Giải pháp nâng cao công tác tuyên truyền văn hóa đạo đức, lối sống trong gia đình thị xã Lai Châu – tỉnh Lai Châu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG TRONG GIA ĐÌNH THỊ XÃ LAI CHÂU – TỈNH LAI CHÂU………... Là sinh viên được đào tạo chuyên ngành Văn hóa học và thời gian kiến tập tại SởVă

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU………

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG TRONG GIA ĐÌNH THỊ XÃ LAI CHÂU – TỈNH LAI CHÂU………

1.1 Một số khái niện liên quan………

1.1.1 Quan niện về văn hóa đạo đức………

1.1.2 Quan niện về lối sống………

1.1.3 Giáo dục đạo đưc, lối sống trong gia đình………

1.2 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Lai Châu…………

1.2.1 Địa lý tự nhiên………

1.2.2 Điều kiện kinh tế xã hội………

1.2.3 Gia đình thị xã Lai Châu………

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG TRONG GIA ĐÌNH THỊ XÃ LAI CHÂU………

2.1 Thực trạng về giá trị đạo đức lối sống của gia đình truyền thống từ trước năm 2013………

2.2 Thực trạng giá trị đạo đức lối sống của gia đình hiên đại tại thị xã Lai Châu………

2.3 Nguyên nhân………

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG TRONG GIA ĐÌNH THỊ XÃ LAI CHÂU – TỈNH LAI CHÂU………

3.1 Tuyên truyền, giáo dục………

3.2 Nâng cao đội ngũ cán bộ………

3.3 Lãnh đạo, tổ chức, quản lý………

KẾT LUẬN………

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Gia đình có vị trí đặc biệt Từ gia đình con người được sinh ra và trườngthành cả về thể chất và nhân cách Với hai chức năng cơ bản: tái sinh con người đểduy trì nòi giống và xã hội hóa nhân cách, gia đình sẽ tồn tại mãi trong đời sốngcủa nhân loại Sức mạnh trường tồn của mỗi quốc gia, dân tộc, xã hội phụ thuộcnhiều vào sự tồn tại, phát triển gia đình và văn háo gia đình Từ lâu vấn đề này

được cả thế giớ quan tâm Liên Hợp Quốc đã lấy năm 1994 là “Năn quốc tế gia đình” Các quốc gia trên thế giới cũng nhận thức rõ rằng, củng cố sự vững chắc

của gia đình là nhân tố quan trọng để ổn định và phát triển đất nước

Sự phát triển kinh tế thị trường trong xu thế hòa nhập của đất nước đã ảnhhưởng lớn đến sự phát triển chung của xã hội về mọi mặt và tác động không nhỏtới cuộc sống gia đình của mỗi thế hệ cộng đồng người Việt và đó cũng là xu thếtất yếu của lịch sử Có ảnh hưởng đến lối sống trong gia đình Cho nên, Vấn đềtuyên truyền giáo đục đạo đức gia đình không chỉ là mối quan tâm của mỗi quốcgia mà đã trở thành vấn đề qua tâm của cả thế giới Gia đình còn là tế bào của xãhội, là nơi duy trì nòi giống, là nơi chăm sóc sức khỏe, là môi trường quan trọnghình thành nuôi dưỡng và giáo dục đạo đức, lối sống, nhân cách để nâng cao trithức của con người Nơi bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp chốnglại tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực để xây dựng để bảo vệ tổ quốc

Lai Châu lại là tỉnh miền núi đặc biệt khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế, có sựchênh lệch cao giữa các vùng miền, tỷ lệ đói nghèo cao, là một tỉnh có nhiều dântộc cùng sinh sống, đường biên giới phức tạp về buôn bán phụ nữ, trẻ em và một số

tệ nạn khác Do vậy việc tuyên truyền giáo dục đạo đức lối sống là một việc vôcùng quan trọng và cần thiết đối với thị xã Lai Châu

Là sinh viên được đào tạo chuyên ngành Văn hóa học và thời gian kiến tập tại SởVăn Hóa Thể thao và Du Lịch tỉnh Lai Châu nhận thức được rõ tầm quan trọng vềgiáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình, phát huy những giá trị truyền thống Tôiquyết đình chọn đề tài: “ Giải pháp nâng cao công tác truyên truyền văn hóa đạođức, lối sống trong gia đình thị xã Lai Châu – tỉnh Lai Châu” làm đề tài nghiên cứucủa mình.

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Đã có nhiều chuyên trang, chuyên mục, tài liệu nghiên cứu về vấn đề “ Vănhóa đạo đức lối sống trong gia đình trong gia đình” tuy nhiên đề tài tôi nghiên cứutập giới hạn trong Thị xã Lai Châu- tỉnh Lai Châu Đề tài nghiên cứu còn khá mới

mẻ Tôi lựa chọ những tài liệu này:

Kiến thức cơ bản về gia đình do Sở cung cấp

Quyết định số 72/2001/QĐ –TTg ngày 04/05/2001 của Thủ Tướng Chính phủ

về ngày Gia đình Việt Nam

Chỉ thị số 16/2008/CT-TTg ngày 30/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc

tổ chức triển khai thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình;

Quyết định số 4415/QĐ- BVHTTDL ngày 16/10/2008 của Bộ trưởng Bộ Vănhóa, Thể thao và Du lịch về việc ban hành Kế hoạch hành động phòng, chống bạolực gia đình gia đoạn 2008 -2015;

Đề án 3391 tuyên truyền giáo dục đạo đức lối sống trong gia đình

3 MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích

Bằng các hoạt động tuyên truyền giáo dục, những giá trị truyền thống quý báucủa gia đình, của dân tộc được gia đình gìn giữ, vun đắp và phát huy trong suốtquá trình lịch sử dựng nước và giữ nước, những giá trị nhân văn mới gia đình cầntiếp thu đề cao.

Thấy được thực trạng thay đổi mô hình gia đình truyền thống, sự xuống cấpcủa giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của gia đình; lối sống thực dụng, ích kỷ, tệnạn xã hội như ma túy, cờ bạc, rượu chè bê tha, mại dâm; tảo hôn; bạo hành tronggia đình; xâm hại trẻ em; thiếu sự quan tâm người già

Đề xuất những giải pháp khắc phục sự suy thoái đạo đức, lối sống trong giađình hiện nay và hình thành nền văn hóa đạo đức trong quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước, gắn với việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa

3.2 Đối tượng

Đề tài tập chung nghiên cứu gia đình ở các bản, khu phố trên địa bàn thị xãLai Châu, các câu lạc bộ gia đình từ đó có những giải pháp tuyên truyền, giáo dụcthiết thực, phù hợp, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động củacác tầng lớp nhân dân với việc giữ gìn, phát huy các giá trị đạo đức, cách ứng xửtốt đẹp trong gia đình trên địa bàn thị xã Lai Châu

3.3 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: trên địa bàn thị xã Lai Châu – tỉnh Lai Châu

- Về thời gian: trong khoảng thời gian kiến tập tại Sở Văn Hóa Thể thao và

Du lịch tỉnh Lai Châu

Đề tài sử dụng phương pháp xã hội học để nói lên sự xuống cấp của các giá trịđạo đức truyền thống tốt đẹp của gia đình hiện nay Phương pháp điều tra có sửdụng một số thao tác phụ vụ nghiên cứu:

- Thu thập, tổng hợp thông qua văn bản, tài liệu: dựa trên những văn bản nghịđịnh, các công trình nghiên cứu trước giúp chúng ta hiểu sâu hơn, cụ thể hơn về sựbiến đổi trong lối sống gia đình hiện nay

- Thao tác tra cứu tài liệu, dữ liệu từ Internet: tiếp cận thông tin điều tra mộtcách đa chiều

- Thao tác phân tích so sách: nhằm phân tích giá trị văn hóa gia đình truyềnthống và gia đình hiện nay

- Khảo sát thực tế đời sống gia đình bằng việc thâm nhập vào thực tiễn:

phương pháp nghiên cứu điều tra xã hội học, đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu văn hóa học để đánh giá lối sống gia đình hiện nay Trên cơ sở những hạn chế

tình trạng bạo lực gia đình đánh giá đó đề ra kiến nghị nhằm nâng cao giá trị vănhóa đạo đức gia đình ở Thị xã Lai Châu hiện nay

5 BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục nội dung chính của bàichia là 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về văn hóa đạo đức, lối sống trong gia đình thị xã Lai

Châu - tỉnh Lai Châu

Chương 2: Thực trạng văn hóa đạo đức, lối sống trong gia đình thị xã Lai Châu Chương 3: Giải pháp nâng cao giá trị văn hóa đạo đức, lối sống trong gia đình thị

xã

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG TRONG

GIA ĐÌNH THỊ XÃ LAI CHÂU – TỈNH LAI CHÂU 1.1 Một số khái niệm liên quan

1.1.1 Quan niện về văn hóa đạo đức

Chúng ta biết rằng lịch sử nhân loại càng phát triển thì các ngành khoa họcngày càng xuất hiện nhiều hơn, phong phú hơn Các ngành khoa học tự nhiên vàkhoa học xã hội – nhân văn hiện đại phát triển theo hai hướng ngày càng chuyênsâu và có sự liên ngành, liên kết với nhau Văn hóa học là ngành khoa học nghiêncứu hiện tượng văn hóa của con người, các quốc gia dân tộc và nhân loại ra đờitrong vài ba thế kỷ gần đây cũng nằm trong xu thế chung đó

Theo quan niện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hóa thì đạo đức là một

yếu tố của văn hóa: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sang tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc,

ở và các phương tiện sử dụng Toàn bộ những sang tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với những yêu cầu đời sống

và đòi hỏi của sự sinh tồn”

Văn hóa học lấy văn hóa là đối tượng nghiên cứu, không thể không nghiên cứuđạo đức một thành tố quan trọng của văn hóa Nghiên cứu đạo đức không phải làđặc quyền của khoa học triết học (đạo đức học, luận lý học) mà đạo đức còn là đốitượng của văn hóa học, dân tộc học, nhân loại học…

Thuật ngữ văn hóa đạo đức xuất hiện sớm ở nước ta từ đầu những năm 80 củathế kỷ XX, khi người ta dịch bộ giáo trình Cơ sở lý luận văn hóa Mác – Lênin của

và các trường thuộc hệ thống Học viện Nguyễn Ái Quốc ( nay là Học viện chính trịQuốc gia Hồ Chí Minh) Đến nay thuật ngữ văn hóa đạo đức đã được dùng kháphổ biến ở nước ta trong đời sống hàng ngày.

Trong cuốn chuyên khảo của mình về tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh, Giáo sư

Đỗ Huy đã nhiều lần nhắc đến khái niện “ Nền Văn hóa đạo đức cũ” (tr.178), “nền văn hóa đạo đức mới”(tr.190) Quan điểm của Giáo sư, tiến sĩ khoa học Huỳnh

Thái Vinh về văn hóa đạo đức giống như quan niện của các tác giả trên khi ông

cho rằng dân tộc Việt Nam từ truyền thống “lễ nghĩa chi bang” đã xây dựng được

“một nền văn hóa đạo đức dầy dăn Đó là hệ thống các giá trị đạo đức, cùng toàn

bộ các phương tiện, thể chế truyền bá và giáo dục đạo đức trong xã hội Ngoài ra, văn hóa đạo đức còn các yếu tố khác như phong tục, tập quán, nghi thức (lễ nghi), các danh nhân giáo hóa đạo đức tiêu biểu của dân tộc và thời đại ( các biểu tượng đạo đức – văn hóa v.v)”

Trong cuốn giáo trình Cơ sở lý luận văn hóa Mác – Lênin, tác giả của nó quan niệm về văn hóa đạo đức như sau: “ Nói tới văn hóa đạo đức là phải nói tới hành

vi con người Bởi vì văn hóa đạo đức không thể thể tồn tại ngoài những hình thức

cụ thể của hành vi, không thể chỉ dừng lại ở ỹ nghĩ đạo đức Cho nên ở đây nói đến văn hóa đạo đức của hành vi con người là rất đúng Văn hóa hành vi không dơn thuần chỉ là những hiểu biết về các nguyên tắc đạo đức, yêu cầu đạo đức này nọ của xã hội, mà là một tổng hợp những quan điểm, biểu tượng, tình cảm và tập quán đạo dức con người lĩnh hội và thực hiện trong hoạt động của mình Đừng căn cứ vào lời nói mà phải căn cứ vào việc làm mới đánh giá đúng được tình cảm

và động cơ đạo đức, định hướng và mục đích đạo đức của con người”.

Quan niện của các tác giả giáo trình Lý luận văn hóa và đường lối văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khái quát được những ý kiến của các nhà khoa

học, đưa những ý kiến của các nhà khoa học : Văn hóa đạo đức là một bộ phận(thành tố) của văn hóa tinh thần xã hội, bao gồn tổng thể các giá trị, chuẩn mực đạođức của một cộng đồng thừa nhận và chấp nhận Chúng được đem vào vận thôngtrong đời sống cộng đồng qua các thiết chế xã hội – văn hóa và được biểu hiện ởhành vi văn hóa đạo đức của cá nhân, nhóm, cộng đồng”

Các quan niệm các nhà nghiên cứu và từ góc độ nghiên cứu hệ thống – cấutrúc đưa ra một định nghĩa về văn hóa đạo đức, một thành tốt văn hóa tinh thần xãhội với các yếu tố cơ bản của nó

+ Trước hết văn hóa đạo đức là một bộ phận thành tố của văn hóa tinh thầnxếp bên cạnh các thành tố khác (nó tồn tại với tư cách một tiểu hệ trong hên thốnglớn)

+ Văn hóa đạo đức tồn tại như một hệ thống nhỏ (tiểu hệ thống) nếu tách khỏi

hệ thống lớn Nó bao chứa nhiều vi hệ - các yếu tố sau: hệ giá trị hệ chuẩn mực,khuôn mẫu, hệ thống thiết chế xã hội văn hóa và hành vi đạo đức của cá nhân,nhóm, cộng đồng

Văn hóa đạo đức là một thành tố của văn hóa tinh thần xã hội, thể hiện trình

độ đạo đức của một cộng đồng, bao gồm tổng thể các giá trị, chuẩn mực, khuônmẫu đạo đức của cộng đồng Chúng đưa vào vận thông trong đời sống cộng đồngnhờ vào các thiết chế xã hội – văn hóa cùng với hệ thống biểu tượng của nó đượcthể hiện ra ở hành vi đạo đức con người (cá nhân, nhóm, cộng đồng) và nhân cáchđạo đức tiêu biểu

1.1.2 Quan niệm về lối sống

Lối sống, hay phong cách sống, nếp sống là những nét điển hình, được lặp đilặp lai và định hình thành phong cách, thói quen trong đời sống cá nhân, nhóm xãhội, dân tộc, hay cả một nền văn hóa Thuật ngữ lối sống lần đầu tiên được sử dụngbởi nhà tâm lý học người Áo, Alfred Adler (1870- 1937) Lối sống cá nhân đượcđặc trưng bởi cách nhìn về hiện thực về tương lai (thế giới quan), cá tính, bản sắc

cá nhân (bản ngã hay cái tôi) cũng như ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh nhưgia đình, nơi sinh sống, giáo dục, văn hóa đặc biệt là truyền thống

Một lối sống thường phán ánh thái độ của cá nhân, giá trị hoặc thế giới quancủa cá nhân đó Không phải tất cả các khía cạnh của một lối sống là được hìnhthành một cách tự nhiên Quan niệm xã hội và sự nghiêm khắc, hà khắc, kỷ luật cóthể hạn chế sự lựa chọn lối sống có sẵn cho cá nhân Lối sống có thể bao gồm quanđiểm về chính trị, tôn giáo, sức khỏe, giới tính, đạo đức, sự than mật và nhiều hơnnữa Tất cả các khía cạnh này đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành lốisống của một ai đó

Trong gia đình bố mẹ là người thầy đầu tiên của những đứa trẻ Gia đình với tưcách là một thiết chế xã hội – văn hóa về đạo đức, bao gồm các thành viên của nótrong hai mối quan hệ cơ bản: hôn nhân và huyết thống, thị hiếu, kinh nghiệm,cách ứng xử, dạy dỗ của nó (gọi chung là gia phong) tạo nên, gia đình nuôi dưỡng,cho ăn học, tìm công ăn, việc làm, dựng vợ gả chồng, cho kế thừa gia sản Ngoài rathì tầng lớp xã hội, địa vị xã hội, giai cấp cũng ảnh hưởng và định hình về lối sống

cá nhân

Lối sống là biểu hiện của văn hóa nói đến lối sống là nói đến khía cạnh vănminh nhân loại và truyền thống của một dân tộc cả các giá trị phổ quát và cả cácgiá trị phù hợp với điều kiện lịch sử của từng thời kỳ nhất định Lối sống hiểu mộtcách chung nhất là một tập hợp những nét cơ bản, tiêu biểu, ổn định của các hình

thức hoạt động sống đặc trưng cho mỗi dân tộc, quốc gia, vùng địa lý, nhóm xã hội

và cá nhân trong những điều kiện chính trị - kinh tế - văn hóa - xã hội cụ thể Đó làcách thức hoạt động, ứng xử của chủ thể (cá nhân, tập thể) để đáp ứng nhu cầusống, từ ăn, mặc, ở, đi lại, tái tạo giống nòi đến học hành, vui chơi, giao tiếp vàthoả mãn nhu cầu trí tuệ, thẩm mỹ, ; từ hoạt động kinh doanh, chính trị, văn hoáđến việc tổ chức đời sống cá nhân, gia đình và xã hội

Lối sống người Việt Nam được hình thành do điều kiện địa lý, kinh tế, chính trí,trước hết là tâm lý và văn hoá dân tộc Việt Nam Vì vậy, lối sống người Việt Namchính là sự hoá thân của các đặc điểm truyền thống dân tộc, mang những nét riêngbản sắc con người và văn hoá Việt Nam Lối sống chịu sự quy định của phươngthức sản xuất xã hội và toàn bộ những điều kiện sống của con người Nhưng nókhông phải là sản phẩm thụ động bởi lối sống của con người là do con người tạo ra

mà con người vừa là sản phẩm của hoàn cảnh, Vừa là chủ thể sang tạo ra hoàncảnh sống của chính mình Do đó, lối sống có thể tác động tích cực hoặc tiêu cựcđến phương thức sản xuất và toàn bộ đời sống xã hội

1.1.3 Giáo dục, đạo đức lối sống trong gia đình

Đạo đức ở đây là những việc làm, hành động, cử chỉ, thái độ, cách ứng xử…giữa người với người trong đời sống hàng ngày, được xã hội thừa nhận và xem đó

là chuẩn mực

Lối sống là phong cách sống, lề lối sinh hoạt của từng gia đình, từng vùngmiền đã được hình thành từ lâu và đã ăn sâu vào nếp nghĩ, hành động của từng cánhân sống trong vùng miền ấy và trở thành thói quen của từng người

Giáo dục, đạo đức lối sống trong gia đình có nghĩa là: giáo dục những phongtục, tập quán, truyền thống gia đình, cung cách ứng xử, thói quen lề lối sinh hoạt…

giữa các thành viên với nhau trong gia đình và với xã hội đã trở thành nề nếp, giaphong của gia đình ấy.

Vậy giáo dục, đạo đức lối sống trong gia đình cần giáo dục những gì?

Thứ nhất là giáo dục chữ hiếu:

Giáo dục chữ hiếu ở đây là giáo dục đạo hiếu, đạo làm con, làm người

Thực ra giáo dục chữ hiếu cho con cái ở đây cũng không phải là điều gì totát, phức tạp Giáo dục cho con biết hiếu nghĩa với ông bà, cha mẹ, tức là khi bưngbát cơm ăn, hay bát nước uống biết mời ông bà, cha mẹ đấy cũng đã thể hiện đượcmột phần của sự hiếu nghĩa Hay khi ta ăn cái bánh, quả cam, đốt mía biết nghĩ đếncha mẹ, biết để phần cho ông bà cha mẹ đấy cũng là hiếu thảo Khi ông bà hay cha

mẹ đau ốm biết nấu bát cháo, bát canh nóng cho ông bà, cha mẹ, biết hỏi han, độngviên đó cũng là sự hiếu thảo biết quan tâm đến ông bà cha mẹ

Thứ 2 là giáo dục trẻ về nền nếp, lề lối sinh hoạt trong gia đình.

Nền nếp trong gia đình tức là những quy định chung trong cuộc sống hàngngày mà gia đình đặt ra để mọi người cùng thực hiện Những quy định đó thườnglà:

- Nền nếp trong quan hệ đối xử:

+ Giữa vợ và chồng: Đã là vợ chồng thì điều quan trọng nhất là sự thủy chung,hòa thuận và cùng nhau chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau trong mọi công việc Tất cả các cặp

vợ chồng đều có thể làm được Chỉ cần lúc nào cũng nghĩ đến nhau, dành tình cảmcho nhau, không quan hệ tình dục với ai khác ngoài vợ hoặc chồng mình thì đó chính

là sự thủy chung Hai vợ chồng đi làm rẫy về đều rất mệt mỏi vợ vào bếp nấu cơmcòn chồng ra vườn hái rau hay dặt dũ quần áo giúp vợ đó là sự chia sẻ trong công

việc Không cãi vã, không văng tục, không đánh đập chửi bới vợ con đó là sự hòathuận.

+ Giữa cha mẹ với con cái cũng vậy: Cha mẹ không được lấy quyền làmcha, làm mẹ để đánh đập, chửi bới con cái, không được bắt con phải làm việc quásức, nhưng cũng không nuông chiều con thái quá, con muốn gì được nấy, thích làm

gì thì làm, như vậy là làm hư con chứ không phải thương con Thương yêu con làcho con ăn đủ no, mặc đủ ấm, dạy con biết làm việc, biết cách đối nhân xử thế, biếtlàm người tốt sống có đạo đức, có ích cho gia đình và xã hội, cho con được họchành đến nơi đến chốn

+ Giữa anh chị em với nhau: Phải biết yêu thương đùm bọc lẫn nhau,nhường nhịn nhau " chị ngã em nâng"

+ Trong quan hệ với bạn bè, hàng xóm: Giúp đỡ lẫn nhau những lúc khókhăn, hoạn nạn Hàng xóm đau ốm sang thì sang nhà hỏi thăm, động viên, nhữngdịp mùa màng nhà mình làm xong trước thì giúp cho nhà hàng xóm

- Nền nếp trong lao động, trong sinh hoạt:

+ Trong lao động: Làm việc gì cũng cần phải siêng năng, chăm chỉ cần cù,chịu khó Chúng ta cần hiểu và dạy cho con cái hiểu được rằng ai cũng cần phảilàm việc, mỗi người làm mỗi việc tùy theo sức của mình Làm việc không chỉ giúp

ta có cái ăn, cái mặc mà còn giúp bản thân rèn luyện được sức khỏe, ý chí, biết cốgắng trong cuộc sống

+ Trong sinh hoạt: Cần rèn luyện thói quen gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ khilàm việc nhà Chẳng hạn nấu ăn xong phải quét dọn bếp núc cho sạch sẽ, nhà bẩnthì cầm chổi quét nhà, ngủ dậy tự gấp chăn màn, đi làm về để các dụng cụ đúng nơi

quy định, trong chi tiêu phải biết tiết kiệm, trong cuộc sống phải giản dị Nhữngviệc làm này tuy nhỏ nhưng nó sẽ giúp trẻ hình thành được những thói quen tốt

- Nền nếp trong học tập:

Dạy cho trẻ thói quen khi ngồi học phải ngay ngắn, đi học về để sách vởđúng nơi quy định, góc học tập phải gọn gàng, ngăn nắp, biết cố gắng vươn lêntrong học tập

- Nền nếp kỷ luật:

Kỷ luật mà tôi muốn nói đến ở đây là kỷ luật giờ giấc, kỷ luật trong sinhhoạt Chẳng hạn như tập cho trẻ thói quen đi học đúng giờ, ngủ đúng giờ, làm việcđúng giờ Hay đơn giản như đánh răng xong để bót đúng nơi quy định, ngủ dậygấp chăn màn ngay ngắn

1.2 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ở thị xã Lai Châu

1.2.1 Địa lý tự nhiên

Lai Châu là một tỉnh biên giới thuộc vùng tây bắc Việt Nam, phía bắc giápnước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, phía tây và phía tây nam giáp tỉnh ĐiệnBiên, phía đông giáp tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp tỉnh Yên Bái, và phía namgiáp tỉnh Sơn La

Thị xã Lai Châu là trung tâm hành chính, kinh tế, chính trị của tỉnh Lai Châu Cótổng diện tích tự nhiên 7077,44 ha, có vị trí giáp ranh như sau:

- Phía Bắc giáp huyện Phong Thổ và huyện Tam Đường

- Phía Đông giáp huyện Tam Đường

- Phía Nam giáp huyện Tam Đường

- Phía Tây giáp huyện Sìn Hồ

Cả thị xã chỉ có 7 đơn vị hành chính cấp xã, đó là 5 phường: Quyết Thắng, ĐoànKết, Tân Phong, Đông Phong, Quyết Tiến và 2 xã: Nậm Loỏng, San Thàng

Năm 2004, tỉnh Lai Châu cũ chia tách thành hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu mới.Thị xã Lai Châu cũ (trước năm 2004) thuộc địa phận của tỉnh Điện Biên và đượcđổi tên thành thị xã Mường Lay vào năm 2005 Toàn bộ thị trấn Phong Thổ (cũ)của huyện Phong Thổ được chuyển thành một phần của thị xã Lai Châu mới vàonăm 2004 để làm tỉnh lỵ của tỉnh Lai Châu mới

Ngày 1 tháng 2 năm 2013, thị xã Lai Châu được Bộ Xây dựng ký quyết định côngnhận là đô thị loại 3 Là trung tâm hành chính, chính trị của Tỉnh nên Thị xã LaiChâu có điều kiện thuận lợi trong phát triển kinh tế xã hội, hạ tầng đô thị, là đầumối giao thông đi và đến trong tỉnh cũng như ra các tỉnh lân cận Vì vậy, Thị xãLai Châu có vị trí, vai trò hết sức quan trong trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh

tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của tỉnh Thị xã Lai Châu nằm trong mộtthung lũng được tạo thành bởi hai dãy núi Sùng Phài và Pu Sam Cáp có địa hìnhchạy dài từ Tây Bắc xuống Đông Nam, địa hình tương đối bằng phẳng có cấu trúcchủ yếu là đồi, núi đất, độ dốc trung bình từ 5% – 10% , hướng dốc của địa hình từTây Bắc- Đông Nam Lai Châu có khí hậu điển hình của vùng nhiệt đới gió mùanúi cao Tây Bắc,ngày nóng đêm lạnh, ít chịu ảnh hưởng của bão Khí hậu trongnăm chia làm hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 9, có nhiệt độ và độ

ẩm cao, mùa khô từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, khí hậu lạnh, độ ẩm và độ mưathấp Lượng mưa ở Lai Châu khá lớn và có sự phân bố không đồng đều trong năm

lượng mưa cả năm Sự phân bố lượng mưa tập trung theo mùa đã ảnh hưởng khôngnhỏ tới sản xuất nông, lâm nghiệp cũng như việc thi công các công trình xây dựngtrên địa bàn tỉnh

Điều kiện khí hậu của Lai Châu khá phù hợp với sự sinh trưởng phát triểnnhiều loại cây trồng, là điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông, lâm nghiệptheo hướng đa dạng hóa cây trồng vật nuôi và mở rông các khu bảo tồn thiên nhiêngắn với phát triển du lịch; song bên cạnh đó cũng chịu ảnh hưởng của những yếu tốthời tiết khắc nghiệt như thường xảy xa hạn hán về mùa khô và lũ lụt vào mùamưa Do đó, để khắc phục giảm thiểu tác đông của thiên tai, cần quan tâm xâydựng các công trình thủy lợi và đẩy mạnh công tác trồng rừng đầu nguồn

1.2.2 Điều kiện kinh tế xã hội

Là địa phương mới thành lập nên thị xã Lai Châu phải xây dựng cơ sở hạ tầng từđầu, sau 4 năm chuyển tỉnh lỵ về địa điểm mới Dân số 26,706 người (2009) trong

đó thành thị 76,36% (2009), nông thôn 23,65% (2009), tỷ lệ đói nghèo của LaiChâu đã giảm từ 6,94% xuống 3,57% (tính đến cuối năm 2008, thị xã Lai Châu chỉcòn 199 hộ nghèo); Có 7 đơn vị hành chính gồm 05 phường và 02 xã: phườngĐoàn Kết, Quyết Thắng, Tân Phong, Quyết Tiến, Đông Phong và 2 xã NậmLoỏng, San Thàng Với tổng diện tích tự nhiên 70,77 km2, dân số toàn thị xã hiệnnay đã tăng lên 34,51 nghìn người, với 17 dân tộc sinh sống, trong đó có 4 dân tộcchính: Kinh 67%, Giáy 17,5%, Thái 8,5%, Mông 6%, còn lại là các dân tộc khácchiếm tỷ lệ khoảng 1%

Sau gần 10 năm đi vào hoạt động thị xã Lai Châu đã có những bước phát triểnngày càng vững mạnh và đạt được những thành tựu lớn về phát triển kinh tế - xãhội, nhất là sau hơn hai năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thị xã lần thứhai, nhiệm kỳ 2010 - 2015 Kinh tế có bước phát triển khá, tốc độ tăng trưởng bìnhquân GDP hằng năm đạt 21,5% Cơ cấu kinh tế từng bước chuyển dịch theo hướngtăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng nông, lâm nghiệp.

Văn hóa - xã hội được quan tâm lãnh đạo phát triển theo hướng, gắn phát triểnkinh tế với giải quyết tốt các vấn đề xã hội Quy mô, chất lượng giáo dục, cơ sở vậtchất trường lớp được nâng lên Hoạt động văn hóa có chuyển biến tích cực, nếpsống văn minh đô thị từng bước hình thành Truyền thống văn hóa các dân tộcđược giữ gìn và phát huy Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân được chútrọng Công tác xóa đói giảm nghèo được quan tâm chỉ đạo, đến năm 2010 thị xãcòn 140 hộ nghèo (1,7%) Việc chăm sóc các gia đình chính sách, các đối tượng cóđời sống khó khăn thực hiện thường xuyên có hiệu quả Công tác phòng, chống tệnạn xã hội được đẩy mạnh, chính trị xã hội ổn định, quốc phòng - an ninh đượctăng cường, khối đại đoàn kết các dân tộc được giữ vững tạo điều kiện thuận lợicho việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của thị xã

Hệ thống chính trị từ thị xã đến cơ sở thường xuyên được củng cố, kiện toàn, đápứng yêu cầu nhiệm vụ, không ngừng đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước; nângcao hiệu quả điều hành của bộ máy chính quyền các cấp

Phát huy những kết quả đạt được trong thời gian qua, Đảng bộ thị xã Lai Châuquyết tâm thực hiện hoàn thành mục tiêu đến năm 2015 và những năm tiếp theo:Tập trung khai thác tiềm năng thế mạnh, phát huy nội lực, đồng thời tranh thủ sự