nỗ lực không ngừng Trong truyện Santiago đã nỗ lực vượt qua mọi gian nan, bị cướp mất tiền khi đang ở một nơi xa lạ không biết ngôn ngữ, không quen một

ai, những tưởng cậu sẽ quay về khi đã có đủ tiền hoặc cậu sẽ ở lại đó giúp chủ cửa tiệm pha lê kinh doanh nhưng cậu lại tiếp tục chọn con đường mà đã định sẵn Đó là hành trình tìm đến ước mơ, cậu xứng đáng có được những điều mong muốn

Qua đó ta thấy được rằng “Chỉ khi nào có khả năng thực hiện giấc mơ thì cuộc sống mới đáng sống” bởi ước mơ là một phần của cuộc sống Khi có ước mơ con người sẽ nổ lực không ngừng, tự ý thức nâng cao khả năng, không ngại những thử thách, dám đương đầu với chông gai, và hiểu được giá trị sống đúng đắn

1.3.3.2 Quan niệm của Paulo Coelho về tình yêu

Tình yêu luôn làm cho con người có sự thay đổi, khác lạ, mới mẻ Đối với tác giả khi yêu thì chẳng cần lý do gì cả, yêu chỉ vì yêu thôi Nhân vật Santiago khi gặp cô gái con của một nhà buôn ở thành phố nhỏ, làm cậu luôn suy nghĩ về cô gái ấy và tình cảm tuổi mới lớn đó đã mang đến cho cậu một cảm giác khác lạ chưa từng được biết đến Dù cậu chưa biết cô gái tên gì và chỉ mới nói chuyện vài câu nhưng trái tim Santiago đã đậm loạn nhịp Cũng

từ đây cậu đã suy nghĩ về ước mơ được sống ổn định một nơi

“Trong thâm tâm cậu biết mình không thể chẳng cần, vì rằng bất cứ người chăn cừu, người thủy thủ hay người khách thương nhân nay đây mai đó nào cũng có ở đâu đó một kẻ khiến cho họ quên mất thú vui được tự do giang

hồ đi cùng cuối đất” [29, 19]

Cậu nhận ra rằng cô gái con người thương gia này chưa phải là tình yêu chân chính dành cho mình và cậu quyết định tìm một nửa trong hành trình thực hiện ước mơ cuộc đời

Khi cùng đoàn người băng qua sa mạc, cậu đã chậm rãi lắng nghe tiếng nói của cát, học cách giao hòa với vũ trụ vạn vật, tìm hiểu tâm linh của vũ trụ

Và cậu đã có được đền đáp đầu tiên – một cô gái của sa mạc, sinh ra như để chờ đợi cậu giữa một ốc đảo Một ốc đảo thật hấp dẫn với năm mươi ngàn cây chà là và ba trăm giếng nước…cô gái xinh đẹp đã không ngăn cản cậu bước tiếp về phía đông, dấn thân vào hiểm nguy bởi như cô nói – phụ nữ sa mạc sinh ra là để chờ đợi người đàn ông của mình ra đi và sẽ quay về với họ Đó là những khó khăn, nhọc nhằn, thử thách của tình yêu, như đơn giản là sự xa cách thì đã là một vấn đề

“Em khóc kìa” “Em sinh ra ở sa mạc nhưng em cũng là đàn bà chứ”

mạnh mẽ muốn bảo vệ, chở che cho người yêu, để làm được điều đó thì người con trai phải thực hiện được ước mơ, chinh phục thử thách Hơn thế, tác giả còn cho ta thấy rằng người con gái cần có sự mạnh mẽ Fatima trong câu chuyện là một cô gái sa mạc, những cô gái sa mạc luôn mạnh mẽ chờ đợi người đàn ông của họ trở về Chờ đợi ý muốn nói đến sự mong ngóng ai hoặc điều gì đó sẽ đến Nhưng điều gì sẽ đến, tin mừng hay tin dữ đó là điều không

ai biết trước được Những cô gái sa mạc đã chờ đợi, họ mạnh mẽ chào đón tất

cả dù đó là gì Paulo đã khắc họa tính cách cô gái sa mạc như chính sa mạc vậy, mạnh mẽ, yểu điệu, chân thành và chung thủy

“Cậu phải hiểu rằng tình yêu không bao giờ ngăn cản ai theo đuổi vận mệnh của mình cả Nếu để cho chuyện ấy xảy ra thì đó không phải là tình yêu đúng nghĩa, tình yêu ngôn ngữ của vũ trụ” [29, 162]

“Đừng nghĩ tới những gì đã bỏ lại phía sau” nhà luyện kim nói khi họ cưỡi ngựa đi trên sa mạc “Mọi sự đã được ghi khắc vào tâm linh vũ trụ và sẽ tồn tại vĩnh viễn” [29, 166]

“Con người mơ được trở về hơn là ra đi” [29, 166]

Ngoài ra Paulo Coelho còn thể hiện quan điểm là khi yêu nên tôn trọng, giúp đỡ người mình yêu đạt đến ước mơ, tương lai Ông cho rằng nếu đó là tình yêu đích thực thì cho dù có khó khăn thử thách cũng sẽ trở về với nhau, biết rằng xa nhau là đau khổ, nhớ nhung và luôn mơ được trở về với người mình yêu Nỗi nhớ khắc khoải, da diết khi không nhìn thấy nụ cười, ánh mắt,

dáng đi, giọng nói của người yêu, vậy mà cô gái Fatima rất dịu dàng nói “Các

đồi cát thay đổi theo gió nhưng sa mạc không thay đổi bao giờ Tình yêu của hai chúng ta cũng sẽ như thế” [29, 135] Để nói được điều này chắc phải là sự

tin tưởng vô bờ bến Sự tin tưởng của tình yêu được nhà văn so sánh như sa mạc hàng trăm năm vẫn vững trãi, không thay đổi bao giờ Khi yêu xa điều quan trọng chính là sự tin tưởng, niềm tin đối với người mình yêu, vì tin

tưởng giúp trái tim ấm áp, tạo động lực trong cuộc sống Trên tất cả thứ hạnh phúc nhất của tình yêu là mong muốn nhìn thấy người mình yêu vui vẻ, hạnh phúc đạt được ước mơ – đó là tình yêu chân chính May mắn là Santiago đã gặp được nhà giả kim thuật thật sự Và họ đã cùng trò chuyện về bí quyết giao hòa với vạn vật, chấp nhận cuộc sống, cũng như những điều giản dị về tình yêu và tình yêu đích thực

“Nếu em là một phần của vận mệnh anh thì sẽ có một ngày anh trở về

thôi” [29, 135]

“Nếu những gì ta tìm thấy là thật, là vàng ròng thì chúng ta sẽ không bao giờ hư hao và bất cứ lúc nào ta quay về thì chúng vẫn còn nguyên vẹn đó; còn nếu chúng chỉ là thoáng qua như ánh sao băng thì khi trở về ta chẳng tìm thấy gì nữa cả Nhưng dẫu sao cậu đã sống được cái phút thoáng qua ấy

và bấy nhiêu là đã đủ rồi” [29, 166]

Trong tác phẩm, Paulo đã cho thấy sự khác nhau giữa tình yêu và tình yêu đích thực, giữa cô gái con ông chủ thương gia và cô gái sa mạc Santiago đều có cảm tình với cả hai cô gái nhưng duy chỉ có một là tình yêu đích thực

dù nó ở xa xôi trong sa mạc mà vẫn có thể gặp được, cho thấy tác giả muốn nói về duyên phận của con người, sự dành tặng đã được sắp đặt sẵn trong tình yêu Chính sự miêu tả của tác giả thôi cũng đủ thấy Fatima chính là sự lựa chọn của Santiago như việc không nói rõ tên của cô gái con chủ thương gia

mà lại luôn nêu tên của Fatima rất nhiều lần Ông không cho thấy hình ảnh rõ ràng của cô gái, còn Fatima thì hiện lên là người con gái với đôi mắt thăm thẳm Đối với tác giả việc tìm thấy tình yêu chân chính cũng giống như hành trình tạo vàng, cần phải trãi qua nhiều công đoạn, cần có sự thử thách để tạo thành vàng, nếu không trãi qua nhiều thách thức thì đó chỉ thứ tình yêu nhầm tưởng

“Tại vì họ chỉ chú tâm tìm vàng thôi” “Họ tìm kho báu ở cuối con đường tiền định nhưng lại không đi hết con đường đó” [29, 168]

“Hãy trầm tư suy nghĩ, rồi sa mạc sẽ chỉ cho cậu hiểu thế giới Nói cho đúng thì mọi thứ diễn ra trên mặt đất đều chỉ cho cậu được Cậu không cần hiểu hết mọi điều về sa mạc mà chỉ cần nghiền ngẫm về một hạt cát rồi cậu sẽ thấy trong đó sự mầu nhiệm của tạo hóa Hãy lắng nghe trái tim mình” [29,

170]

Khi yêu trái tim có thêm nghị lực để đương đầu với những khó khăn thử thách dù gặp phải bất kì một gian khổ nào vẫn mong muốn vượt qua để trở về với tình yêu của mình, từ đó tạo động lực mạnh mẽ, thúc giục hoàn thành ước mơ, thành công để tạo hạnh phúc cho người yêu Tình yêu mà Fatima dành cho Santiago là tình yêu chân chính, tình yêu của sự tự do với việc ủng hộ người yêu mình đi tìm kho báu dù biết nó chỉ là trong giấc mơ

Cô gái đã không ngăn cản, không cảm thấy con đường mà người mình yêu đi

là viễn vong, hoang tưởng, trái lại đó là sự ủng hộ nhiệt tình, sự quan tâm hết mực Chính vì lẽ đó mà Santiago có thêm động lực tạo sức mạnh bước đi với hành trình ước mơ Mỗi khi mệt mỏi thì cậu lại nhớ đến Fatima người con gái

Chỉ đơn giản vì “Người ta yêu vì yêu Cần gì phải có lý do” [29, 163]

Chính Fatima đã dành cho Santiago niềm tin tưởng, ủng hộ cậu thực hiện mong ước khi cậu muốn ở lại ốc đảo mãi mãi để bầu bạn cùng cô trọn đời Người con gái luôn tin tưởng sa mạc đã tặng cho một kho báu quý giá nhất – tình yêu của Santiago Một người vì yêu mà chấp nhận chờ đợi, chờ

đợi người mình yêu hoàn thành giấc mộng, tin tưởng sẽ quay trở về “Nếu em

là một phần vận mệnh anh thì sẽ có một ngày anh trở về thôi” đó là tình yêu

chân thành, đúng nghĩa, cao thượng và biết hy sinh Chính điều đó đã tiếp thêm sức mạnh cho Santiago, để khi cậu gặp được nhà giả kim, nhận được những lời khuyên hữu ích từ ông, cuối cùng đã thực hiện được khao khát bấy lâu Dù cuối cùng lại xuất hiện những tên cướp, cướp đi tài sản của cậu lần nữa Lúc này, cậu nhìn kim tự tháp và thấy kim tự tháp cười với cậu Kho báu của Santiago là những bài học nhận được trong suốt chặng đường phiêu lưu,

là tình yêu chân chính trong đời với Fatima

Paulo Coelho quan niệm rằng tình yêu giúp con người có thêm sức mạnh tạo động lực vượt qua những khó khăn trên con đường thực hiện ước

mơ Yêu là vì yêu mà không cần phải có lý do gì cả Với ông khi đã là tình yêu chân chính thì sẽ không bao giờ cản trở bước đường tương lai của người yêu mà phải là niềm tin, sự cổ vũ cho hành trình chinh phục ước mơ Và người con gái cũng cần có sự mạnh mẽ để chờ đợi, giúp đỡ, là chỗ dựa tinh thần cho người mình yêu vượt qua thử thách

1.3.3.3 Quan niệm của Paulo Coelho về ước mơ

Một trong những quan niệm về giấc mơ của Paulo Coelho mà ta thấy

được ngay từ đầu là: “Có một giấc mơ để trở thành hiện thực khiến cho cuộc

sống trở nên thú vị hơn” Bởi khi đó cuộc sống sẽ có mục đích hướng đến,

cuộc sống trở nên có ý nghĩa, con người trân trọng từng khoảnh khắc, những trải nghiệm để hướng đến giấc mơ nhằm biến nó thành hiện thực Trong hành trình thực hiện ước mơ con người sẽ ngày càng mạnh mẽ, trưởng thành và ngày càng hoàn thiện bản thân, đặc biệt là ca ngợi lòng dũng cảm khi tin tưởng vào ước mơ, chối bỏ ước mơ là chối bỏ định mệnh của con người Từ

đó có thể thấy Coelho muốn thiết lập cõi mơ ngay trong thế giới thực tại này

đã bị chi phối bởi quá nhiều toan tính, thực dụng

Từ khi biết được ước mơ của bản thân đến khi quyết định đi theo ước

mơ đó là cả một quá trình nhọc nhằn Bởi không phải ai cũng hiểu được chính bản thân mình thích gì, cần gì và hợp với điều gì Quá trình hiểu được bản thân phải thông qua nhiều phương diện như bạn bè, gia đình, thầy cô, người

tư vấn, sách báo…, từ đó có nguồn thông tin chính xác về ước mơ và năng lực bản thân Một khi đã dứt khoát với quyết định của mình thì sẽ nghiệm ra được

một điều rằng “quyết định mới chỉ là khởi đầu Khi đã quyết định rồi tức là ta

trôi nổi trong một dòng sông cuồn cuộn chảy; nó cuốn ta theo đến một nơi mà lúc quyết định ta không hề dám nghĩ tới” [29, 96] Santiago cũng đã nghiệm

ra được điều này vì khi lên đường tìm kho tàng cậu chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ làm việc trong một cửa hàng pha lê và còn nhiều điều bí mật khác đang chờ đợi Quyết định theo đuổi ước mơ chỉ là điểm khởi đầu, những khó khăn, thử thách, may mắn, là điều bí mật chưa hề biết tới Tác giả muốn gởi đến thông điệp đó là hành trình chinh phục ước mơ không trơn tru mà đầy khó khăn, thách thức, chỉ những người thật sự can đảm, đầy niềm đam mê mới có thể thực hiện được

Với tác phẩm ta thấy rằng nếu Paulo không xây dựng một nhân vật sống hết mình với ước mơ thì chắc rằng quyển sách đã không hứng thú người đọc Tính cách thích tự do, thử thách, không ngại khó, không ngại khổ, dám đương đầu với ước mơ của Santiago đã tạo nên một nhân vật lý thú cho câu chuyện Một nhân vật không thích sự gò bó trong khuôn khổ như việc cậu luôn tìm những con đường mới để đi nếu điều kiện cho phép, hay làm một gã chăn cừu có cuộc sống tự do tự tại thay vì trở thành linh mục như ý muốn của

ba mẹ Những tính cách đó đã mở ra một hành trình mới cho cậu bé Santiago

– hành trình đi tìm ước mơ

Ông vua xứ Salem nói với Santiago khi họ gặp một anh chàng bán kem

- một người muốn bán kem để dành dụm tiền đi chu du khắp nơi rằng “Anh ta

không hề hiểu rằng người ta lúc nào cũng có thể thực hiện ước mơ của mình”

và khi ông muốn cậu đổi một phần mười số cừu của cậu để ông chỉ bảo cậu về

cách đi tìm kho tàng “Nếu cậu hứa trả bằng cái giá mình chưa sở hữu thì rồi

sẽ có lúc cậu mất đi ý chí đạt được nó đấy” Lời của ông vua xứ Salem cho ta

rút ra một điều rằng đừng bao giờ trì hoãn ước mơ mà hãy lên kế hoạch thực hiện nó Người bán kem chọn bán kem để sau này đủ tiền đi đến nhiều nơi, điều đó không sai, nhưng nếu anh ta già đi không còn đủ sức khỏe nữa, liệu anh ta có còn thực hiện được ước mơ của mình và giờ cho đến lúc anh ta kiếm

đủ tiền là cả một khoảng thời gian dài đằng đẳng, đến lúc đó liệu người bán kem có còn nhớ đến điều mà anh ta đã từng ước mơ Thế nên trong bất kì thành công nào, khát vọng nào, muốn có được phải chấp nhận trả giá bằng cái mình đang sở hữu bởi vì tiếc nuối nên sẽ có thêm động lực để thực hiện ước

mơ, nếu hứa hẹn về điều gì chưa có sẽ nhanh chóng nản lòng, thoái chí, chùn bước trước khó khăn bởi ta biết rằng mình không mất gì cả

Santiago đã từng bị cướp sạch tiền trên vùng đất vừa đặt chân đến, nơi

mà cậu chẳng hề hiểu được ngôn ngữ của người bản địa, cũng chẳng quen biết một ai Một mình lang thang không một xu dính túi ở vùng đất xa lạ, giữa những con người xa lạ Cậu thất vọng, chán chường Nhưng sau đó, cậu đã cho chúng ta một tấm gương về suy nghĩ tích cực và đứng lên sau khó khăn

để thực hiện ước mơ: “Mình có thể nhìn thế giới hoặc với con mắt của một kẻ

khốn khổ bị cướp sạch hoặc của một kẻ phiêu lưu trên đường đi tìm kho tàng”

[29, 66] và cậu đã chọn làm kẻ phiêu lưu, chọn cách đi làm thuê cho một của hàng pha lê, chọn giúp ông chủ cửa hàng thu hút khách, chọn tiếp tục thực hiện điều mình mong ước

Nhiều người trong chúng ta sống cho ước mơ của người khác chứ không phải ước mơ của mình Đâu hẳn mọi thứ đều biến thành vàng là tốt Vạn vật phải biến hóa đa dạng và khi sinh ra đều có một vận mệnh riêng được

tạo hóa sắp đặt sẵn rồi Hãy cứ ước mơ vì khi có ước mơ “cả vũ trụ sẽ giúp đỡ bạn” Dám ước mơ và cũng dám theo đuổi nó Santiago khác hẳn với ông chủ tiệm pha lê chỉ muốn ôm ấp một giấc mơ đẹp mãi nhưng chưa bao giờ dám đi vì…sợ vỡ mộng Dù bị cướp không còn một xu trong người Santiago cũng không từ bỏ quyết tâm sang Ai Cập và chọn công việc trong tiệm bán pha lê

để tích lũy tiền hướng đến kim tự tháp Nếu có một trái tim kiên định thì sẽ học được cách từ bỏ những chuẩn mực thông thường, từ đó phát triển những cảm xúc phấn khởi và bắt đầu hành động đối mặt với các thử thách

“Kho báu nằm ở cuối con đường tiền định, nhưng họ lại không chịu đi hết con đường đó” [29, 178]

Santiago đã dám đánh cược với hạnh phúc cô gái tiền định – Fatima để tìm kiếm điều mà cậu mãi trăn trở Cái gì thuộc về mình thì vẫn sẽ mãi là của

mình thôi “Đừng nghĩ tới những điều đã bỏ lại phía sau Mọi sự đã được ghi

khắc vào tâm linh vũ trụ và sẽ tồn tại vĩnh viễn” Nhiều người đàn ông cho

rằng tình yêu là cái cỏn con chẳng đáng để theo đuổi, thậm chí còn là rào cản làm chùn bước chân họ trên con đường phấn đấu và thực hiện hoài bão, thay

vì đó lại không biến tình yêu thành động lực để thực hiện ước mơ Một tình yêu đích thực chắc chắn sẽ chấp đôi cánh để đi đến đích nhanh hơn Fatima động viên Santiago đi tìm kho báo của mình, còn cô thì hạnh phúc khi có người đàn ông để nhớ nhung và chờ đợi Người đàn ông đó đi rồi sẽ về với

cô: “Các đồi cát thay đổi theo gió nhưng sa mạc không bao giờ thay đổi Em

là một cô gái sa mạc và rất tự hào về điều này Chồng em cần phải đi lại tự

do như làn gió làm biến dạng những đồi cát Và em cũng mong nhìn thấy chồng em nhập vào những đám mây, trong những con thú và trong làng nước giếng” [29, 135]

Trong truyện không chỉ có riêng Santiago có giấc mơ về kho báu, khi cậu tìm kho báu ở kim tự tháp một gã lạ mặt đã nói rằng cậu thật ngu xuẩn

“Hai năm trước, ngay chính chổ này, tao cũng đã nhiều lần mơ rằng tao phải

đi Tây Ban Nha, tìm một ngôi nhà thờ làng đã sụp lở mà lũ chăn cừu thường đưa cừu đến đó làm nơi trú chân Trong phòng thay áo lễ có một cây dâu, dưới rễ nó chôn giấu một kho vàng Tao đâu có ngu chỉ vì một giấc mơ mà vượt sa mạc” [29, 213] Ta thấy rằng ai trên trái đất này cũng đều có một kho

báu chờ đợi mình nhưng dám dấn thân thì được mấy người Vậy nên để nhìn thấy được những điều quan trọng thì chúng ta phải cảm nhận bằng cả trái tim, phải hòa mình vào vũ trụ Paulo cũng đã nêu lên một bài học về hạnh phúc và những điều quan trọng nó nằm ngay bên cạnh mình mà lại mải mê tìm kiếm cái gì đó xa xôi quá

Mỗi người đều có một ước mơ nhưng không phải ai cũng có đủ dũng khí theo đuổi ước mơ của mình, chấp nhận đánh đổi, kiên trì vượt qua, dũng cảm đứng dậy sau những thử thách như Santiago Chỉ cần sống hết mình với ước mơ và quyết tâm thực hiện thì một cậu bé chăn cừu cũng có thể vượt qua chặng đường dài để đến kim tự tháp Cuộc sống của con người thật vô nghĩa khi không có ước mơ, thế nên hãy luôn ghi nhớ “Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ”

Tiểu kết chương 1

“Nhà giả kim” là một tiểu thuyết với văn phong giản dị, lối dẫn truyện nhẹ nhàng dễ đi vào lòng người đọc Tác phẩm đã đưa độc giả đến với một triết lý sâu sắc: “Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ, hành trình tìm đến ước mơ sẽ giúp thấu hiểu được ý nghĩa sâu sắc của lý tưởng sống” Qua câu chuyện của Santiago, Paulo Coelho muốn gởi đến người đọc về hành trình theo đuổi giấc

mơ cũng như những quan niệm của ông Tất cả các nhân vật đều có một điểm chung, đó là đều có một ước mơ, một lý tưởng sống của đời mình, nhưng không phải ai cũng đi theo nó, không phải ai cũng đưa ra được sự lựa chọn cho con đường thực hiện ước mơ của riêng mình