Bên cạnh đó, còn có nhiều bài báo viết về phụ nữ đăng trên nhiều tạp chí như: Khoa học về phụ nữ, Nghiên cứu và các đề tài trên tuy đã đề cập đến gia đình và phụ nữ ở nhiều góc độ khác
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI với những tiến bộ vượt bậc về khoa học và công nghệ mà đặc điểm nổi bật là tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và sự toàn cầu hóa về kinh tế, đang kéo theo nhiều biến đổi quan trọng trong đời sống xã hội, sinh hoạt văn hóa và tinh thần, con người được giải phóng và vai trò cá thể được đề cao Hơn nữa, trong lịch sử phát triển của nhân loại đã chứng minh rằng xã hội sẽ không có những bước tiến ổn định, vững chắc nếu vẫn còn tồn tại một bộ phận không nhỏ người dân, đặc biệt là phụ nữ bị áp bức hoặc bị hạn chế vươn lên Chính vì vậy, tạo quyền bình đẳng cho phụ nữ đã trở thành mục tiêu phát triển của các quốc gia và điều này đã đánh dấu một bước tiến vượt bậc của nhân loại Tuy nhiên, vấn đề bình đẳng giới một cách toàn diện, đầy đủ vẫn
là lý tưởng mà nhân loại đã, đang và sẽ theo đuổi Dù thế giới đã có nhiều biến đổi to lớn, song, vấn đề bình đẳng giới vẫn chưa được thực sự diễn ra như mong muốn của chúng ta Ngay ở những nước phát triển dù đời sống cao, trình độ học vấn cao, nhận thức vấn đề nhạy bén, tư duy thoáng đạt nhưng sự bất bình đẳng giữa nam và nữ vẫn còn tồn tại Ở những nước chậm, kém phát triển do điều kiện kinh tế khó khăn; trình độ học vấn thấp; tư duy cổ hủ, trì trệ, phong tục tập quán, thói quen lạc hậu còn tồn tại nhiều, cho nên tình trạng bất bình đẳng giới diễn ra khá phổ biến, thường xuyên, liên tục, mọi lúc, mọi nơi, mọi thành phần trong xã hội Sự bất bình đẳng giữa nam và nữ đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của kinh tế thế giới nói chung, đặc biệt là sự phát triển của các nước chậm, kém phát triển nói riêng như: nền kinh tế càng ngày càng tụt hậu xa hơn so với các nước khác, chất lượng cuộc sống thấp, đời sống nhân dân khổ cực, bệnh tật, đói nghèo gia tăng; phụ nữ, trẻ em không được quan tâm đúng mức nên tỷ lệ tử vong cao…Do đó, đấu tranh vì bình đẳng giới đã và đang
Trang 2trở thành một phong trào rộng khắp trên phạm vi toàn thế giới cả về phương diện lý thuyết và phương diện thực tiễn
Tại Điều 26 của Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, được Quốc hội thông qua ngày 28 tháng 11 năm 2013, đã khẳng định
“Công dân nam, nữ bình đẳng về mọi mặt Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình đẳng giới Nhà nước, xã hội và gia đình tạo điều kiện
để phụ nữ phát triển toàn diện, phát huy vai trò của mình trong xã hội Nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới”, điều đó cho thấy bình đẳng giới là
một vấn đề rất quan trọng được cả xã hội quan tâm Ở Việt Nam, chủ trương bình đẳng giới được đề ra ngay từ khi Đảng Cộng sản ra đời Chính sách bình đẳng giới thật sự là một quá trình xuyên suốt nhằm nâng cao vai trò và vị trí của người phụ nữ, được xã hội tôn trọng và pháp luật bảo vệ đã tạo điều kiện thuận lợi cho người phụ nữ phát triển tài năng và tham gia các hoạt động chính trị, xã hội Trong những năm qua, vấn đề bình đẳng giới ngày càng được xã hội chú trọng nhiều hơn bằng những chương trình, dự án nâng cao năng lực cho người phụ nữ, bên cạnh đó việc thực hiện bình đẳng giới luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Hầu hết các địa phương thường xuyên mở nhiều lớp tập huấn về giới đã góp phần làm thay đổi nhận thức về bình đẳng giới, trong đó bình đẳng giới trong gia đình là yếu tố quan trọng tiến đến sự bình đẳng thực sự giữa nam và nữ
Hiện nay, theo quy định của pháp luật, trong gia đình vợ chồng có quyền bình đẳng với nhau về mọi mặt, cùng nhau bàn bạc, quyết định mọi vấn đề chung, cùng chia sẻ mọi công việc cũng như chăm lo con cái, cha mẹ Trong gia đình, mỗi thành viên đều có vị trí, vai trò, nhiệm vụ của mình nhưng trên thực tế, trong gia đình người phụ nữ là trung tâm, là chủ đạo góp phần to lớn trong việc xây dựng gia đình văn hóa Người phụ nữ có trách nhiệm rất lớn, họ
là người vợ, người mẹ, là sợi dây nối kết tình cảm giữa các thành viên trong gia
Trang 3đình và cùng với người chồng làm chủ gia đình, có vai trò to lớn trong việc xây dựng gia đình no ấm, văn minh, hạnh phúc và từ đó góp phần tạo dựng những thế hệ tương lai tốt đẹp, truyền nối và phát triển văn hóa gia đình, nâng cao văn hóa xã hội
Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Long Xuyên, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố đều quan tâm đến vấn đề xây dựng đời sống văn hóa cho các gia đình và từng bước nâng cao vị trí, vai trò người phụ nữ trong gia đình Tiêu biểu là Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đã được triển khai rộng khắp trên địa bàn thành phố và thu được những thành tựu đáng kể Những thành công đó có sự đóng góp không nhỏ của phụ nữ thành phố Long Xuyên Các bà, các mẹ, các chị đang từng ngày, từng giờ khẳng định vai trò, vị trí của mình không chỉ trong công việc xã hội mà còn trong cả gia đình, đồng thời vận động các gia đình khác cùng nhau xây dựng tổ ấm hạnh phúc, hướng tới xây dựng gia đình văn hóa đóng góp vào
sự thành công chung trong sự nghiệp đổi mới của thành phố Long Xuyên Tuy nhiên, trên thực tế người đàn ông vẫn được coi là trụ cột gia đình, có quyền quyết định các vấn đề lớn và là người đại diện ngoài cộng đồng Còn công việc nội trợ, chăm sóc các thành viên trong gia đình thường được coi là thiên chức của người phụ nữ Trong gia đình, thời gian làm việc của nữ thường dài hơn nam, các kết quả thống kê cho thấy, thời gian làm việc của phụ nữ luôn nhiều hơn của nam giới; sự chênh lệch này chủ yếu do người phụ nữ ngoài vai trò sản xuất và công tác còn đảm nhiệm chính công việc trong gia đình như: nội trợ, chăm sóc con cái Do đó, người phụ nữ ít có cơ hội để học tập, nâng cao trình
độ, nghỉ ngơi, giải trí hay tham gia các hoạt động xã hội; thời gian làm việc khá dài trong ngày cũng gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của phụ nữ Chính vì vậy,
chúng tôi đã chọn đề tài: “Ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò
Trang 4của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay”
2 Lịch sử nghiên cứu
Gia đình và vai trò của người phụ nữ là vấn đề đã được nhiều nhà tư tưởng
và các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin quan tâm và nghiên cứu Thêm vào đó, bình đẳng giới là một trong những nội dung quan trọng nhất của mục tiêu tiến bộ, công bằng xã hội Bởi đây không chỉ là vấn đề nhận được sự quan tâm chung của cộng đồng thế giới mà còn xuất phát từ đặc điểm Việt Nam là một nước trong khu vực châu Á, vẫn còn chịu nhiều ảnh hưởng của chế độ phong kiến, của tư tưởng trọng nam khinh nữ trong đời sống xã hội
Hiện nay với tâm huyết của các nhà khoa học cùng với sự hỗ trợ của các
tổ chức quốc tế, nhiều đề tài và công trình nghiên cứu khoa học về gia đình và vai trò của người phụ nữ trong những năm gần đây đã được triển khai Nhiều trung tâm nghiên cứu về gia đình và phụ nữ được thành lập ở các trường đại học,
ở các đô thị và thành phố lớn đã không chỉ cuốn hút phụ nữ mà còn có cả nam giới, không chỉ các nhà khoa học trong nước mà còn cả các nhà khoa học nước ngoài tham gia, như:
- Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
- Viện Nghiên cứu Phụ nữ thuộc Học viện Phụ nữ Việt Nam
- Khoa Xã hội học thuộc trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội
- Bộ môn Nghiên cứu Giới thuộc Khoa Xã hội học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
- Ban Lý luận Dân tộc và Giới thuộc Viện Chủ nghĩa Xã hội khoa học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
Trang 5Có nhiều tài liệu về bình đẳng giới nói chung và bình đẳng giới trong gia đình nói riêng:
- “Phụ nữ nghèo nông thôn trong điều kiện kinh tế thị trường” (1996) (8),
Nxb Chính trị Quốc gia của Đỗ Thị Bình, Lê Ngọc Lân, nêu bật những khó khăn của phụ nữ nông thôn và những khuyến nghị khoa học làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách xóa đói giảm nghèo, giúp phụ nữ nghèo nông thôn vươn lên
- “Gia đình Việt Nam trong bối cảnh đất nước đổi mới” (2002) (37), Nxb
Khoa học Xã hội của Giáo sư Lê Thi, cung cấp cho bạn đọc, những nhà làm khoa học, làm chính sách một số tài liệu tham khảo về tình hình gia đình Việt Nam, các mối quan hệ giữa các thành viên, đặc biệt là quan hệ giữa vợ và chồng trong bối cảnh đổi mới của đất nước, nhằm xây dựng được gia đình ấm no, hạnh phúc,
vợ chồng tôn trọng, bình đẳng với nhau
- “Vấn đề phụ nữ và trẻ em thời kỳ 2001-2010” (2002) (53), của vụ Tổng
hợp – Pháp chế (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) phối hợp với Nhà xuất bản Lao động – Xã hội biên soạn, nhằm giúp các nhà nghiên cứu, các chuyên gia
và cán bộ làm công tác xã hội trong lĩnh vực bảo vệ quyền của phụ nữ và trẻ em,
hệ thống hóa chủ trương, đường lối của Đảng, các giải pháp của Nhà nước và Chương trình hành động quốc gia trong lĩnh vực này Tài liệu cũng cung cấp cho chúng ta đường hướng chính trong việc thúc đẩy quyền của phụ nữ và trẻ em thời kỳ 2001-2010
- “Nghiên cứu phụ nữ, giới và gia đình” (2003) (24), Nxb Khoa học Xã
hội của Tiến sĩ Nguyễn Linh Khiếu, tạo cơ sở khoa học cho việc xây dựng những chính sách, những chiến lược phát triển của gia đình, đời sống người phụ nữ và bình đẳng giới trong gia đình ở Việt Nam
- “Gia đình học” (2007) (29), Nxb Lý luận chính trị của Giáo sư Đặng
Cảnh Quang và Phó Giáo sư Lê Thị Quý, trình bày một cách hệ thống những vấn
đề lý luận về gia đình, phụ nữ, bình đẳng nam nữ Tài liệu đã nêu ra nhiều thực
Trang 6trạng bất bình đẳng giới trong gia đình từ đó đưa ra biện pháp nhằm đạt tới sự bình đẳng giới trong gia đình và nâng cao vai trò của gia đình trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- “Bình đẳng giới ở Việt Nam” (2008) (3), Nxb Khoa học Xã hội, của
Trần Thị Vân Anh – Nguyễn Hữu Minh, xác định tình trạng bình đẳng giới, góp phần xây dựng hệ thống dữ liệu về vấn đề giới và bình đẳng giới, qua đó đáp ứng nhu cầu phân tích, đánh giá về bình đẳng giới ở nước ta
Ngoài ra, còn nhiều luận án, luận văn, bài viết dưới góc độ chuyên ngành triết học đã đi sâu nghiên cứu vấn đề phụ nữ, gia đình, đặc biệt là bình đẳng giới
như luận án Tiến sĩ của tác giả Chu Thị Thoa “Bình đẳng giới trong gia đình nông thôn Việt Nam hiện nay”, luận án Tiến sĩ Triết học của tác giả Dương Thị Minh “Gia đình Việt Nam và vai trò của người phụ nữ hiện nay”, luận án Tiến
sĩ của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Dung “Vai trò của người phụ nữ trong giai đoạn hiện nay – những vấn đề đặt ra và giải pháp” Bên cạnh đó, còn có nhiều bài
báo viết về phụ nữ đăng trên nhiều tạp chí như: Khoa học về phụ nữ, Nghiên cứu
và các đề tài trên tuy đã đề cập đến gia đình và phụ nữ ở nhiều góc độ khác nhau, nhưng đến nay vẫn chưa có một đề tài khoa học nào nghiên cứu về ảnh hưởng bất bình đẳng giới đối với việc phát huy vai trò người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa nói chung, đặc biệt là vai trò người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên nói riêng
3 Mục đích nghiên cứu:
Trang 7Trên cơ sở trình bày những vấn đề lý luận về giới, bình đẳng giới, luận văn làm rõ ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Nghiên cứu về giới, bình đẳng giới và ảnh hưởng của bình đẳng giới đến gia đình
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu vai trò của phụ nữ và việc phát huy vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang
5 Giả thuyết khoa học
Phụ nữ và vai trò của phụ nữ trong gia đình đang bị xem nhẹ, các hiện tượng bất bình đẳng giới vẫn đang diễn ra hàng ngày
Một số người chưa nhận thức đúng về bình đẳng giới và vai trò của phụ
nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa
Cần làm rõ ảnh hưởng của bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ cơ sở khoa học của ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
Thực trạng và giải pháp nhằm hạn chế sự bất bình đẳng, phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
7 Phạm vi nghiên cứu
Trang 8Luận văn tập trung nghiên cứu bình đẳng giới, ảnh hưởng của bình đẳng giới đến vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên từ năm 2010 đến nay
8 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp; phương pháp lôgic – lịch sử; quy nạp – diễn dịch; thống kê, điều tra xã hội học, đối chiếu để làm rõ mục đích mà luận văn đặt ra
9 Luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn
9.1 Luận điểm cơ bản:
Luận văn dựa trên hệ thống những quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin, đường lối, quan đểm của Đảng, chính sách của Nhà nước ta về giới, bình đẳng giới và vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa
Những cơ sở thực tiễn về thực trạng của bình đẳng giới và xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
9.2 Những đóng góp mới của luận văn:
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về giới và bình đẳng giới; vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên
Đánh giá thực trạng bất bình đẳng giới và vai trò của phụ nữ trong gia đình
Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên
10 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 4 tiết
Trang 9CHƯƠNG I
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ẢNH HƯỞNG BÌNH ĐẲNG GIỚI ĐẾN VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA Ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
HIỆN NAY 1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Khái niệm giới và bình đẳng giới
Theo Thông tin pháp luật dân sự, trong 20 năm vừa qua, Việt Nam đã đạt được thành tựu nổi bật về cải thiện điều kiện sống của người dân và giảm chênh lệch giới Việt Nam xếp hạng 80 trong số 136 quốc gia về chỉ số phát triển giới (GDI) và là quốc gia đạt được sự thay đổi nhanh chóng nhất trong xóa bỏ khoảng cách giới ở khu vực Châu Á Tuy nhiên, thành tựu này chưa mang tính đồng bộ, bởi không phải lúc nào nữ giới cũng có cơ hội cạnh tranh trên một sân chơi ngang bằng với nam giới, nhất là phụ nữ nông thôn Phụ nữ nông thôn Việt Nam bị thiệt thòi vì sự vắng mặt của phụ nữ trong việc lập kế hoạch và trong các chính sách cấp cơ sở và vĩ mô là rất dễ thấy, các chính sách cũng như các phân bổ về nguồn vốn có xu hướng bỏ qua những nhu cầu của phụ nữ Mặt khác, phụ nữ nông thôn thường không hiểu rõ các quyền về mặt pháp lý của mình do trình độ học vấn của họ còn thấp, cộng với khuôn mẫu xã hội truyền thống còn mang nặng tính phân biệt nam giới và phụ nữ Những điều này dẫn đến hậu quả là phụ nữ thường bị “bỏ quên” trong công tác phát triển và trong quá trình phân bổ các lợi ích từ những sự thay đổi mà sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước mang lại Theo Chương trình phát triển liên hợp quốc (UNDP, 2006), vấn đề giới cần phải được quan tâm trong các chiến lược phát triển của mỗi quốc gia để đảm bảo sự công bằng và bình đẳng hướng đến những mục tiêu phát triển xã hội Do đó, quan tâm nghiên cứu vấn đề giới là công việc cần thiết trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội đất nước, vấn đề giới cần thiết
Trang 10phải được quan tâm để đưa ra được những quyết định đúng đắn, mang tính nhạy cảm về giới, phải thường xuyên đánh giá khác biệt giới trong các lĩnh vực kinh
tế xã hội để làm cơ sở đề ra những giải pháp phát triển phù hợp mang tính bình đẳng
Theo Chương trình Bình đẳng giới khu vực Đông Nam Á (SEAGEP, 2001), giới và giới tính được định nghĩa như sau:
Giới tính là sự khác biệt về mặt sinh học giữa nam giới và phụ nữ không thể thay đổi được Chỉ có một số khác biệt nhỏ về vai trò của nam và nữ về mặt sinh học và sinh lý trên cơ sở giới tính [18, tr.10] Ví dụ như việc mang thai,
sinh nở và sự khác biệt về sinh lý có thể là do các đặc điểm giới tính
Giới là sự khác biệt về mặt xã hội giữa nam giới và phụ nữ như vai trò, thái độ, hành vi ứng xử và các giá trị Vai trò giới được biết đến thông qua quá trình học tập và khác nhau theo từng nền văn hóa và thời gian, do vậy giới có thể thay đổi được [18, tr.10] Ví dụ: nữ thường để tóc dài, nam thường để tóc
ngắn Giới là một thuật ngữ bắt nguồn từ bộ môn nhân loại học, nghiên cứu về vai trò, trách nhiệm, quyền lợi mà xã hội quy định cho nam và nữ, bao gồm việc phân chia lao động, các kiểu phân chia các nguồn và lợi ích Giới đề cập theo các quy tắc, tiêu chuẩn theo nhóm tập thể chứ không theo thực tế cá nhân Giới không ám chỉ khái niệm nam giới hoặc nữ giới với tư cách cá nhân mà nói tới quan hệ xã hội giữa nam giới và nữ giới (tính tập thể) Quan hệ này thay đổi theo thời gian, theo hoàn cảnh kinh tế và xã hội
Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó [18,
tr.21] Bình đẳng giới là bình đẳng về pháp luật, về cơ hội và các thành quả tạo
ra, bao gồm bình đẳng trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến bản thân, gia đình và xã hội (bình đẳng trong tiếng nói) Dưới góc độ khoa học pháp lý,
Trang 11bình đẳng giới trong gia đình là việc vợ và chồng, con trai và con gái, các thành viên nam và nữ trong gia đình có vị trí, vai trò ngang nhau, quyền được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của gia đình như nhau, quyền được thụ hưởng về thành quả phát triển của gia đình và xã hội ngang nhau, quyền được tham gia quyết định các vấn đề của bản thân và gia đình Trên cơ sở các quyền đó, các thành viên trong gia đình được tự do tham gia vào các công việc trong gia đình và ngoài xã hội tùy theo khả năng và sở thích của mình, được tự do những vai trò khác nhau, giống nhau trong gia đình tùy theo mục đích của mỗi người, được tự do lựa chọn cách thức thụ hưởng các thành quả tùy theo sở thích của mỗi người
1.1.2 Khái niệm bất bình đẳng giới và các yếu tố ảnh hưởng đến bất bình đẳng giới trong gia đình
Bất bình đẳng giới là không ngang bằng nhau về các cơ hội, lợi ích, địa
vị xã hội, địa vị chính trị giữa nam và nữ trong xã hội, bất bình đẳng giới diễn
ra trong tất cả các lĩnh vực, phạm vi của đời sống xã hội [16, tr.91] Bất bình
đẳng giới còn là sự phân biệt đối xử giữa nam, nữ về vị thế, điều kiện và cơ hội bất lợi cho nam, nữ trong việc thực hiện quyền con người, đóng góp và hưởng lợi từ sự phát triển của gia đình, của đất nước Hay nói cách khác, bất bình đẳng giới là sự đối xử khác biệt với nam giới và phụ nữ tạo nên các cơ hội khác nhau,
sự tiếp cận các nguồn lực khác nhau, sự thụ hưởng khác nhau giữa nam và nữ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Các dạng tồn tại bất bình đẳng giới: Gánh nặng công việc, sự phân biệt đối xử, bất bình đẳng về kinh tế, chính trị, những định kiến rập khuôn và bạo lực trên cơ sở giới tính
Một số yếu tố chính ảnh hưởng đến bất bình đẳng giới trong gia đình:
Thứ nhất, định kiến giới, là nhận thức, thái độ và đánh giá thiên lệch, tiêu cực về đặc điểm, vị trí, vai trò và năng lực của nam hoặc nữ [16, tr.3] Hay nói
cách khác, đây là một tập hợp các đặc điểm được số đông gán cho là thuộc về
Trang 12nam hay nữ, các quan niệm này đôi khi sai lầm và hạn chế những điều mà một
cá nhân có thể làm Những định kiến như trên không chỉ tồn tại nhiều từ thời
xã hội phong kiến mà ở xã hội ngày nay thì những quan niệm đó vẫn còn hiện hữu Định kiến giới vừa phản ánh sự bất bình đẳng giới, vừa củng cố duy trì thực trạng bất bình đẳng giới trong xã hội cũng như trong cuộc sống gia đình Thể hiện rõ nhất của định kiến giới phải kể đến tư tưởng “trọng nam khinh nữ”
đã ăn sâu bám rễ lâu đời Mặc dù, những năm gần đây cái nhìn về “con gái” đã cởi mở hơn, vai trò và vị trí của phụ nữ được nâng cao và khẳng định hơn, nhưng tư tưởng thích “con trai” vẫn còn tồn tại nên nhiều người mẹ sẵn sàng phá thai nếu biết thai nhi là con gái bất chấp điều đó có hại như thế nào đến sức khỏe Còn ở các vùng nông thôn không có khả năng tiếp cận dịch vụ chẩn đoán giới tính thai nhi sớm đã xảy ra tình trạng có nhiều gia đình vẫn tiếp tục sinh tiếp con thứ 4, thứ 5 cho đến khi sinh được con trai mới thôi Trong quan niệm của gia đình người Việt Nam đặt ra những chuẩn mực riêng đối với người phụ
nữ như chăm làm, duyên dáng, nấu ăn giỏi, biết may vá, thêu thùa, Phụ nữ cũng không được khuyến khích tham gia vào lĩnh vực chính trị hay trở thành lãnh đạo, bởi theo quan niệm đó vẫn là vai trò của nam giới, khi phụ nữ tham gia vào những lĩnh vực này, họ sẽ mất đi vẻ “nữ tính” Những chuẩn mực đó khiến chị em phụ nữ tập trung phát triển kỹ năng để sau này làm một người nội trợ giỏi hơn là chú ý đến những kỹ năng để sau này kiếm được việc làm tốt hay đóng góp cho sự phát triển của xã hội
Thứ hai, theo định nghĩa của Đại hội đồng Liên hiệp quốc thì bạo lực gia đình có thể được hiểu là “bất kỳ hành động nào dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến những tổn hại về thân thể, về tình dục tâm lý, hoặc đau khổ cho phụ nữ, bao gồm cả sự đe dọa có những hành vi như vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do, dù xảy ra ở nơi công cộng hay trong đời sống riêng tư” Bạo lực giữa người chồng đối với người vợ trong gia đình có thể thấy là
Trang 13dạng bạo lực phổ biến nhất trong gia đình Hành vi người chồng gây ra chủ yếu
và lớn nhất là bạo lực về thể chất, đây là dạng dễ nhận thấy và bị lên án mạnh
mẽ nhất Sở dĩ đa phần người đàn ông sử dụng “nắm đấm” để dạy vợ là do họ không nhận thức được rằng hành vi của mình là vi phạm pháp luật Vấn đề nổi cộm trong dư luận thời gian gần đây là tình trạng bạo lực tình dục, thường được thể hiện dưới dạng: cưỡng ép quan hệ tình dục, hiếp dâm, cưỡng dâm, quấy rối tình dục Bên cạnh hành vi bạo lực về thể chất và bạo lực tình dục thì các hành
vi về bạo lực tinh thần (người vợ bị chồng chửi mắng, xỉ vả, cấm tham gia công tác xã hội, cấm quan hệ với mọi người) và bạo lực về kinh tế (chồng kiểm soát
vợ về thu nhập, không chịu đóng góp vào kinh tế chung của gia đình) cũng đang diễn ra ngày càng phổ biến gây ra hậu quả xấu đối với gia đình và toàn xã hội
Thứ ba, yếu tố giáo dục, địa lý và kinh tế cũng là một trong các yếu tố ảnh
hưởng đến vấn đề bình đẳng giới Qua khảo sát, có thể thấy các gia đình thành thị tỷ lệ bất bình đẳng giới cũng ít hơn so với các gia đình nông thôn, nơi còn chịu nhiều ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến Ở những nơi điều kiện giáo dục tốt, cả nam giới và nữ giới đều được tiếp xúc với kiến thức một cách dễ dàng, hiểu biết pháp luật thì tình trạng bất bình đẳng giới cũng được hạn chế hơn Điều kiện kinh tế cũng ảnh hưởng khá lớn đến vấn đề bình đẳng giới, đặc biệt
là tình trạng vi phạm pháp luật về bình đẳng giới Cuộc sống kinh tế khó khăn,
áp lực cuộc sống nặng nề dẫn đến không làm chủ được bản thân và có những hành vi trái pháp luật
1.1.3 Vai trò của bình đẳng giới trong gia đình
Gia đình là môi trường tuyên truyền, giáo dục tốt nhất về bình đẳng giới Gia đình đóng vai trò cơ bản trong việc định hình mối quan hệ giới ngay từ những buổi đầu của cuộc sống con người và truyền tải chúng từ thế hệ này sang thế hệ khác Gia đình là nơi xã hội hóa vấn đề giới, truyền lại các kiến thức và
kỹ năng về giới Do vậy, nhận thức về bình đẳng giới của các thế hệ đi trước
Trang 14trong gia đình như ông bà, cha mẹ… tác động rất lớn đến nhận thức của các thế
hệ kế tiếp Trong gia đình, con người học những bài học đầu tiên về tôn ti trật
tự, về sự tuân thủ, sự phân biệt đối xử Con trai học cách quyết đoán và thống trị, con gái học sự phục tùng Gia đình chính là nơi tạo ra tôn ti trật tự Sự nhận thức không đúng đắn về giới và bình đẳng giới sẽ tạo ra những tôn ti trật tự trong đó làm giảm vị thế của nữ giới, dẫn đến bất bình đẳng giới ngay trong gia đình Trong gia đình truyền thống, ông bà, cha mẹ truyền dạy cho cháu con những nguyên mẫu về các quan niệm và hành vi mong đợi được cho là thích hợp đối với mỗi giới và các kỳ vọng của xã hội đối với nam giới và nữ giới Chẳng hạn, quan niệm chung về đặc điểm tính cách của nữ giới là dịu dàng, nam giới là mạnh mẽ, quyết đoán Do vậy, phụ nữ được quan niệm là gắn liền với vai trò của người mẹ, người vợ, người nội trợ, là người phụ thuộc không quan tâm đến việc họ có thu nhập cao hay thấp; nam giới trở thành trụ cột về kinh tế, là tấm gương đạo đức, là chỗ dựa về tinh thần của phụ nữ và trẻ em, là người chủ gia đình, đại diện cho gia đình trong các quan hệ xã hội và cộng đồng Những đặc tính trên của nữ giới hay nam giới thực chất là do xã hội gán cho hoặc mong đợi các cá nhân nam và nữ thực hiện Quan niệm trên chính là những định kiến giới đã tồn tại từ thế hệ này đến thế hệ khác Những định kiến giới đó đã dẫn đến tình trạng bất bình đẳng giới tồn tại phổ biến trong xã hội Khi những định kiến giới tồn tại ở những người trực tiếp thường xuyên nuôi dạy trẻ như cha mẹ, ông bà… thì những quan niệm đó sẽ được thể hiện cụ thể thông qua các hành vi chăm sóc, giáo dục trẻ như: Trẻ em trai hay gái nên làm hoặc không nên làm gì, định hướng hoặc cho phép trẻ em trai và trẻ em gái được chơi các trò chơi theo giới, phân công lao động theo giới trong gia đình, đầu tư cho trẻ em trai và trẻ em gái khác nhau… Từ đó cho thấy, trẻ em có được đặc tính về giới mà đặc tính này sẽ xác định một loạt các hoạt động được xã hội chấp nhận cho nam và nữ cũng như mối quan hệ giữa chúng là từ gia đình
Trang 15Do vậy, nhận thức của các thế hệ đi trước trong gia đình về giới và bình đẳng giới không đúng đắn sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của các thế hệ sau Điều này sẽ làm chậm mục tiêu bình đẳng giới Ngược lại, khi các thế hệ đi trước nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới, xóa bỏ định kiến giới thì
họ sẽ truyền dạy cho các thế hệ kế tiếp những nhận thức đúng đắn đó Đồng thời, nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới của các thế hệ đi trước sẽ quyết định hành vi của họ trong việc chăm sóc, giáo dục, đầu tư… cho thế hệ tương lai Sự quan tâm, chăm sóc, tình yêu thương của cha mẹ, ông bà dành cho trẻ
em trai và trẻ em gái là như nhau Con trai, con gái đều được tôn trọng như nhau Sự đầu tư của cha mẹ, ông bà trong việc phát triển đối với con trai, con gái phải trên cơ sở năng lực, sở thích và cơ hội của mỗi người con mà không dựa trên giới tính Sự phân công lao động trong gia đình phải trên cơ sở khả năng của mỗi người con mà không phụ thuộc vào giới tính… Hành động cụ thể trên sẽ tác động tích cực đến nhận thức, hành vi, cơ hội của thế hệ kế tiếp Điều
đó góp phần rút ngắn khoảng cách giới, tiến tới bình đẳng giới
Phụ nữ bình đẳng với nam giới không chỉ góp sức cho xã hội giàu mạnh, văn minh mà trong gia đình là ngọn nguồn của hạnh phúc, đã sản sinh và nuôi dưỡng thế hệ trẻ tốt đẹp Bình đẳng nam nữ là nền tảng văn hóa của con người, của gia đình và hạnh phúc Vai trò của phụ nữ được phát huy bình đẳng trong
xã hội và trong gia đình, mang một ý nghĩa lớn đối với sự giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam và truyền thống văn hóa của dân tộc Văn hóa gia đình là nền tảng của văn hóa xã hội, ở đó vai trò của người phụ nữ với chức năng sàng lọc và giữ gìn văn hóa dân tộc mang ý nghĩa đặc biệt Để phụ nữ làm được chức năng quan trọng này với gia đình và dân tộc, trước hết họ phải được bình đẳng để tiến bộ và theo kịp thời đại Trong cuộc sống đổi mới và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng
và Nhà nước ta lấy dân làm gốc, lấy việc trồng người để mưu cầu lợi ích trăm
Trang 16năm Trồng người là sự nghiệp tạo dựng thế hệ công dân mới có đức, có tài, thể lực tốt mà gia đình là cái nôi ban đầu và người mẹ đồng thời cũng là người thầy dạy con ngay từ thời mới còn chập chững Người mẹ thời đại hôm nay đứng trước sứ mệnh sàng lọc và truyền nối để bảo vệ nền văn hóa dân tộc, trước tiên trong gia đình, bản thân người phụ nữ phải là người có đức, có trí, có lực Họ phải được bình đẳng thì mới đạt được những chuẩn mực mang nội dung thời đại để từ đó xây dựng hạnh phúc gia đình, nuôi dưỡng con cái trở thành con người mới, công dân mới xã hội chủ nghĩa Trong gia đình, vợ chồng thương yêu, tôn trọng lẫn nhau thì con cái mới được chăm sóc đầy đủ và cảm nhận được sự ấm êm, hạnh phúc luôn luôn là điểm tựa cho con người vượt qua thử thách
1.1.4 Gia đình văn hóa và vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quy định một số tiêu chuẩn để đạt
được danh hiệu “Gia đình văn hóa” tại Thông tư số 12/2011/TT-BVHTTDL
ngày 10/10/2011, cụ thể như sau [11,tr.2]:
Thứ nhất, gương mẫu chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương Thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của công dân, không vi phạm pháp luật nhà nước, quy định của địa phương và quy ước cộng đồng; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vệ sinh môi trường, nếp sống văn hóa nơi công cộng; bảo vệ di tích lịch sử văn hóa, cảnh quan của địa phương; tích cực tham gia các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư; không vi phạm các quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang và lễ hội; không
sử dụng và lưu hành văn hóa phẩm độc hại; không mắc các tệ nạn xã hội và tham gia tích cực bài trừ tệ nạn xã hội, phòng chống các loại tội phạm; tham gia thực hiện đầy đủ các phong trào thi đua, các sinh hoạt, hội họp của cộng đồng
Trang 17Thứ hai, gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ tương trợ, giúp đỡ mọi
người trong cộng đồng: vợ chồng bình đẳng, thương yêu, giúp đỡ nhau tiến bộ, không có bạo lực gia đình dưới mọi hình thức; thực hiện bình đẳng giới, vợ chồng thực hiện sinh con đúng quy định, cùng có trách nhiệm nuôi con khỏe, dạy con ngoan; gia đình nề nếp, ông bà, cha mẹ gương mẫu con cháu thảo hiền; giữ gìn các giá trị văn hóa gia đình truyền thống, tiếp thu có chọc lọc các giá trị văn hóa mới về gia đình; giữ gìn vệ sinh, phòng bệnh, nhà ở ngăn nắp, khuôn viên xanh-sạch-đẹp, sử dụng nước sạch, nhà tắm và hố xí hợp vệ sinh; các thành viên trong gia đình có nếp sống lành mạnh, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao; tích cực tham gia chương trình xóa đói giảm nhèo, đoàn kết tương trợ xóm làng, giúp đỡ đồng bào hoạn nạn, hưởng ứng các Phong trào Đền ơn đáp nghĩa, Cuộc vận động Ngày Vì người nghèo và các hoạt động khác ở cộng đồng
Thứ ba, tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt
năng suất, chất lượng, hiệu quả Trẻ em trong độ tuổi đi học đều được đến trường, chăm ngoan, hiếu học; người lớn trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên, thu nhập ổn định và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Có kế hoạch phát triển kinh tế gia đình, chủ động “xóa đói giảm nghèo”, năng động làm giàu chính đáng; kinh tế gia đình ổn định, thực hành tiết kiệm, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của các thành viên trong gia đình ngày càng nâng cao
Gia đình văn hóa là danh hiệu để phong tặng cho những gia đình thực hiện tốt các tiêu chuẩn đặt ra Danh hiệu này chỉ phẩm chất của gia đình, nói lên nếp sống có văn hóa trong gia đình Gia đình văn hóa được xem là một kiểu gia đình mới không bị trùng lắp, rập khuôn theo kiểu gia đình truyền thống, bởi ngoài các yếu tố truyền thống tích cực đã được chọn lọc còn các yếu tố của thời đại mới, đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển chung Xây dựng Gia đình văn hóa có ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược xây dựng con người, xây dựng
xã hội văn minh hiện đại, giàu bản sắc văn hóa dân tộc Khi mặt trái của cơ chế
Trang 18thị trường cùng những ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường sống tác động đến con người, việc xây dựng gia đình văn hóa bền vững, hạnh phúc càng trở nên cấp bách Phong trào xây dựng Gia đình văn hóa đã có từ những năm 60 của thế kỷ
20 và cho đến nay đã lan rộng khắp cả nước Từ thực tế phong trào cho thấy, chỉ có phát huy tốt những giá trị của gia đình truyền thống, phong trào mới đi vào chiều sâu có chất lượng, thật sự lôi cuốn nhiều gia đình tham gia Ở đó, gia đình nhiều thế hệ sống đầm ấm hạnh phúc, nuôi dạy con cháu thành đạt, các tấm gương hiếu đễ, tình nghĩa thủy chung, thương yêu đùm bọc lẫn nhau Ở đó xuất hiện những giá trị nhân văn mới như bình đẳng trong gia đình, trong quan
hệ vợ chồng, cha mẹ với con cái, hôn nhân tiến bộ cùng tồn tại bên trong nề nếp gia phong
Gia đình là nền tảng của xã hội, có chức năng bảo đảm tính ổn định của
xã hội, cho nên sự yên ổn của từng gia đình sẽ tạo nên sự bình yên cho toàn xã
hội “Gia đình tốt thì xã hội mới tốt” Vì vậy, việc xây dựng gia đình hạnh phúc
là mục tiêu phấn đấu của mỗi gia đình Việt Nam trong thời kỳ đổi mới hiện nay Để phát huy vai trò quan trọng của gia đình, đồng thời làm chuyển biến nhận thức của mỗi người nói riêng cũng như toàn xã hội nói chung về xây dựng gia đình, phụ nữ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc nuôi dạy và hình thành nhân cách ở trẻ, song song đó phụ nữ còn là người duy trì và phát triển những giá trị văn hóa gia đình, giữ gìn bản sắc dân tộc, giữ vai trò chủ đạo trong cuộc sống gia đình Vì vậy, phụ nữ và tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ phải là những người đi tiên phong, chủ động vận động, khuyến khích mọi người trong gia đình và xã hội cùng có trách nhiệm xây dựng gia đình các chuẩn mực “No
ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”
Vai trò và trách nhiệm của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa thể hiện ở một số nội dung cơ bản sau:
Trang 19Thứ nhất, đối với việc tổ chức cuộc sống gia đình: Phụ nữ là người giữ
gìn nếp sống văn hóa, đạo đức trong gia đình, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, là trung tâm tình cảm của các thành viên trong gia đình Do đó người phụ
nữ có trách nhiệm xây dựng các mối quan hệ trong gia đình tốt đẹp
Thứ hai, trong mối quan hệ vợ chồng: người phụ nữ vừa là người vợ, người
bạn tốt của chồng, để cùng nhau chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn, giúp chồng hiểu công việc của mình để có sự cảm thông và hỗ trợ lẫn nhau ở mọi công việc trong gia đình như chăm sóc con cái, cha mẹ già… cùng chịu trách nhiệm chung trước gia đình và xã hội Nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam còn thể hiện ở tính chung thủy, yêu thương, quan tâm, chăm sóc, cư xử dịu dàng, tế nhị với chồng
Thứ ba, với vai trò người mẹ, phụ nữ là người thầy đầu tiên của con, có
vai trò quan trọng trong việc nuôi dạy và hình thành nhân cách của con Vì vậy, phụ nữ cần phải có kiến thức nuôi dạy con theo khoa học để con không bị suy dinh dưỡng, khỏe mạnh, phát triển tốt về trí tuệ và thể lực Biết hướng cho con vào các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của con Người mẹ còn là người bạn để cho con tâm tình, hỏi ý kiến, giúp con
có những quyết định đúng đắn trong học tập, trong cuộc sống, người mẹ phải thể hiện lòng nhân hậu, vị tha và là tấm gương sáng cho con học tập, noi theo Như vậy dù ở bất kỳ cương vị, vị trí công tác nào thì người phụ nữ cũng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng gia đình văn hóa Với những vai trò
ấy ta dễ dàng nhận ra tầm vóc cao đẹp về tình cảm, đức hạnh, sức khỏe và trí tuệ của người phụ nữ Tất cả những yếu tố ấy đã giúp cho phụ nữ trở thành người khéo léo, biết lo toan, tươm tất mọi bề: từ cái ăn, cái mặc, đến học hành, vui chơi, giải trí của mỗi thành viên trong gia đình
1.2 Cơ sở thực tiễn
Trang 201.2.1 Khái quát đặc điểm, tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
Thành phố Long Xuyên là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội của tỉnh An Giang, thuộc vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, phía Đông giáp huyện Chợ Mới, phía Tây giáp huyện Thoại Sơn, phía Nam giáp quận Thốt Nốt (thành phố Cần Thơ) và phía Bắc giáp huyện Châu Thành Năm 1999, Chính phủ đã công nhận thành phố Long Xuyên đạt đô thị loại II, định hướng đến năm 2020 Long Xuyên sẽ trở thành đô thị loại I trực thuộc tỉnh An Giang [56,tr.1] Thành phố Long Xuyên là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội của tỉnh An Giang, là một thành phố khá phát triển về thương mại, dịch vụ, công nghiệp chế biến thủy sản, chế biến lương thực và thực phẩm Đại bộ phận dân cư sinh sống bằng nghề buôn bán, kinh doanh và nghề nông Tổng diện tích tự nhiên của thành phố là 115,36 km2, với dân số là 280.635 người và địa giới hành chính có 13 phường, xã (trong đó có 02 xã ), với 96 khóm, ấp; có 02 dân tộc chính là Kinh và Hoa sinh sống; Có đến 85% dân số là tín đồ của các tôn giáo, trong đó đa số theo đạo Phật Ngoài ra, còn có các tôn giáo khác, như: Phật giáo Hòa Hảo, đạo Thiên Chúa, đạo Cao Đài, đạo Tin Lành, … GDP bình quân đầu người đạt 96,8 triệu đồng/năm, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của giai đoạn 2011-2015 là 10,31% Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng nên đã có tác động tích cực cho kinh tế thành phố phát triển ổn định, cụ thể: khu vực thương mại – dịch vụ chiếm 79,67%, công nghiệp – xây dựng chiếm 18,33%, nông nghiệp chiếm 02% Nhìn chung, tình hình kinh tế trên địa bàn thành phố có bước tăng trưởng qua các năm nên các khoản thu lớn và chủ lực của ngân sách thành phố đều đạt kết quả cao, đáp ứng nhu cầu các nhiệm vụ chi theo dự toán đề ra, thu ngân sách Nhà nước đạt 689,857 tỷ đồng, chi ngân
sách là 679,831 tỷ đồng Công tác Giáo dục và Đào tạo tiếp tục có sự phát triển
khá toàn diện, cả về hiệu quả công tác quản lý và chất lượng giáo dục học sinh
Trang 21Công tác phòng chống dịch bệnh tiếp tục được tăng cường, dịch bệnh tuy còn
ở mức khá cao nhưng trong tầm kiểm soát Công tác chăm lo cho gia đình chính sách, đối tượng bảo trợ xã hội, hộ nghèo, hộ khó khăn được thực hiện đầy đủ, kịp thời Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo [48, tr.1-2]
1.2.2 Tình hình giới, bình đẳng và bất bình đẳng giới ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
Với tình hình dân số nữ nhiều hơn nam (nữ là 142.706 người, chiếm tỷ
lệ 50,8%) trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền thành phố Long Xuyên luôn quan tâm tới việc thực hiện các mục tiêu bình đẳng giới và ngày càng có những bước chuyển mới, tạo điều kiện cho cả nam và nữ phát huy quyền làm chủ và bình đẳng trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội và trong gia đình, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của thành phố Đặc biệt, các hoạt động thực hiện công tác bình đẳng giới trong gia đình của thành phố trong giai đoạn 5 năm 2011-2015 bước đầu thu được những kết quả đáng khích lệ [45, tr.2-3]: phòng Lao động – Thương binh và Xã hội đã
tổ chức đào tạo nghề cho lao động nữ, 100% học viên nữ sau khi được đào tạo đều tốt nghiệp, 70% học viên có việc làm sau khi đào tạo; Trung tâm Dân số-
Kế hoạch hóa gia đình đã thành lập 13 câu lạc bộ “Tiền hôn nhân” với 416
thành viên, tổ chức sinh hoạt định kỳ hàng quý nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hành chăm sóc sức khỏe sinh sản - Kế hoạch hóa gia đình, từng bước góp phần nâng cao thể chất, trí tuệ, tinh thần của vị thành niên, thanh niên Các cấp Hội Phụ nữ tiếp tục duy trì, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động mô
hình “Câu lạc bộ gia đình hạnh phúc” và triển khai cuộc vận động “Gia đình
5 không, 3 sạch” ở 100% cơ sở Hội; đã thành lập được 30 câu lạc bộ “Gia đình phát triển bền vững”, sinh hoạt định kỳ 1 lần/tháng xoay quanh các nội dung
về xây dựng gia đình hạnh phúc, nuôi con khỏe, dạy con ngoan, chăm sóc người
Trang 22già, bảo vệ trẻ em, và tuyên truyền những chủ trương chính sách pháp luật của Đảng, nhà nước về hôn nhân gia đình, về bình đẳng giới, về phòng chống bạo lực gia đình; biên soạn tài liệu sinh hoạt theo từng chuyên đề nội dung ngắn gọn, trọng tâm chuyển đến các chi, tổ Hội làm tài liệu sinh hoạt tuyên truyền
về các phong trào phụ nữ, các bài viết giới thiệu các gương phụ nữ điển hình, tiêu biểu về học tập và làm theo tấm gương đại đức Hồ Chí Minh, gương gia
đình hạnh phúc nuôi con thành đạt định kỳ 01 lần/quý; nâng chất mô hình “Gia đình hội viên tự quản về An toàn giao thông” có 541 tổ với 12.211 hội viên nữ
tham gia đăng ký, phát huy hơn nữa vai trò của các thành viên nữ trong tổ làm nòng cốt trong công tác tuyên truyền tại địa phương Phòng Tư pháp hướng dẫn các phòng, ban, ngành duy trì thực hiện “Ngày hạnh phúc” và “Ngày pháp luật Việt Nam” hàng năm đã tuyên truyền về các nội dung của Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; cán bộ tư pháp phối hợp thực hiện 384 cuộc tuyên truyền tại địa bàn dân cư với hơn 13.318 lượt người tham
dự đã góp phần thay đổi nhận thức, quan điểm về hôn nhân, gia đình
Hình 1: Phụ nữ ấp Mỹ An 1 (xã Mỹ Hòa Hưng) đang được cán bộ phụ nữ xã
tư vấn chăm sóc sức khỏe tại nhà
Mặc dù tình trạng bạo lực gia đình của thành phố vẫn còn phức tạp (có
92 vụ bạo lực gia đình, trong đó số nạn nhân nữ là 80 vụ chiếm 86,95%) nhưng
Trang 23100% các vụ bạo lực gia đình xảy ra đều đã được tư vấn, hòa giải, ổn định cuộc
sống gia đình Thông qua phát động của Liên đoàn Lao động về đăng ký danh
hiệu thi đua “Giỏi việc nước, chia sẻ việc nhà”, đã có 961 đoàn viên nam công
đoàn đăng ký tham gia; qua đó, góp phần rút ngắn khoảng cách về thời gian
tham gia công việc gia đình của nữ so với nam Các cấp Hội Phụ nữ đã có nhiều
hoạt động hỗ trợ phát triển kinh tế, chăm lo thiết thực đời sống vật chất tinh thần cho phụ nữ Mô hình “Ống heo tiết kiệm” có 70 tổ với 887 thành viên, 167
tổ “Phụ nữ tiết kiệm tương trợ” xoay vòng với 2.355 thành viên, 136 tổ “Tiết kiệm 5.000 đồng” với 1.753 thành viên; tổng số tiền tiết kiệm trên 12 tỷ đồng,
đã giúp cho 10.821 lượt hội viên phụ nữ nghèo, khó khăn có điều kiện vươn lên ổn định cuộc sống Ngoài ra còn thành lập 37 tổ phụ nữ tương trợ mua Bảo hiểm Y tế với 434 thành viên; 03 tổ phụ nữ giúp việc nhà có 68 thành viên; xây dựng 27 căn nhà “Mái ấm tình thương” cho hội viên phụ nữ nghèo với tổng số tiền 692,1 triệu đồng do Hội phụ nữ các cấp vận động Hội Nông dân xây dựng được nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả như: nuôi lươn trong bể nylon, sản xuất rau an toàn, trồng hoa, nuôi bò vỗ béo, nuôi cá lóc bằng thức ăn công nghiệp, nuôi vịt theo hướng an toàn thực phẩm, Câu lạc bộ cây kiểng, trồng lúa Nhật, với hơn 1.645 nữ tham gia trực tiếp Hiện tại, Hội đang quản lý 96 tổ kinh tế hợp tác theo ngành, nghề và 23 câu lạc bộ Hội nông dân với tổng số 6.217 thành viên, trong đó có 796 thành viên là nữ tham gia sinh hoạt Ngành
Y tế đã tích cực phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ thành lập 13 Câu lạc bộ
“Phụ nữ không sinh con thứ 3” với 399 thành viên, tổ chức sinh hoạt định kỳ
hàng quý, giúp các chị em hiểu được hậu quả của việc sinh đông con, hệ lụy của vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh; từ đó, dừng lại ở hai con, không sinh con thứ ba, không lựa chọn giới tính khi sinh; 100% phường, xã phối hợp với ngành Y tế tổ chức khám, chữa bệnh cho phụ nữ và trẻ em [6, tr.3-4]
Trang 24Thêm vào đó, thành phố rất quan tâm đến việc triển khai các hoạt động tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo, quản lý nhằm từng bước giảm khoảng cách giới, đặc biệt thực hiện chính sách phát triển nguồn nhân lực trong công tác cán bộ, nhất là cán bộ nữ luôn được quan tâm, số lượng cán bộ nữ lãnh đạo trong công tác cán bộ, nhất là cán bộ nữ luôn được quan tâm, cụ thể theo số liệu được trích từ Báo cáo số 309/BC-BVSTBPN ngày 13/7/2016 của Ban Vì sự tiến bộ của Phụ nữ thành phố Long Xuyên: số lượng cán bộ nữ lãnh đạo tham gia trong cấp ủy Đảng từ thành phố đến cấp ủy cơ sở
là 152/479 (đạt tỷ lệ 31,7%), tổng số có 45/79 cơ quan Đảng, ban, ngành, đoàn thể thành phố và phường, xã có lãnh đạo chủ chốt là nữ (đạt tỷ lệ 57%), chính sách nâng lương trước niên hạn cho 77 trường hợp trong đó có 30 trường hợp đối với cán bộ nữ
Tuy nhiên, bên cạnh các thành tựu đạt được về bình đẳng giới, chúng ta vẫn phải thừa nhận một thực tế là ở thành phố Long Xuyên tình trạng bất bình đẳng giới còn diễn ra trên một số lĩnh vực, tồn tại dưới một số hình thức khác nhau Song song với những thay đổi trong lối sống của một bộ phận cư dân đô thị do chuyển dịch cơ cấu kinh tế và việc xây dựng đô thị văn minh, hiện đại thì đại đa số người dân vẫn còn mang nặng tư tưởng nông dân do xuất phát từ nền kinh tế nông nghiệp như: tình trạng trọng nam khinh nữ phải có con trai nối dõi tông đường, tính gia trưởng của người đàn ông trong gia đình,… Việc pha trộn giữa những luồng tư tưởng văn hóa mới, tiến bộ và những tư tưởng, phong tục cổ hủ, lạc hậu là nguyên nhân lớn gây những bất hòa, bạo lực trong gia đình Hiện nay, bất bình đẳng giới còn thể hiện trên một số lĩnh vực xã hội quan trọng, phụ nữ vẫn chịu nhiều gánh nặng công việc, thu nhập, phân biệt đối xử Một trong những vấn đề bất bình đẳng giới là sự tham gia của phụ nữ trong cơ cấu tổ chức, quản lý xã hội còn hạn chế, đặc biệt ở cấp cơ sở Theo đó,
tỷ lệ cán bộ nữ làm công tác quản lý, lãnh đạo còn thấp so với các vị trí quản
Trang 25lý, lãnh đạo nói chung, so với sự gia tăng của lực lượng lao động nữ nói riêng Mặc dù tỷ lệ này tăng nhẹ qua các năm song chưa đồng đều, chưa ổn định, vẫn
ở mức thấp so với mục tiêu đặt ra Trong kinh tế, ở một số nơi vấn đề chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ cùng một vị trí công việc vẫn diễn ra, cơ hội để phụ nữ tiếp cận những việc làm có thu nhập cao vẫn thấp hơn so với nam giới, lao động nữ chưa được đánh giá cao như lao động nam, là đối tượng dễ bị rủi
ro và tổn thương hơn khi doanh nghiệp có nhu cầu cắt giảm nhân lực… Đặc biệt, tình trạng bạo hành phụ nữ vẫn diễn ra ở một số nơi, nhất là ở vùng nông thôn Một số trường hợp phụ nữ bị bạo hành nghiêm trọng mà chưa được chính quyền, người xung quanh bảo vệ Có những phụ nữ phải âm thầm chịu bạo hành gia đình trong nhiều năm mà không dám tố cáo Thực trạng này, một phần
do nhận thức hạn chế của người dân về luật pháp nên chưa biết tự bảo vệ; một phần, do chế tài xử phạt chưa đủ mạnh nên thiếu sức răn đe Bên cạnh đó, trong một số trường hợp, việc chăm sóc sức khỏe sinh sản phụ nữ chưa được chú trọng tuyên truyền đúng mức Không chỉ nam giới, mà bản thân phụ nữ cũng chưa quan tâm sức khỏe sinh sản của chính mình và không áp dụng các biện pháp phòng tránh thai an toàn dẫn tới hậu quả nghiêm trọng Một số gia đình,
dù phụ nữ tham gia đóng góp kinh tế như nam giới nhưng vẫn phải làm nhiều việc nhà hơn và nam giới vẫn thường là người đưa ra các quyết định quan trọng,… Vì thế, bất bình đẳng giới vẫn diễn ra ở một số nơi, trên một số lĩnh vực và phần thiệt thòi thường vẫn thuộc về phụ nữ
1.2.3 Sự cần thiết tăng cường bình đẳng giới và phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
Trong những năm qua, Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên đã chỉ đạo các cơ quan, ban ngành, đoàn thể và phường, xã triển khai thực hiện nghiêm
túc và hiệu quả “Chương trình hành động về bình đẳng giới giai đoạn
Trang 262011-2015” Song song đó, thành phố đã có nhiều hoạt động vận động nhân dân
trong việc xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc, nuôi con thành đạt Phong trào
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai rộng khắp đến
tận khóm, ấp, tổ dân phố, hộ gia đình về mục đích ý nghĩa của việc xây dựng
“Gia đình văn hóa” đã tác động mạnh mẽ trong cộng đồng dân cư, thúc đẩy phong trào thi đua xây dựng gia đình ấm no và hạnh phúc, đạt kết quả đáng khích lệ trong công tác thúc đẩy bình đẳng giới trong gia đình Tính đến cuối năm 2016, trên toàn địa bàn thành phố Long Xuyên đã có 56.274/60.663 hộ gia đình được công nhận danh hiệu “gia đình văn hóa” chiếm tỷ lệ 92,76%, tăng 0,23% so với năm 2015 [48,tr.1]
Việc thực hiện bình đẳng giới trong mỗi gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên có thể giúp con cái họ được nuôi dưỡng, chăm sóc chu đáo, học hành phát triển, lớn lên trở thành những công dân tốt, có ích cho gia đình và xã hội Vì thế, gia đình là môi trường đầu tiên có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành
và phát triển nhân cách của mỗi con người; sự quan tâm giúp đỡ lẫn nhau của mỗi thành viên trong gia đình giúp mỗi người có điều kiện phát triển toàn diện
về thể chất, trí tuệ lẫn tinh thần Thực hiện bình đẳng giới trong gia đình là vợ chồng có quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau trong các hoạt động của gia đình,
có ý thức trách nhiệm thực hiện các quyền và nghĩa vụ một cách công bằng như: quyền quyết định số con, khoảng cách sinh, sinh con trai hay con gái, chăm sóc nuôi dạy con cái… trên cơ sở chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau tạo sự đồng thuận… Sự quan tâm chia sẻ, giúp đỡ của cả vợ và chồng giúp cho sự phát triển của gia đình được ổn định và bền vững Ngày nay, cùng với sự phát triển của đất nước, vai trò, vị trí của phụ nữ trong xã hội nói chung và gia đình nói riêng
đã được nâng lên rất nhiều so với trước đây Tuy nhiên, xét về thực trạng vấn
đề giới ở thành phố Long Xuyên vẫn còn những bức xúc trong gia đình như: Một số chị em phụ nữ vẫn phải làm những công việc nội trợ là chủ yếu, vẫn
Trang 27còn những tư tưởng trọng nam khinh nữ trong quá trình sinh con, nuôi con, chăm sóc con cái, kế hoạch hóa gia đình, tình trạng bạo lực trong gia đình vẫn còn tồn tại
Phụ nữ luôn là người giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của gia đình và xây dựng gia đình hạnh phúc Sự biến đổi một cách toàn diện và sâu sắc về đời sống gia đình đã kéo theo sự biến đổi nhất định vai trò của người phụ nữ trong gia đình Trong các gia đình “truyền thống” ở thành phố Long Xuyên, người chồng giữ vai trò “trụ cột”, chịu trách nhiệm chính trong việc tạo thu nhập cho gia đình người vợ chủ yếu làm việc, nuôi dạy con cái, chăm sóc sức khỏe các thành viên gia đình Vai trò của người phụ
nữ trong gia đình được đánh giá thấp qua thành ngữ “đàn ông cái nhà, đàn bà cái bếp” Ngày nay, vai trò đó đã thay đổi, người phụ nữ không chỉ đảm nhiệm
các công việc trong gia đình mà ngày càng khẳng định vai trò là “trụ cột thứ hai”, cùng với nam giới chia sẻ trách nhiệm tạo nguồn thu nhập, phát triển kinh
tế hộ gia đình Trong gia đình Long Xuyên hiện đại, vai trò của người phụ nữ được đánh giá ngang bằng với nam giới, đó là: “đàn ông xây nhà, đàn bà xây
tổ ấm”
Thêm vào đó, vai trò làm vợ của người phụ nữ không chỉ là “nâng khăn, sửa túi” cho chồng những lúc chồng ra khỏi nhà và lo sao cho “cơm ngon, canh ngọt” mỗi buổi chiều khi chồng trở về nhà sau một ngày làm việc mệt nhọc Làm vợ, người phụ nữ đồng thời là người bạn tri kỷ của chồng, người biết rõ nhu cầu, sở thích, cá tính của chồng và cố gắng đáp ứng nhu cầu, sở thích đó trong cuộc sống hàng ngày Vai trò làm mẹ của người phụ nữ không chỉ là người “mang nặng, đẻ đau” để duy trì nòi giống mà còn là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con ngay từ khi còn trong bụng mẹ phòng chống suy dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong các bữa ăn gia đình, kiểm tra sức khỏe định kỳ cho con là những việc phụ nữ đang làm hàng ngày với vai
Trang 28trò làm mẹ Ngay từ khi cất tiếng khóc chào đời, đứa trẻ đã được cha mẹ và những người thân trong gia đình chăm sóc, dạy cho cách làm người Thực tế cho thấy, ngay từ khi còn trong bụng mẹ đứa trẻ đã chịu sự giáo dục, rèn luyện của người mẹ Ngay khi con cất tiếng khóc chào đời, người mẹ là người đầu tiên dạy con biết lắng nghe, biết biểu lộ cảm xúc khi giao tiếp với mẹ Lớn hơn một chút, người mẹ dạy con cách đứng thẳng, dạy con chập chững bước đi, dạy con cách cầm thìa và sử dụng các đồ vật theo kiểu người Khi con lớn hơn, mẹ cũng là người dạy cho con các hành vi đạo đức, các cách ứng xử theo các chuẩn mực của xã hội Nngười mẹ luôn gần gũi con, hiểu rõ con để dạy bảo, uốn nắn những sai lầm của con là tấm gương sáng cho con noi theo
Ngày nay, mặc dù có nhiều phụ nữ tham gia vào các công việc của xã hội và thành công không kém nam giới, nhưng nhìn chung việc nội trợ, quản lý gia đình vẫn còn là mảng công việc chủ yếu do phụ nữ đảm trách Là tay hòm chìa khóa, người phụ nữ phải lo sắp xếp, tổ chức cuộc sống gia đình theo suy nghĩ, nhận thức và tính năng động của mình Là người tổ chức cuộc sống vật chất trong gia đình, trước hết người phụ nữ phải lo quản lý tốt các nguồn thu nhập thường xuyên và đột xuất của gia đình Lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi, tiết kiệm các nguồn thu nhập đó Sử dụng các nguồn lực gia đình một cách triệt để Phân công lao động cho các thành viên một cách hợp lý, vừa phát huy được tiềm năng, sức sáng tạo, vừa đảm bảo sức khỏe của các thành viên và đảm bảo bình đẳng giới trong phân công lao động, đồng thời biết điều phối các nguồn lực để đáp ứng nhu cầu của các thành viên trong gia đình Luôn kề vai sát cánh cùng chồng lao động sản xuất, chăm sóc nuôi dạy con cái, người phụ nữ còn là tâm điểm tình cảm của cả gia đình Không ai khác, chính bàn tay dịu dàng và trái tim nhân hậu của người phụ nữ đã biến mỗi căn nhà trở thành tổ ấm, nơi sum vầy, chia sẻ yêu thương, để mỗi gia đình thực sự trở thành nơi phát triển cảm xúc, tâm hồn, là hậu phương vững chắc, là động lực để mỗi
Trang 29thành viên phát huy tối đa năng lực, đạt được những kết quả tốt nhất trong lao động và học tập Người phụ nữ là người giữ hòa khí trong gia đình, tạo dựng
và dung hòa các mối quan hệ vợ - chồng, cha mẹ - con cháu, các anh chị em trong gia đình, họ hàng, dòng tộc Với vai trò người chăm lo đời sống tinh thần của gia đình, người phụ nữ thường xuyên gần gũi, yêu thương tất cả các thành viên khác đồng thời đề cao tình cảm yêu thương, sự cảm thông, quan tâm
và chia sẻ của người chồng
Trong gia đình, phụ nữ vừa là người giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống của gia đình, vừa là người tiếp thu và sáng tạo nên những giá trị văn hóa mới, góp phần xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
mà trước hết đó là xây dựng gia đình văn hóa Người phụ nữ là người giữ gìn tôn ti trật tự trong gia đình, giữ gìn truyền thống trên kính dưới nhường, kính lão đắc thọ qua việc giáo dục con cái các chuẩn mực đạo đức, hướng dẫn con cái thực hiện các qui tắc ứng xử trong gia đình Họ là người giữ gìn, tái tạo và sáng tạo các làn điệu dân ca, các câu ca dao, tục ngữ, các bài hát, bài thơ qua lời ru, tiếng hát mượt mà, thắm đượm tình yêu thương của những người mẹ, người bà trong gia đình Giữ gìn các phong tục, tập quán, truyền thống ăn quả nhớ kẻ trồng cây qua việc thờ cúng ông bà tổ tiên, tưởng nhớ tới người đã khuất vào các ngày đầu tháng, các ngày lễ, tết, ngày giỗ… người phụ nữ là người tiên phong trong việc thực hiện Luật Bình đẳng giới trong gia đình qua việc tích cực học tập nâng cao trình độ, phân công làm các công việc nhà phù hợp giữa vợ
và chồng, giữa con trai với con gái, công bằng trong đối xử giữa các con, không coi trọng con trai, xem nhẹ con gái Họ còn là nhân tố tích cực trong phòng, chống bạo lực và các tệ nạn xã hội từ gia đình… Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong xây dựng gia đình hạnh phúc, gánh nặng công việc gia đình khiến cho nhiều phụ nữ bị hạn chế trong thị trường lao động, cả về sự tham gia và thu
Trang 30nhập lẫn cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp… điều này ảnh hưởng tới vai trò,
vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội
Tiểu kết chương 1
Gia đình có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy bình đẳng giới bởi đây là môi trường tuyên truyền, giáo dục tốt nhất về bình đẳng giới Việc thực hiện chức năng xã hội hóa cá nhân giúp cho các cá nhân tiếp nhận các kiến thức, kỹ năng, hành vi mẫu về giới từ các thành viên gia đình Nếu nhận thức, hành vi của thế hệ đi trước không đúng đắn sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của các thế hệ sau Ngược lại, khi các thế hệ đi trước nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới, xóa bỏ định kiến giới thì họ sẽ truyền dạy cho các thế hệ kế tiếp những nhận thức đúng đắn đó Như vậy, vai trò của gia đình đối với việc thực hiện bình đẳng giới rất có ý nghĩa bởi mỗi con người đều học tập
và thực hành các quan niệm, hành vi về giới của mình trước tiên là tại gia đình Mỗi thành viên gia đình là trai hay gái, khi trưởng thành sẽ tạo dựng các mối quan hệ để hình thành những gia đình mới Quá trình nhận thức và hành động
vì bình đẳng giới phải bắt đầu ngay từ gia đình Thực hiện bình đẳng giới góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững đồng thời là điều kiện tiên quyết
để tiến tới bình đẳng giới cho toàn xã hội
Trên thực tế phụ nữ có vai trò quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế gia đình, nhưng những định kiến truyền thống về giới vẫn ăn sâu trong tiềm thức của mỗi con người Thói gia trưởng vẫn ít nhiều tồn tại trong tư tưởng nam giới nên nó trở thành lực cản đối với nữ giới trong quá trình phát huy năng lực vốn có đối với đời sống gia đình và xã hội Mặc dù pháp luật quy định trong gia đình, vợ chồng đều bình đẳng với nhau về mọi mặt, cùng nhau bàn bạc, quyết định mọi vấn đề chung, cùng chia sẻ mọi công việc cũng như chăm lo con cái, cha mẹ, nhưng thực tế nam giới vẫn được coi là trụ cột gia đình, có quyền quyết định các vấn đề lớn và là người đại diện ngoài cộng đồng Còn các
Trang 31công việc nội trợ, chăm sóc các thành viên trong gia đình thường được coi là thiên chức của phụ nữ Bình đẳng là biểu hiện của văn hoá trong đời sống con người, có bình đẳng trong gia đình mới thực sự có bình đẳng trong xã hội Phụ
nữ phải có ý thức tự vươn lên để học hỏi và phát triển Đồng thời, người chồng cũng phải có ý thức hỗ trợ và khuyến khích, tạo điều kiện cho người vợ Trong gia đình, vợ chồng thương yêu, tôn trọng lẫn nhau thì con cái mới được chăm sóc đầy đủ và cảm nhận được sự ấm êm, hạnh phúc Giáo dục bình đẳng giới trong gia đình bắt đầu từ trẻ thơ sẽ là nền tảng vững chắc để thực hiện tốt bình đẳng giới hiện nay Bình đẳng giới trong gia đình có ý nghĩa quan trọng trong mọi thời đại, đặc biệt là ở cuộc sống hiện đại hóa, công nghiệp hóa hiện nay Bình đẳng giới trong gia đình là môi trường lành mạnh để con người, đặc biệt
là trẻ em được đối xử bình đẳng, được giáo dục về quyền bình đẳng, được hành động bình đẳng; bình đẳng giới trong gia đình là tiền đề quan trọng cho sự thành công trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em; bình đẳng giới trong gia đình góp phần nâng chất lượng cuộc sống của các thành viên gia đình, tăng trưởng kinh tế đất nước, giải phóng phụ nữ và xây dựng thể chế gia đình bền vững
Trang 32CHƯƠNG II ẢNH HƯỞNG BÌNH ĐẲNG GIỚI ĐẾN VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA Ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG HIỆN NAY – THỰC TRẠNG
VÀ GIẢI PHÁP 2.1 Thực trạng ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
2.1.1 Những kết quả tích cực về ảnh hưởng bình đẳng giới đến việc phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang hiện nay
Việc phụ nữ tham gia vào các vị trí lãnh đạo, quản lý là biểu hiện cao nhất, đầy đủ nhất quyền bình đẳng giới của phụ nữ Việc tạo điều kiện cho phụ
nữ tham gia vào các vị trí lãnh đạo, quản lý không chỉ là một tiêu chí quan trọng của bình đẳng giới mà còn là động lực thúc đẩy mức độ bình đẳng giới Khi người phụ nữ ở vị trí lãnh đạo, quản lý, việc ban hành các chính sách và tổ chức thực hiện các chính sách có lồng ghép vấn đề bình đẳng giới sẽ thuận lợi hơn Cũng như nhiều huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh An Giang, thành phố Long Xuyên đã có nhiều nỗ lực để phụ nữ ngày càng giữ nhiều vị trí chủ chốt trong
hệ thống chính trị, cụ thể: tham gia Ban Thường vụ Thành ủy có 04/13 (chiếm 31%), đại biểu Hội đồng nhân dân cấp thành phố có 12/40 (chiếm 30%), đại biểu Hội đồng nhân dân cấp phường, xã có 130/378 (chiếm 34,90%); tỷ lệ cán
bộ nữ chủ chốt cấp thành phố với các chức danh: Bí thư 18/66 (chiếm 27,3%), Phó Bí thư 28/66 (chiếm 42,42%); tỷ lệ cán bộ nữ chủ chốt cấp phường, xã với các chức danh: Chủ tịch Ủy ban nhân dân có 04/13 (chiếm 31%), Phó Chủ tịch
Ủy ban nhân dân có 08/26 (chiếm 31%), Bí thư 01/13 (chiếm 7,69%), Phó Bí thư 09/13 (chiếm 69,23%); tỷ lệ nữ là cấp trưởng các cơ quan, ban, ngành, đoàn
Trang 33thể thành phố có 18/66 (chiếm 27,3%), tỷ lệ nữ là cấp phó các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể thành phố có 28/66 (chiếm 42,42%) [6, tr.1-2]
Trong buổi làm việc đầu tiên với đại diện chính quyền địa phương, ông Nguyễn Phú – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên, khi được hỏi “ở thành phố Long Xuyên còn tồn tại hiện tượng bất bình đẳng giới trong gia đình hay không?”, câu trả lời là “không, hiện nay nam nữ bình quyền” Cô Nguyễn Phương Hồng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố cho biết: “ở Long Xuyên vấn đề bình đẳng giới thực hiện khá tốt, trong gia đình vợ chồng
có vai trò và địa vị ngang nhau” Trên thực tế, Ủy ban nhân dân thành phố Long Xuyên đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách liên quan đến vấn đề bình đẳng giới, cụ thể như sau: thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, bao gồm các ngành và đoàn thể thành phố, Ban Chỉ đạo do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố làm Trưởng ban, qua đó Ban Chỉ đạo đã xây dựng quy chế, kế hoạch hoạt động hàng năm, phân công nhiệm
vụ vụ thể cho từng thành viên nhằm thực hiện tốt công tác phòng, chống bạo lực trong gia đình; ban hành kế hoạch thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình hàng năm với mục tiêu chung là triển khai, thực thi Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, tiến tới giảm thiểu và xóa bỏ tình trạng bạo lực gia đình; thành lập Ban Chỉ đạo công tác gia đình thành phố gồm 16 thành viên, định kỳ hàng quý họp giao ban với cán bộ gia đình ở phường, xã nhằm kiểm điểm tình hình thực hiện nhiệm vụ công tác gia đình và giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác gia đình; hàng năm ban hành kế hoạch hành động bình đẳng giới trên địa bàn thành phố; ban hành các văn bản chỉ đạo và cấp kinh phí cho các hoạt động tuyên truyền như: Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20-3, Ngày Gia đình Việt Nam 28-6, Ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái 25-11, Trước đây, vai trò của người phụ nữ được quy định bởi “tam tòng” (tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” và “tứ đức” (công, dung, ngôn,
Trang 34hạnh) Người phụ nữ hoàn toàn phụ thuộc vào chồng và không thể độc lập khi đưa ra quyết định gì, đặc biệt hạn chế tham gia các hoạt động xã hội Vấn đề bình đẳng giới trong gia đình ít được nhắc tới, người vợ vẫn giữ thói quen “phục tùng” chồng Từ khi Luật Hôn nhân và Gia đình ra đời (2000), vai trò của người phụ nữ được nâng lên, đặc biệt trong thời gian gần đây nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách phát triển “Vì sự tiến bộ của phụ nữ và bình đẳng giới”, nhất là từ khi Luật Bình đẳng giới ra đời (2006) Để cụ thể hóa các chủ trương, chính sách đó, lãnh đạo thành phố cũng đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm thực hiện bình đẳng giới như: thường xuyên tổ chức lớp tập huấn về Luật phòng, chống Bạo lực gia đình và các văn bản mới về lĩnh vực gia đình cho khoảng 150 người/1 lớp gồm cán bộ phụ trách công tác gia đình, các Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gia đình phát triển bền vững, thành viên nhóm phòng, chống bạo lực gia đình ở phường xã, hội viên Đoàn thanh niên, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Công đoàn cơ sở, Tổ trưởng Tổ dân phố, ; lồng ghép vấn đề bình đẳng giới vào các chương trình hành động của địa phương như chương trình dân số
và sức khỏe sinh sản, các lớp tập huấn hòa giải viên cơ sở hàng năm về Luật Phòng, chống Bạo lực gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và Gia đình; hướng dẫn Ban Văn hóa Thông tin và Đài truyền thanh cơ sở tuyên truyền chuyên sâu về công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình vào những ngày lễ, kỷ niệm [6, tr.2]
Bên cạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc thực hiện chính sách pháp luật, thì việc thành lập, duy trì hoạt động của các mô hình can thiệp, giảm thiệt hại về bạo lực gia đình đã giúp ngăn chặn, phát hiện kịp thời các vụ bạo lực gia đình và hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình một cách có hiệu quả
như: Thành lập mô hình “Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững” ở 13
phường, xã, duy trì sinh hoạt định kỳ 01 lần/tháng, mô hình này được củng cố
Trang 35và nhân rộng (năm 2009: 09 Câu lạc bộ; năm 2010: 23 Câu lạc bộ và 16 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; năm 2011: 24 Câu lạc bộ và 18 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; năm 2012: 30 Câu lạc bộ và 30 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; năm 2013 đến nay tập trung củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động, nâng cao nghiệp vụ cho các Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ và Trưởng nhóm phòng, chống bạo lực gia đình) Hiện thành phố đã có 13/13 phường, xã thành lập địa chỉ tin cậy cộng đồng nhằm có thể tiếp nhận nạn nhân bị bạo lực gia đình, hỗ trợ tư vấn, bố trí nơi tạm lánh cho nạn nhân và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền biết và can thiệp Thực hiện việc xây dựng cơ sở dữ liệu
về gia đình nhằm thu thập thông tin ban đầu về gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình, ghi chép vào sổ, cập nhật biến động sau 6 tháng và năm để làm cơ
sở phục vụ việc hoạch định chính sách, phục vụ quản lý nhà nước về gia đình nhằm đề ra phương hướng, giải pháp phòng, chống bạo lực gia đình trên địa bàn thành phố (cuối năm 2014 có 63.498 hộ gia đình, trong đó, hộ gia đình 02 thế hệ đầy đủ là 30.238 hộ, hộ gia đình 02 thế hệ chỉ có mẹ và con là 5.468 hộ,
hộ gia đình 02 thế hệ chỉ có cha và con là 2.343 hộ, hộ gia đình 03 thế hệ trở lên là 15.574 hộ, hộ gia đình 01 thế hệ gồm chồng và vợ là 3.959 hộ, hộ gia đình đơn thân là 2.671 hộ, hộ gia đình khác là 3.154 hộ) [6, tr.2-3]
Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ thành phố và Hội Liên hiệp Phụ nữ từ thành phố đến phường, xã được củng cố, kiện toàn, hoạt động có hiệu quả, thực hiện khá tốt các nhiệm vụ tham mưu cho cấp ủy Đảng về công tác phụ nữ Thực hiện tốt việc đề xuất các chính sách liên quan đến lao động nữ, tổ chức khám sức khỏe, tham quan học tập kinh nghiệm, phát triển đảng viên nữ, học tập nâng cao trình độ, Bên cạnh đó, 30 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững duy trì tốt việc sinh hoạt định kỳ 01 lần/tháng, xoay quanh các nội dung về xây dựng gia đình hạnh phúc, nuôi con khỏe, dạy con ngoan, chăm sóc người già, bảo vệ trẻ em và tuyên truyền những chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và
Trang 36Nhà nước về hôn nhân gia đình, về bình đẳng giới, về phòng chống bạo lực gia đình, đặc biệt là xóa bỏ bạo lực gia đình trên cơ sở giới
Hình 2: Một vở diễn trong Hội thi nhằm tuyên truyền về Luật Bình
đẳng giới và phòng chống bạo lực gia đình do phường Bình Khánh tổ chức
Với những việc làm trên, thành phố Long Xuyên đã và đang từng bước phát huy vai trò của người phụ nữ cụ thể trong các lĩnh vực sau:
Trong lĩnh vực lao động, việc làm, đào tạo nghề: phụ nữ được tạo điều kiện tham gia các loại hình khuyến nông, khuyến công, khuyến ngư, hợp tác xã, câu lạc bộ nhằm tạo nhiều công ăn việc làm và thu nhập cho lao động nữ Từ đầu năm 2016 đến nay đã giải quyết và giới thiệu việc làm cho trên 5.000 lao động
nữ làm việc tại các công ty may, xí nghiệp đông lạnh, các cơ sở tư nhân, giúp việc nhà,…Tiếp tục thực hiện phong trào thực hành tiết kiệm giúp nhau giảm
nghèo bền vững bằng nhiều hình thức như: “Heo đất tiết kiệm”, “Hùn vốn xoay vòng”, hiện có 142 tổ tiết kiệm 5.000đ với 1.819 thành viên, tổng số tiền 245
triệu đồng; có 167 tổ phụ nữ tương trợ tiết kiệm với 2.324 thành viên, 41 tổ tiết kiệm mua Bảo hiểm Y tế có 522 thành viên, tiết kiệm giúp phụ nữ và trẻ em nghèo,…; trong năm 2016 đã giúp vốn cho 2.316 chị với số tiền 3,3 tỷ đồng để
Trang 37chăn nuôi, buôn bán, mua sắm đồ dùng cải thiện đời sống gia đình, mua Bảo hiểm Y tế, đóng học phí cho con Bên cạnh đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố
đã khai thác tốt các nguồn vốn giúp phụ nữ nhận ủy thác từ Ngân hàng Chính sách Xã hội, Hội quản lý 106 tổ tiết kiệm và vay vốn với 4.892 hộ vay, tổng dư
nợ 80,78 tỷ đồng (tăng 17,3 tỷ so với đầu năm 2015), giới thiệu 353 hộ vay từ nguồn quỹ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh An Giang và Ngân hàng Đông Á với tổng số tiền 2,1 tỷ đồng để chị em kinh doanh [6, tr.3]
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo: phòng Giáo dục và Đào tạo và các đơn vị tiếp tục phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố tạo điều kiện để phụ nữ được nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ phụ nữ phường, xã thực
hiện theo mô hình “Không có con em bỏ học giữa chừng” Kết quả học sinh
nữ theo các bậc học như sau: có 3.833 học sinh nữ/tổng số 7.647 học sinh mẫu giáo (đạt tỷ lệ 50,12%), có 11.301 học sinh nữ/tổng số 23.065 học sinh tiểu học (đạt tỷ lệ 48,99%), có 6.837 học sinh nữ/tổng số 15.506 học sinh Trung học cơ
sở (đạt tỷ lệ 44,09%), có 1.670 học sinh nữ/tổng số 1.672 học sinh Tốt nghiệp Trung học cơ sở (đạt tỷ lệ 99,88%) Có 2.086 học sinh nữ từ 11-14 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học và vào lớp 6 Thành phố hiện có 1.685 giáo viên nữ/tổng số 2.317 giáo viên các cấp học, trong đó giáo viên nữ có trình độ chuyên môn Cao đẳng và Đại học là 1.385 người; có 820 giáo viên nữ có trình
độ A, B tin học trở lên; có 321 giáo viên nữ có trình độ A, B ngoại ngữ trở lên
Đề bạt, bổ nhiệm 341/1.685 lượt giáo viên nữ đảm nhận các chức danh chủ chốt (đạt tỷ lệ 20,23%) Thêm vào đó, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ và trình độ lý luận chính trị cho cán bộ Đảng viên nói chung và cán bộ nữ nói riêng, đảm bảo đủ điều kiện, tiêu chuẩn và đáp ứng được các chức danh quy hoạch Trong năm 2016, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố đã mở 01 lớp bồi dưỡng Đảng viên mới, có 64/132 đảng viên nữ tham dự; 01 lớp bồi
Trang 38dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra giám sát cho 235 đồng chí tại các chi, đảng bộ cơ
sở, trong đó có 112 đồng chí nữ dự học, chiếm tỷ lệ trên 44% tổng số học viện
Cử 02 cán bộ nữ dự học lớp cao cấp lý luận chính trị tại trường Chính trị Tôn Đức Thắng (trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang) chuẩn bị mở lớp bồi dưỡng chuẩn hóa trình độ sơ cấp lý luận chính trị cho cán bộ đảng viên, nhất là cấp ủy viên cơ sở nhiệm kỳ 2016-2020, dự kiến có trên 100 đảng viên nữ dự học [6, tr.4]
Đối với lĩnh vực chăm sóc sức khỏe: Trong năm 2016, thành phố đã tổ chức cho 27.005 lượt chị em phụ nữ khám thai; số phụ nữ được chăm sóc thai
kỳ 5.683 người; số phụ nữ được chăm sóc sau khi sinh 3.761/3.978 người (đạt
tỷ lệ 95%); khám phụ khoa cho 77.013 phụ nữ (đạt tỷ lệ 73%); số cas hút thai vẫn còn ở mức cao 24/23 cas, tỷ lệ 104,2%; bên cạnh đó số cas đình sản là 78/79, tỷ lệ đạt 98,7% Nhìn chung công tác chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ được thực hiện khá tốt, phần lớn các chị em phụ nữ đều được tạo điều kiện
thuận lợi để tiếp cận các dịch vụ, chính sách về y tế [6, tr.5]
Trong lĩnh vực văn hóa và thông tin, hàng tháng, phòng Văn hóa và Thông tin thành phố có công văn hướng dẫn Đài Truyền thanh và Ban văn hóa thông tin phường, xã đưa nội dung Luật Bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình, các mô hình, gương người tốt việc tốt, câu chuyện truyền thanh cũng như là các hoạt động vì sự tiến bộ phụ nữ vào chương trình phát thanh của phường, xã Đài Truyền thanh thành phố duy trì xây dựng chuyên mục “nhận thức về bình đẳng giới” phát thanh 02 lần/tháng với thời lượng 15 phút/lần và chuyên mục “chính sách và pháp luật” đã lồng ghép tuyên truyền về Luật Bình đẳng giới Hệ thống đài truyền thanh các phường, xã cũng góp phần không nhỏ trong việc tuyên truyền sâu rộng các chính pháp luật liên quan đến bình đẳng giới bằng việc xây dựng trên 118 tin bài, chuyên mục, câu chuyện truyền thanh,… với hơn 850 lần phát sóng về vấn đề bình đẳng giới Phòng Tư pháp
Trang 39thành phố cung cấp trên 100 áp phích, tờ rơi, phục vụ cho hoạt động tuyên truyền cổ động ở cơ sở Thực hiện trên 192 lượt tuyên truyền cổ động trực quan
có quảng cáo thương mại về những nội dung chính của hoạt động về bình đẳng
giới, về hôn nhân gia đình, về phòng chống bạo lực gia đình [6, tr.6]
Trong lao động sản xuất tạo thu nhập cho gia đình: Phụ nữ được tạo cơ hội vay vốn ưu đãi, thông qua các nguồn vốn vay giúp họ có thêm vốn để đầu tư cho chăn nuôi sản xuất, mở rộng ngành nghề kinh doanh dịch vụ buôn bán Phụ
nữ được tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn cách làm ăn, áp dụng khoa học
kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi; nhiều chị đã sử dụng vốn vay đầu tư vào sạp hàng hoặc mở các cơ sở sản xuất nhỏ như chị Phan Kim Hồng (phường Bình Khánh) mở cơ sở sản xuất bún gạo, tạo việc làm cho tất cả các thành viên trong gia đình Thêm vào đó, các chị còn được tập huấn cách hạch toán kinh doanh, chi tiêu trong gia đình nhờ vậy các chị đã sử dụng và quản lý vốn vay có hiệu quả Với nỗ lực của bản thân, các chị đã đóng góp công sức tạo thêm nguồn thu nhập lớn cho gia đình, nhiều chị đã thoát nghèo, nhiều chị vươn lên làm giàu, mua sắm các trang thiết bị trong gia đình, xây dựng và sửa chữa nhà cửa như chị Nguyễn Thị Thu Hương (phường Mỹ Bình) Đặc biệt, một số chị tích lũy được số vốn lớn cộng với kiến thức được tập huấn, đã mạnh dạn mở rộng cơ sở sản xuất, thành lập các doanh nghiệp tư nhân nổi tiếng với quy mô lớn như chị Bành Thị Kim Hương (phường Mỹ Long) chủ Doanh nghiệp tư nhân Vàng Kinh Hương, chị Nguyễn Thị Kim Chi (phường Mỹ Bình) chủ Hợp tác xã thêu may Kim Chi, Với thu nhập tương đối ổn định, chị em phụ nữ không còn bị phụ thuộc kinh tế vào người chồng, do đó quyền và vai trò của họ trong gia đình phần nào được củng cố
Phụ nữ thành phố Long Xuyên không chỉ được nâng cao năng lực trong lao động sản xuất mà còn được tăng năng lực trong vai trò người nội trợ Qua các buổi sinh hoạt về nội dung chăm sóc nuôi dạy trẻ, phòng chống các tệ nạn
Trang 40xã hội các chị được lĩnh hội thêm kiến thức trong việc chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái, nhờ vậy các chị đã làm tốt thiên chức người mẹ, người vợ trong gia đình, xây dựng gia đình văn hóa, ấm no, hạnh phúc Các chị còn được người chồng tạo điều kiện tham gia vào một số hoạt động xã hội như tham gia sinh hoạt trong các câu lạc bộ, các hội thi, tham gia hiến máu tình nguyện, đóng góp các loại quỹ do Hội Phụ nữ các cấp phát động như Quỹ Khuyến học, Đền
ơn đáp nghĩa, Rõ ràng vai trò của phụ nữ thành phố Long Xuyên hôm nay đã được nâng cao, họ vẫn tham gia sản xuất, vừa chăm sóc gia đình và tham gia các hoạt động xã hội
Người phụ nữ ngày càng được tăng quyền trong gia đình: Trước đây, quyền sở hữu tài sản trong gia đình thường thuộc về người chồng, từ các tài sản lớn như đất đai, nhà cửa đến các trang thiết bị trong nhà, kể cả các khoản thu nhập trong gia đình, điều này sẽ gây thiệt thòi cho người phụ nữ khi ly hôn Hiện nay, trong nhiều gia đình, vợ chồng đã cùng nhau đứng tên sở hữu tài sản chung, các khoản thu nhập được sử dụng có sự bàn bạc giữa hai vợ chồng Nhìn chung quyền lợi của người phụ nữ trong gia đình phần nào được đảm bảo hơn Người phụ nữ đã có quyền tham gia vào các quyết định trong gia đình: Trước đây, quyền quyết định mọi vấn đề trong gia đình đều do người chồng đưa ra, người vợ chỉ làm theo, phục tùng mọi quyết định của chồng từ những quyết định lớn tới những quyết định nhỏ như chi tiêu sinh hoạt trong gia đình Hiện nay, khi người phụ nữ không còn phụ thuộc hoàn toàn về kinh tế vào người chồng, địa vị của họ đã được nâng lên nên người vợ khá bình đẳng với người chồng trong các quyết định của gia đình Đối với việc nội trợ hàng ngày và chăm sóc con cái phụ nữ quyết định tương đối tự do, đối với các khoản chi lớn
và các quyết định quan trọng khác đều có sự bàn bạc giữa hai vợ chồng Chúng tôi đã tiến hành phát 150 phiếu điều tra khảo sát đối với các hộ gia đình văn hóa trên các địa bàn phường, xã thuộc khu vực ngoại ô của thành phố