Từ những yêu cầu đó thì việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo là hết sức cấp bách, nhằm tạo ra đội ngũ cán bộ tuyên giáo có bản lĩnh chính trị vững vàng,
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI - 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
Chuyên ngành : Triết học
LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PSG.TS NGUYỄN VĂN CƯ
HÀ NỘI - 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, luận văn Thạc sĩ Triết học với đề tài “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay” đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi
dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Văn Cư
Các số liệu, tài liệu tham khảo được sử dụng trong luận văn là trung thực, các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được nêu rõ nguồn gốc, xuất
xứ rõ ràng
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
Tác giả
Trương Khánh Linh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo sau Đại học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu Xin cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo Trường Đại học An Giang đã tạo điều kiện về cơ
sở vật chất để tôi hoàn thành khóa học
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới giáo viên hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Văn Cư, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo những khuyết điểm, bổ sung kiến thức, cũng cố thêm phương pháp nghiên cứu khoa học và chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn quý báu trong suốt quá trình tôi thực hiện luận văn
Xin cảm ơn chân thành tất cả các Thầy giáo, Cô giáo của Khoa Triết, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã truyền đạt những kiến thức và những kinh nghiệm sống cho lớp, giúp các bạn trong lớp và bản thân tôi có thêm kiến thức và kinh nghiệm trong cuộc sống Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè của tôi cũng như cơ quan, tổ chức và đồng nghiệp, những người luôn ở bên giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
Tác giả
Trương Khánh Linh
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 7
1 Lý do chọn đề tài 7
2 Lịch sử nghiên cứu 9
3 Mục đích nghiên cứu 12
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 13
4.1 Khách thể 13
4.2 Đối tượng nghiên cứu 13
5 Giả thuyết khoa học 13
6 Nhiệm vụ nghiên cứu 13
7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 13
8 Phương pháp nghiên cứu 14
9 Cấu trúc đề tài 14
10 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn 14
10.1 Những luận điểm cơ bản 14
10.2 Đóng góp mới của luận văn 14
Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TUYÊN GIÁO CẤP QUẬN, HUYỆN Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ HIỆN NAY 16
1.1 Cơ sở lý luận 16
1.1.1 Lý luận 16
1.1.2 Lý luận chính trị 18
1.1.3 Trình độ lý luận chính trị 21
1.1.4 Nội dung nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay 28
1.2 Cơ sở thực tiễn 34
1.2.1 Đặc điểm trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay (05 quận, huyện) 34
1.2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay 42
Tiểu kết chương 1 50
Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA VIỆC NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TUYÊN GIÁO CẤP QUẬN, HUYỆN Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ HIỆN NAY 52 2.1 Thực trạng của việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay 52
2.1.1 Những thành tựu và nguyên nhân của thành tựu 52
2.1.2 Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 64
2.2 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay 67
Trang 62.2.1 Nhóm giải pháp đối với tổ chức, cấp ủy Đảng về nâng cao trình độ
lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành
phố Cần Thơ hiện nay 68
2.2.2 Nhóm giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị đối với cá nhân cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay 75
Tiểu kết chương 2 90
KẾT LUẬN 91
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC 101
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công cuộc đổi mới toàn diện của đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã thu được nhiều thành tựu quan trọng, tạo tiền đề vững chắc để đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới – thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội Thành công đó là kết quả của sự nỗ lực cố gắng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta Trong đó có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ những người làm công tác tư tưởng trên các lĩnh vực, các ngành, các cấp nói chung, đặc biệt là đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện Trong hệ thống tổ chức Đảng cấp quận, huyện, Ban Tuyên giáo cấp quận, huyện có vai trò hết sức quan trọng trong việc tham mưu, chỉ đạo và kiểm tra giúp cấp ủy triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn; Ban Tuyên giáo cấp quận, huyện và đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo thực sự đã trở thành “cánh tay nối dài” trên mặt trận tuyên truyền tư tưởng – văn hóa của Đảng
Trong giai đoạn hiện nay, bên cạnh những thuận lợi, đội ngũ những người làm công tác tuyên giáo cũng gặp không ít khó khăn, thách thức Trên thế giới cũng đang diễn ra nhiều sự kiện có tính “đảo lộn” cực kỳ phức tạp, cuộc khủng hoảng kinh tế, xung đột vũ trang, chiến tranh sắc tộc, tôn giáo còn xảy ra nhiều nơi Tình hình tranh chấp lãnh thổ, biển đảo diễn biến phức tạp làm ảnh hưởng đến hòa bình thế giới Các thế lực thù địch lợi dụng chiêu bài dân chủ, nhân quyền, tôn giáo để xuyên tạc, kích động, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta, hòng làm lung lạc niềm tin của cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân, đồng thời nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng Trong nước, tình hình kinh tế - xã hội đã có những dấu hiệu phục hồi, phát triển,
Trang 8nhưng hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới đang tác động nhiều tiêu cực đến nước ta Công tác xây dựng Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị tuy đạt được những kết quả quan trọng nhưng vẫn còn một số hạn chế nhất định Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về “một số vấn đề cấp bách
về xây dựng Đảng hiện nay” đã chỉ rõ “một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên đang giữ chức vị trí lãnh đạo, quản lý, kể
cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạc lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục
bộ, tham nhũng, lãng phí tùy tiện, vô nguyên tắc,…” đang làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa Từ những yêu cầu đó thì việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo là hết sức cấp bách, nhằm tạo ra đội ngũ cán bộ tuyên giáo có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng, có đạo đức trong sáng, trí tuệ uyên thâm, sắc bén về lý luận sẵn sàng chiến đấu, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của kẻ thù trên mặt trận văn hóa, tư tưởng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Sau gần 31 năm thành phố Cần Thơ cùng cả nước thực hiện đường lối đổi mới, đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo từ thành phố đến cơ sở, đặc biệt là đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện đã từng bước trưởng thành, tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn Cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện đã giúp cấp ủy trong công tác tham mưu, chỉ đạo, tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, Thành ủy, của cấp ủy địa phương về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng và công tác xây dựng Đảng Đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện đã có nhiều cố gắng vươn lên, cơ bản đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo đã được nâng lên một bước, thể hiện rõ trong việc đề ra định hướng công tác tư tưởng,
Trang 9hướng dẫn, triển khai các hoạt động tuyên truyền và được thể hiện thông qua việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng, trong việc giúp đỡ lực lượng tuyên truyền trên địa bàn
Bên cạnh kết quả đạt được, cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện còn một số hạn chế nhất định như: trong triển khai thực hiện nhiệm vụ còn rập khuôn, chưa vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng vào điều kiện cụ thể của địa phương mình; một số còn thụ động, ỷ lại, chưa năng động trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ; tư tưởng đề cao kinh nghiệm, hạn chế đi xuống cơ sở, làm việc theo lối hành chính quan liêu đã làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động trên lĩnh vực công tác tư tưởng
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, đội ngũ này phải không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ về mọi mặt Trong đó cần chú ý về nâng cao trình độ lý luận chính trị, để từ đó, đội ngũ này mới có thể nắm bắt, phản ánh đúng đắn các khả năng, các xu hướng, các giai đoạn vận động của thực tiễn Trên cơ sở đó, vận dụng những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước một cách có hiệu quả, sát với tình hình và điều kiện thực tế tại địa phương theo hướng phát triển toàn diện và vững chắc
Xuất phát từ những lý do đó, tôi quyết định chọn đề tài “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành
Triết học của mình với mong muốn góp một phần nhỏ bé vào việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
2 Lịch sử nghiên cứu
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo từ khi ra đời đến nay luôn coi trọng vấn đề giáo dục, rèn luyện, nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, đảng viên Thời gian qua, vấn đề nâng cao trình
độ lý luận trong công tác tư tưởng của Đảng đã có nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả đề cập ở nhiều gốc độ khác nhau, với những hình thức
Trang 10thể hiện khác nhau được đăng tải trên sách, báo, tạp chí cả Trung ương và địa phương có nội dung liên quan đến đề tài, đây là nguồn tư liệu quý báu giúp tác giả tham khảo, kế thừa trong quá trình nghiên cứu để hoàn thiện bài luận văn của mình Liên quan đến đề tài nghiên cứu có 02 mảng tư liệu lớn:
Một là, nghiên cứu về lý luận chung về đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực tư duy lý luận của người cán bộ:
Đối với vấn đề lý luận chung, có đề tài “Nâng cao trình độ lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên trong công cuộc đổi mới hiện nay” của Hoàng Thị Xuân Thanh, luận văn Thạc sĩ Triết học, 1998;
“Đổi mới tư duy về công tác cán bộ tuyên giáo” của Tiến sĩ Lương Khắc Hiếu
và Tiến sĩ Nguyễn Viết Thông, Tạp chí tư tưởng – văn hóa, số 2, 2002; “Vai trò của giáo dục lý luận chính trị trong việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ cơ sở ở tỉnh Lạng Sơn hiện nay” của Lăng Văn Thăng, luận văn Thạc sĩ Chính trị học, 2004; “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong tác phẩm Sửa đổi
lề lối làm việc” của Nguyễn Mạnh Hưởng, Tạp chí Cộng sản, 2007; “Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp huyện ở tỉnh
Hà Tỉnh hiện nay”, của Trần Đình Tuấn, luận văn Thạc sĩ khoa học Chính trị, 2007; “Chú trọng giáo dục lý luận chính trị góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh ở huyện Cao Lãnh” của Đinh Thị Thu Hà, Tạp chí Cộng sản, số 93, 2014; “Mấy vấn đề then chốt của công tác tư tưởng, lý luận” của Lê Duẩn, Tạp chí Cộng sản, số 103, 2015; “Lý luận – một trong những công tác cực kỳ quan trọng của Đảng” của Nguyễn Văn Linh, Tạp chí Cộng sản, số 103, 2015; “Đảng bộ thành phố Cần Thơ đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên” của Kim Thu, Thông tin tuyên giáo Cần Thơ, số đặc biệt, 2015 Các công trình đã nghiên cứu sâu sắc về năng lực
tư duy lý luận cho người cán bộ, đảng viên, bên cạnh đó xây dựng những giải pháp mang tính thực tiễn trong việc nâng cao năng lực tư duy lý luận của cán
bộ, đảng viên ở từng địa phương qua khảo sát
Trang 11Ngoài ra còn có các công trình như: “Nguyên tắc thống nhất giữa lý
luận và thực tiễn với việc nâng cao năng lực tư duy lý luận cho giảng viên Mác-Lênin ở các Trường chính trị tỉnh” của Nguyễn Đình Trãi, Tạp chí Triết
học, số 1, 1993; “Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý
luận Mác-Lênin ở các Trường chính trị tỉnh” của Nguyễn Đình Trãi, luận án
Tiến sĩ Triết học, 2001; “Phương pháp giảng dạy lý luận chính trị dành cho
giáo viên giảng dạy lý luận chính trị tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị”, của
Ban Tuyên giáo Trung ương (biên soạn), Nxb Lao động xã hội, 2008; “Gắn
lý luận với thực tiễn – nguyên tắc cơ bản trong giảng dạy lý luận chính trị”,
của Thạc sĩ Võ Thị Bích Diễm, Thông tin Nghiên cứu – Giảng dạy Trường chính trị Cần Thơ, số 17, 2013 Các công trình đã nghiên cứu sâu sắc về năng lực tư duy lý luận và phương pháp giảng dạy cho người cán bộ làm nhiệm vụ giảng dạy lý luận Mác-Lênin ở các Trường chính trị tỉnh
Hai là, nghiên cứu sâu về năng lực tư duy, trình độ tư duy, tư duy lý luận và trình độ tư duy lý luận, thực trạng nâng cao năng lực tư duy lý luận của cán bộ:
“Xây dựng phong cách tư duy khoa học của người cán bộ đảng viên theo gương Bác Hồ vĩ đại” của Lê Thanh Bình, Tạp chí Triết học, số 13, 1986; “Năng lực tư duy lý luận trong quá trình đổi mới tư duy” của Nguyễn Ngọc Long, Tạp chí Cộng sản, số 10, 1987; “Mấy ý kiến về đổi mới tư duy lý luận” của Thái Ninh, Tạp chí Cộng sản, số 3, 1987; “Mấy vấn đề trong công tác lý luận” của Đỗ Nguyên Phương, Tạp chí Công tác tư tưởng - văn hóa, số
3, 1992; “Quan hệ giữa lý luận và chính trị” của Nguyễn Thế Phấn, Tạp chí Cộng sản, số 8, 1992; “Tư duy truyền thống Việt Nam trong quá trình đổi mới
tư duy ở nước ta” của Vũ Văn Viên, Tạp chí Lý luận chính trị, số 12, 2001;
“Tư duy lý luận với hoạt động của người cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn”,
đề tài khoa học cấp bộ năm 2002 do Trần Thành chủ nhiệm; “Nâng cao trình
độ tư duy lý luận cho phóng viên báo chí ở nước ta hiện nay”, đề tài khoa học cấp bộ năm 2003 do Hoàng Đình Cúc chủ nhiệm Các công trình đã đi sâu
Trang 12vào việc nghiên cứu về mặt lý luận của năng lực tư duy, trình độ tư duy, tư duy lý luận và trình độ tư duy lý luận, trở thành tài liệu nghiên cứu quý giá cho các nhà khoa học khi thực hiện các đề tài liên quan
Do giới hạn về mục tiêu, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu, nên đến nay chưa có công trình cứu một cách chi tiết, đầy đủ, có hệ thống và chuyên sâu về thực trạng cũng như nêu ra những chủ trương và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ, cho nên việc nghiên cứu về nâng cao năng lực tư duy lý luận của người cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ vẫn còn là mảng đề tài cần tiếp tục làm sáng tỏ Do đó, việc nghiên cứu đề tài sẽ góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện trong sự nghiệp đổi mới của đất nước nói chung, góp phần từng bước khắc phục tình trạng đội ngũ cán bộ tuyên giáo trong triển khai thực hiện nhiệm vụ còn rập khuông, chưa vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng vào điều kiện cụ thể của địa phương mình; một số còn thụ động, ỷ lại, chưa năng động trong quá trình tổ chức thực hiện
nhiệm vụ,…Chính vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay” để nghiên cứu Trên cơ sở kế thừa những kết quả nghiên cứu
của các tác giả, các nhà khoa học nói trên, tác giả đi sâu nghiên cứu vấn đề nâng cao trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo, cố gắng tìm
ra những giải pháp mang tính khả thi nhằm góp phần xây dựng, nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương trong giai đoạn hiện nay
3 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ cơ sở khoa học của việc nâng cao trình độ lý luận chính trị, đánh giá đúng thực trạng của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện, luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao trình độ lý
Trang 13luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể
Khách thể nghiên cứu của luận văn là trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
5 Giả thuyết khoa học
Nếu thực hiện đề tài này thì chúng ta sẽ xác định được việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay là hết sức cấp thiết, góp phần tích cực vào việc nắm bắt, phản ánh đúng đắn các khả năng, các xu hướng, các giai đoạn vận động của thực tiễn, đồng thời góp phần xây dựng một đội ngũ cán bộ tuyên giáo có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng,
có đạo đức trong sáng, trí tuệ uyên thâm, sắc bén về lý luận sẵn sàng chiến đấu, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của kẻ thù trên mặt trận văn hóa, tư tưởng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Một là, luận văn làm rõ cơ sở khoa học của việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
- Hai là, phân tích, đánh giá, làm rõ thực trạng trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội này
Trang 147 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay (qua thực tế tại 05 quận, huyện: quận Ô Môn, quận Thốt Nốt, quận Bình Thủy, huyện huyện Cờ Đỏ và huyện Phong Điền)
8 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, lôgic, khái quát hóa, thống kê, so sánh,…
9 Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn gồm 2 chương, 4 tiết
10 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn
10.1 Những luận điểm cơ bản
- Trình độ lý luận chính trị có tầm quan trọng vô cùng to lớn đối với
người cán bộ tuyên giáo, là yếu tố “then chốt” cho mọi hoạt động nhận thức
và thực tiễn của họ
- Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo là một yêu cầu cấp thiết trong điều kiện hiện nay trên mặt trận tư tưởng của Đảng ta
- Để nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ trong điều kiện hiện nay thì cần tìm được các nguyên nhân và thực hiện đồng bộ một số giải pháp cụ thể
10.2 Đóng góp mới của luận văn
- Góp phần làm rõ vai trò, tầm quan trọng của lý luận chính trị đối với
cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện và tính tất yếu phải nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện trong giai đoạn hiện nay
Trang 15- Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng về công tác giáo dục lý luận chính trị,
về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo
- Đánh giá được thực trạng trình độ lý luận và năng lực thực tiễn của đội ngũ này Trên cơ sở đó, đề xuất với thành phố một số giải pháp chủ yếu
để nâng cao trình độ lý luận lẫn thực tiễn cho họ, đáp ứng với yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TUYÊN GIÁO CẤP QUẬN, HUYỆN Ở THÀNH PHỐ CẦN THƠ HIỆN NAY
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Lý luận
Lý luận là một phạm trù khoa học phản ánh hiện thực khách quan, tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của trí tuệ loài người trên mọi lĩnh vực
tự nhiên và xã hội, tư duy Lý luận là sự tổng hợp về những tri thức tự nhiên
và xã hội được tích lũy trong quá trình lịch sử nhân loại Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Lý luận là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử” [47, tr.497]
Lý luận xuất phát từ thực tiễn và có vai trò định hướng, soi đường cho
hoạt động thực tiễn có hiệu quả hơn Theo từ điển Tiếng Việt: Lý luận là tổng
thể có hệ thống những kinh nghiệm của loài người phát sinh từ thực tiễn để chi phối và cải tạo thực tiễn Như vậy, lý luận được hiểu là hệ thống tri thức được khái quát từ thực tiễn khách quan trong tự nhiên, xã hội và tư duy của con người, được biểu đạt dưới dạng các khái niệm, phạm trù, quy luật, tư tưởng, quan điểm,… nhằm giúp con người chi phối và cải tạo thực tiễn
Để hiểu rõ nội hàm và ngoại diên của các khái niệm lý luận chúng ta cần phải tìm hiểu mục đích hoạt động của con người và hoạt động bản năng của con vật Hoạt động thực tiễn của con người là quá trình đúc rút kinh nghiệm xây dựng lý luận khác xa với con vật làm việc theo bản năng Vì vậy, con người làm việc gì cũng phải có ý thức, có sự suy tính, định hướng trước, cao hơn nữa là phải có sự dẫn dắt của lý luận Trong lao động sản xuất cần có phương pháp, cách thức để cải tạo thế giới tự nhiên theo chiều hướng có lợi tức là hoạt động sản xuất ra của cải vật chất để đảm bảo cuộc sống Trong
Trang 17hoạt động xã hội mục đích của con người là cải tạo xã hội, thay thế xã hội cũ bằng một xã hội mới tiến bộ hơn, quá trình đó gọi là cách mạng Trong hoạt động cách mạng là một loại hoạt động khó khăn phức tạp, ở trình độ cao, cho nên lại càng cần phải có lý luận soi đường V.I.Lênin đã khẳng định: “Không
có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng, chỉ Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [32, tr.53] Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Đảng mà không
có lý luận dẫn đường thì cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” [41, tr.78-79]
Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh cũng chỉ
rõ rằng, mọi lý luận chân chính đều bắt nguồn từ thực tiễn, phản ánh đúng thực tiễn và trở lại phục vụ thực tiễn Lý luận, xét tới cùng là từ thực tiễn mà đúc kết, khái quát lên Không có thực tiễn thì không có lý luận Lý luận và thực tiễn có mối quan hệ hữu cơ biện chứng, luôn luôn gắn bó với nhau và thường xuyên tác động qua lại lẫn nhau, trong đó thực tiễn đóng vai trò là cơ
sở Bởi vì, thực tiễn được hiểu một cách khái quát nhất đó là hoạt động của con người nhằm đảm bảo cho xã hội tồn tại và phát triển, đó là quá trình khách quan của hoạt động sản xuất vật chất với tính cách là cơ sở của đời sống con người, đồng thời đó cũng là hoạt động cải tạo – cách mạng của các lực lượng xã hội nhằm làm biến đổi thế giới Còn lý luận là cái phản ánh thực tiễn; lý luận được thể hiện dưới dạng hệ thống những tri thức đã được khái quát, tạo ra những quan điểm tương đối hoàn chỉnh về các mối liên hệ cơ bản
và các quy luật của hiện thực khách quan Hay nói cách khác, lý luận là kinh nghiệm thực tiễn đã được khái quát trong ý thức con người, là hệ thống tương đối độc lập của các tri thức có tác dụng tái hiện trong lôgic của các khái niệm cái lôgic khách quan của hiện thực mà nó phản ánh Thực tiễn còn là tiêu chuẩn của chân lý, là căn cứ để kiểm chứng tính đúng đắn của lý luận Mọi lý luận đều phải đối diện với thực tiễn và được kiểm chứng trong thực tiễn Tác dụng và sức sống của lý luận phụ thuộc vào khả năng của chính nó trong việc
Trang 18khái quát bản chất của hiện thực khách quan từ vô số các hiện tượng cụ thể; phụ thuộc vào chỗ nó tạo ra sự tiến bộ của lịch sử, sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và tập trung lại là để tạo ra cuộc sống tốt đẹp hơn cho con người
Lý luận phản ánh hiện thực khách quan và được nảy sinh trong những điều kiện lịch sử nhất định, cho nên các khái niệm, các phạm trù lý luận đều mang tính lịch sử; sự phát triển của hiện thực và sự thay đổi của điều kiện lịch
sử tất yếu đòi hỏi lý luận cũng cần được bổ sung và phát triển theo; nhờ thế
mà lý luận khoa học sẽ ngày càng trở nên phong phú hơn, chính xác hơn Không nên biến các nguyên lý lý luận thành các giáo điều khô cứng, máy móc; điều cơ bản nhất là rút ra từ đó những giá trị về phương pháp luận Nếu coi những khái niệm, những mệnh đề lý luận là khuôn mẫu của mọi hiện thực
để từ đó bắt hiện thực phải vận động theo một cách máy móc thì sẽ phạm những sai lầm tai hại Nó không những chỉ làm cho lý luận bị thui chột, trở nên khô héo mà có khi còn kìm hãm, thậm chí kéo lùi sự tiến bộ của lịch sử Căn cứ để xây dựng và phát triển lý luận chính trị là thực tiễn, phải tìm trong thực tiễn và thường xuyên tổng kết thực tiễn Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:
“Thực tiễn mà không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” [48, tr.268]
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: hoạt động lý luận của người cán bộ đều phải đáp ứng nhu cầu của cách mạng; đồng thời phải vận dụng lý luận đó một cách sáng tạo trước mọi biến đổi của cách mạng, không nên rập khuôn, máy móc
1.1.2 Lý luận chính trị
Lý luận chính trị là bộ phận quan trọng trong kho tàng lý luận của
nhân loại giới hạn trong lĩnh vực chính trị, phản ánh mối quan hệ của các giai cấp trong việc giành và giữ chính quyền Nói cách khác, lý luận chính trị là hệ thống tri thức về lĩnh vực chính trị thể hiện thái độ và lợi ích giai cấp đối với
Trang 19quyền lực Nhà nước trong xã hội có giai cấp, là kết quả của hoạt động nghiên cứu khoa học và thực tiễn chính trị của nhiều người, qua nhiều thế hệ
Lý luận chính trị là sản phẩm của hoạt động nghiên cứu về lý luận và thực tiễn chính trị của giai cấp trong việc đấu tranh giành, giữ và xây dựng chính quyền Nhà nước
Lý luận chính trị nhằm trang bị thế giới quan và thúc đẩy hành vi thực hiện mục tiêu, lý tưởng chính trị của giai cấp
Lý luận chính trị của giai cấp vô sản là sự khái quát tri thức nhân loại
và tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân thế giới làm công cụ đắc lực cho việc giành và giữ chính quyền giai cấp công nhân ở mỗi quốc gia, dân tộc Theo Lênin, lý luận có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách mạng: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” và “chỉ Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [44, tr.30] Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng cho rằng: “Đảng không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” [44, tr.268]
Ở Việt Nam hiện nay, lý luận chính trị là hệ thống những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính trị của dân tộc và nhân loại Nó phản ánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế - chính trị - xã hội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân
và nhân dân lao động đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là công cụ quan trọng cho việc xây dựng và bảo vệ nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Chủ nghĩa Mác-Lênin cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lý luận không thể tách rời, khẳng định bản chất cách mạng và khoa học trong quá trình cách mạng Việt Nam, nhất là trong quá trình đổi mới vừa qua Đại hội lần thứ VII của Đảng ta lần đầu tiên đã chính thức khẳng định sự song hành gắn kết giữa chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tạo thành
Trang 20nền tảng tư tưởng vững chắc: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” [14, tr.127] Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa VII tiếp tục khẳng định:
“Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta và cho cách mạng Việt Nam” [15, tr.35] Bởi vì, Đảng ta là đại diện cho lợi ích quốc gia, dân tộc và có vai trò lãnh đạo cách mạng bảo vệ lợi ích thiêng liêng đó
Đại hội lần thứ IX của Đảng tiếp tục khẳng định nước ta kiên trì đi lên con đường xã hội chủ nghĩa dựa trên nền tảng tư tưởng cả chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh” [20, tr.20] Có thể nói, chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam Thực tế cách mạng Việt Nam cũng chứng minh rằng, khi nào chúng ta vận dụng nhuần nhuyễn và sáng tạo hệ thống lý luận này thì gặt hái được nhiều thành quả và ngược lại Trong cách mạng dân tộc, dân chủ nhờ vận dụng sáng tạo lý luận này mà chúng ta đã đánh bại các thế lực thực dân, đế quốc và bè lũ tay sai; từ một nước thuộc địa bị xâm chiếm, chia cắt trở thành một quốc gia độc lập, thống nhất đang trên đà phát triển Trong tiến trình lịch sử cách mạng của Việt Nam đã có lúc chúng ta vận dụng chưa đúng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, từ
đó làm cho mọi người dân giảm sút lòng tin vào vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng, làm cho tình trạng kinh tế nước nhà què quặt, nghèo nàn, lạc hậu có nguy cơ tụt hậu là rất lớn Trước tình hình đó, Đảng ta đã đúc rút bài học kinh nghiệm qua các thời kỳ đại hội, đã nhận thức đúng đắn về vai trò nền tảng của
lý luận này và vận dụng sáng tạo nó trong thực tiễn mà chúng ta đã đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng và từng bước phát triển vững chắc
Trang 21Lý luận chính trị bao gồm những tri thức tổng hợp, liên ngành mang tính đảng, tính giai cấp rõ rệt, đồng thời có tính khái quát hóa, trừu tượng hóa
và tính dự báo khoa học cao Điều này khẳng định vai trò và tầm quan trọng
to lớn của nó đối với nhận thức và hành động của từng cá nhân nói riêng và
sự phát triển của toàn xã hội nói chung, đồng thời cho thấy sự khó khăn, phức tạp của quá trình sáng tạo, nhận thức và vận dụng lý luận chính trị
1.1.3 Trình độ lý luận chính trị
* Trình độ lý luận chính trị
Lý luận được hiểu là hệ thống tri thức được khái quát từ thực tiễn khách quan trong tự nhiên, xã hội và tư duy của con người, được biểu đạt dưới dạng các khái niệm, phàm trù, quy luật, tư tưởng, quan điểm,… Nhằm giúp con người chi phối và cải tạo thực tiễn
Như vậy, trình độ lý luận chính trị là sự kết tinh về trí tuệ lý luận của nhân loại giới hạn trong lĩnh vực chính trị của từng cá nhân hay chủ thể được đánh giá, phản ánh ý chiến đấu và nguyện vọng của giai cấp trong việc giành
và giữ chính quyền Nói cách khác, trình độ lý luận chính trị là hệ thống tri thức về lĩnh vực chính trị thể hiện thái độ của từng cá nhân, tập thể, giai cấp quan tâm về lợi ích đối với quyền lực Nhà nước trong xã hội có giai cấp, là sự kết tinh trí tuệ của hoạt động nghiên cứu khoa học và thực tiễn chính trị của nhiều người, qua nhiều thế hệ
Trình độ lý luận chính trị là sản phẩm của hoạt động nghiên cứu về lý luận và thực tiễn chính trị của giai cấp trong việc đấu tranh giành, giữ và xây dựng chính quyền Nhà nước nhưng được kết tinh trong từng cá nhân riêng biệt
Xét về bản chất, trình độ lý luận chính trị phản ánh quy luật của các quan hệ kinh tế - chính trị - văn hóa - xã hội thể hiện lợi ích và thái độ của cá nhân đối với quyền lực Nhà nước
Trang 22Người có trình độ lý luận chính trị xem đó là phương tiện cho các chủ thể xây dựng phương pháp, động cơ phấn dấu thúc đẩy hành vi thực hiện mục tiêu, lý tưởng chính trị của từng cá nhân và mục tiêu của giai cấp
Trình độ lý luận của cán bộ, đảng viên là sự khái quát tri thức nhân loại và tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân thế giới làm công cụ đắc lực cho việc giành và giữ chính quyền của giai cấp công nhân của mỗi quốc gia, dân tộc được đúc kết trong mỗi con người cụ thể
Nếu xem xét trình độ lý luận chính trị trên cơ sở để đánh giá cá nhân đạt đến một trình độ nhất định thì phải tuân thủ theo ba cấp độ, đó là: trình độ cao cấp lý luận chính trị, trình độ trung cấp lý luận chính trị và trình độ sơ cấp
lý luận chính trị, được quy định tại Quy định số 256-QĐ/TW, ngày 16/9/2009 của Ban Bí thư “về việc xác định trình độ lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên đã học lý luận chính trị ở các cơ sở đào tạo ngoài hệ thống Trường Chính trị của Đảng hoặc Đại học Chính trị chuyên ngành và sau đại học tại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh”
* Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện
Trình độ lý luận chính trị của cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện là tổng hợp năng lực trí tuệ, đạo đức, tác phong, tư cách làm việc, lập trường chính trị,… được đúc kết trong một cá nhân tham gia làm công tác tuyên giáo của Đảng
Bất cứ một nghề nghiệp nào cũng cần có những yêu cầu quy định về năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, cán bộ làm việc ở lĩnh vực chính trị phải có nhãn quan chính trị, có tầm nhìn chiến lược, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, đấu tranh phục vụ lợi ích cho một giai cấp nhất định Đối với lĩnh vực nghệ thuật phải có năng khiếu nghệ thuật thể hiện rõ trình độ vượt trội của mình về lĩnh vực đó, có đạo đức nghề nghiệp trong sáng Đối với cán bộ tuyên giáo, lực lượng trực tiếp tuyên truyền chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với
Trang 23nhân dân, phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, uyên thâm về trí tuệ, sắc bén về lý luận, có năng lực thuyết trình, định hướng tốt dư luận xã hội
Từ những vấn đề trên thì trình độ lý luận chính trị của cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện (quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện
Cờ Đỏ, huyện Phong Điền) ở thành phố Cần Thơ hiện nay cần phải có chuẩn mực cơ bản sau:
Thứ nhất, cán bộ tuyên giáo phải có bản lĩnh chính trị vững vàng
Tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới, đã khẳng định: “Công tác tư tưởng là công tác đối với con người, phải kết hợp yêu cầu định hướng tư tưởng với sự tự nguyện, giữa lý trí với tình cảm, giữa lời nói và việc làm Giữa xây và chống, lấy xây làm chính, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực” [22, tr.153] Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu của công việc thì yêu cầu đầu tiên của người cán bộ tuyên giáo phải có bản lĩnh chính trị, đó là kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng đã lựa chọn; trong bất cứ tình huống nào cũng không dao động, giảm sút niềm tin và ý chí chiến đấu, có năng lực làm chủ trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh, vượt qua khó khăn, thách thức để hoàn thành nhiệm vụ
Thứ hai, cán bộ tuyên giáo phải nói đúng, nói hay và có tính thuyết phục; viết thành thạo, tốt và sắc sảo
Nói và viết là hai kỹ năng đặc thù của cán bộ làm công tác tuyên giáo,
là thước đo chất lượng chuyên môn tốt hay kém, là tiêu chí đánh giá mức độ tin thông nghề nghiệp Trong mọi thời điểm, nói trước hết phải đúng: đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đúng với thực tiễn; Nói phải hay: dễ nghe, lưu loát, truyền cảm, nói phải có tính thuyết phục cao tức là gây được sự ảnh hưởng tích cực đến người nghe và thu hút sự hợp tác của họ để góp phần nâng cao nhận thức, chuyển biến hành vi, thúc đẩy hành động vì mục tiêu Người cán bộ tuyên giáo phải viết thành
Trang 24thạo, đó là viết luôn chính xác, đúng và thành thực; viết tốt và sắc sảo là viết
có chất lượng, sâu sắc, có tính chiến đấu và hiệu quả cao
Thứ ba, cán bộ tuyên giáo phải có phong cách công tác dân chủ, khoa học và sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm
Trong đó phong cách dân chủ hay “cách làm việc dân chủ” là nội dung quan trọng hàng đầu trong tư ưởng Hồ Chí Minh về phong cách công tác Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định chế độ ta “Dân là chủ” thì cách lãnh đạo cũng phải dân chủ Mỗi người phải biết cách tập hợp được tài năng, trí tuệ của nhiều người để phấn đấu cho mục tiêu chung, mà muốn làm được như vậy, phải tạo ra được không khí dân chủ thực sự trong nội bộ “Dân chủ, sáng kiến, hăng hái” ba điều đó có quan hệ với nhau Tuy nhiên, phong cách dân chủ không có nghĩa là mạnh ai nấy làm, mà phải tuân theo nguyên tắc tập trung dân chủ Đối lập với phong cách dân chủ là phong cách quan liêu, độc đoán, chuyên quyền,…
Phong cách khoa học còn gọi là cách làm việc khoa học Phong cách này đòi hỏi người cán bộ nói chung và cán bộ tuyên giáo nói riêng trước khi làm việc gì cũng phải có kế hoạch và mục đích rõ ràng Để vạch kế hoạch một cách thực sự khoa học, phải xét kỹ hoàn cảnh mà xếp đặt công việc cho đúng Việc chính, việc gấp thì làm trước Không có kế hoạch, gặp việc nào làm việc nấy, thành thử việc nào cũng là việc chính nên lộn xộn, không ngăn nắp, vì thế công việc nhiều khi “không chạy” Một việc chính có thể có nhiều cách thực hiện và phải nhiều nỗ lực mới hoàn thành được Với ý nghĩa đó, Chủ tịch
Hồ Chí Minh luôn yêu cầu: “Chủ trương 1, biện pháp phải 10, quyết tâm 23, 30” Nói quyết tâm phải 20, 30, tức là Người yêu cầu cán bộ sau khi đã có kế hoạch phải có quyết tâm thực hiện và phải thực hiện đến nơi đến chốn, không được “đánh trống bỏ dùi” [43, tr.281]
Phong cách khoa học còn đòi hỏi người cán bộ tuyên giáo sau mỗi một việc cần phải rút kinh nghiệm tận gốc, xem vì đâu mà đạt kết quả, vì sao
Trang 25mà thất bại, rồi phổ biến những kinh nghiệm đó cho tất cả mọi người để cùng biết, từ đó phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, yếu kém
Thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm: là cán bộ phải dứt khoát, phải có trình độ lý luận, nhất là cán bộ làm công tác tuyên giáo Dẫn lời của Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng” [43, tr.233] Vì vậy mỗi người cán bộ phải không ngừng trau dồi lý luận, gắn học tập nghiên cứu lý luận với công việc thực tế của mình, vì “lý luận như cái mũi tên, thực hành cũng như cái đích để bắn, có tên mà không bắn được hoặc bắn lung tung, cũng như không có tên” [43, tr.235]
Sức thuyết phục, sự lôi cuốn của cán bộ tuyên giáo với cấp dưới và với nhân dân còn ở phong cách “lời nói đi đôi với việc làm”, “nói là phải làm” Nói đi đôi với làm, không chỉ là một chuẩn mực hành vi đạo đức truyền thống của dân tộc ta mà còn là một nguyên tắc thực hành đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên theo nguyên lý cơ bản của học thuyết Mác-Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh Nói đi đôi với làm vừa là phong cách công tác, vừa
là phương pháp hữu hiệu của người cán bộ cách mạng, giúp cán bộ, nhất là cán bộ tuyên giáo làm tốt nhiệm vụ của công tác tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt lưu ý rằng: đối với nhân dân không thể chỉ nói lý luận suông, chính trị suông; nhân dân luôn đòi hỏi và rất cần nhìn thấy lợi ích thiết thực từ những tấm gương sáng, những việc làm mẫu mực của cán bộ, đảng viên, để hướng đến tin tưởng và làm theo
Thứ tư, cán bộ tuyên giáo phải chủ động tham mưu đúng, dự báo giỏi
Nhằm thực hiện và hoàn thành tốt một trong những chức năng cơ bản của ngành tuyên giáo, cán bộ tuyên giáo phải chủ động tham mưu, đề xuất cho đúng, cho trúng, không thụ động ngồi chờ chỉ đạo của cấp trên Đồng thời, muốn dự báo giỏi cần phải nắm được dư luận xã hội, nắm được xu hướng diễn biến tư tưởng của các đối tượng để có thể tham mưu xử lý, tác chiến đúng hướng và có hiệu quả
Trang 26Thứ năm, cán bộ tuyên giáo có nhân cách trong sáng, tận tụy yêu nghề
Cùng với việc khẳng định rằng: học tập lý luận là rất quan trọng, rất bức thiết, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần nguyên tắc “Học để thực hành, học đi đôi với hành, học mà không thực hành thì vô ích” Trong các bài viết, bài nói của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng nhiều cách diễn đạt khác nhau như: “Lý luận đi đôi với thực tiễn”, “Lý luận kết hợp với thực hành”,… “Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” [43, tr.234] Diễn đạt nguyên tắc này trên tinh thần biện chứng thì thực tiễn cần tới lý luận soi đường để không mắc phải bệnh kinh nghiệm, còn
lý luận phải dựa trên cơ sở thực tiễn, luôn liên hệ với thực tiễn, nếu không sẽ mắc phải bệnh giáo điều Trên tinh thần đó, theo Người thì trong học tập phải quán triệt “phương châm, phương pháp học tập và lý luận liên hệ với thực tế” [43, tr.235] Vì thế, muốn học tập lý luận đạt kết quả tốt, nhất thiết người học phải tuân thủ nguyên tắc lý luận liên hệ với thực tiễn, lý luận thống nhất với thực tiễn và trước hết cán bộ, đảng viên cần phải khắc phục bệnh kém lý luận, bệnh khinh lý luận Một số cán bộ, đảng viên “chỉ bo bo giữ lấy kinh nghiệm
lẻ tẻ, không hiểu rằng lý luận rất quan trọng cho công tác cách mạng, nên cắm đầu nhắm mắt mà làm và không hiểu rõ toàn cuộc của cách mạng… Họ không biết rằng, kinh nghiệm tốt đó chẳng qua chỉ thiên về một mặt”, vì vậy
có “kinh nghiệm mà không có lý luận cũng như một mắt sáng một mắt mờ” [43, tr.234] Đồng thời, khi vận dụng lý luận vào thực tiễn thì phải phù hợp điều kiện thực tiễn Như vậy, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ, đảng viên phải học tập lý luận, phải gắn liền giữa lý luận và thực tiễn, coi đó là một biện pháp cơ bản để ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều, đồng thời để “tổng kết thực tiễn”, “để làm cho nhận thức của chúng ta đối với các vấn đề đó được nâng cao hơn và công tác có kết quả hơn” [43, tr.234]
Trang 27Đối với một Đảng Cộng sản cầm quyền, nhiệm vụ học tập lý luận là cực kỳ quan trọng và cần thiết Đứng trước tình hình mới và yêu cầu mới của thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, hơn bao giờ hết, nhược điểm “thiếu lý luận”, “kém lý luận”… như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ là một trở ngại lớn khiến đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng không thể hoàn thành nhiệm vụ
“tiên phong” của mình Và cũng hơn bao giờ hết, lời nhắc nhở “cảm thấy sự cần thiết phải học tập lý luận và yêu cầu Đảng phải tổ chức học tập lý luận cho cán bộ” [43, tr.234] của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời không chỉ còn nguyên giá trị mà trở thành một nhu cầu thực tiễn của Đảng ta Vì thế, để
có thể kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vấn đề học tập
lý luận nói chung và lý luận Mác-Lênin nói riêng của đội ngũ cán bộ, đảng viên càng được Đảng chú trọng hơn bao giờ hết Đặc biệt, cùng với sự phát triển của tiến trình cách mạng Việt Nam, thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh ý nghĩa và vai trò to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh Vì vậy, Đại hội lần thứ X của Đảng năm 2006 nhấn mạnh: “Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy và học tập lý luận, công tác thông tin, tuyên truyền, cổ động, báo chí, xuất bản, văn hóa, nghệ thuật, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội; tăng cường tuyên truyền đối ngoại, đặc biệt là về những vấn đề chính trị nhạy cảm như dân tộc, tôn giáo, nhân quyền…” [21, tr.285] “Thường xuyên tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận, giải quyết đúng đắn những vấn đề do cuộc sống đặt ra Nâng cao trình độ trí tuệ, chất lượng nghiên cứu lý luận của Đảng… Đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị, tư tưởng trong Đảng, trước hết cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản
lý chủ chốt các cấp; đổi mới nội dung, phương pháp học tập và giảng dạy trong hệ thống trường chính trị, nâng cao tính thiết thực và hiệu quả của chương trình” [21, tr.131]
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khóa X khẳng định: “Công tác tư tưởng, lý luận là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây
Trang 28dựng, bồi đắp nền tảng chính trị của chế độ, tuyên truyền, giáo dục, động viên
và tổ chức nhân dân thực hiện các nhiệm vụ cách mạng, khẳng định và nâng cao vai trò tiên phong của Đảng về chính trị, lý luận, trí tuệ, văn hóa và đạo đức; thể hiện vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Công tác tư tưởng, lý luận, báo chí phải đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, làm cho hệ tư tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, những giá trị tốt đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc, những tinh hoa văn hóa thế giới chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội…” [22, tr.41]
Như vậy, nhân cách của người làm công tác tuyên giáo liên quan tới
sự tin cậy của công chúng và sức thuyết phục của lý lẽ, nên đó là yêu cầu cần
và đủ Còn tận tụy yêu nghề là hết lòng hết sức với trách nhiệm nghề nghiệp, không ngại khó, ngại khổ, gắn bó và tâm huyết với ngành tuyên giáo
1.1.4 Nội dung nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán
bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
Thứ nhất, là nâng cao chất lượng bồi dưỡng tri thức lý luận cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo
Nhằm nắm bắt và vận dụng sáng tạo lý luận, đường lối vào thực tiễn của cơ quan, đơn vị và của địa phương thì đòi hỏi người cán bộ tuyên giáo cơ
sở phải hiểu được tinh thần và phương pháp luận lý luận của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Vì thế, trong lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin,
Mác-tư Mác-tưởng Hồ Chí Minh hàm chứa sâu sắc phương pháp Mác-tư duy biện chứng, nên thông qua việc nghiên cứu lý luận, đường lối thì người cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện có điều kiện để rèn luyện trình độ lý luận chính trị của mình hơn
Nắm bắt một cách đầy đủ, chính xác, thực chất của lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực sẽ tạo cơ sở khoa học để nâng cao trình độ về tư tưởng, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục,
Trang 29quốc phòng và an ninh Từ đó, có được trình độ lãnh đạo một cách toàn diện,
đề ra được các chủ trương, biện pháp, nghị quyết có cơ sở khoa học định hướng cho quá trình phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương một cách đúng đắn và không trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời biết khai thác những đặc điểm, tiềm năng riêng của từng địa phương, bảo đảm cho tính hiệu quả trong mọi hoạt động
Trong các hoạt động quan trọng của người cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện là hoạt động định hướng tư tưởng, chính trị, chủ trương, đường lối của Đảng cho đội ngũ cán bộ và quần chúng nhân dân trên địa bàn Vì thế,
để làm tốt công tác này người cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện phải nâng cao trình độ lý luận chính trị, phải nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng Quan trọng hơn nữa là trong điều kiện hiện nay, khi những thế lực thù địch trong nước và ngoài nước chúng bằng mọi thủ đoạn đang ra sức tấn công nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội, học thuyết Mác-Lênin Chúng đang tìm mọi cách gieo những tư tưởng phản động, xấu xa, đẩy mạnh “Diễn biến hòa bình” nhằm xóa bỏ định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Trước tình hình đó, đòi hỏi cán bộ tuyên giáo nói riêng, cán bộ, đảng viên cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ nói chung càng mạnh mẽ hơn nữa trong vai trò định hướng tư tưởng, chính trị Qua đó, đòi hỏi họ phải ra sức trau dồi, nâng cao trình độ lý luận chính trị một cách toàn diện và cụ thể trên các mặt, các lĩnh vực của đời sống thực tiễn tại cơ quan, đơn vị và địa phương
Như vậy, nâng cao chất lượng bồi dưỡng tri thức lý luận Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và trình độ vận dụng lý luận để hoạch định những phương hướng, giải pháp phù hợp với thực tế ở địa phương, đây cũng là mặt thể hiện
cụ thể của trình độ lý luận chính trị và cũng là một yêu cầu cơ bản đối với hoạt động tuyên truyền cấp quận, huyện
Thứ hai, là nâng cao chất lượng đào tạo trình độ học vấn, trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo
Trang 30Chúng ta đã biết, giáo dục lý luận chính trị là một trong những nhiệm
vụ hàng đầu và có vai trò hết sức quan trọng của công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng và thường xuyên quan tâm tới công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên Ngay mở đầu tác phẩm “Đường cách mệnh”, Người đã nêu:
“Không có lý luận cách mệnh thì không có cách mệnh vận động… Chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong” [45, tr.259]; trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”,
Người viết: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta
trong công tác thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”
[46, tr.233-234] và “Lý luận phải liên hệ với thực tế” [48, tr.95] V.I.Lênin cũng đã khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì không thể có phong
trào cách mạng” và “chỉ có Đảng nào có một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [34, tr.30] Giáo dục
lý luận chính trị nhằm nâng cao nhận thức của người cán bộ, biến lý luận thành hành động tự giác của hàng triệu quần chúng tham gia các phong trào
hành động cách mạng Và C.Mác cũng đã chỉ rõ: “Lý luận sẽ trở thành lực
lượng vật chất một khi thâm nhập được vào quần chúng”
Với điều kiện hiện nay, đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện cần phải có trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị nhất định, để đảm bảo cho phong cách làm việc mang tính khoa học, nhạy bén và quyết đoán, đồng thời họ có khả năng xử lý một cách kịp thời, chính xác mọi tình huống xảy ra, để từ đó nhân dân mới tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và vững tin hơn nữa vào người cán bộ tuyên giáo của Đảng
Từ những vấn đề trên ta thấy được, việc nâng cao chất lượng đào tạo trình độ học vấn, trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện là rất cần thiết, nếu người cán bộ tuyên giáo có trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị thì sẽ không gặp nhiều khó khăn và lúng túng
Trang 31trong xử lý công việc để hoàn thành tốt nhiệm vụ được cấp trên giao phó Đứng trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn hiện nay thì đòi hỏi người cán bộ tuyên giáo cần phải nêu cao ý thức, trách nhiệm, tích cực nghiên cứu, học tập, nắm vững bản chất của cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng và nhiệm vụ chính trị của đất nước Ngoài ra, yếu tố lười học tập, lười nghiên cứu lý luận cũng là một trong những biểu hiện cụ thể của sự thoái hóa
Tóm lại, đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện cần được trang bị tốt về chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị để từ đó mới đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn mới hiện nay Cũng từ đó mà họ luôn là một lực lượng trung thành, một lực lượng chính trị nòng cốt và đáng tin cậy của Đảng, của Nhà nước và nhân dân ta, và cũng là một trong những nhân tố góp phần giữ vững, củng cố sự ổn định, tạo điều kiện cho thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ về tư tưởng, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh ở địa phương
Thứ ba, là nâng cao khả năng vận dụng lý luận chính trị vào thực tiễn của đội ngũ cán bộ tuyên giáo
Thời đại ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của thực tiễn đổi mới trong thời gian qua đã đưa đất nước ta bước vào thời kỳ mới, đó là thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Vì thế, được xem là thời kỳ chuyển đổi từ nền sản xuất ở trình độ thủ công sang trình độ cơ khí hóa, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụ sang cơ cấu kinh tế công nghiệp – nông nghiệp – dịch vụ và thực hiện đạt được mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” [21, tr.70]
Chúng ta đã biết, thực tiễn bao giờ cũng đóng vai trò to lớn đối với nhận thức lý luận, sự phát triển của tri thức và trí tuệ con người Thực tiễn còn
là cơ sở, là động lực, là mục đích của sự phát triển trình độ lý luận chính trị và
nó còn là môi trường quan trọng, lý tưởng nhất để nâng cao trình độ lý luận chính trị với thực tiễn Thực tiễn phát triển thì đòi hỏi trình độ lý luận của con
Trang 32người phải biến đổi, phát triển mới đáp ứng được những yêu cầu của thực tiễn đặt ra
Qua đó cho ta thấy được, người cán bộ tuyên giáo phải nâng cao trình
độ về mọi mặt, trong đó có trình độ lý luận chính trị Đồng thời, phải nắm bắt được thực chất của đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước qua đó vận dụng và cụ thể hóa vào tình hình thực tế tại địa phương, đơn vị; xây dựng được chiến lược phát triển mang tính khái quát, chỉnh thể,
hệ thống Song song đó, hoạch định được các giai đoạn, các quá trình với các nội dung, kế hoạch, chỉ tiêu cụ thể trong tính chỉnh thể, hệ thống của toàn bộ đường lối chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Thứ tư, là nâng cao khả năng trong việc nắm bắt tình hình chính trị,
xã hội trong và ngoài nước của đội ngũ cán bộ tuyên giáo
Thời gian qua, dù tình hình thế giới có nhiều biến động, nhưng cách mạng ta vẫn đứng vững và có bước phát triển mới vượt bậc Trước những khó khăn thử thách, nhưng mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân vẫn luôn nêu cao tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, phát huy tính năng động, sáng tạo, đoàn kết và đồng lòng vượt qua Vì vậy, kinh nghiệm từ thực tiễn cho thấy, để giữ vững và mở rộng trận địa tư tưởng của Đảng trước yêu cầu mới đòi hỏi công tác tư tưởng phải tiếp tục và không ngừng đổi mới, nâng cao tính chiến đấu, tính sắc bén theo hướng bám sát thực tiễn, sát đối tượng, có trọng tâm, trọng điểm và sức thuyết phục cao; kịp thời giải quyết tốt những vấn đề bức xúc của xã hội đáp ứng yêu cầu ngày càng cao sự phát triển của đất nước trong tình hình mới
Trong giai đoạn bùng nổ thông tin đa chiều, đa dạng, phong phú và rất phức tạp trên nhiều lĩnh vực như: tư tưởng, lý luận, kinh tế, văn hóa; thông tin
từ dưới cơ sở, địa phương lên, từ trên xuống; thông tin trong nước, quốc tế; những thông tin đã được định hướng và chưa được định hướng; những thông tin đúng sự kiện nhưng bình luận xuyên tạc; có những thông tin phản động, xuyên tạc lý luận, đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước… như hiện
Trang 33nay thì cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện cần phải tiếp tục đổi mới nội dung
và phương thức công tác tư tưởng theo hướng bám sát thực tiễn, sát đối tượng, đồng thời nắm bắt thông tin càng nhiều để có điều kiện mở mang sự hiểu biết, nâng cao trình độ, năng lực về mọi mặt Tuy nhiên, trong điều kiện phong phú, đa dạng và phức tạp, có những thông tin có lợi, cũng có những thông tin bất lợi, thì vấn đề đặt ra là phải nắm bắt thông tin như thế nào và xử
lý, sử dụng những thông tin đó ra sao mới là vấn đề quan trọng nhất Vì cán
bộ tuyên giáo cấp quận, huyện không chỉ nắm bắt thông tin, nâng cao năng lực nghiên cứu, tham mưu, chỉ đạo, kiểm tra cho bản thân mà còn phải định hướng, hướng dẫn cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân phân biệt được đúng, sai, có lợi hay có hại trong việc tiếp thu những thông tin, qua đó mới giữ vững được ổn định xã hội tại địa phương trên tất cả các lĩnh vực trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện nay
Ngày nay, tất cả các hoạt động của con người đều cần đến một trình
độ tri thức, trí tuệ nhất định Hoạt động của cán bộ tuyên giáo ở cấp quận, huyện là hoạt động tác động định hướng cho hoạt động của quần chúng nhân dân trên mọi lĩnh vực như: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục…
tổ chức, định hướng, quản lý việc nghiên cứu khoa học Chính vì vậy, để có thể đảm nhận một cách tốt nhất những vai trò đó, trước hết đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo cấp quận, huyện phải có trình độ ngang tầm, năng lực về nhiều mặt, phải có kiến thức tổng hợp, sự hiểu biết sâu, rộng trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội để tăng sức thuyết phục trong công tác tư tưởng, trong đó vấn đề cần quan tâm đầu tiên và trước hết là phải nâng cao năng lực chuyên môn và trình độ mọi mặt, vì khi có trình độ cao thì mới có thể phát huy được khả năng trừu tượng hóa, khái quát hóa trong phân tích, tổng hợp, dự báo, suy luận mọi vấn đề, khả năng nắm bắt thông tin về tình hình chính trị - xã hội trong nước và ngoài nước, đồng thời xử lý thông tin một cách nhanh chóng, đầy đủ và chính xác hơn
Trang 34Chính vì thế mà trong điều kiện xã hội ngày nay, chúng ta không thể đóng cửa thông tin, mà chúng ta phải biết cách tiếp nhận, xử lý và sử dụng thông tin Đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện khi tiếp thu các thông tin phải có sự phân tích, tổng hợp, đánh giá chất lượng của thông tin; đồng thời cần phải biết lựa chọn, phân loại thông tin theo từng nội dung, theo tính chất, từng lĩnh vực thông tin một cách đầy đủ, đúng đắn, chính xác, đó là điều kiện để cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện nâng cao trình độ mở mang sự hiểu biết, năng lực về trình độ lý luận chính trị nói riêng và về mọi mặt nói chung
Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền Đơn vị hành
Huyện
Cờ Đỏ
Huyện Phong Điền Diện tích
Dân số
(người) 137.317 133.565 158.255 135.709 123.136 Mật độ
Trang 35Nguồn: Cục thống kê thành phố Cần Thơ
Đội ngũ cán bộ tuyên giáo có những đặc điểm như sau:
* Thứ nhất, về đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay
- Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy: từ tháng 6/2010 đến nay, ban tuyên giáo có 25 cán bộ; biên chế được giao 05 cán bộ mỗi ban
- Trung tâm Bồi dưỡng chính trị quận, huyện: từ tháng 6/2010 đến nay
có 25 cán bộ, giảng viên
- Báo cáo viên cấp quận, huyện: từ tháng 6/2010 đến nay, báo cáo viên có 150 cán bộ
Cơ cấu cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ gồm:
- Các bộ phận chuyên môn: Lý luận chính trị, văn hóa – văn nghệ, tuyên truyền, khoa giáo, nghiên cứu – biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương
Lãnh đạo Ban Tuyên giáo cấp quận, huyện làm việc theo chế độ thủ trưởng, trên cơ sở vận dụng đúng đắn và phù hợp nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng
Số lượng cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ:
- Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy: về số lượng có 25 cán bộ (trong
đó có 06 nữ, 19 nam; 05 Trưởng ban, 10 Phó Trưởng ban, 10 chuyên viên); về nguồn gốc hình thành: 15 Trưởng, Phó Trưởng ban được điều động từ các Ban Đảng Quận ủy, Huyện ủy, các phòng, ban, đoàn thể quận, huyện (chiếm 60%); 10 chuyên viên (chiếm 40%) được tuyển chọn từ một số ngành: ngữ văn, địa lý du lịch, xã hội học, lịch sử, giáo dục
Trang 36- Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp quận, huyện: về số lượng có 30 cán bộ (trong đó có 14 nữ, 16 nam; 05 Giám đốc, 10 Phó Giám đốc, 15 cán bộ); về nguồn gốc hình thành: 05 Giám đốc, 10 Phó Giám đốc được điều động từ các Ban Đảng Quận ủy, Huyện ủy, các phòng, ban, đoàn thể quận, huyện (chiếm 50%); 15 chuyên viên (chiếm 50%) được tuyển chọn từ một số ngành: ngữ văn, xã hội học, lịch sử, giáo dục
- Báo cáo viên cấp quận, huyện: về số lượng có 150 cán bộ (trong đó
có 22 nữ, 128 nam; 05 Trưởng nhóm, 05 Phó Trưởng nhóm, 140 thành viên);
về nguồn gốc hình thành: 05 Trưởng nhóm là Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy (chiếm 3,33%), 05 Phó Trưởng nhóm là Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp quận, huyện được điều động từ các Ban Đảng Quận ủy, Huyện ủy, các phòng, ban, đoàn thể quận, huyện (chiếm 3,33%);
140 thành viên là cấp trưởng, cấp phó của một số cơ quan, đơn vị, là Trưởng Ban Tuyên giáo các Đảng ủy cơ sở trực thuộc (chiếm 93,33%)
Nhìn chung, tổ chức bộ máy làm công tác tuyên giáo của Đảng cấp quận, huyện ở thành phố Cần Thơ hiện nay được kiện toàn, củng cố theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hoạt động ngày càng đi vào nề nếp và tập trung hướng về cơ sở Đặc biệt, Cần Thơ đã sớm thành lập ban tuyên giáo ở tất cả các xã, phường, thị trấn Cơ bản hệ thống tuyên giáo xã, phường, thị trấn đã xây dựng Quy chế hoạt động và từng bước phát huy vai trò, nâng cao hiệu quả công tác tuyên giáo cơ sở Phần lớn họ là những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, không ngại khó, chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quyết tâm thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng Đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện đang là đội ngũ nòng cốt góp phần quan trọng trong việc tổ chức, triển khai thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có tinh thần trách nhiệm cao, có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, giản dị, chăm lo công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, góp phần vào việc hình thành cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắn của Đảng, truyền bá chủ
Trang 37nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân, thường xuyên
đi cơ sở để giúp đỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện
* Thứ hai, về trình độ của đội ngũ cán bộ tuyên giáo cấp quận, huyện
ở thành phố Cần Thơ hiện nay
Về trình độ lý luận chính trị:
- Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy: về số lượng có 25 cán bộ (trong
đó có 06 nữ, 19 nam; 05 Trưởng ban, 10 Phó Trưởng ban, 10 chuyên viên); về trình độ lý luận chính trị: có 15 cao cấp, cử nhân (chiếm 60%); 07 trung cấp (chiếm 28%); 03 sơ cấp (chiếm 12%)
- Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp quận, huyện: về số lượng có 30 cán bộ (trong đó có 14 nữ, 16 nam; 05 Giám đốc, 10 Phó Giám đốc, 15 cán bộ); về trình độ lý luận chính trị: có 18 cao cấp, cử nhân (chiếm 60%); 11 trung cấp (chiếm 36,66%); 01 sơ cấp (chiếm 3,33%)
- Báo cáo viên cấp quận, huyện: về số lượng có 150 cán bộ (trong đó
có 22 nữ, 128 nam; 05 Trưởng nhóm, 05 Phó Trưởng nhóm, 140 thành viên);
về trình độ lý luận chính trị: có 35 cao cấp, cử nhân (chiếm 23,33%); 85 trung cấp (chiếm 56,66%); 30 sơ cấp (chiếm 20%)
Về trình độ chuyên môn:
- Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy: về số lượng có 25 cán bộ (trong
đó có 06 nữ, 19 nam; 05 Trưởng ban, 10 Phó Trưởng ban, 10 chuyên viên); về trình độ chuyên môn: có 03 thạc sĩ (chiếm 12%); 15 đại học (chiếm 60%); 09 cao đẳng (chiếm 36%); 01 trung học (chiếm 4%) Trong đó, số cán bộ được đào tạo phù hợp với công tác tuyên giáo 20 đồng chí (chiếm 80%)
- Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp quận, huyện: về số lượng có 30 cán bộ (trong đó có 14 nữ, 16 nam; 05 Giám đốc, 10 Phó Giám đốc, 15 cán bộ); về trình độ chuyên môn: có 02 thạc sĩ (chiếm 6,66%); 18 đại học (chiếm 60%); 10 cao đẳng (chiếm 33,33%); 02 trung học (chiếm 6,6%) Trong đó, số
Trang 38cán bộ được đào tạo phù hợp với công tác tuyên giáo 22 đồng chí (chiếm 73,33%)
- Báo cáo viên cấp quận, huyện: về số lượng có 150 cán bộ (trong đó
có 22 nữ, 128 nam; 05 Trưởng nhóm, 05 Phó Trưởng nhóm, 140 thành viên);
về trình độ chuyên môn: có 01 thạc sĩ (chiếm 0,66%); 90 đại học (chiếm 60%); 40 cao đẳng (chiếm 26,66%); 20 trung cấp (chiếm 13,33%) Trong đó,
số cán bộ được đào tạo phù hợp với công tác tuyên giáo 135 đồng chí (chiếm 90%)
Bảng 1: Bảng tổng hợp về đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo tại
quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền
bộ
Trình độ chuyên môn Trình độ chính trị Sau
đại học
Đại học
Cao đẳng
Trung học
Cử nhân, cao cấp
Trung cấp
Sơ cấp
9 (36%)
1 (4%)
15 (60%)
7 (28%)
3 (12%)
Bảng 2: Bảng tổng hợp về đội ngũ cán bộ tại Trung tâm Bồi dưỡng
chính trị quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền
Trang 39bộ
Trình độ chuyên môn Trình độ chính trị
Sau đại học
Đại học
Cao đẳng
Trung học
Cử nhân, cao cấp
Trung cấp Sơ cấp
10 (33,33%)
2 (6,66%)
18 (60%)
11 (36,66%)
1 (3,33%)
Bảng 3: Bảng tổng hợp về đội ngũ báo cáo viên tại quận Ô Môn, quận
Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền
bộ
Sau đại học Đại học Cao đẳng
Trung học
Cử nhân, cao cấp Trung cấp cấp Sơ
40 (26,66%)
20 (13,33%)
35 (23,33%)
85 (56,66%)
30 (20%)
Qua điều tra thực tế, chúng ta thấy được đội ngũ cán bộ Ban Tuyên giáo Quận ủy, Huyện ủy ở thành phố Cần Thơ có nhiều biến động Nhưng xác định được tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ tuyên giáo trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị góp phần nào việc ổn định phát triển kinh tế xã hội Thành phố Cần Thơ đã thường xuyên chăm lo đến công tác
Trang 40quy hoạch cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ nâng cao trình
độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ tuyên giáo để đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ trong tình hình mới hiện nay Đến nay Ban Tuyên giáo Quận ủy Ô Môn, Quận ủy Bình Thủy, Quận ủy Thốt Nốt và Huyện ủy Cờ Đỏ, Huyện Phong Điền, có 25 cán bộ, trong đó trình độ cao cấp, cử nhân chính trị chiếm 60%, trung cấp chính trị chiếm 28%, sơ cấp chính trị chiếm 12% Trung tâm Bồi dưỡng chính trị quận quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện
Cờ Đỏ, huyện Phong Điền, có 30 cán bộ, trong đó trình độ cao cấp, cử nhân chính trị chiếm 60%, trung cấp chính trị chiếm 36,66%, sơ cấp chính trị chiếm 3,33% Đội ngũ báo cáo viên quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt
và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền, có 150 cán bộ, trong đó trình độ cao cấp,
cử nhận chính trị chiếm 23,33%, trung cấp chính trị chiếm 56,66%, sơ cấp chính trị chiếm 20%
Từ trình độ trên công tác tuyên giáo ở quận Ô Môn, quận Bình Thủy, quận Thốt Nốt và huyện Cờ Đỏ, huyện Phong Điền cùng với ngành tuyên giáo thành phố đã thực hiện được khối công việc rất lớn, đa dạng, đúng chức năng, nhiệm vụ Nhìn chung, công tác tuyên giáo đã được những kết quả đáng khích lệ, khá toàn diện, góp phần vào công tác xây dựng Đảng và thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đất nước và địa phương Tổ chức nhiều hoạt động nhằm tuyên truyền, vận động, tham gia tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước Hướng dẫn kế hoạch triển khai, biên soạn tài liệu, bồi dưỡng báo cáo viên và tổ chức các lớp tập huấn, nghiên cứu, quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và của Đảng bộ các cấp; thực hiện tốt công tác tham mưu, giúp việc Quận ủy, Huyện ủy và các cấp ủy trên các lĩnh vực công tác tư tưởng, tuyên truyền, lý luận, văn hóa – văn nghệ, báo chí – xuất bản, y tế, giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, môi trường, thông tin đối ngoại, tuyên tuyền biển đảo, phân giới cắm mốc,… nắm tình hình và nghiên cứu dư luận xã; định hướng kịp thời cho báo chí trên địa bàn thành phố tuyên truyền về thực hiện nhiệm vụ, các sự kiện, hoạt động và